Кинезите можат од далечина да ги онеспособат новите електрични автобуси во Осло (ВИДЕО) - Канал 5

Кинезите можат од далечина да ги онеспособат новите електрични автобуси во Осло (ВИДЕО)

Норвешката „Рутер“, јавната компанија која го надгледува градскиот превоз во и околу Осло, долго време шпекулираше дека нејзините електрични автобуси произведени во Кина имаат системски безбедносни ризици.

Кинезите можат од далечина да ги онеспособат новите електрични автобуси во Осло (ВИДЕО)

Минатото лето, „Рутер“ тајно тестираше два електрични автобуси, еден кинески и еден холандски, и откри дека кинеските автобуси можат да се онеспособат од далечина.

Експертите ги расклопија автобусите во изолирана просторија и ги анализираа нивните функции и врски. Автобусот од кинескиот производител „Јутонг“ покажа дека овозможува далечински пристап до ажурирања на софтверот, дијагностика и систем за напојување на батериите. „Во теорија, производителот би можел да го запре автобусот или да го направи неупотреблив“, рече „Рутер“.

Кинески автобуси на европските патишта

„Ги информиравме националните и локалните власти со кои соработуваме за да воспоставиме јасни барања за сајбер безбедност во идните набавки“, изјави директорот на „Рутер“, Бернт Рејтан Јенсен, за Норвешката јавна радио телевизија (НРК) и додаде дека технологијата станала толку сложена и напредна што „Рутер“ повеќе не може сам да се справи со предизвиците.

„Јутонг“ е еден од најголемите светски производители на автобуси, со седиште во кинескиот град Женгжу. Минатата година, произведе околу 47.000 автобуси. Околу 1.200 електрични автобуси „Јутонг“ моментално работат во Европа, од кои околу 300 се во Осло, а уште 200 на други места во Норвешка. Покрај тоа, на норвешките патишта има стотици кинески автобуси од други производители.

Како и во другите европски градови, јавните градски автобуси во Осло се важна ставка во плановите за итна евакуација. Затоа „Рутер“ се обрати до Универзитетот во Југоисточна Норвешка, чии експерти ги расклопија и анализираа автобусите.

Производителот на тригодишниот електричен автобус од Холандија воопшто не може да влијае на возилото. Кинески автобус, пак, може да се запре од далечина, да се исклучи или да се извршат ажурирања што можат да ја оштетат технологијата потребна за нормално работење.

YouTube video

Сепак, производителот или хакерот не можат целосно да ја преземат контролата врз автобусот во однос на насоката на возење, бидејќи конкретното возило нема камери или сензори што можат да препознаваат ознаки на патот и сообраќајни знаци.

Ризикот е мал, но постои

Можно е, велат норвешките експерти, трета страна да провали во системот и далечински да ги запре сите електрични автобуси во Осло поради саботажа или за да изнуди пари од Рутер, но ризикот од такво сценарио е доста мал.

„Автобусот може да се спореди со мобилен телефон во овој случај. Ажурирањето на софтверот доаѓа преку ноќ и мобилниот телефон одеднаш не работи. Но, за некој друг, а не производителот, да го стори тоа, би морал да биде навистина добар хакер“, изјави за NRK Арилд Тјомсланд од Универзитетот во Југоисточна Норвешка.

„Јутонг се придржува до строгите меѓународни прописи. Дизајнот на производот е фокусиран на безбедноста на корисниците и суверенитетот на податоците и нема технички функции за далечинско манипулирање со возењето. Контролата е целосно во рацете на возачот“, изјави Силви Сун од Јутонг за норвешкиот Bussmagasinet и продолжи:

„Системот Intelligent Vehicle+ на Јутонг е дизајниран да ја подобри ефикасноста и корисничкото искуство при возење возила. Податоците за следење собрани од автобусот и ажурирањата на софтверот се во согласност со прописите на Европската Унија, а пристапот е ограничен на клиентите и сервисните инженери на Јутонг со одобрение од клиентот.“

Промени во идните тендери

За да се спречи далечинското запирање на автобусите, норвешките експерти се обидуваат да развијат техничко решение што ќе овозможи контрола врз автобусите дури и во кризни ситуации. На пример, со исклучување на SIM-картичките, тие можат да се користат локално без интернет-врска.

„На идните тендери, мора да поставиме нови барања за нашите добавувачи. Малку е веројатно дека некој ќе ги запре автобусите, но тоа не значи дека не треба да ја сфаќаме таквата можност многу сериозно. Секако ќе го однесам автобусот дома денес“, рече Јенсен.

Случајот со електричниот автобус во Норвешка е само најнов потсетник за тоа како дигиталните врски со физичката инфраструктура станаа безбедносно прашање. Слични дилеми ја следат кинеската опрема во европските мрежи и уреди со години.

Најпозната е серијата одлуки за ограничување на пристапот на Huawei и ZTE во 5G мрежите, каде што ризиците беа оценети како неприфатливи без оглед на техничките предности. Од слични причини, TikTok е забранет на уредите на државната администрација во неколку европски институции и земји, со образложение дека не е можно да се гарантира целосна контрола врз податоците.

Во Велика Британија и некои други земји, јавниот сектор ја ограничи употребата на камери за надзор од кинески производители како што се Hikvision и Dahua, бидејќи снимките и метаподатоците можат да бидат злоупотребени или извлечени.

Софтверот е составен дел од физичкиот производ

Пред неколку години, Литванија откри дека кинески паметен телефон има техничка способност да цензурира зборови. Дроновите од кинеските производители се најдоа под лупа и во јавниот сектор, каде што приоритет им се дава на уреди со проверлив софтвер и локална обработка на податоци.

Норвешкиот случај е, всушност, примерен пример за тоа како органите за јавни договори мора да го третираат софтверот како составен дел од физички производ. Прашањето е кој ги издава сертификатите, кој го потпишува фирмверот и кој може да го повлече или оневозможи. Геополитичкиот ризик дополнително ја комплицира приказната, бидејќи законските обврски на производителот во земјата на потекло може да се судрат со европските правила и интереси.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Болница принудила родители да си го земат мртвото бебе и да го однесат дома- не им се исплатувало поинаку (ФОТО)

Брачен пар од американската држава Вашингтон тврди дека биле принудени да го однесат телото на својот починат син дома откако момчето починало во болница која сега ја тужат за наводно предизвикување на тешка емоционална болка.

Болница принудила родители да си го земат мртвото бебе и да го однесат дома- не им се исплатувало поинаку (ФОТО)

Александар и Наталија Јеремеев добиле син, Мајкл, кој е роден во Сиетл на почетокот на 2024 година со Даунов синдром и други компликации поради кои ги поминал првите шест месеци од својот живот во болница.

Но, неколку месеци откако бил отпуштен од болница, кога Мајкл имал осум месеци, Јеремеев го однеле момчето на семејно патување во Орегон, каде што присуствувале на црковен собир, според неодамна поднесената граѓанска тужба, објави Дејли Меил.

Додека биле надвор од државата, неколку часа оддалечени од својот дом, бебето почнало брзо да дише доцна таа вечер, а неговите родители го однеле брзо во болницата Салем кратко по полноќ на 22 септември 2024 година, се наведува во тужбата.

Болничкиот персонал се обидел да преземе мерки за спасување на животот, но момчето било прогласено за мртво во 2:44 часот наутро. Во тужбата се тврди дека по смртта на Мајкл, на родителите им било кажано да се оддалечат од неговото тело додека чекале на лекарот, кој никогаш не се појавил. Тие наводно постојано прашувале за можноста нивниот син да биде вратен во Сиетл, но персоналот им кажал дека немаат потребна документација и дека транспортот на бебето до погребален дом би бил премногу скап, се тврди во тужбата. Наместо тоа, на родителите наводно им било советувано да се вратат дома со часови во својот автомобил, со безживотното тело на нивното бебе на задното седиште. Во тужбата се тврди дека персоналот не понудил да го смести телото на Мајкл во мртовечница и дека на родителите им била дадена само белешка од лекарот, напишана на формулар за рецепт, во која се наведува дека нивниот син починал во болницата. Родителите дополнително тврдат дека не им била дадена вистинска можност да ја обработат смртта на нивниот син, да организираат достоинствен транспорт на неговите останки или да се консултираат со семејството. Кога го прашале персоналот како безбедно да го транспортираат телото на Мајкл, на Јеремејеви првично им било кажано да го стават на седиштето во автомобилот.

Откако мајката на момчето рекла дека е загрижена дека неговото тело ќе се вкочани, на двојката им било советувано да го положат рамно на задното седиште со ќебе преку него.

Мајката на Мајкл на крајот била принудена да го изнесе неговото тело од болницата во семејниот автомобил пред таткото на момчето да се врати во Сиетл на долгото, четиричасовно возење, се наведува во тужбата.

На пат кон дома, родителите морале да се јават во неколку погребални агенции пред да најдат едно што ќе ги прифати останките на нивниот син. Откако пристигнале, таткото морал да ги исчисти телесните течности што се влеале на задното седиште од семејното возило.

Јеремееви ги навеле „Салем хелт“, „Салем хелт болници и клиники“, „Сервисот за итни случаи во Салем“ и д-р Стефани Соренсен како обвинети во нивната тужба.

Во граѓанската тужба се тврди дека обвинетите не ги следеле политиките во врска со документацијата, семејната поддршка и ракувањето со телото на Мајкл.

Јеремејеви бараат 10 милиони долари нематеријална отштета за екстремната емоционална болка и психолошката штета наводно предизвикана од постапките на обвинетите.

Наталија Јеремејев јавно го оплакуваше својот син на социјалните мрежи на првата годишнина од неговата смрт.

„Ни недостигаш и многу те сакаме! Се радуваме на вечноста, каде што повторно ќе се сретнеме и цврсто ќе те прегрнеме! Секогаш ќе бидеш во нашите срца“, напиша таа во објава на Фејсбук.

Според објавите на социјалните мрежи, семејството има четири преживеани деца, вклучувајќи близнаци што ги добија во август 2025 година. Мајкл беше нивното трето дете.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Сталоне ги откри деталите за долгогодишната кавга со Шварценегер: Не беше шега

Силвестер Сталоне отворено проговори за своето долгогодишно соперништво со Арнолд Шварценегер кое траеше повеќе од две децении. 

Сталоне ги откри деталите за долгогодишната кавга со Шварценегер: Не беше шега

Иако многумина мислеа дека нивното соперништво е само дел од холивудскиот имиџ, Сталоне потврди дека меѓу нив постоела вистинска нетрпеливост некое време.

Сè започнало на доделувањето на наградите Златен глобус

Сè започна на доделувањето на наградите Златен глобус во 1977 година. Неговиот филм „Роки“ ја освои наградата за најдобра драма, но Сталоне пропушти неколку индивидуални награди за кои беше номиниран. Тој тврди дека Шварценегер, кого едвај го познавал во тоа време, му се потсмевал во текот на вечерта.

Сталоне за Variety изјави дека во еден момент го изгубил трпението, зграбил голема чинија со цвеќе и ја фрлил кон Шварценегер. Тој инцидент, според него, го означил почетокот на нивното долгогодишно соперништво. На врвот на нивните кариери, двајца акциони херои се бореле за исти филмски улоги и се обидувале да се надминат еден со друг.

Сталоне ја споредил нивната врска со големите соперништва што ја обележале историјата. „Гледате свирепост. Беше смртен непријател“, изјави тој за Sunday Times. „Исто беше и со Арнолд. Бевме во сериозен конфликт, без шега. Беше како прашање на живот или смрт. Требаше да завршиме заедно во Римскиот Колосеум.“

Сепак, тој верува дека токму ова соперништво ги турнало да бидат подобри. „Како кога едниот борец го навредува другиот, па вториот тренира уште посилно за да го победи. Апсолутно ни требаа еден со друг“, рече тој.

Сепак, нивниот однос се промени со текот на времето

Сталоне зборуваше за нивната врска и претходно. Во 2022 година, тој призна дека имало период кога „не можеле да поднесат ниту да бидат во иста просторија“.

Сепак, нивниот однос се променил со текот на времето, а клучен момент бил заедничкото лансирање на синџирот ресторани Планет Холивуд. Шварценегер рекол дека дотогаш веќе „ја надминал таа фаза“ и дека идејата, која им ја предложиле нивните заеднички адвокати, му изгледала одлична.

Подоцна глумеле заедно во четири филма од франшизата „Платеници“. Сталоне се појави и во документарецот „Арнолд“ на Нетфликс од 2023 година, каде што рече дека Шварценегер е „супериорен“ и дека „има одговори на сè“.

Што рече Шварценегер

Минатата година, Шварценегер потврди и во радио емисијата на Енди Коен на „СириусХМ“ дека двајцата „навистина се мразеле“ во еден момент. „Се напаѓавме еден со друг, правевме грди работи и зборувавме ужасни работи, сите тие работи“, се присети актерот.

Други познати актери како Брус Вилис и Деми Мур, кои беа меѓу првите инвеститори, учествуваа во лансирањето на „Планет Холивуд“, кое се отвори во 1991 година. Шварценегер го продаде својот удел во синџирот ресторани во 2000 година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бугарија ќе се бори против кладилниците: Градовите ни се претворија во Лас Вегас

Кладилниците и казината повеќе нема да можат да доминираат на улиците со своите осветлени реклами, додека сериозните царински прекршоци во иднина би можеле да ескалираат од административен прекршок во кривично дело.

Бугарија ќе се бори против кладилниците: Градовите ни се претворија во Лас Вегас

Бугарија подготвува голем пакет промени со кои властите истовремено сакаат да ја заострат борбата против шверцот и драстично да го ограничат присуството на индустријата за коцкање во јавниот простор.

Премиерот Румен Радев ги објави новите мерки пред владина седница, велејќи дека владата сака многу построг модел на регулирање на коцкањето, поголема транспарентност и ограничување на зависноста од коцкање, како што објави eKapija.

Тој особено ги издвои рекламите и изгледот на самите објекти.

- Не сакаме нашите градови да изгледаат како Лас Вегас - е пораката на бугарскиот премиер, како што објавија локалните медиуми.

Кладилниците и казината повеќе нема да можат да блеснат на секој чекор

Една од најголемите промени ќе се однесува на рекламирањето на коцкањето.

Владата предлага речиси целосна забрана за рекламирање на игри на среќа, со цел повеќе да не бидат изложени на граѓаните, особено на децата и младите, на дневна основа.

Промените нема да завршат само со телевизиските, интернет или други класични реклами. Според најавите од Софија, ќе бидат воведени ограничувања и за надворешниот изглед на казината и обложувалниците.

Идејата е излозите и фасадите повеќе да не бидат покриени со агресивни осветлени реклами и екрани што го привлекуваат вниманието на минувачите. Владата најавува и промени во даночниот третман на секторот, објаснувајќи дека сака пофер оданочување и поголема транспарентност.

Повеќе од 45.000 луѓе веќе се во регистарот

Податоците од Бугарската национална агенција за приходи, исто така, покажуваат дека проблемот не е само естетски. Повеќе од 45.000 луѓе се во регистарот на лица кои треба да бидат заштитени од пристап до игри на среќа поради проблеми со коцкањето.

Даночните инспектори спроведоа 626 инспекции на коцкарници во текот на изминатата година и открија 766 прекршоци. Изречени се санкции во вредност од околу 632.000 евра, а приближно половина од откриените неправилности се поврзани со неправилно водење евиденција.

Една од важните задачи на инспекторите е да проверат дали обложувалниците и казината дозволуваат влез на лица од регистарот на ранливи граѓани.

Истовремено, се преземаат мерки против шверцот

Додека ги заострува правилата за индустријата за коцкање, бугарската влада отвора уште еден фронт, царината.

Предложени се измени според кои одредени царински прекршоци повеќе нема да се третираат како само административни прекршоци. Посериозните случаи треба да станат кривични дела, додека шверцот ќе се третира како сериозен криминал.

Целта е да се зголеми одговорноста за нелегалниот увоз и промет на стоки и да се зајакне одвраќачкиот ефект на казните.

Овие промени доаѓаат по неколку големи акции на бугарските институции. Само овој месец, локалната полиција и царината открија шема за извлекување и продажба на конфискувана шверцувана стока од царинските складишта.

Во акцијата првично беа уапсени девет службеници и цивили, вклучувајќи шест царински службеници, додека обвинителството потоа поднесе обвиненија против пет лица под сомнение за учество во организирана криминална група.

Бугарија ги заострува правилата

Двете иницијативи на прв поглед имаат малку заедничко - едната се однесува на обложувалниците и казината, другата на царината. Сепак, обете се дел од поширок обид на државата да ја заостри контролата врз областите каде што се тргува со големи пари.

За граѓаните, највидливата промена сигурно ќе биде на улиците. Доколку се усвојат предложените мерки, бугарските обложувалници и казина ќе мора да станат значително помалку впечатливи отколку што се денес.

Пораката од властите е доста едноставна - градовите не треба да изгледаат како Лас Вегас.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер