Китови орки намерно удараат во големи риби и ги распарчуваат (ВИДЕО) - Канал 5

Живот

Китови орки намерно удараат во големи риби и ги распарчуваат (ВИДЕО)

Научниците забележале невидено однесување на орките: удирање во големи, тешки риби со таква сила што тие буквално се распаѓаат. 

Китови орки намерно удараат во големи риби и ги распарчуваат (ВИДЕО)

Во 2024 и 2025 година, нуркачите забележале два такви настани во мексиканскиот дел од Тихиот Океан и во Калифорнискиот Залив. Снимките сугерираат дека оваа брутална тактика може да биде средство за добивање храна или само форма на игра, објавија истражувачите денес во списанието Frontiers in Ethology. Станува збор за стратегија на заедничко хранење на орките (*Orcinus orca*) што не беше позната досега, пишува CNN.

„Не можев да верувам што гледам“

„Го снимив првиот настан пред неколку години и не можев да верувам што гледам“, рече водечката авторка на студијата, Кетрин Ајрес, научник од непрофитната организација за заштита на морските води „Под брановите“. Ајрес беше првата што забележа како орките се фрлаат во својот плен со голема брзина.

Таа нормално ги проучува ајкулите и се заинтересирала за однесувањето на орките откако ги набљудувала како ловат ајкули во Калифорнискиот Залив. Таа ја снимила оваа средба на 29 јули 2024 година, додека работела како водич на морско сафари со групата „Латитуд Енкучерс“ во близина на брегот на Сан Хозе дел Каба, Мексико.

„Однесувањето на судир не ми беше сосема ново бидејќи претходно видов сличен координиран напад за време на лов на китови“, изјави таа за CNN. Во последниве години, орките го привлекоа вниманието на медиумите и поради нивната поврзаност со удирање и потопување јахти во водите во близина на Шпанија и Португалија.

„Она што беше уникатно во овој случај беше исходот“, рече Ајрес. „Никогаш претходно не сум видела салпа да се распаѓа на безброј парчиња“. Нејзиното изненадување јасно се слуша на снимката, каде што таа повторува: „О, Боже!“

Ново снимено однесување

Друго видео, снимено минатиот септември од друг туроператор во Калифорнискиот Залив, ги прикажува орките како се држат, а потоа се удираат. И двата инцидента покажаа тимска работа: едната орка држеше остроопашеста салпа (*Masturus lanceolatus*) за опашката, додека другата пливаше кон неа со голема брзина. Неколку моменти пред судирот, орката што ја држеше рибата се пушти, а нејзиниот партнер удри во неа со огромна сила. Потоа младенчињата ги изедоа парчињата риба што пловеа, додека постарите орки ги исецкаа остатоците.

Остроопашестите салпи се меѓу најтешките риби во светот. Тие можат да тежат повеќе од 1.800 килограми и да пораснат до три метри во должина. Орките често ги координираат нападите во парови или групи кога ловат голем плен. Сепак, овој вид удирање со телото и последователното распарчување на рибата досега не е регистрирано. Моника Виланд Шилдс, директорка на Институтот за однесување на орките, која не беше вклучена во истражувањето, го нарече ова „неверојатно однесување“.

„Никогаш не сум слушнала да се случи нешто слично на ова, па според моите сознанија, ова е навистина ново однесување во евиденција“, напиша Шилдс во е-пошта до CNN.

Иако сите орки припаѓаат на истиот вид, нивната исхрана значително варира во зависност од живеалиштето. Пленот може да биде риба, фоки, белуга китови, нарвали, минке китови или морски свињи, а нивниот лов може да бара посебни тактики, што очигледно вклучува распарчување на пленот со моќни удари.

„Верувам дека како што подетално ги разгледуваме орките низ целиот свет, ќе продолжиме да откриваме нови начини на лов и исхрана, особено кај популациите кои се помалку проучени“, додаде Шилдс.

Хранење или само играње

Студијата сугерира дека удирањето и распарчувањето на салпите би можело да им помогне на младенчињата полесно да дојдат до храна. Покрај тоа, заедничкото работење и споделувањето оброци ги зајакнува социјалните врски меѓу орките. Салпата што се распаѓа на многу парчиња е секако полесна за споделување, што е друго можно објаснување.

Но, познати се и орките по тоа што си играат со својата храна. Шилдс рече дека некои орки во Пјуџет Саунд во државата Вашингтон носеле мртов лосос како капи, додека други префрлале црева од фоки преку перките или наизменично фрлале кожи од морски лав едни на други.

„Видовме и интеракции со многу други предмети, вклучувајќи алги, пловечки дрва и саксии од ракови“, рече таа. „Во многу од тие случаи, се чини дека нема функционална причина за однесувањето освен чиста игра.“

Дали го прават тоа за забава?

Затоа, можно е орките да се удираат во салпите чисто за забава. Ајрес забележала голема рана на телото на рибата пред ударот, што сугерира дека орките веќе се хранеле со неа пред да ја распарчат. „Тие веќе ги изеле внатрешните органи на главата, кои се најхранливо богатите делови од пленот“, објасни Ајрес за CNN. „Ова сугерира дека распарчувањето на рибата можеби немало директна цел за хранење, туку можеби било чисто за забава.“

Рамната структура на телото на салпата е невообичаена за голема риба, а тоа би можело да ги направи посклони кон распаѓање по силен удар отколку другите видови, додаде Ајрес. „Нивните тела се странично сплескани“, објасни таа. „Откако ќе се отстранат внатрешните органи, преостанатите ткива можат полесно да пукнат под силен удар.“ Сепак, таа предупреди дека ова е само хипотеза засега.

„Не сме виделе ваков вид на уништување на плен кај други видови китови убијци“, рече таа, „па затоа е тешко да се знае дали станува збор за нешто уникатно за анатомијата на овој вид или за специфично однесување на орките што се снимаат“.

Тагови: орки риби

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Милијардер тврди дека во лабораторија се „клонирал“ самиот себеси и дека ќе може да си одгледува нови органи

Познатиот биохакер и технолошки милионер Брајан Џонсон тврди дека создал „новородена верзија од себе“ во лабораторија што еден ден би можела да му помогне да го обнови своето тело и да одгледува нови органи. 

Милијардер тврди дека во лабораторија се „клонирал“ самиот себеси и дека ќе може да си одгледува нови органи

Сепак, експертите велат дека најверојатно не станува збор за вистински човечки клон, туку за експеримент со индуцирани плурипотентни матични клетки (iPSC).

На 22 јули, Џонсон објави на социјалната мрежа X дека „се клонирал себеси како новороденче“ и дека неговата верзија моментално е во Петриева шолја. Тој верува дека овие клетки еден ден би можеле да се користат за развој на нови терапии и замена на оштетените ткива.

„Со овој клон, можам да станам свој донатор на крв, да тестирам терапии, да одгледувам органи за трансплантација и да развивам нови третмани“, напиша Џонсон.

Што всушност направил Брајан Џонсон?

Иако фразата „Се клонирав себеси“ привлече големо внимание, достапните информации сугерираат дека Џонсон веројатно создал репрограмирани матични клетки, а не нова копија од своето тело.

Процесот, опишува тој, започнал со примерок од крв. Потоа неговите клетки биле изложени на таканаречени фактори Јаманака, кои можат да ги вратат во состојба слична на ембрионалните матични клетки.

Ваквите клетки се нарекуваат iPSC клетки и научниците ги проучуваат со години. Нивната главна предност е способноста да се развијат во различни видови клетки во лабораторија, вклучувајќи нервни клетки, срцево ткиво или очни клетки.

Џонсон верува дека оваа технологија еден ден би можела да овозможи обновување на телото „орган по орган“. Тој навел можни примени како враќање на видот, слухот и функцијата на органи како што се бубрезите, црниот дроб и белите дробови.

Сепак, одгледувањето целосно функционални органи за трансплантација од сопствените клетки останува еден од најголемите предизвици во регенеративната медицина.

Дијагнозата на болеста покренува нов експеримент

Џонсон го поврза својот последен експеримент со неодамнешната дијагноза на автоимун гастритис, хронична состојба во која имунолошкиот систем ги напаѓа клетките на желудочната слузница.

Тој ја опиша болеста со зборовите: „Мојот стомак се јаде самиот себе“.

Автоимуниот гастритис може да влијае на апсорпцијата на железо и витамин Б12, што може да доведе до анемија, проблеми со исхраната и зголемен ризик од одредени стомачни заболувања.

Џонсон вели дека оваа дијагноза го поттикнала да истражи начини за поправка на оштетените ткива користејќи ги сопствените клетки. Според него, овој експеримент е првиот чекор во таа насока.

Неговата цел повеќе не е само да го забави стареењето, туку да се обиде еден ден активно да го регенерира телото користејќи го сопствениот биолошки материјал.

Науката сè уште не е подготвена за „резервни органи“

Реакциите на објавата на Џонсон беа поделени. Додека некои корисници на социјалните мрежи го сметаа неговиот експеримент за премногу екстремен, други веруваат дека истражувањата како ова би можеле да отворат врата кон идните медицински откритија.

Џонсон е познат по својот проект Blueprint, преку кој со години се обидува да го забави процесот на стареење користејќи строга диета, бројни тестови и разни медицински третмани.

Сепак, експертите предупредуваат дека постои голема разлика помеѓу лабораториските експерименти и безбедните терапии достапни за пациентите. Матичните клетки веќе се изучуваат за состојби како Паркинсонова болест, срцеви заболувања и проблеми со видот, но потребни се многу повеќе истражувања за да се развијат сигурни терапии.

Засега, „копијата“ на Џонсон не е нова личност или вистински клон, туку збирка од неговите клетки кои се вратени во претходна развојна состојба. Дали овој експеримент ќе стане голем чекор напред во медицината или само уште еден контроверзен дел од неговиот проект за долговечност, останува да се види.

Тагови: органи лабораторија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Украински Ф-16 собори руски Су-35 во прва воздушна битка во историјата, се огласи американски генерал (ВИДЕО)

Украински борбен авион Ф-16 собори руски воен авион во воздушна борба за прв пат во историјата, изјави висок американски воен функционер.

Украински Ф-16 собори руски Су-35 во прва воздушна битка во историјата, се огласи американски генерал (ВИДЕО)

Така, вниманието повторно е насочено кон американските ловци, кои релативно ретко се гледаат во јавноста откако пристигнаа во разорената од војна Украина пред две години, објавува Newsweek.

„Неодамна го имавме првото соборување во воздушна борба, во кое украински Ф-16 собори руски борбен авион“, рече генералот Ден Кејн, претседател на Здружениот штаб на американските вооружени сили, во обраќањето пред американските пратеници.

Кејн не прецизираше за каков тип руски авион станува збор, но украинските медиуми цитираа изјава од украинските воздухопловни сили на 8 јули, во која се тврди дека авион Су-35 е соборен над источна Украина.

Популарниот руски канал Телеграм, кој тврди дека е поврзан со руските воздухопловни сили, соопшти дека три украински авиони и противвоздушен ракетен систем Патриот го насочиле Су-35, но дека пилотот преживеал.

Според каналот, два од трите украински авиони биле Ф-16. И F-16 и Su-35 се борбени авиони од четврта генерација, кои експертите ги сметаат за многу способни, но не толку напредни или невидливи како авионите од петта генерација што моментално се во употреба, како што се американските F-35 и F-22.

Сепак, F-16 е значително понапреден авион од авионите од советската ера што Киев ги користи со децении, како што се MiG-29 и Su-27.

Украинските власти долго време ги повикуваат западните сојузници да ги испорачаат F-16 на земјата, кои нивните воздухопловни сили постепено ги испуштаат додека транзитираат кон посовремени авиони од петта генерација.

Украина користи F-16 од летото 2024 година, откако четири сојузници од НАТО ветија дека ќе испорачаат околу 80 авиони произведени од Lockheed Martin во Киев, иако испораките се соочуваат со доцнења.

Некои од авионите беа донирани за пилотите да ги користат во борба против руските сили, додека други ќе се користат како извор на резервни делови.

Украина често ги користела своите Ф-16 за соборување на руски ракети и беспилотни летала насочени кон украинските градови, наместо за лансирање напади со долг дострел длабоко на руска територија.

На Киев му недостасуваат системи за воздушна одбрана и ракети за пресретнување на руски ракети и беспилотни летала пред да ги погодат населените места или важните воени цели, додека Москва го засили бомбардирањето на Украина во последните недели.

Украинските Ф-16 немаа доволно ракети за пресретнување на дојдовните руски напади речиси еден месец кон крајот на 2025 година, објави Ројтерс во март.

Флотата Ф-16 на Украина се смета за скромна, со околу 39 авиони во употреба, според украинскиот специјализиран медиумски медиум „Дифенс Експрес“.

Украина изгуби најмалку три Ф-16, а кон крајот на јуни 2025 година соопшти дека друг нејзин авион „претрпел штета“, при што загинал пилотот.

Во јуни, Киев потпиша договор за купување на 16 авиони „Грипен“ од шведско производство, за кои се очекува да бидат на украинското небо за околу три години.

Шведска веќе се обврза да испрати 16 постари „Грипен“ во Киев, земени од флотата на Стокхолм.

Тагови: Генерал Ф-16

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Потонат брод кај хрватскиот остров Мљет криел злато, рубини и смарагди

Византиски брод, откриен пред повеќе од една деценија на морското дно во близина на Мљет, веројатно превезувал високо рангирана личност и нејзината придружба. 

Потонат брод кај хрватскиот остров Мљет криел злато, рубини и смарагди

Археолозите го темелат тој заклучок на златниот накит пронајден во остатоците, пишува Ројтерс.

Денеска резултатите од неколкугодишното подводно истражување беа објавени за прв пат. Експертите велат дека остатоците датираат од 7-ми или 8-ми век, а пронајдените предмети потврдуваат дека не станува збор за обичен трговски брод.

Злато со царски печат

Меѓу наодите се златни монети од династијата Хераклиј, токи украсени со рубини, смарагди и бисери, како и златен прстен со печат со ликот на царот. „Таков прстен сигурно не можел да носи никој“, изјави за Ројтерс Павле Дугоњиќ, раководител на Одделот за подводна археологија на Хрватскиот институт за реставрација.

Во текот на изминатите десет години, неговиот тим, со помош на професионална опрема за нуркање, постепено ја реконструираше приказната за бродот чии остатоци лежат во близина на островот Млет.

Најголемото откритие на злато во Медитеранот

„Ова е импресивна количина злато, најголемата досега пронајдена во бродолом во целиот Медитеран. По чистењето и реставрацијата, тежината на пронајдените предмети надминува 600 грама“, рече Игор Михољек, раководител на истражувањата во Хрватскиот институт за реставрација.

Клучен увид во распадот на Империјата

Византиската империја, наследникот на Римската империја со центар во Цариград, некогаш доминирала во источниот Медитеран. Сепак, до почетокот на 8 век, империјата била ослабена од внатрешни немири и почнала да ги губи своите територии.

„За мене, ова е најважниот бродолом од тој период“, рече Џастин Лајдвангер, професор по археологија на Универзитетот Стенфорд. „Ако го проучувате крајот на доцната Римска империја и нејзината трансформација во средновековниот свет, ова е клучно место. Ни овозможува да разбереме како морските патишта го поврзувале Медитеранот, како почнал да се дели и како империјата на крајот се распаднала.“

Тагови: брод злато

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер