На денешен ден - Канал 5

Живот

На денешен ден

17 март

На денешен ден

45.п.н.е.- Јулиј Цезар во битката кај Мунда во Шпанија убедливо ги поразил силите предводени од синовите на Гнеј Помпеј Велики, кои загубиле повеќе од 30.000 борци.

180.- Умрел Марко Аврелиј, римски цар (161-180) и филозоф. Во афористичка форма го напиша делото „Писма до самиот себе“ во 12 книги. Роден е на 26 април 121 година.

1190.- Во Јорк, во Англија, биле масакрирани повеќе од 500 Евреи.

1526.- Францускиот крал Франсоа Први бил ослободен од ропство во кое се нашол во февруари 152

италијански град Павио, ги поразил француско-швајцарските трупи кои биле под негова команда.

1649.- Англискиот Парламент го распуштил Домот на лордовите (Горниот дом) во време на владеењето на Оливер Кромвел, победник во граѓанската војна со која во 1648 година бил поразен кралот Чарлс Први.

1754.- Родена е Жана Мари „Манон Флипон“ Ролан, позната како Мадам Ролан, која во времето на Француската револуција во својот салон во Париз ги собирала сите писатели и останати уметници и политичари. Во 1793 година во текот на јакобинската диктатура била гилотинирана, по што нејзиниот сопруг извршил самоубиство.

1813.- Франција му објавила војна на прускиот крал Фридрих Вилхелм Трети, еден од најжестоките непријатели на Француската револуција.

1834.- Роден е германскиот инженер Готлиб Вилхелм Дајмлер кој во 1883 го конструирал првиот автомобилски бензински мотор. Тој мотор им овозможил брзина на возилата од 18 километри на час. Во 1890 година ја основал компанијата „Дајмлер Моторен-Гезелшафт“ која 26 години по неговата смрт, во 1926 година се споила со фабриката Карло Бенц во компанија „Дајмлер-Бенц“, производител на автомобилите „мерцедес“.

1836.- Тексас прокламирал републикански устав и независност од Мексико.

1846.- Умрел германскиот астроном и математичар Фридрих Вилхелм Бесе, основач и прв директор на Кенигсбершката опсерваторија. Врз основа на геодетските пресметки излегол со нови податоци за обликот и димензиите на Земјата. Работел на усовршувањето и на некои математички методи во астрономијата.

1891.- Воспоставена била првата телефонска врска меѓу Лондон и Париз. Првата телефонска линија во Европа била отворена во 1877 година во Берлин, во Германија. Пет години подоцна Берлин ја добил првата телефонска централа само со 48 претплатници. Тоа биле почетоците на телефонскиот сообраќај кој со голема брзина го освоил светот.

1914.- Во Загреб умрел Антун Матош, голем хрватски поет, раскажувач, хуманист и новинар. Со својата работа станал духовен водач на новите генерации писатели. Пишувал мошне забележливи критики за хрватската и за српската литература и бил одличен стилист. Најпознати негови дела се „Иверки“, „Нои иверки“, „Огледи“, „Видици и патишта“, „Уморени раскази“, „Нашите луѓе и краишта“, „Печалба“, „Песни“ и други. Роден е во Товарник, на 13 јуни 1873 година.

1921.- Во Полска бил прогласен уставот со кој било воведено парламентарното владеење, но во наредните пет години честите смени на десничарските кабинети не успеале да ја стабилизираат тешката политичка и економска криза во земјата, проследена со многу штрајкови. Во 1926 година маршалот Јозеф Пилсудски извршил државен удар и во земјата завел диктатура со привидно зачувување на парламентаризмот.

1938.- Роден е рускиот балетан Рудолф Хаметович Нуреев, една од најголемите ѕвезди на светската балетска сцена во 20. век. На Запад емигрирал по гостувањето во Париз во јуни 1961 година. Запаметен е по незаборавните главни улоги во многу балети, вклучувајќи ги „Лебедово езеро“, „Жизел“.

1939.- Британскиот премиер Невил Чембрлен го обвинил нацистичкиот водач Адолф Хитлер за „прекршување на зборот“, бидејќи германските трупи влегле во Чехословачка. Велика Британија и останатите западни сили со ништо не придонесле за спречување на расцепувањето на земјата, иако за нејзината безбедност вербално гарантирале.

1944.- Сојузничкото бомбардирање на Австрија во Втората светска војна почнало со повеќе од 200 авионски напади на цели во Виена.

1946.- Формирана била првата младинска бригада на Македонија, која работела на обновата на разурнатиот дел на пругата Скопје - Гевгелија, таканаречената варијанта Клисура - Удово.

1947.- Во Скопје била формирана првата Хируршка клиника во Македонија.

1948.- Велика Британија, Франција, Белгија, Холандија и Луксембург го потпишале Бриселскиот договор за 50-годишен сојуз против вооружените напади во Европа и за економска, социјална и воена соработка, што се смета за зачеток на Европската унија.

1958.- САД од космодромот Кејп Каневерал во орбитата околу Земјата го лансирале вториот американски сателит „Вангард“.

1963.- При ерупција на вулканот Агунг на индонезискиот остров Бали загинале најмалку 11.000 луѓе.

1969.- Голда Меир, како прва жена во историјата на Израел ја презела должноста премиер.

1976.- Умрел Лукино Висконти, италијански филмски режисер и сценарист, еден од зачетниците на неореалистичката филмска школа. Познати се неговите филмови „Земјата трепери“, „Роко и неговите браќа“, „Смрт на Венеција“, „Гепард“. Роден е на 2 ноември 1906 година.

1991.- На референдум мнозинството од советските гласачи се изјасниле за зачувување на Советскиот Сојуз, но набрзо државата се распаднала со формирањето на суверени независни држави на дотогашните републики во Советскиот Сојуз.

1992.- При доаѓањето на делегацијата на Република Словенија, на чело со претседателот Милан Кучан, при пречекот на аеродромот „Скопје“, биле промовирани македонските државни почести. Првпат при пречек на висок гостин била интонирана македонската државна химна „Денес над Македонија се раѓа“, првпат била построена почесната единица на Македонската армија со македонско државно знаме и првпат командантот на почесната единица полковник Стефан Лазаревски на македонски јазик му рапортирал на еден претседател кој допатувал во официјална посета на Републиката. Војниците од почесната единица на сивомаслинестите униформи првпат имале поставено македонски државни симболи.

1992.- На референдумот во Јужна Африка белците со големо мнозинство ги поддржале реформите за окончување на апартхејдскиот систем.

1992.- Република Македонија и Република Словенија воспоставиле дипломатски односи.

1995.- Азербејџанската војска по жестоките борби ја скршила дводневната полициска буна во северните предградија на главниот град Баку, која против претседателот Гајдар Алијев ја предводел заменик-министерот за внатрешни работи Ровшан Јавадов.

2000.- Со уверување за скорешно непостоење на светот, најмалку 530 члена на сектата „Движење за обнова на 10 Божји заповеди“, меѓу кои и 78 деца, извршиле колективно самоубиство со самозапалување во црква во Кунунг во југозападна Уганда, 320 километри југозападно од Кампала, активирајќи мешавина од бензин и сулфурна киселина.

2003.- Врховниот суд на Шпанија на предлог на Владата ја донесол одлуката за трајна забрана на партијата на Батасун, која се смета за политичко крило на вооружената баскијска сепаратистичка група ЕТА. Оваа одлука ја потврдил и Уставниот суд на Шпанија, на 23 март истата година.

2023.- На 60-годишна возраст почина Ленс Редик, актерот познат по улогите во серијата The Wire („Жица“) и серијата филмови Џон Вик. Редик глумеше и во сериите „Изгубени“, „Бош“, „Оз“, како и во филмовите „Ангели кои паѓаат“ и „Гоџила против Конг“. Роден и израснат во Балтимор, Ленс има диплома по музика на Универзитетот во Рочестер и диплома од Јеил.

2023.- Во 73 година од животот почина Хрватката Дубравка Угрешиќ. Дубравка Угрешиќ се етаблираше како една од најистакнатите европски книжевнички и есеистки. Нејзини најпознати наслови се: „Штефица Цвек во челустите на животот“, „Форсирање на романот река“, „Култура на лагите“, „Баба Јага снесе јајце“, „Лисица“. Во егзил кој со текот на времето стана емиграција, нејзините книги се преведени на бројни јазици. Предаваше на повеќе американски и европски универзитети, вклучувајќи го и Харвард, UCLA, Колумбија и Слободниот универзитет во Берлин. Добитничка е на важни книжевни признанија меѓу кои и НИН-овата награда и Меѓународната награда за книжевност Neustadt. Дубравка Угрешиќ живееше и работеше во Амстердам. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Четиринаесет Американци поради ебола завршиле во карантин во воена база: Тоа не е легално

Четиринаесет американски државјани се ставени во карантин четири дена во воена база во Њујорк откако се вратиле од Демократска Република Конго, каде што е во тек епидемија на ебола.

Четиринаесет Американци поради ебола завршиле во карантин во воена база: Тоа не е легално

Патниците, кои се вратиле по копнен пат преку Канада, немале симптоми на болеста и не се сметало дека претставуваат ризик од ширење на болеста, според интерни документи и потврди од две лица запознаени со ова прашање, објавува Ројтерс.

Иако нема официјална забрана за влез во Соединетите Држави по копнен пат, американските власти овој месец воведоа забрана за качување на комерцијални летови од Демократска Република Конго. Според одлуката, патниците од земјата мора да поминат најмалку 21 ден во карантин пред да се вратат со авион. Две меморандуми од Министерството за одбрана велат дека патниците не можеле да се вратат со директен лет поради мерките на администрацијата на Трамп за спречување на влез на луѓе кои се сметаат за изложени на ризик од ебола.

Легалност на владините мерки

Случајот открива нееднаква примена на правилата и невидени потези од страна на властите за спречување на доаѓањето на ебола во Соединетите Држави. Овој пристап ги загрижи експертите за јавно здравје и право, кои тврдат дека е нелегално да им се забрани на американските државјани да влезат во земјата, дури и ако биле изложени на болеста или се заразени.

Речиси 2.500 случаи на реткиот сој на ебола Бундибугио се потврдени во Конго, што е трета најголема епидемија на болеста досега, според владини податоци објавени во среда. Анонимни извори тврдат дека напорите за спречување на еболата да се држи подалеку од границите на САД создале хаос во владините агенции.

На пример, службениците во Центрите за контрола и превенција на болести (CDC) мора да побараат одобрение од политичкото раководство на агенцијата за секој случај поединечно за да одлучат дали некое лице од Конго може да влезе во земјата.

Администрацијата, исто така, изгради нов изолациски центар во Кенија, каде што седум американски хуманитарни работници беа ставени во карантин минатата недела. Двајца Американци беа испратени на лекување во Германија, со образложение дека таа земја е поблиску од САД.

Џејмс Хоџ, директор на Центарот за закон и политика за јавно здравје на Државниот универзитет во Аризона, рече дека забраната за летови важи за секој што го посетил Конго, дури и ако не бил во област погодена од епидемијата.

„Прашањето е, кој е стандардот за утврдување на изложеност на ебола? Самиот факт дека некој бил во Конго? Тој критериум не може да издржи сериозна правна контрола“, рече Хоџ.

Карантин во воената база Форт Драм

Меѓу патниците имаше неодамна натурализирани американски државјани кои беа во посета на семејство во Конго. Две семејства, меѓу кои двајца тинејџери и еден 70-годишник, се обидуваа да се вратат дома со лет за Канада. Тие беа запрени во четврток додека се обидуваа да влезат во Соединетите Држави на копнени премини во Вермонт и Њујорк.

Тие ја поминаа ноќта од четврток до петок на граничен премин во Вермонт и во петок беа префрлени во Форт Драм, американска воена база на околу 30 милји од канадската граница. Тие беа сместени таму во станови под надзор на ЦДЦ до понеделник, кога беа ослободени. Потоа групата го продолжи своето патување до своите дестинации со автобус и авион.

Реакции на надлежните служби

Функционер на Пентагон потврди дека Форт Драм ги прифатил семејствата за да им обезбеди „привремен, изолиран објект за евалуација и основни животни потреби“. Тој додаде дека ЦДЦ извршил медицински прегледи, а персоналот на Министерството за здравство го организирал нивното заминување во понеделник.

Генерал-мајор Скот М. Науман, командант на базата Форт Драм, му извести на Конгресот дека базата обезбедила „привремено изолиран карантински објект“ на барање на федералните здравствени власти.

Во писмото, тој наведува дека нема опасност за јавноста и персоналот на базата. Науман не одговори на барањето за коментар. Во посебно писмо, американскиот секретар за одбрана Пит Хегсет го информираше сенаторот Роџер Викер дека карантинот во Форт Драм „нема да влијае негативно на воената обука, операциите, подготвеноста или другите воени потреби“.

