Ја губи ли НАСА трката во вселената? - Канал 5

Ја губи ли НАСА трката во вселената?

Повиците до САД повторно да испратат астронаути на Месечината до крајот на деценијата стануваат сè погласни.

Ја губи ли НАСА трката во вселената?

Повиците до САД повторно да испратат астронаути на Месечината до крајот на деценијата стануваат сè погласни, и од републиканците и од демократите, како и од научната заедница, а американската вселенска агенција НАСА планира да го користи вселенскиот брод „Старшип“ на компанијата SpaceX во клучната фаза од мисијата.

Вселенскиот брод „Старшип“ („Ѕвезден брод“) е најголемиот ракетен систем некогаш изграден, но, пишува CNN, останува неизвесно дали вселенскиот брод воопшто ќе биде подготвен и функционален за планираната мисија. Во исто време со проблемите, Кина е сè посилен конкурент во втората вселенска трка.

- Кинеската национална вселенска агенција речиси сигурно ќе транспортира луѓе на Месечината во следните пет години - предупреди Бил Нај, директор на непрофитната организација „Планетарното друштво“, за време на протест против намалувањето на буџетот за наука во Соединетите Американски Држави.

„Ѕвезден брод“ е сè уште во раните фази на развој. За време на 10-те тест летови, имаше шест неуспеси, вклучувајќи ја и неодамнешната експлозија на прототип за време на тестирањето на земја. Меѓу клучните предизвици е прашањето за полнење гориво во орбитата, постапка што никогаш порано не е извршена со ниту едно вселенско летало и е неопходна поради големината и дизајнот на вселенскиот брод. Сè уште не е познато колку танкери ќе бидат потребни за една мисија за слетување на Месечината.

Додека SpaceX процени во 2024 година дека бројот би можел да биде „околу 10“, инженерите на НАСА во Вселенскиот центар Џонсон во Хјустон сега проценуваат дека една мисија би можела да бара повеќе од 40 лансирања на летала што се користат исклучиво за транспорт на гориво, според поранешен службеник на НАСА кој побара да не биде именуван. Се забележува дека овие проценки се однесуваат на моментално активната верзија на Вселенскиот брод, позната како V2, додека се очекува подобрена верзија да биде воведена по следниот тест лет во вселената.

Кина доминира на Месечината, но тоа е само почеток: Амбициите се многу поголеми

„Без разлика дали се потребни 10 лансирања или 40, патот на НАСА за враќање на Месечината е неверојатно сложен“, рече Џим Бриденстин, поранешен администратор на НАСА, за време на сослушувањето во Сенатот во септември.

Одлуката за користење на „Ѕвезден брод“ беше донесена во 2021 година, кога НАСА беше без раководство. Поради неговата огромна големина и потребата од полнење гориво, планот за мисијата за слетување на Месечината „Артемис III“ е значително посложен од мисиите „Аполо“ од 20 век. Програмата „Артемис“ има амбиции да постигне задачи многу посложени од „Аполо“, вклучително и истражување на јужниот пол на Месечината, во голема мера неистражена област за која се верува дека содржи воден мраз под површината.

Според сегашниот план на „Артемис III“, мисијата би започнала со лансирање на еден празен „Ѕвезден брод“ кој ќе служи како орбитално складиште за полнење гориво. Овој брод ќе чека во орбитата додека не пристигнат, не се закотват и не се наполнат со гориво дополнителни „Ѕвездени бродови“ кои ќе носат само гориво. Доколку НАСА успее да ја заврши оваа мисија до средината на 2027 година, ќе ја победи Кина, која планира да ги слета своите астронаути на Месечината до 2030 година. Кога станува збор за првата вселенска трка, Советскиот Сојуз започна со сила - во 1957 година тие беа првите што го лансираа сателитот Спутник во вселената, во 1959 година го испратија сателитот Луна 1 да прелета покрај Месечината, а истата година Луна 3 беше првата што ја фотографираше другата страна на Месечината, во 1961 година Јуриј Гагарин стана првиот човек во вселената, а потоа во 1966 година го слетаа вселенското летало Луна 9 на површината на Месечината. Сепак, на крајот, Америка победи со програмата Аполо - во 1968 година првиот човечки екипаж стигна до лунарната орбита, а потоа во 1969 година првите луѓе слетаа на Месечината. Сепак, САД го прекинаа истражувањето на Месечината во 1972 година, додека СССР го стори тоа во 1976 година.

После тоа, со децении немаше успешни слетувања на Земјиниот сателит, но во 21 век Кина одлучи да го промени тоа. Од 2007 година до денес, имаше шест мисии „Чанг'е“, за време на кои имаше скенирања на сателитот во 2007 година, слетувања во 2010 година, испраќање ровер за тестирање... Дури во 2023 година Индија успеа да стане четвртата земја што испрати вселенско летало на Месечината, а една година подоцна Јапонија го стори истото. Русија доживеа дебакл кога се обиде да ја испрати Луна-25 на Месечината во 2023 година, а Америка имаше делумен успех во 2024 и 2025 година - IM-1 Odyssey и Blue Ghost M1 успешно слетаа на површината на Месечината, но IM-2 Athena и Peregrine не.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ВМРО-ДПМНЕ: Реакција на прес-конференција на СДСМ

Добро е што Кузеска дава признание што од брусење шахти и казни на тие кои не употребуваат Северна, стигнавме денес и европските челници да употребуваат македонски идентитет и култура

ВМРО-ДПМНЕ: Реакција на прес-конференција на СДСМ

Прес-конференцијата на Богданка Кузеска каде посочува дека Урсула фон дер Лајен употребува македонски јазик, култура и идентитет, со оглед на фактот што доаѓа од партијата позната по тоа што кога беше на власт ги брусеше капаците од шахтите зошто имале сонце, ја разбираме единствено како големо признание на оваа Влада која од состојба каде Заев како премиер ги корегираше и казнуваше сите кои не употребуваат Северна дојдовме до ситуација европските челници да ја прифатат придавката македонски и да се јакне македонскиот идентитет.

ВМРО-ДПМНЕ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Делегација на МЕРМС во Женева

58% од инсталираниот капацитет е од обновливи извори – следен чекор модерна мрежа и складирање.

Делегација на МЕРМС во Женева

Делегација од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини учествуваше на UNECE Sustainable Energy Week која се одржа во Палатата на нациите во Женева, со фокус на прашањата поврзани со енергетската транзиција, енергетската безбедност, достапноста на енергијата и одржливиот развој.

Во рамки на настанот се одржаа состаноци на Групата експерти за енергетска ефикасност (GEEE), Групата експерти за почисти електроенергетски системи (GECES) и Групата експерти за обновлива енергија (GERE), како и 35-тата сесија на Комитетот за одржлива енергија на UNECE (CSE).

Во рамки на 13-тата сесија на Групата експерти за обновлива енергија (GERE-13), на панел-дискусијата Exchange of experiences on how to increase the uptake of renewable energy, Марко Минов од Секторот за обновливи извори на енергија, го претстави напредокот во спроведувањето на регулаторната рамка од Законот за енергетика и новиот Закон за користење на енергијата од обновливи извори, со кои се унапредува интеграцијата на енергетскиот пазар и се создаваат предвидливи услови за развој и инвестиции во обновливите извори.

Како клучни реформи беа опфатени прекуграничната распределба на капацитети, балансирањето, оперативната сигурност, гаранциите за потекло, активните потрошувачи, енергетските заедници и конкурентните механизми за поддршка на производството од обновливи извори на енергија.

Во излагањето, Минов го истакна и значителниот раст на капацитетите од обновливи извори на енергија во Македонија, особено на фотонапонските електроцентрали, а ги претстави и Годишните планови за изградба на енергетски објекти како инструмент за предвидлив и координиран развој на енергетскиот сектор и систематско планирање на нови производни капацитети и системи за складирање на енергија.

Во рамки на дискусијата, меѓу другото беше нагласено и дека: „зголемувањето на капацитетите од обновливи извори е само дел од енергетската транзиција. Следниот предизвик е електроенергетскиот систем да стане пофлексибилен, поотпорен и способен да интегрира сè поголеми количини на варијабилни обновливи извори. Интеграцијата на нови капацитети од обновливи извори, модернизацијата на мрежна инфраструктура, пазарните механизми и складирањето на енергија ќе биде важен дел од идниот развој на енергетскиот систем“.

Во рамки на 35 сесија на Комитетот за одржлива енергија (CSE-35) на тема Strengthening Energy Security, Affordability and Sustainability in an Uncertain World, меѓу другото беше одржана и дискусија на високо ниво, посветена на приоритетите, предизвиците и можностите за зајакнување на енергетската безбедност, достапноста и одржливоста.

Во рамки на сесијата, Елена Ивановска, кабинетски службеник задолжен за следење на стратешките приоритети на Владата, која воедно претседаваше и со сесијата System-wide Solutions to Strengthen Energy Security, Affordability and Sustainability, се обрати во име на Македонија, претставувајќи ги приоритетите на земјата и конкретните активности за унапредување на сигурноста, достапноста и одржливоста на енергетскиот систем.

Во своето обраќање, Ивановска истакна дека за Македонија, трите цели (енергетската сигурност, достапноста и одржливоста) се тесно поврзани и дека забрзувањето на развојот на обновливите извори, намалувањето на зависноста од увоз на електрична енергија и обезбедувањето сигурно снабдување бараат модерна, отпорна и регионално поврзана електроенергетска мрежа.

Посебен акцент беше ставен на потребата развојот на мрежната инфраструктура да го следи брзиот раст на обновливите извори. Во таа насока, беше посочено дека Македонија од 2021 година, кога обновливите извори сочинувале околу 38% од инсталираниот производен капацитет, до 2025 година достигнала учество од околу 58%, со повеќе од 1.750 MW инсталирани капацитети од обновливи извори.

Брзиот развој на сончевата енергија носи и нови барања за преносниот систем, особено поради децентрализираното варијабилно производство, двонасочните текови на електрична енергија и потребата од балансирање на системот.

Ивановска посочи и на потребата од значителни инвестиции во преносната мрежа, унапредување на регионалната соработка и развој на механизми за флексибилност, батериски системи за складирање енергија и управување со потрошувачката.

Учеството на претставниците од Министерството: Елена Ивановска, Билјана Матевска, Марко Минов, Сара Кочева, Ангела Алексова, Ненад Стојковски и Љубица Трајковска Лешоска претставуваше можност за размена на искуства со земјите членки на UNECE, претставници на меѓународни организации и експерти од областа на енергетиката, особено во делот на забрзувањето на енергетската транзиција и создавањето пофлексибилни, сигурни и одржливи енергетски системи, но и можност за претставување на реформите и искуствата на нашата земја.

Државата останува посветена на сигурна, достапна и одржлива енергетска транзиција, со фокус на понатамошно зголемување на производството од обновливи извори, модернизација и проширување на мрежната инфраструктура, развој на складирањето на енергија, унапредување на пазарната интеграција и создавање предвидлива регулаторна рамка за нови инвестиции.

Пораката од Женева е јасна: амбициозниот развој на обновливите извори мора да биде проследен со инвестиции во мрежата, флексибилност, складирање, регионална поврзаност и институционален капацитет.

Само преку интегриран пристап може да се изгради енергетски систем кој истовремено ќе биде сигурен, отпорен и одржлив.

Со почит,

Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Лишени од слобода се 12 возачи поради сторено кривично дело „безобѕирно управување возило“

Во текот на изминатото деноноќие, на различни локации во државата, лишени од слобода се 12 возачи поради сторено кривично дело „безобѕирно управување возило“.

Лишени од слобода се 12 возачи поради сторено кривично дело „безобѕирно управување возило“

Од нив, осуммина управувале возило без положен возачки испит и тоа: М.Љ.(40), А.Ш.(22) и Ј.Б.(30) сите од Скопје, И.Р.(24) од с.Света Петка, скопско, А.Р.(23) од с.Беловиште, гостиварско, С.А.(35) од с.Мелница, велешко и Н.М.(28) од с.Зрновци, кочанско и 17-годишник од село во Општина Градско.

Под дејство на алкохол управувале две лица и тоа: Н.П.(29) од Куманово и М.Н.(19) од Скопје. Додека пак, со забрана за управување со моторно возило управувале С.Н. (37) од Кичево и Р.Х.(37) од с.Рашче, скопско.

По целосно документирање на случаите, ќе бидат поднесени соодветни кривични пријави.

Апелираме до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, да не управуваат возило без положен возачки испит или доколку имаат изречена мерка за забрана за управување или доколку се под дејство на алкохол и сите заеднички да придонесеме за побезбеден сообраќај.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер