Македонија

Ќе се отвора саркофагот на Гоце Делчев?

Во потрага по името на авторот не е исклучено и по цели седум децении да се отвори камениот саркофаг на Делчев. Идејата е со откривањето на капакот да се увиди дали авторот потписот можеби го оставил внатре.

За вечното почивалиште на апостолот на македонското револуционерно движење Гоце Делчев во дворот на црквата „Свети Спас“ се знае речиси се, освен можеби најважното - кој е автор на паметникот!? Веќе речиси цели седум децении откако во белиот камен саркофаг се ставени коските на Делчев по нивното враќање од Бугарија во 1946 година, трае енигмата за тоа кој, всушност, е уметникот што го смислил и го направил ова обележје длабоко вградено во колективната меморија на целиот македонски народ. Со години траат обидите да се дознае авторството, но залудно.

Во потрага по името на авторот не се исклучува и по цели седум децении да се отвори камениот саркофаг на Делчев. Идејата е со откривањето на капакот да се увиди дали авторот потписот можеби го оставил внатре. Истовремено ова отворање би можело да се искористи и за употребување на најновите технолошки достигнувања што може да дадат одговор на уште една мистерија - дали во саркофагот се сите коски на Делчев или неколку недостигаат. Со испитување на коските на Делчев ќе може да се реконструкција и убиството.

Но, за ваквата идеја допрва треба да се консултираат надлежните институции.

Она што е собрано како сознание е само претпоставка без уверливи докази што би биле поткрепени со некои документи. Ова изгледа зачудувачки со оглед на фактот што пренесувањето на моштите на Делчев од Софија во Скопје беше проследено со многубројна документација меѓу властите на двете тогашни држави. Освен ова, уште посериозни заложби тогаш биле правени во Скопје за да се изгради достоинствено почивалиште за македонскиот херој. Kој и од кого бил определен како автор на споменикот останува енигма за чиј одговор нема никакви пишани документи во архивите на тогашната нова власт дојдена по победата во Втората светска војна. Документи нема ниту во Државниот архив, архивите на општините, градот Скопје, а упатените во ова претпоставуваат дека можеби се некаде надвор од Македонија, во Белград или на друго место.

Дилеми за двајца Словенци

Бранка Илиевски, кустос во Национален конзерваторски центар-Скопје, која се грижи за комплексот „Свети Спас“, ни рече дека сите досегашни напори не довеле до името на авторот. Засега се оперира само со претпоставки што допрва треба да се потврдат.

- Од информациите со кои јас располагам можниот автор треба да се бара меѓу еден од двајца Словенци, кои како архитекти или нешто слично во тој период 1945/46 година работеле во Скопје. Авторот имал задача слична на онаа што сега ја имаат градските архитекти, но и тоа не е сигурно. Наводно, тогаш бил и распишан и јавен конкурс за изработка на камениот саркофаг на кој имало повеќе пријавени трудови. За најдобро е избрано ова решение што и се направило. Но, никаде не можевме да најдеме документи од конкурсот, кој с` учествувал и одлуката за избор на постојниот саркофаг - ни рече кустосот Илиевски.

Таа додава дека разбрала оти за имињата имало расправи и меѓу двајца академици во МАНУ од постарата генерација, кои не можеле да се усогласат за името на авторот.

- Едниот академик застапуваше едно, а другиот друго име на некој словенечки архитект. Во тој период имаше повеќе Словенци што беа дојдени во Македонија за разни цели. Практично, во игра беа имињата на двајца Словенци, но кои, по с` изгледа, останеле непознати - наведува таа.

Kустосот Перса Билинска ни објаснува дека авторот не оставил потпис на своето дело, како што тоа е вообичаено за уметниците.

Во игра и резбар од Далмација

- Детаљно сме го прегледале целиот камен саркофаг, односно неговиот надворешен дел. Никаде не е оставен потпис што би можел да послужи да го идентификуваме авторот. На тој начин енигмата за ова важно обележје за македонскиот народ и натаму продолжува - наведува Билинска.

Наспроти оваа верзија, историчарот Марјан Димитријевски од Институтот за национална историја ни изјави дека постојат индиции дека делото го направил некој Хрват од Далмација.

- Претпоставка е дека тој бил резбар кој работел во Скопје и дека од надлежните добил задолжение да го направи камениот саркофаг. Според некои сознанија, не бил скулптор, туку се занимавал со изработка на камени споменици за гробишта. Но, и за вакво тврдење нема докази, практично нема податоци за какво и да е поиздржано тврдење за тоа кој е непознатиот автор - наведува Димитријевски.

Тој, заедно со кустосите Бранка Илиевски и Перса Билински, во 2006 година објави посебна публикација посветена на 60-годишнината од пренесувањето на моштите на Гоце Делчев во Скопје. Во неа се наведува дека саркофагот бил готов во октомври 1946 година и дека е составен од блокови гранитен камен. Самата конструкција е обратно пирамидална бидејќи димензиите му растат од долу кон горе.

- Трите камени столбови на кои лежи саркофагот симболично ги претставуваат трите разединети делови на Македонија - Вардарскиот, Пиринскиот и Егејскиот - пишува во публикацијата.

Посета од Словенија

Kустосот Илиевска наведува дека пред повеќе години неа ја посетило едно семејство од Словенија, кое се интересирало за нивниот дедо, кој по војната работел во Скопје.

- Тие се интересираа за делата што тој ги направил во Скопје, па претпоставуваат дека е можно и ова да е негово дело. Носеа и некои документи, но набрзо заминаа и веќе не се вратија со некоја нова информација - вели таа. /Преземено: Дневник/

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Сите гледаа во Дакота Џонсон- на премиера во Лондон се појави во прѕирен фустан (ФОТО)

Дакота Џонсон вчера вечер се појави на лондонската премиера на „Verity“ во проѕирен фустан од чипка под кој се гледаше долната облека.

Актерката избра беж фустан направен од нежна чипка од дизајнерката Колин Ален за црвениот тепих. Креацијата имаше длабоко деколте со јака слична на шал и крој без ракави. Под проѕирниот фустан, 36-годишната Џонсон носеше контрастна црна долна облека од Fleur du Mal.

Изгледот го комплетираше со нејзината препознатлива права кафеава коса, црн маникир и златен ѓердан, нараквица и неколку прстени.

На премиерата, таа позираше и со Џош Хартнет, со кого глуми во нов психолошки трилер. Во филмот глуми и Ен Хатавеј. За настанот, Хартнет избра црно одело без вратоврска, широки панталони и модерна кроена јакна.

Проѕирните фустани станаа нејзин заштитен знак

Џонсон е веќе позната по изборот на транспарентни материјали за формални настани. На премиерата на филмот „Madame Web“ во Лос Анџелес во 2024 година, таа носеше мрежест фустан од Гучи украсен со кристали, под кој носеше долна облека во боја на кожа.

Во текот на септември 2025 година, таа двапати носеше транспарентни креации. Прво, таа избра црн фустан од чипка со цветен вез за вечерата „Грижа за жените“ на Фондацијата Керинг, а потоа светло виолетов фустан од Гучи на Филмскиот фестивал во Цирих.

На Меѓународниот филмски фестивал Црвено Море во декември 2025 година, таа носеше бел фустан од чипка со длабоко деколте од Клое.

„Се чувствувам убаво во нив, затоа ги носам“

Кога во октомври 2025 година германскиот Вог ја праша дали се грижи дека нејзините фустани се „премногу секси“, Џонсон одговори дека „едноставно не е загрижена“.

„Имав можност да носам некои од најубавите фустани и се чувствувам убаво во нив, затоа ги носам“, изјави таа за списанието.

Тагови: Дакота Џонсон

Европа

Паника во Берлин: Маж почина, повеќе лица се затруени со гумени бонбони

Повеќе луѓе во Берлин биле сериозно отруени, а еден 42-годишен маж почина откако консумирал гумени бомбони за кои се верува дека содржат THC.

Берлинската здравствена служба издаде итно предупредување за опасните слатки. Властите истражуваат три поврзани случаи и се сомневаат дека сите жртви претходно јаделе THC бомбони, пишува БИЛД.

Најлошиот регистриран случај се случил на 22 септември во берлинскиот округ Нојкелн. На Киницер Штрасе, службите за итни случаи пронашле 42-годишен маж со срцев удар во 10:26 часот наутро. „Беше извршена реанимација, но за жал не беше успешна. Телото на починатиот беше предадено на берлинската полиција“, изјави портпарол на надлежната служба за БИЛД. Постојат индикации дека овој маж ги консумирал и спорните гумени бомбони пред неговата смрт.

Четири дена претходно, на 18 септември, беа пријавени два случаи на истата адреса во округот Фридрихшајн во Берлин. Пожарникарите прво интервенирале на Миленштрасе во 10:43 часот наутро поради 30-годишна жена со тешко нарушување на свеста. Според првичните информации, и таа јадела бомбони со THC. Малку повеќе од еден час подоцна, брзата помош пронашла 40-годишен маж со идентични симптоми на истата адреса.

Двајца биле успешно третирани

Двајцата биле пренесени во болница. Сите инциденти биле пријавени во Берлинската здравствена служба. Неговата портпаролка Дерте Арнолд потврдила за БИЛД дека се регистрирани неколку случаи во кои луѓето по консумирање на гумени бонбони со THC имале „различни степени на интоксикација со клиничка слика на опиоиден токсидром“.

Симптомите се во согласност со труење со опиоиди како што се фентанил, хероин, морфиум, оксикодон или метадон. Типични знаци вклучуваат конфузија или губење на свеста, бавно и плитко дишење и зеници со големина на глава на шпенадла. Во најтешките случаи, може да се случи прекин на дишењето и смрт.

Арнолд додаде дека Здравствената служба веднаш ги предупредила градските окрузи, клиниките и советувалиштата за опасностите од ваквите производи. Сè уште не е прецизно утврдено за која супстанца станува збор. Според информациите од BILD, двајца преживеани пациенти биле успешно третирани со налоксон. Станува збор за лек кој ги поништува ефектите на опиоидите и може брзо да ја запре респираторната депресија што е опасна по живот.

Тагови: Берлин гумени бонбони

Судбина

Жена по операција се пожалила на страшни болки- рендгенот ги шокирал докторите

Сериозен инцидент се случил во Општата болница во Волос, кога хирурзите „заборавиле“ инструмент во телото на пациентката за време на операција!

Според локалните медиуми, минатиот јуни, една постара жена била подложена на операција во абдоминалниот дел, по што голем хируршки инструмент останал во нејзиното тело.

Според извештаите, инцидентот не бил забележан по завршувањето на операцијата. Жената продолжила да се опоравува, но потоа почнала да чувствува неподнослива болка.

Упорноста и интензитетот на симптомите доведоа до нов медицински преглед. Според истите информации, пациентката била подложена на снимање, кога бил откриен шокантен наод: во нејзиното тело бил пронајден хируршки инструмент оставен од претходна операција.

Откритието предизвикало итна реакција во болницата „Ахилопулио“, а докторите ја информирале пациентката дека е потребна нова хируршка интервенција за да се отстрани инструментот.

Втората операција била успешно извршена, предметот бил отстранет и, за среќа, жената релативно брзо се опоравила. Според thenewspaper.gr, таа изјавила дека не сака да покрене судска постапка против лекарот, медицинскиот персонал и болницата.

Внатрешна истрага и понатамошна контрола

Сепак, случајот не заврши тука. Администрацијата на болницата во Волос, штом беше информирана за инцидентот, нареди внатрешна административна истрага за да се испитаат точните околности под кои се случил инцидентот и да се утврди дали имало службени одговорности.

По завршувањето на првичната внатрешна истрага, директорот на болницата нареди понатамошна истрага за случајот.

Според порталот, како дел од постапката се испитува евентуалната одговорност на неколку лица, кои се поканети да дадат објаснувања.

Се очекува тие да ги достават своите писмени одговори и ставови во наредните денови. По проценката на целиот материјал, ќе се одлучи дали има одговорности, на кои лица можат да се припишат и во кој обем, како и дали ќе следат предвидените дисциплински постапки.

Од особена важност во истрагата е протоколот што се применува пред и по секоја хируршка интервенција за контрола на употребениот материјал.

Хируршките инструменти се организирани во специфични сетови, а се предвидени и процедури за броење и контрола, токму за да се утврди дека целата опрема што се користи за време на операцијата е евидентирана и дека е на свое место по нејзиното завршување.

Точно како е можно инструмент со толкава големина наводно да останал во телото на пациентот и во која фаза од предвидената постапка не бил забележан е едно од клучните прашања што се истражуваат.

Дополнителна истрага е во тек, а конечните заклучоци од административната постапка се очекуваат по приемот и проценката на писмените објаснувања од лицата вклучени во случајот.

Тагови: докторите операција