Македонија

Македонија по 35 години: Помалку жители, постаро население, но со подолг животен век

Што покажува науката. Кои се статистичките податоци за тековите во државата изминатите 35 години.

35 години подоцна, населениот во Македонија е повозрасно и помалубројна. Сепак граѓаните живеат подолго.. Ова го покажуваат бројките на Државниот завод за статистика, кој научно ја раскажуваат приказната за тоа колку и како се променила државата и животот на граѓаните во изминатите три и пол децении.

На последниот попис во 2021 година биле регистрирани 1 милион и 837 илјади жители или околу 109 илјади помалку од 1994 година. Се менува и старосната слика. Просечната возраст од околу 33 години пораснала на речиси 42 години, а жените денес првото дете го раѓаат во просек околу пет години подоцна.

Поранешниот директор на ДЗС, Апостол Симовски, вели дека демографската криза не е нова појава, туку последица на процес кој започнал многу порано.

„ За демографска криза може да се зборува многу порано отколку денес. Таа криза почнува да настанува некаде кон крајот на 70-тите години, кога во демографијата се случува демографска транзиција, односно да почне да се намалува бројот на раѓањата, да почне да се зголемува бројот на умирањата. И тоа еден показател дека овој тренд ќе продолжи понатаму и дека со време станува поинтензивен. Она што сега се случува на поле на демографијата е дека ги гледаме последиците од она што ни се слчувало во минатото и во континуитет до ден денес. “

Демографските промени се гледаат и во училишните клупи , од околу 260 илјади основци на почетокот на 90-тите, денес има околу 179 илјади. Но за Симовски, помалиот наталитет е само дел од проблемот. Како најголем удар за земјата го издвојува иселувањето, објаснувајки дека со младите кои заминуваат земјата не го губи само сегашното, туку и идното население.

„Клучниот проблем по мене е емиграцијата. И оваа емиграција влијае двојно. Влијае директно на загуба на младо население, кое што воглавно емигрира, а ова младо население со себе го носи и идниот наталитет. Така да, наместо да се случуваат раѓања во земјата, тие раѓања се случуваат некаде во некои други земји, каде што тие млади луѓе се иселуваат.“

Но, статистичкиот портрет на Македонија по 35 години не е негативен.

Живееме подолго, па така очекуваниот животен век кај мажите од околу 70 години во 1995 пораснал на околу 75 години, а кај жените од околу 74 на повеќе од 79 години. И шансите да се најде работа се значително поголеми. Невработеноста, која кон крајот на 90-тите се движела околу 36 проценти, во 2025 година е само 11,5 проценти. А можеби најголемата промена е онаа што денес ја носиме во џеб. Во 2006 година интернет користел приближно секој четврти граѓанин, а денес, речиси 90% од населението. Кај младите пак употребата е практично стопроцентна.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фудбал

Мурињо го собори рекордот на Ла Лига

Реал Мадрид убедливо ја победи Валенсија со 3:0 на „Местаља“ вчера вечерта во 12-то коло од Ла Лига, а со таа победа тренерот Жозе Мурињо дополнително ја подобри својата веќе импресивна статистика.

Тоа беше 97-ма победа на Португалецот во 126 натпревари, со што неговата стапка на успех достигна 77 проценти.

Овој резултат го става Мурињо на првото место меѓу тренерите кои воделе најмалку 100 натпревари во шпанското првенство. Никој во историјата на натпреварувањето нема поголем процент на победи во таа категорија. Веднаш зад него е Пеп Гвардиола, кој забележа 116 победи во 152 натпревари, што претставува стапка на успех од 76,3 проценти.

Флик има уште подобар процент

Според податоците на шпанските статистичари, Карло Анчелоти е следен на листата со 71,1% (162 победи во 228 натпревари). Ханси Флик има уште подобар коефициент од Мурињо, 79,3 проценти победи, но сегашниот тренер на Барселона сè уште не ја достигнал границата од 100 водени натпревари. Флик забележа 69 победи во 87 натпревари.

1. Ханси Флик - 79,3 % (69 победи во 87 натпревари)

2. Жозе Мурињо - 77% (97 победи во 126 натпревари)

3. Пеп Гвардиола - 76,3 % (116 победи во 152 натпревари)

4. Карло Анчелоти - 71,1 % (162 победи во 228 натпревари)

Во победата над Валенсија, Реал поведе со голот на Федерико Валверде во 28-та минута, а Арда Гулер го дуплираше водството во 36-та минута. Конечните 3:0 ги постави Килијан Мбапе во 75-та минута. За мадридскиот тим ова беше осма последователна победа во сите натпреварувања.

Тагови: Жозе Мурињо

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Се зголеми бројот на жртвите во железничката несреќа во Египет (ВИДЕО)

Бројот на жртви во големата железничка несреќа во Египет се искачи на седум, а 112 лица се повредени, соопштија египетските власти.

Несреќата се случила кога четири вагони од патнички воз излетале од шините во близина на селото Герза во египетската покраина Гиза и се судриле со друг воз, недалеку од Каиро, објави „Араб њуз“.

Локалните медиуми претходно објавија дека 120 лица се повредени, без да ја прецизираат сериозноста на нивните повреди. Некои египетски медиуми објавија дека бројот на повредени е повеќе од 150.

Несреќата се случила во областа Ал-Ајат, по што на местото на настанот биле испратени 50 амбулантни возила, екипи за цивилна одбрана и безбедносни сили, објави „Галф њуз“.

Four train carriages have overturned in a major derailment, with up to 150 injuries reported and more than 50 ambulances dispatched to the scene in Giza, Egypt. https://t.co/PMGZobDwl7
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) November 8, 2026

Повредените биле однесени во блиските болници во покраината Бени Суеф, додека болниците во Гиза биле ставени во состојба на готовност за лекување на повредените.

Како што претходно објави „Ал Арабија“, машиновозачот им подлегнал на повредите. Египетското јавно обвинителство започна истрага за причините за железничката несреќа и ѝ наложи на полицијата да ги спроведе потребните проверки и да ги испраша сведоците и повредените патници.

Египетскиот претседател Абдел Фатах ал-Сиси изјави дека ја следи несреќата со „голема загриженост“ и им нареди на властите да спроведат итна истрага за да „ги повикаат на одговорност сите оние за кои е утврдено дека биле небрежни“.

Тагови: Египет железничка несреќа

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Финансаискиот директор на „Бајненс“ поднесе оставка по хакерската кражба на 6,3 милијарди долари

„Бајненс“, најголемата светска берза за криптовалути, соопшти дека нејзиниот финансиски директор Кајзер Нг ја напушта функцијата и дека ќе биде наследен од Џастин Јек.

„Бајненс“, најголемата светска берза за криптовалути, соопшти дека нејзиниот финансиски директор Кајзер Нг ја напушта функцијата и дека ќе биде наследен од Џастин Јек, само неколку дена откако хакерите украдоа криптовалути во вредност од 6,3 милијарди долари од платформата.

„Кајзер Нг одлучи да започне нов потфат по повеќе од пет години во „Бајненс“, со план за транзиција кој беше имплементиран во текот на изминатите шест месеци. Му посакуваме се најдобро во неговото следно поглавје“, рече копретседателката на компанијата, Ји Хе, според „Блумберг“.

Нг се приклучи на компанијата во јануари 2022 година, откако помина околу пет години на друга крипто берза, „Кракен“.

Неговиот наследник, Џастин Јек, претходно беше потпретседател за финансии во компанијата за услуги за плаќања „Ервалекс“.

„Воодушевен сум што ја преземам улогата на финансиски директор во „Бајненс“. Со нетрпение очекувам да го водам финансискиот сектор на компанијата додека продолжуваме одговорно да го шириме нашиот бизнис и да ја постигнеме нашата глобална мисија“, рече Џек во соопштението.

Компанијата претходно објави дека хакерите минатата недела украле 6,3 милијарди долари криптовалути, што беше опишано како најголема кражба во историјата на индустријата.

Федералното истражно биро на САД (ФБИ) на 31 октомври објави дека Северна Кореја стои зад нападот.

„Бајненс“ по нападот соопшти дека вратила околу 90 проценти од украдените средства и продолжува да работи на целосно обештетување на корисниците.

Нападите врз крипто платформите претставуваат растечки безбедносен предизвик за индустријата која се прошири на глобалниот финансиски пазар во последните години, соопшти американската агенција.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.