Емили Хилијард, портпаролка на Министерството за здравство и човечки услуги (HHS), рече дека забраната за качување на летови трае 30 дена и дека „има намера редовно да ја разгледува брзо менувачката ситуација на терен“.

Таа упати други прашања до Министерството за внатрешна безбедност (DHS), чии претставници одбија коментар и ги упатија новинарите до ЦДЦ. Здравствената агенција, задолжена за комуникациите на ЦДЦ, не одговори на барањето.

Тагови: ебола карантин

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Американец ја напуштил цивилизацијата и се преселил во племе во Амазон- вели дека една предрасуда е погрешна (ВИДЕО)

Џастин Алво, 23-годишник кој го напуштил животот во САД за да живее длабоко во еквадорскиот Амазон со својата сопруга Марија, членка на племето Шуар, вели дека најголемата заблуда за неговата заедница е тоа што многумина ја сметаат за примитивна.

Американец ја напуштил цивилизацијата и се преселил во племе во Амазон- вели дека една предрасуда е погрешна (ВИДЕО)

Алво претходно раскажа како ја запознал Марија кога планирал да снима документарци за народот Шуар, а сега подетално опиша што научил живеејќи со нив и кои предрасуди ги смета за сосема погрешни.

„Најголемата заблуда што ја гледам на социјалните медиуми е дека луѓето мислат дека оваа култура е примитивна и необразована“, рече Алво.

„Вистина е дека формалниот образовен систем во тој дел од Амазон не е толку развиен како во САД, што не е без свои проблеми. Но, тие имаат знаење што се пренесува низ генерациите. Тие го познаваат секое растение и животно и точно знаат што е безбедно за јадење, а што не.“

Според него, тоа знаење оди многу подалеку од обичното преживување.

„Тие се врвни занаетчии. Никој во Амазон не е гладен затоа што, кога им треба нешто, тие сами си прават алатки, облека или други потребни работи“, рече тој. „Тие не се необразовани, туку чувари на исклучително вредно знаење за дождовната шума.“

Што го изненадило најмногу?

Алво вели дека откако дошол во заедницата на Марија, доживеал неколку моменти што целосно го изненадиле. Еден од нив бил традиционалниот лов.

„Лов со дувачки пиштол со мојата сопруга, нејзиниот чичко и помладите браќа. Од растојание од шест метри, тие погодуваа мала цел со неверојатна прецизност“, рече тој.

„Нивната вештина со дувалките и праќите навистина ме воодушеви.“

Тој беше изненаден и од брзината со која членовите на народот Шуар градат куќи. „Неверојатно е колку брзо можам да изградам традиционална куќа од бамбус и слама. Готова е за само три до четири дена“, вели Алво.

„За мене беше фасцинантно да видам дека живеат во куќи што имаат само дрвена конструкција и сламен покрив, без ѕидови.“

Тој не знаел кои змии се отровни

Тој вели дека брзо сфатил колку уште треба да научи, иако самиот има корени во тој дел од светот. „Искрено, се чувствував како да дојдов во сосема нов свет. Влегуваш во нечиј дом и во нивниот начин на живот. Иако сум половина Амазон, не пораснав како нив. Пораснав во градови во Амазон, а тие пораснаа длабоко во дождовната шума.“

Бидејќи не ја познаваше околината, целосно се потпираше на семејството на Марија. „Не знаев кои растенија не треба да ги допирам, кои инсекти треба да ги избегнувам или кои змии се отровни“, рече тој.

„Влегов во нивниот свет и тие беа оние што ме учеа, а не обратно.“

Тој признава дека на почетокот очекувал сосема поинаков исход. „Мислев дека ќе им ги покажам сите предности на модерниот свет“, рече тој.

„И се случи токму спротивното. Ми открија работи за Амазон за кои дури и не знаев дека постојат.“

Оливер веднаш го привлече вниманието на заедницата

Алво и Марија го добија своето прво дете, синот Оливер, во јуни 2026 година, а неговата големина брзо стана тема на разговор во заедницата.

Просечната висина на возрасен маж од народот Шуар е околу 165 сантиметри, а на жена околу 155 сантиметри, со многу мали генетски разлики. Затоа лице високо 180 сантиметри е вистинска реткост таму. „Мојот син веќе носеше облека од шест месеци на еден месец“, рече Алво.

Тој го спореди Оливер со детето на неговата балдаза, кое се роди приближно во исто време. „Сестрата на мојата сопруга се породи речиси кога се породивме и ние. Нејзиното бебе сега има два месеци, а нашиот син има еден, но веќе е двојно поголемо“, рече тој.

„Не е екстремно големо бебе според западните стандарди, но во споредба со просечното бебе Шуар, тоа е нешто што ретко се гледа.“

Тој додаде дека раѓањето не било без компликации. Марија морала итно да се породи со царски рез бидејќи бебето не било правилно свртено, а Оливер речиси станал едно од најтешките бебиња родени во тој сојуз.

И покрај предизвикувачкото прилагодување, Алво вели дека никогаш не се покајал што ги напуштил САД. „Таму, мојот живот беше сведен на будење, одење на работа и враќање дома. Се чувствував како да живеам меѓу четири ѕида“, рече тој.

Тој продолжува да го документира секојдневниот живот со племето Шуар на својот YouTube канал.

Тагови: Амазон племе

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Европската комисија ја одби иницијативата за забрана на миграција на незападно население

Европската комисија (ЕК) денеска ја отфрли граѓанската иницијатива за воведување мораториум на миграцијата за луѓе од незападно потекло, бидејќи не ги исполнува формалните барања и е спротивна на вредностите на Европската Унија.

Европската комисија ја одби иницијативата за забрана на миграција на незападно население

Иницијативата „Закон за спасување на Европа“ ја покренаа холандската политичка коментаторка и активистка Ева Влардингербрук и австрискиот активист Мартин Селнер.

Во неа, тие бараат од ЕК да предложи закон за „мораториум на нови незападни/неевропски имиграциски канали, вклучително и суспендирање на обработката на барањата за азил за економски мигранти и апликанти од безбедни земји на потекло, запирање на издавањето нови студентски визи и визи за семејно обединување за неевропејци и строго ограничување на легалните миграциски канали сè додека не се обнови социјалната кохезија и културниот континуитет во земјите-членки“.

Замена на населението и закана за малцинствата

Иницијаторите на иницијативата велат дека замената на населението преку легална и нелегална миграција во последните децении предизвикала голема штета на „социјалната кохезија, јавните услуги, безбедноста и етничкиот и културниот континуитет на европските народи, што довело до паралелни општества, зголемен криминал и маргинализација на домородното население во нивните земји“.

Тие тврдат дека постои опасност „домородните народи на Европа да станат малцинско население во своите татковини доколку не се преземат радикални промени во системот за азил и миграција“.

ЕК: Иницијативата е дискриминаторска и спротивна на вредностите на Унијата

Сепак, ЕК утврди дека критериумите врз кои би се темелел предложениот мораториум би претставувале дискриминација врз основа на раса и етничко потекло.

„Иницијативата јасно е во спротивност со вредностите на Унијата утврдени во член 2 од Договорот за Европската Унија (ДЕУ), член 21 од Повелбата за основните права на Европската Унија и воспоставената судска пракса. Затоа, оваа иницијатива не може да се регистрира“, објави ЕК.

Како функционира европската граѓанска иницијатива

Европската граѓанска иницијатива им овозможува на граѓаните на Унијата да испратат предлог до ЕК за усвојување на правен акт доколку соберат најмалку еден милион потписи од граѓани од најмалку една четвртина од земјите-членки, при што иницијативата може да се однесува само на области во рамките на овластувањата на извршното тело на Унијата.

Пред официјалниот почеток на собирањето потписи, потребно е иницијативата да се регистрира кај ЕК, кој ја проверува законската прифатливост на барањето. ЕК утврдува дали предложената тема е во областа на неговите овластувања, односно дали ЕК има законско право да предложи правен акт во таа област, дали станува збор за злоупотреба на иницијативата, дали е лекомислена и дали е во спротивност со вредностите на ЕУ.

Доколку иницијативата ги исполнува сите услови за регистрација, може да започне со собирање потписи. Потребно е да се соберат најмалку еден милион потписи за поддршка од најмалку седум земји-членки во рок од една година, по што од ЕК може да се побара да ја започне постапката за донесување нов или измена на постоечки правен акт.

Доколку се соберат еден милион потписи, ЕК е должна да ги предложи бараните закони или да ја отфрли оваа можност со образложение зошто го прави тоа.

Тагови: миграција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер