Колку се убедливи доказите за постоење живот на Марс? - Канал 5

Колку се убедливи доказите за постоење живот на Марс?

Првите луѓе на НАСА објавија дека роверот „Персеверанс“ на Црвената планета открил карпи со потенцијални биолошки потписи.

Колку се убедливи доказите за постоење живот на Марс?

Администраторот на НАСА, Шон Дафи, го опиша ова како „најблиску што некогаш сме биле до откривање на живот на Марс“.

Примерокот од карпа анализиран од роверот е мешавина од глина и тиња, материјали што НАСА ги нарекува „извонредни чувари на минатиот микробен живот“ на Земјата. Роверот, исто така, пронашол знаци на одредени хемиски реакции кои обично го придружуваат микробниот живот, но научниците во студијата во списанието „Природа“ забележале дека овие сигнали можат да произлезат и од небиолошки процеси.

Д-р Карин Роџерс, директорка на Центарот за астробиолошки истражувања и едукација „Ренселер“ (RARE) во Политехничкиот институт „Ренселер“, ги проучува односите помеѓу микробните заедници и условите на животната средина во екстремните екосистеми. Нејзината цел е да ја разбере природата на потеклото на животот на Земјата, потенцијалот за живот низ целиот Сончев систем и распространетоста на животот во современите екстремни средини. Таа вели дека новите наоди се интригантни, но не и дефинитивен доказ за минатиот живот на Црвената планета.

Ги споделуваме нејзините одговори на прашањата за ова откритие објавени на веб-страницата на Политехничкиот институт Ренселаер (RPI).

• Колку се убедливи новите наоди од роверот Perseverance за присуството на минат живот на Марс?

- Клучно е да биде јасно дека ова не е дефинитивен доказ за минат живот на Марс. Она што го забележале можело да биде создадено од живот, но сè додека не можеме да докажеме дека можело да биде создадено исклучиво од живот, а не од други процеси, не можеме да кажеме дека ова е дефинитивен доказ за живот.

Сепак, ова е многу интересно откритие кое отвора нови можности за истражување на хемијата што може да се одвива на различни планети.

• Ако можевме да го вратиме овој примерок на Земјата за анализа, дали би имале подобар увид во тоа дали е навистина резултат на биолошки процес?

- Постојат две клучни компоненти што можат да го унапредат ова откритие: едната е набљудувачка, а другата е експериментална. Од страна на набљудувањето, треба да ги вратиме овие примероци од Марс за да можеме да направиме робусна анализа со сите најдобри техники што ги имаме. Покрај тоа, клучно е да се вратат сите примероци од Марс за да можеме да ставиме планетарен контекст околу овој конкретен примерок. Но, треба да „ја завршиме нашата домашна задача“, а тоа се враќа на она за што зборував. Дали постојат други начини за производство на оваа хемија, овие минерали со овие состави, во присуство на органски материи кои можеби не потекнуваат од биологијата под услови слични на Марс? Во зависност од резултатите од обете, можеби ќе дојдеме до нешто дефинитивно, или можеби нема.

Убавиот дел од науката е што не го знаеме одговорот однапред.

• Дали има нешто што ровер би можел да го најде што би обезбедило 10/10 неоспорен доказ за минат живот?

- Најтешкиот дел во врска со дефинитивноста на знаците за живот е тоа што мора да ја докажете нултата хипотеза, која е дека нема друг начин освен живот за да се произведат нашите набљудувања. Значи, неоспорните докази од ровер се големо прашање. Ако размислите што можеме да направиме со ровери во моментов, немаме доволно простор за товар за да го вклучиме секој инструмент што ни е потребен, сè уште не.

Но, потрагата по живот не е еднократна мисија. Она што навистина ќе нè доближи до дефинитивен одговор е да продолжиме со она што го правиме, а тоа е сериозно, методично и робусно истражување на планетата. Колку повеќе го разбираме Марс, толку подобро ќе можеме да направиме разлика помеѓу тоа што може да направи животот и што може да направи Марс без живот. Тоа е аргументот за повеќе мисии на ровери и враќање на примероци. Одржливото истражување со широк планетарен контекст ќе биде клучно за нашата потрага по живот на друго место.

• Дали има нешто друго што би сакале луѓето да го знаат за ова откритие или за потрагата по потеклото на животот воопшто?

- Постои преклопување помеѓу потеклото на животот и потрагата по живот, а еден од клучните делови од тоа е дека секоја планета е различна: ако животот потекнува некаде на друго место на друга планета, тој ќе биде различен од она што го наоѓаме на Земјата. Ќе има некои сличности, но ќе има и некои разлики. А разликите помеѓу планетите ќе значат разлики во животот или знаци на живот од една планета до друга.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кушнер: Украина не сака да ѝ отстапи територија на Русија

Територијалното прашање останува да се реши пред да може да се постигне договор за крај на војната меѓу Русија и Украина, но Киев не е подготвен на отстапки, изјави Џаред Кушнер, специјален пратеник на американскиот претседател и негов зет.

Кушнер: Украина не сака да ѝ отстапи територија на Русија

Тој додаде дека американската страна изминатите девет месеци работела на други елементи од мировниот договор, вклучувајќи безбедносни гаранции и механизми за спречување на повторно разгорување на непријателствата.

Кушнер истакна дека за време на преговорите во Москва, рускиот претседател Владимир Путин ги изнел своите територијални барања. „Ако Украина се согласеше да се повлече до таа линија, веќе ќе го имавме подготвено остатокот од договорот. Но, засега, украина не е подготвена да го стори тоа“, рече пратеникот на Трамп.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Девет лица загинаа во руски напади во Украина, десетици се ранети

Бројот на цивилните жртви во Украина нагло се зголеми во последните два месеца.

Девет лица загинаа во руски напади во Украина, десетици се ранети

Најмалку девет лица загинаа, а десетици се ранети во серијата жестоки руски воздушни напади врз неколку украински области, во кои се оштетени станбени згради и критична инфраструктура, додека украинскиот претседател Володимир Зеленски соопшти дека Русија загрижувачки ја пренесува војната кон економијата со истрелување на речиси 500 дронови од раните утрински часови.

Бројот на цивилните жртви во Украина нагло се зголеми во последните два месеца поради засилените руски напади врз електроцентралите и другата инфраструктура. Од своја страна, украина изведува напади врз енергетски објекти и магацини во оддалечените области на Русија, а двете страни напаѓаат и бродски пловни објекти.

„Москва ја пренесува војната од фронтот, каде што не постигнува успех, кон економијата, уништувајќи објекти што му помагаат на населението да се справи со воените услови. Русија сака да ја уништи украинската економија и да го скрши нашиот отпор“, изјави Зеленски на Телеграм.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија без активни пожари

Центарот за управување со кризи денеска за првпат после подолго време информира дека нема активни пожари и пожари под контрола.

Македонија без активни пожари

Во изминатото деноноќие имало вкупно 21 пожар и сите се изгаснати.

На ден 12/13.09.2026 година, до 08:00 часот, регистрирани се вкупно 21 пожар на отворен простор, од кои нема активни пожари, нема пожари под контрола, а изгаснати се 21 пожар, се вели во информацијата од ЦУК.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер