Иво Ранѓеловиќ е политиколог и магистер по компаративна политика и демократија од University College London (UCL), еден од најпрестижните универзитети во светот.

Вечерва на актуелни теми ќе дебатира со Иван Мирчевски.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Недостатоците во домот не се јавуваат преку ноќ, тие се резултат на ситни дефекти занемарувани со месеци, кои стануваат очигледни кога временските услови ќе станат понеподносливи.

Добрата вест е што подготовката на домот за зима, не мора да подразбира големо реновирање, некогаш е доволно да одвоите едно попладне за преглед на домот, а за посложените зафати навреме да ангажирате помош.

1. Покрив и олуци: Проблеми што ги забележуваме дури кога ќе почне протекувањето

Ретко помислуваме на покривот додека сè функционира како што треба. Сепак, доволна е само една изместена ќерамида, оштетен спој или затнат олук, па обилните есенски дождови да прераснат во сериозен проблем.

Затоа, пред да дојде зимата, добро е да се провери состојбата на покривот, да се провери дали олуците се затнати и да се обрати внимание на трагите на влага на таваните и ѕидовите на поткровјето.

Ако забележите нешто сомнително, не чекајте го следниот силен дожд. Проверката и поправката на покривот препуштете им ја на мајсторите, особено ако работата бара качување на височина.

2. Прозорци и врати: Мали отвори низ кои бега топлината

Со текот на времето, гумените дихтунзи ја губат својата еластичност, а прозорците и вратите може повеќе да не налегнуваат добро на своите рамки. Резултатот е непријатен провев на ладен воздух, поради што просторијата може да изгледа постудена отколку што покажува термостатот.

Затворете го прозорецот и со рака проверете дали има струење на воздух по должина на неговите рабови. Обрнете внимание на тоа дали има провев, оштетени дихтунзи, дали прозорците и вратите тешко се затвораат и дали има видливи пукнатини околу рамките.

Понекогаш е доволно само да се замени дихтунгот или да се прилагодат механизмите, додека поголемите оштетувања може да бараат посериозни поправки.

Дури и во текот на зимата, важно е да се обезбеди размена на воздухот, особено во просториите каде што се акумулира многу влага.

3. Греење: Не чекајте го најстудениот ден за да откриете дефект

Првиот значителен пад на температурата не е идеално време за откривање проблеми со системот за греење.

Ако имате радијатори, проверете дали загреваат рамномерно. Радијатор што е ладен на горниот дел, а топол на долниот, може да укажува на присуство на воздух во системот; исто така, необични звуци, протекување или слаб ефект на греењето се знаци дека е потребна проверка од стручно лице.

Кај котлите на гас, топлинските пумпи и другите посложени системи, особено е важно да се следат препораките на производителот во однос на одржувањето и сервисирањето.

Редовното одржување не служи само за обезбедување пријатна температура. Правилното функционирање на системот за греење е важно и за безбедност и за ефикасна потрошувачка на енергија.

4. Оџак

Ако се греете на дрва или пелети, или користите уреди поврзани со оџак, неговата исправна состојба е еден од најважните чекори при подготовка за грејната сезона.

Наталожените саѓи го попречуваат извлекувањето на чадот и гасовите, а истовремено го зголемуваат ризикот од пожар. Неисправните системи за одвод на чад, исто така, можат да претставуваат опасност од труење со јаглерод моноксид.

Прегледот и чистењето на оџакот треба да им се довери на овластени служби за чистење оџаци, во согласност со прописите и правилата што важат во вашата средина.

Исто така, важно е да се провери состојбата на печките или камините, како и приклучоците кон системот за одвод на чад.

Детекторот за јаглерод моноксид може да послужи како важна дополнителна безбедносна мерка, но тој не е замена за правилно одржување на уредите за греење и системот за одвод на чад.

5. Надворешни инсталации: Една заборавена славина може да предизвика сериозен проблем

Градинарските чешми, надворешните водоводни цевки и системите за наводнување обично функционираат без проблеми во текот на потоплите месеци. Меѓутоа, кога температурите ќе паднат под нулата, водата што останала во незаштитените инсталации може да замрзне и да се прошири.

Ова може да доведе до оштетување на цевките, споевите и чешмите – проблем што често се открива дури откако ќе се стопи мразот. Затоа, пред првиот мраз, проверете дали можете да го исклучите доводот на вода до надворешните чешми и испуштете ја водата од деловите на водоводниот систем што нема да се користат во текот на зимата.

Внимание бараат и надворешните приклучоци за струја, осветлувањето и продолжните кабли. Оштетената изолација, незаштитените споеви и навлегувањето на влага се проблеми што не смеат да се игнорираат.

6. Фасада: Мала пукнатина денес, поголем проблем утре

Фасадата не е само естетски дел од куќата. Таа ги штити надворешните ѕидови од временските услови и, кај топлински изолирани објекти игра клучна улога во задржување на топлината.

Малите пукнатини, оштетувањето на завршниот слој или областите каде што фасадата се одвојува од подлогата можат да доведат до продирање на водата. Кога влагата ќе се задржи во материјалот и температурите ќе паднат под нулата, процесот на замрзнување може дополнително да ги влоши постојните оштетувања.

Затоа, прошетајте околу куќата и внимателно проверете ги надворешните ѕидови - обрнете посебно внимание на областите околу прозорците, вратите и балконите, како и на точките каде што се спојуваат различни материјали.

7. Одводи и тераси: Водата секогаш наоѓа пат - честопати погрешен

Оваа последна ставка на листата често се занемарува, особено во станови со балкони и тераси.

Во текот на есента, надворешните одводи можат да се затнат со лисја, земја и други остатоци. Кога доаѓаат пообилни дождови, водата се задржува на површината наместо да се исцеди како што треба.

Ако хидроизолацијата не е исправна, долготрајното задржување на вода го зголемува ризикот од продирање на влага во конструкцијата или во просторите под терасата. Проверете дали одводите се проодни, дали има барички што се задржуваат долго, дали фугата е оштетена и дали има пукнатини и видливи траги на соседните ѕидови.

Ако постои сомневање за оштетена хидроизолација, не е доволно само да се исчисти одводот. Потребно е да се утврди причината за проблемот.

Кога имате потреба од повеќе различни поправки, дигиталните платформи кои ги поврзуваат корисниците со изведувачите за различни куќни поправки се од голема помош.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Истражување спроведено на 12 здрави лица покажа дека седумдневниот пост на вода го менува телото и органите, а најголемите промени се случуваат околу третиот ден.

Повеќедневното постење на почетокот почнува со трошење на складираните масти.

Истражувачи од Лондонскиот универзитет на кралицата Мери и Норвешкиот универзитет за спортски науки следеле 12 здрави лица кои седум дена консумирале само вода. За време на истражувањето анализирале околу 3.000 протеини во крвта на учесниците за да утврдат како организмот се прилагодува на целосното исклучување на храната.

Телото во првите три дена од користење на гликозата преминало на користење на складираните масти како главен извор на енергија, па учесниците изгубиле 5 до 7 кг, и масно и немасно ткиво.

Меѓутоа, она што се случило по првите три дена ги изненадило истражувачите. Почнале да се случуваат значајни промени во нивото на протеини поврзани со многу органи и процеси во организмот. Третина од анализираните протеини се промениле за време на постот, а некои промени не можеле да се објаснат со губење на килограмите.

Меѓу нив се промените на протеините кои имаат улога во структурата и функционирањето на нервните клетки, што укажува дека долготрајното постење може да има многу поголемо влијание врз телото отколку што се сметаше некогаш.

Резултатите не значат дека треба да гладувате

За првпат можеме да видиме што се случува на молекуларно ниво во организмот додека постиме. Нашите резултати нудат докази за здравствената придобивка на постот и не се однесуваат само на губењето килограми, тие се видливи дури по три дена целосна рестрикција на калориите – објаснува Клаудија Лангерберг од Универзитетот Кралицата Мери.

Важно е да се нагласи овие резултати се однесуваат на целосна рестрикција на храна во текот на неколку дена, а не на кратки форми на повремен пост, како што се популарните режими засновани на автофагија. Според тоа, овие резултати не можат автоматски да се применат на секоја форма на пост.

Научниците се надеваат дека подоброто разбирање на овие промени еден ден би можело да помогне во развој на терапии кои би имитирале одредени ефекти на постот, без притоа да се бара од пациентите целосно воздржување од храна со денови.

Мајк Пицнер, еден од авторите на студијата, истакна дека долготрајниот пост не е безбедна опција за секого, особено не за лицата со веќе постоечки здравствени проблеми.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.