Ќе се отвора саркофагот на Гоце Делчев? - Канал 5

Македонија

Ќе се отвора саркофагот на Гоце Делчев?

Во потрага по името на авторот не е исклучено и по цели седум децении да се отвори камениот саркофаг на Делчев. Идејата е со откривањето на капакот да се увиди дали авторот потписот можеби го оставил внатре.

Ќе се отвора саркофагот на Гоце Делчев?
За вечното почивалиште на апостолот на македонското револуционерно движење Гоце Делчев во дворот на црквата „Свети Спас“ се знае речиси се, освен можеби најважното - кој е автор на паметникот!? Веќе речиси цели седум децении откако во белиот камен саркофаг се ставени коските на Делчев по нивното враќање од Бугарија во 1946 година, трае енигмата за тоа кој, всушност, е уметникот што го смислил и го направил ова обележје длабоко вградено во колективната меморија на целиот македонски народ. Со години траат обидите да се дознае авторството, но залудно.

Во потрага по името на авторот не се исклучува и по цели седум децении да се отвори камениот саркофаг на Делчев. Идејата е со откривањето на капакот да се увиди дали авторот потписот можеби го оставил внатре. Истовремено ова отворање би можело да се искористи и за употребување на најновите технолошки достигнувања што може да дадат одговор на уште една мистерија - дали во саркофагот се сите коски на Делчев или неколку недостигаат. Со испитување на коските на Делчев ќе може да се реконструкција и убиството.

Но, за ваквата идеја допрва треба да се консултираат надлежните институции.

Она што е собрано како сознание е само претпоставка без уверливи докази што би биле поткрепени со некои документи. Ова изгледа зачудувачки со оглед на фактот што пренесувањето на моштите на Делчев од Софија во Скопје беше проследено со многубројна документација меѓу властите на двете тогашни држави. Освен ова, уште посериозни заложби тогаш биле правени во Скопје за да се изгради достоинствено почивалиште за македонскиот херој. Kој и од кого бил определен како автор на споменикот останува енигма за чиј одговор нема никакви пишани документи во архивите на тогашната нова власт дојдена по победата во Втората светска војна. Документи нема ниту во Државниот архив, архивите на општините, градот Скопје, а упатените во ова претпоставуваат дека можеби се некаде надвор од Македонија, во Белград или на друго место.


Дилеми за двајца Словенци

Бранка Илиевски, кустос во Национален конзерваторски центар-Скопје, која се грижи за комплексот „Свети Спас“, ни рече дека сите досегашни напори не довеле до името на авторот. Засега се оперира само со претпоставки што допрва треба да се потврдат.

- Од информациите со кои јас располагам можниот автор треба да се бара меѓу еден од двајца Словенци, кои како архитекти или нешто слично во тој период 1945/46 година работеле во Скопје. Авторот имал задача слична на онаа што сега ја имаат градските архитекти, но и тоа не е сигурно. Наводно, тогаш бил и распишан и јавен конкурс за изработка на камениот саркофаг на кој имало повеќе пријавени трудови. За најдобро е избрано ова решение што и се направило. Но, никаде не можевме да најдеме документи од конкурсот, кој с` учествувал и одлуката за избор на постојниот саркофаг - ни рече кустосот Илиевски.

Таа додава дека разбрала оти за имињата имало расправи и меѓу двајца академици во МАНУ од постарата генерација, кои не можеле да се усогласат за името на авторот.

- Едниот академик застапуваше едно, а другиот друго име на некој словенечки архитект. Во тој период имаше повеќе Словенци што беа дојдени во Македонија за разни цели. Практично, во игра беа имињата на двајца Словенци, но кои, по с` изгледа, останеле непознати - наведува таа.

Kустосот Перса Билинска ни објаснува дека авторот не оставил потпис на своето дело, како што тоа е вообичаено за уметниците.


Во игра и резбар од Далмација

- Детаљно сме го прегледале целиот камен саркофаг, односно неговиот надворешен дел. Никаде не е оставен потпис што би можел да послужи да го идентификуваме авторот. На тој начин енигмата за ова важно обележје за македонскиот народ и натаму продолжува - наведува Билинска.

Наспроти оваа верзија, историчарот Марјан Димитријевски од Институтот за национална историја ни изјави дека постојат индиции дека делото го направил некој Хрват од Далмација.

- Претпоставка е дека тој бил резбар кој работел во Скопје и дека од надлежните добил задолжение да го направи камениот саркофаг. Според некои сознанија, не бил скулптор, туку се занимавал со изработка на камени споменици за гробишта. Но, и за вакво тврдење нема докази, практично нема податоци за какво и да е поиздржано тврдење за тоа кој е непознатиот автор - наведува Димитријевски.

Тој, заедно со кустосите Бранка Илиевски и Перса Билински, во 2006 година објави посебна публикација посветена на 60-годишнината од пренесувањето на моштите на Гоце Делчев во Скопје. Во неа се наведува дека саркофагот бил готов во октомври 1946 година и дека е составен од блокови гранитен камен. Самата конструкција е обратно пирамидална бидејќи димензиите му растат од долу кон горе.

- Трите камени столбови на кои лежи саркофагот симболично ги претставуваат трите разединети делови на Македонија - Вардарскиот, Пиринскиот и Егејскиот - пишува во публикацијата.


Посета од Словенија

Kустосот Илиевска наведува дека пред повеќе години неа ја посетило едно семејство од Словенија, кое се интересирало за нивниот дедо, кој по војната работел во Скопје.

- Тие се интересираа за делата што тој ги направил во Скопје, па претпоставуваат дека е можно и ова да е негово дело. Носеа и некои документи, но набрзо заминаа и веќе не се вратија со некоја нова информација - вели таа. /Преземено: Дневник/

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Формула

Сензација на Формула 1- Пјер Гасли на пол позиција во Монца

Пјер Гасли ја освои пол-позицијата пред Големата награда на Монца!

Сензација на Формула 1- Пјер Гасли на пол позиција во Монца

Францускиот возач ги изненади апсолутно сите, вклучувајќи се и себеси, поставувајќи го најбрзото време во квалификациите со време од 1:21.786. Гасли ги остави зад себе Џорџ Расел (+0.060) во Мерцедес, Оскар Пјастре (+0.180) во Мекларен, по што следуваа Шарл Леклер и Луис Хамилтон од Ферари, потоа Макс Верстапен во Ред Бул и Кими Антонели во Мерцедес.

Гасли возеше неверојатен круг на патеката каде што ја однесе единствената победа во својата кариера досега. Тој го водеше Расел до последниот круг, но Гасли излезе и доминираше за да ја освои пол-позицијата.

Кими Антонели е лидер во генералниот пласман, откако заврши седми во квалификациите, но ќе ја започне трката во недела од последното место поради промена на погонската единица што го чинеше казна.

Тагови: Монца

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

ChatGPT наеднаш стана многу помоќен, дури 40 професии се особено загрозени

Компанијата ОpenAI го претстави GPT-6 Astra, нов модел на вештачка интелигенција кој може самостојно да контролира компјутер и да извршува сложени задачи кои претходно бараа човечки труд. 

ChatGPT наеднаш стана многу помоќен, дури 40 професии се особено загрозени

Иако не е познато колку претходни загуби на работни места беа директно поврзани со вештачката интелигенција, доаѓањето на вакви алатки би можело значително да го промени начинот на кој се извршуваат многу работни места, пишува LADbible.

За разлика од алатките за вештачка интелигенција кои претежно одговараат на прашања и даваат инструкции, Astra може сама да извршува специфични задачи. Може да пребарува на интернет, да користи веб-страници и разни програми, да пополнува формулари, да спроведува истражувања, да креира документи и табели и да пишува и тестира програмски код.

Една од клучните разлики е што може да обработува значително поголеми количини на информации одеднаш и подобро да ги следи сложените инструкции. Поедноставно кажано, наместо само да му објаснува на корисникот како да направи нешто, Astra е сè повеќе способна да ја изврши задачата наместо него.

Во промотивно видео, OpenAI ја покажа Astra како работи со компјутер за да креира презентација, да подготви оглас за продажба на eBay, да уреди правен документ, да резервира тениско игралиште и да претвори идеја за ракета во модел подготвен за 3D печатење.

Сè уште не е достапен за сите

GPT-6 Astra официјално беше лансиран денес, 4 септември, но сè уште не е достапен за сите. OpenAI објави дека моментално го претставува моделот на одбрани компании како дел од програмата Daybreak Access и преку API. Корисниците на пакетите Plus, Pro, Business и Enterprise на ChatGPT исто така треба да добијат пристап до Astra во наредните денови.

Извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, по повод лансирањето напиша: „GPT-6 Astra пристигна. Се надеваме дека ќе овозможи нова генерација претприемништво, научни откритија и креација.

Веруваме дека тоа е најдобриот модел во светот за компјутерство, професионална работа, наука, програмирање, сајбер безбедност и друго. Ни требаше малку подолго време за да се осигураме дека ги исполнува стандардите за безбедност и усогласеност потребни за ова ниво на способност, но мислиме дека ќе откриете дека чекањето вреди.“

Моделот постигна 98% на FrontierMath Tier 4, 99,9% на ARC-AGI 3 и 100% на ExploitBench.

Маск очекува повеќе од милијарда хуманоидни роботи

Додека Бил Гејтс предупредува дека губењето на работни места поради вештачката интелигенција нема да биде најлошото можно сценарио, Елон Маск верува дека во следната деценија ќе има најмалку една милијарда роботи и дека нивната вкупна продуктивност ќе ја надмине продуктивноста на целото човештво.

„Сè започнува многу бавно, а потоа расте со експлозивна брзина“, рече основачот на SpaceX на самитот на Г20 во Северна Каролина во 2026 година. „Би рекол дека за десет години ќе има многу повеќе од милијарда хуманоидни роботи. Продуктивноста на секој робот веројатно ќе биде пет пати поголема од продуктивноста на човекот“, додаде тој.

Microsoft издвои 40 занимања најизложени на вештачката интелигенција

Минатата година, Microsoft објави список од 40 занимања чии работни задачи се најизложени на влијанието на вештачката интелигенција. Меѓу нив се преведувачи, историчари, математичари, писатели и новинари.

Важно е да се нагласи дека наведените проценти не ја претставуваат веројатноста дека вештачката интелигенција целосно ќе ги замени луѓето во овие занимања. Тие покажуваат како вештачката интелигенција е способна да извршува задачи што се дел од одредена работа.

40 професии чии задачи се најмногу изложени на вештачка интелигенција

1. Толкувачи и преведувачи - 98%

2. Историчари - 91%

3. Математичари - 91%

4. Лектори и коректори - 91%

5. Оператори на автоматски машини за кодирање - 90%

6. Писатели и автори - 85%

7. Статистички асистенти - 85%

8. Трговски претставници - 84%

9. Технички писатели - 83%

10. Новинари - 81%

11. Персонал за помош на патници - 80%

12. Телефонски оператори - 80%

13. Уредници - 78%

14. Едукатори за земјоделско и домаќинско управување - 77%

15. Политиколозите - 77%

16. Специјалисти за наука за податоци - 77%

17. Географи - 77%

18. Водители и радио диџеи - 74%

19. Службеници на берза - 74%

20. Веб-развивачи - 73%

21. Вработени во поддршка на корисници - 72%

22. Референти за отворање нови сметки - 72%

23. Агенти за продажба на билети и туристички агенции - 71%

24. Аналитичари за истражување на пазарот - 71%

25. Вработени во консиерж - 70%

26. Наставници по деловни предмети - 70%

27. Лични финансиски советници - 69%

28. Наставници по економија - 68%

29. Аналитичари за менаџмент - 68%

30. Оператори на телефонска централа - 68%

31. Телемаркетери - 66%

32. Агенти за продажба на рекламен простор - 66%

33. Архивари - 66%

34. Диспечери за итни и јавни служби - 66%

35. Наставници по библиотекарство - 65%

36. Демонстратори и промотори на производи - 64%

37. Модели - 64%

38. Специјалисти за односи со јавноста - 63%

39. Шалтерски службеници и вработени за изнајмување - 62%

40. Домаќини и хостеси - 60%

Тагови: ChatGPT

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Уапсени се 16 возачи, 14 од нив немале возачка дозвола

Лишени од слобода 16 возачи за „безобѕирно управување возило“, 14 возеле без положен возачки испит.

Уапсени се 16 возачи, 14 од нив немале возачка дозвола

Во текот на изминатото деноноќие, на различни локации во државата, полициски службеници ги лишија од слобода А.Х. од Штип, Ј.Ф. од Прилеп, С.М.(38) и С.В.(23) двајцата од Кочани, Ј.К.(20) од Штип, 17 годишен малолетник с.Долно Количани, скопско, Ф. В.(27) од с.Студеничани, скопско, Е.Б.(36), И.С. (34), В.В. (18) сите од Скопје, Д.П.(20) и Б.Ј.(68) двајцата од Велес, Б.С.(33) од Куманово како и 16-годишен малолетник од с.Новаке, тетовско поради „безобѕирно управување возило“, односно затоа што управувале возило без возачка дозвола.

Исто така лишени се од слобода и В.Ј.(29) од с.Новаци, затоа што управувал возило под активна забрана за управување со моторно возило и С.Р.(39) од селото Скудриње, општина Маврово и Ростуше бидејќи возел под дејство на алкохол.

По целосно документирање на случаите, ќе бидат поднесени соодветни кривични пријави.

Апелираме до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, да не управуваат возило без положен возачки испит или доколку имаат изречена мерка за забрана за управување или доколку се под дејство на алкохол и сите заеднички да придонесеме за побезбеден сообраќај, соопштуваат од МВР.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер