Меѓународното посматрање на небото открило прецизни локации на над милион галаксии - Канал 5

Технологија

Меѓународното посматрање на небото открило прецизни локации на над милион галаксии

Меѓународниот проект PAUS, кој вклучува 14 институции, истражувал 50 квадратни степени од површината на небото - приближно исто како и 250 полни месечини.

Меѓународното посматрање на небото открило прецизни локации на над милион галаксии

Најточните растојанија на галаксиите досега се одредени со помош на специјална камера на 4,2-метарскиот телескоп Вилијам Хершел (WHT) во Ла Палма, Шпанија. Ова вклучува галаксии оддалечени повеќе од 10 милијарди светлосни години.

Набљудувањето на далечните галаксии има две варијанти: фотометриско набљудување преку високопрецизни слики на небото со сите астрономски објекти кои се доволно светли за да се детектираат и спектроскопско набљудување преку фокусирање на некој познат извор на светлина и проучување на неговиот спектар, т.е. дистрибуција на светлина во широк опсег на бранови должини. Овој режим е ограничен во однос на бројот на галаксии со осум точки и колку тие можат да бидат затемнети, но обезбедува многу информации за секоја од нив.

PAUS ги комбинира предностите на фотометриското и спектроскопското истражување. Сликите ги вклучуваат сите видливи објекти на небото, но на камерата се поставени филтри со тесна бранова должина, па познато е дека снимената светлина доаѓа од одреден дел од спектарот. Со помош на 40 такви филтри, галактичкиот спектар може да се реконструира со мала резолуција.

Истражувањето ќе придонесе за проучување на тоа како галаксиите се поврзани со нивната околина, која е претежно темна материја, и да се разбере колку оддалечени се галаксиите од одреден тип и осветленост.

Новиот каталог ќе им овозможи на астрономите да направат попрецизни мапи за да разберат како се формира структурата во универзумот и да го проучуваат ширењето на универзумот под влијание на темната материја и темната енергија.

Се смета дека темната енергија сочинува 70% од универзумот и е одговорна за нејзиното сè побрзо ширење, но нејзината природа останува мистерија.

Проектот е предводен од Институтот за вселенски науки, со поддршка на шпанското Министерство за наука. Податоците се собрани во текот на 200 ноќи помеѓу 2015 и 2019 година. Каталогот е достапен на веб-страницата pausurvey.org.

PAUS овозможува мерење на растојание со голема прецизност. Тоа ниво на прецизност е од суштинско значење за проучување на структурата на универзумот, за што се потребни податоци од голем број галаксии.

Девет години од неговото лансирање во 2015 година, PAUS е способен да ги мери растојанијата на бројни далечни галаксии со релативна точност од 0,3%. Овие податоци во моментов се користат за подобрување на калибрацијата на постоечките космолошки тестови.

На пример, се работи на подобрување на анализата и симулацијата на слабите изобличувања за мисиите што ја истражуваат темната енергија, како што е Евклид на Европската вселенска агенција.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Бензините поскапи за 1,5 , дизелот за 3,5 денари

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,62%

Бензините поскапи за 1,5 , дизелот за 3,5 денари

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,62% во однос на одлуката од 17.8.2026 година.

Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување и тоа во просек: кај бензините за 3,795%, кај дизелот за 4,842%, кај екстра лесното масло за 3,958% и кај мазутот зголемувањето е за 6,467%.

Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е понизок за 0,5340%.

Од 25.8.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:

Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 95 93,00 (денари/литар)

Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 98 95,00 (денари/литар)

Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 101,50 (денари/литар)

Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 100,50 (денари/литар)

Мазут М-1 НС 45,576 (денари/килограм)

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемуваат за 1,50 ден/лит.

Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се зголемува за 3,50 ден/лит.

Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) се зголемува за 2,00 ден/лит.

Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 1,850 ден/кг. и сега ќе изнесува 45,576 ден/кг.

Напоменуваме дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 25.8.2026 година. Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Министерството за јавна администрација ја започна оперативната фаза за воспоставување на Академијата за обука и стручно усовршување на јавните службеници

„Академијата не е само институционална новина. Таа е инвестиција во квалитетот, интегритетот и ефикасноста на јавната администрација, а со тоа и во довербата на граѓаните во институциите.“ 

Министерството за јавна администрација ја започна оперативната фаза за воспоставување на Академијата за обука и стручно усовршување на јавните службеници

„Академијата не е само институционална новина. Таа е инвестиција во квалитетот, интегритетот и ефикасноста на јавната администрација, а со тоа и во довербата на граѓаните во институциите.“ Со овие зборови министерот за јавна администрација, Горан Минчев, ја отвори првата работна сесија со тимот кој ќе биде дел од Академијата за обука и стручно усовршување на јавните службеници, која треба да започне со работа на полетокот од 2027 година.

Во изминатиот период беа поставени основите за формирање на Академијата, беше спроведена анализа на постојната состојба и потребите, а во наредниот период следува дефинирањето на организацискиот модел, клучните функции и оперативната поставеност на новата организациска единица во рамките на Министерството за јавна администрација.

Во рамките на дводневната работна сесија тимот ќе работи на подготовка на клучните документи за воспоставување на Академијата, како и на преточување на стратешката рамка и четирифазниот патоказ на реформата во конкретен, реалистичен и временски дефиниран акциски план. Овие документи ќе ја постават основата за започнување на оперативната фаза и функционирањето на Академијата во состав на Министерството за јавна администрација.

„Работата во овие два дена бара од секого од нас конкретност и посветеност. Не бараме уште еден документ на хартија, бараме јасен, реалистичен и спроведлив акциски план, со прецизно распределени одговорности, идентификувани ризици и временска рамка на која можеме да се потпреме. Тоа е она што ќе го означи вистинскиот почеток на оперативната фаза на Академијата“ истакна министерот Минчев.

Работната сесија се реализира во соработка со Регионалното училиште за јавна администрација – РеСПА. Преку менторската поддршка, регионалната експертиза и споделените искуства и практики од земјите во регионот, Министерството за јавна администрација добива значајна поддршка во процесот на градење на одржлив и функционален институционален модел на Академијата.

Воспоставувањето на Академијата претставува важен чекор во создавањето современа, професионална и ефикасна јавна администрација, во која континуираното учење, развојот на компетенции и стручното усовршување ќе бидат составен дел од професионалниот развој на јавните службеници.

Министерството за јавна администрација продолжува посветено да работи на реформите кои значат поквалитетна администрација, подобри услуги за граѓаните и создавање услови во кои јавните службеници ќе имаат можност континуирано да ги развиваат своите знаења и професионални компетенции.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Се урна борбен авион во Унгарија, пилотот се катапултирал

Борбен авион „Грипен“ на Унгарските вооружени сили се урна во близина на Солнок доцна претпладнево, а пилотот успеа безбедно да се катапултира. Информацијата ја потврди премиерот Петер Маѓар, пренесува „Еуроњуз“. 

Се урна борбен авион во Унгарија, пилотот се катапултирал

Премиерот на својот профил на мрежата „Икс“ (X) напиша: „Од засега непознати причини, пред неколку минути во близина на Солнок се урна борбен авион 'Грипен' на Унгарските одбранбени сили. Пилотот успешно се катапултираше. Во тек е истрага, а министерот за одбрана е на пат кон местото на несреќата“.

Министерот за одбрана Ромулус Русин-Сенди подоцна извести дека пилотот е пренесен во болница и дека нема други повредени. Според него, пилотот направил сè што е во негова моќ за да обезбеди авионот да падне на воен терен.

Во близина на Солнок се наоѓа и унгарска воена воздухопловна база. Унгарската флота на авиони „Грипен“ Унгарските вооружени сили располагаат со вкупно 14 борбени авиони „Грипен“. Сите тие се стационирани во воздухопловната база Кечкемет и редовно учествуваат во меѓународни операции.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер