Европската комисија денес стави на располагање 49 милиони евра за Албанија, 44,2 милиони евра за Црна Гора и 65,7 милиони евра за Македонија во рамките на Програмата за реформи и раст. Ова следува по третото барање за исплата и позитивната оценка на Комисијата за реформските чекори спроведени во областите на деловната конкурентност и иновации во Албанија и Црна Гора, како и образование и дигитализација во Македонија, се наведува во соопштението на ЕК.

Со денешното објавување, вкупниот износ ослободен во рамките на Програмата во рамките на нивните соодветни пликови достигнува 212,8 милиони евра за Албанија, 89,3 милиони евра за Црна Гора и 142,1 милиони евра за Македонија.

Напредок во рамките на реформските агенди

Во Албанија, реформите оценети од Комисијата вклучуваат мерки за подобрување на деловното опкружување, олеснување на инвестициите и иновациите и проширување на пристапот до финансии, вклучително и за стартапи и компании активни во зелениот и дигиталниот сектор. Од исплатени 49 милиони евра, 22,8 милиони евра ќе бидат префрлени во државниот буџет, додека преостанатите средства се ставени на располагање за инвестициски проекти преку Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF), во согласност со важечките процедури за одобрување.

Во Црна Гора, Комисијата ги оцени реформите во областа на истражувањето и иновациите, вклучувајќи ја поддршката за научници, бизниси и истражувачки институции, како и понатамошното зајакнување на националниот иновативен екосистем. Од исплатени 44,2 милиони евра, 20,6 милиони евра ќе бидат префрлени во државниот буџет, додека преостанатите средства се достапни за инвестициски проекти преку WBIF.

Во Македонија, оценетите реформи вклучуваат мерки за подобрување на финансирањето на основното и средното образование и мерки со цел проширување на пристапот до дигитална инфраструктура и ИТ опрема во училиштата. Од исплатени 65,7 милиони евра, 30,6 милиони евра ќе бидат префрлени во државниот буџет, додека преостанатите средства се достапни за инвестициски проекти преку WBIF.

Средствата што се наменети за WBIF, откако ќе бидат одобрени од одборот на WBIF, ќе поддржат инфраструктурни проекти во одржлив транспорт, чиста енергија, дигитален и развој на човечки капитал. Проектите ќе се спроведуваат во тесна соработка со партнерите од Западен Балкан и меѓународните финансиски институции.

Планот за раст за Западен Балкан, усвоен во 2023 година, има за цел да им донесе на земјите-партнери од регионот придобивки од членството пред нивното пристапување во ЕУ. Тој има за цел да ги интегрира партнерите во Единствениот пазар на ЕУ, да ја унапреди регионалната економска соработка, да ги продлабочи реформите поврзани со ЕУ и да го зголеми претпристапното финансирање. Ова, пак, го забрзува процесот на проширување и растот на економиите на партнерите.

Планот е поддржан од Механизмот за реформи и раст, неговиот финансиски инструмент со пакет од 6 милијарди евра. На секои шест месеци, партнерите известуваат за нивниот напредок во реформите спроведени со поддршка на Механизмот. Најновото финансиско соопштение се однесува на третиот полугодишен период на известување, кој ги опфаќа реформите спроведени до крајот на декември 2025 година. Вкупното финансирање ослободено во рамките на овој инструмент од 2024 година изнесува 673,6 милиони евра.

Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF) е инструментална во спроведувањето на Механизмот за реформи и раст. Таа насочува 3 милијарди евра во грантови и заеми во рамките на Механизмот за поддршка на приоритетни инвестиции во транспортот, енергетиката, дигиталниот и човечкиот капитал. Основана пред 15 години, WBIF е заедничка финансиска платформа што ги обединува Европската комисија, финансиските организации, земјите-членки на ЕУ и Норвешка. Таа директно придонесува кон Глобалната стратегија на ЕУ за влез.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.