Ова беше втор успешен лет по ред и 11-ти тест-лет вкупно за гигантот „СпејсИкс“ на милијардерот Илон Маск.

Во исто време, ова беше последниот лет на тековната верзија на „Старшип“, а наскоро ќе биде заменета со уште поголема верзија, објавува Space.com.

Значењето на овој лет е во тоа што претставува голем чекор напред во планираното враќање на луѓето на Месечината, како дел од програмата „Артемис“ на американската вселенска агенција НАСА. Исто така, претставува охрабрување во новата вселенска трка, во која Кина моментално има предност.

11-ти тест-лет

- „Старшип“ полета од „Старбејс“ во Тексас за својот 11-ти тест-лет. Ова беше последниот лет на втората генерација „Старшип“ и првата генерација „Суперхеви бустер“, како и конечното лансирање од тековната конфигурација на лансирната рампа „Под 1“. Секоја главна цел на пробниот лет беше исполнета, обезбедувајќи важни податоци додека се подготвуваме за следната генерација на Starship и Super Heavy бустерот – се вели во соопштението на SpaceX, додавајќи:

- Летот започна со активирање на сите 33 Raptor мотори на Super Heavy бустерот и лет над Мексиканскиот Залив. Успешната прва фаза од летот беше проследена со маневар за време на кој горниот дел од Starship ги активираше своите 6 Raptor мотори за да го продолжи летот во вселената. Откако ракетата се одвои, Super Heavy бустерот ги активираше своите мотори за да се врати во однапред планираната зона за слетување покрај брегот на Тексас, користејќи 12 од своите 13 планирани мотори. Под ист агол како и претходните летови, бустерот слета успешно, активирајќи ги сите 13 мотори, вклучувајќи го и оној што откажа за време на промената на курсот. Бустерот успешно слета на начин планиран за следната генерација бустери. Лебдеше над водата пред да ги исклучи моторите и да се спушти во водата.

Планирана брзина и траекторија

- Откако ги активираше своите мотори, Starship ја достигна својата планирана брзина и траекторија. За време на летот, успешно ги вклучи симулаторите на Starlink и изврши трето палење на моторот Raptor во вселената, демонстрирајќи критична способност за идно деорбитирање. Starship повторно влезе во атмосферата на Земјата и успеа да собере значајни податоци за перформансите на штитот и беше намерно турнат до работ на можностите на вселенското летало. Во последните минути од летот, Starship изврши динамичен маневар што ја имитираше траекторијата на идните мисии што ќе ги лета до базата. Starship потоа слета во однапред планирана област во Индискиот Океан, успешно изврши слетување, ги запали моторите и нежно се спушти во водата, се вели во соопштението.

Watch Starship's eleventh flight test → https://t.co/YmvmGZTV8o
https://t.co/zIRMX5mh9K

— SpaceX (@SpaceX) September 29, 2025

Успешниот лет покажа дека Starship навистина може да ѝ служи на американската вселенска агенција НАСА за враќање на луѓето на Месечината.

- Уште еден голем чекор напред кон слетување на Американци на Јужниот пол на Месечината. Напредокот што SpaceX го покажа денес со летот на Starship е клучен за нашата мисија Артемис. Додека се подготвуваме за Артемис II, секој лет го зајакнува нашиот напредок кон мисијата Артемис III и победата над Кина во враќањето на Месечината - напиша Шон Дафи, вршител на должноста администратор на НАСА, на Твитер.

Одење на Марс

SpaceX го развива Starship за да му помогне на човештвото да го посети и насели Марс, што е долгогодишен сон на сопственикот на компанијата, Елон Маск. Месечината е исто така во плановите, бидејќи НАСА го избра ова возило да биде првото вселенско летало со екипаж во програмата Артемис, која има за цел да слета луѓе на Месечината за прв пат од ерата на Аполо. Ако сè оди според планот, Starship ќе слета астронаути во близина на јужниот пол на Месечината за прв пат на мисијата Артемис 3, која е закажана да се лансира во 2027 година.

Маск присуствуваше на лансирањето на Starship, но не од контролната соба, туку ја гледаше ракетата однадвор.

Тајната формула на Starship е неговата наводна способност да крева неверојатно голем товар со неверојатна фреквенција. Возилото е способно да носи 150 тони во вселената, а двата негови фази, Super Heavy бустерот и горната фаза позната како Starship, се дизајнирани да бидат целосно и брзо повторна употреба.

SpaceX планира да ги врати и Super Heavy и Ship на лансирната рампа по секој лет, фаќајќи ги со „стапчињата“ на лансирната кула. Оваа стратегија, која SpaceX ја демонстрираше три пати со Super Heavy бустерот, но сè уште не со Starship, би овозможила супербрза инспекција и повторно летање, потенцијално овозможувајќи повеќекратни дневни лансирања од една локација.

„Идниот Starship“ веројатно ќе биде верзија 4, за која Маск подоцна рече дека се очекува да дебитира во 2027 година. V4 ќе има вкупно 42 Raptor мотори - три повеќе од варијантите V2 и V3.

Вселенска трка

Кога станува збор за првата вселенска трка, Советскиот Сојуз започна со сила - во 1957 година тие беа првите што го лансираа сателитот Спутник во вселената, во 1959 година го испратија сателитот Луна 1 да прелета покрај Месечината, а истата година Луна 3 беше првата што ја фотографираше далечната страна на Месечината, во 1961 година Јуриј Гагарин стана првиот човек во вселената, а потоа во 1966 година го слетаа вселенското летало Луна 9 на површината на Месечината.

Сепак, на крајот, Америка победи со програмата Аполо – во 1968 година, првиот човечки екипаж стигна до лунарната орбита, а потоа во 1969 година, првите луѓе слетаа на Месечината. Сепак, САД го прекинаа истражувањето на Месечината во 1972 година, додека СССР го стори тоа во 1976 година. После тоа, со децении немаше успешно слетување на Земјиниот сателит, но во 21 век, Кина одлучи да го промени тоа. Од 2007 година до денес, имаше шест мисии Чанг'е, за време на кои имаше и скенирање на сателити во 2007 година, слетувања во 2010 година, испраќање ровери за тестирање... Дури во 2023 година Индија успеа да стане четвртата земја што испрати вселенско летало на Месечината, а една година подоцна Јапонија успеа да го стори истото. Русија доживеа дебакл кога се обиде да ја испрати Луна-25 на Месечината во 2023 година, а Америка имаше делумен успех во 2024 и 2025 година - IM-1 Одисеја и Блу Гоуст М1 успешно слетаа на површината на Месечината, но IM-2 Атена и Перегрин не го сторија тоа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.