Кинезите можат од далечина да ги онеспособат новите електрични автобуси во Осло (ВИДЕО) - Канал 5

Свет

Кинезите можат од далечина да ги онеспособат новите електрични автобуси во Осло (ВИДЕО)

Норвешката „Рутер“, јавната компанија која го надгледува градскиот превоз во и околу Осло, долго време шпекулираше дека нејзините електрични автобуси произведени во Кина имаат системски безбедносни ризици.

Кинезите можат од далечина да ги онеспособат новите електрични автобуси во Осло (ВИДЕО)

Минатото лето, „Рутер“ тајно тестираше два електрични автобуси, еден кинески и еден холандски, и откри дека кинеските автобуси можат да се онеспособат од далечина.

Експертите ги расклопија автобусите во изолирана просторија и ги анализираа нивните функции и врски. Автобусот од кинескиот производител „Јутонг“ покажа дека овозможува далечински пристап до ажурирања на софтверот, дијагностика и систем за напојување на батериите. „Во теорија, производителот би можел да го запре автобусот или да го направи неупотреблив“, рече „Рутер“.

Кинески автобуси на европските патишта

„Ги информиравме националните и локалните власти со кои соработуваме за да воспоставиме јасни барања за сајбер безбедност во идните набавки“, изјави директорот на „Рутер“, Бернт Рејтан Јенсен, за Норвешката јавна радио телевизија (НРК) и додаде дека технологијата станала толку сложена и напредна што „Рутер“ повеќе не може сам да се справи со предизвиците.

„Јутонг“ е еден од најголемите светски производители на автобуси, со седиште во кинескиот град Женгжу. Минатата година, произведе околу 47.000 автобуси. Околу 1.200 електрични автобуси „Јутонг“ моментално работат во Европа, од кои околу 300 се во Осло, а уште 200 на други места во Норвешка. Покрај тоа, на норвешките патишта има стотици кинески автобуси од други производители.

Како и во другите европски градови, јавните градски автобуси во Осло се важна ставка во плановите за итна евакуација. Затоа „Рутер“ се обрати до Универзитетот во Југоисточна Норвешка, чии експерти ги расклопија и анализираа автобусите.

Производителот на тригодишниот електричен автобус од Холандија воопшто не може да влијае на возилото. Кинески автобус, пак, може да се запре од далечина, да се исклучи или да се извршат ажурирања што можат да ја оштетат технологијата потребна за нормално работење.

YouTube video

Сепак, производителот или хакерот не можат целосно да ја преземат контролата врз автобусот во однос на насоката на возење, бидејќи конкретното возило нема камери или сензори што можат да препознаваат ознаки на патот и сообраќајни знаци.

Ризикот е мал, но постои

Можно е, велат норвешките експерти, трета страна да провали во системот и далечински да ги запре сите електрични автобуси во Осло поради саботажа или за да изнуди пари од Рутер, но ризикот од такво сценарио е доста мал.

„Автобусот може да се спореди со мобилен телефон во овој случај. Ажурирањето на софтверот доаѓа преку ноќ и мобилниот телефон одеднаш не работи. Но, за некој друг, а не производителот, да го стори тоа, би морал да биде навистина добар хакер“, изјави за NRK Арилд Тјомсланд од Универзитетот во Југоисточна Норвешка.

„Јутонг се придржува до строгите меѓународни прописи. Дизајнот на производот е фокусиран на безбедноста на корисниците и суверенитетот на податоците и нема технички функции за далечинско манипулирање со возењето. Контролата е целосно во рацете на возачот“, изјави Силви Сун од Јутонг за норвешкиот Bussmagasinet и продолжи:

„Системот Intelligent Vehicle+ на Јутонг е дизајниран да ја подобри ефикасноста и корисничкото искуство при возење возила. Податоците за следење собрани од автобусот и ажурирањата на софтверот се во согласност со прописите на Европската Унија, а пристапот е ограничен на клиентите и сервисните инженери на Јутонг со одобрение од клиентот.“

Промени во идните тендери

За да се спречи далечинското запирање на автобусите, норвешките експерти се обидуваат да развијат техничко решение што ќе овозможи контрола врз автобусите дури и во кризни ситуации. На пример, со исклучување на SIM-картичките, тие можат да се користат локално без интернет-врска.

„На идните тендери, мора да поставиме нови барања за нашите добавувачи. Малку е веројатно дека некој ќе ги запре автобусите, но тоа не значи дека не треба да ја сфаќаме таквата можност многу сериозно. Секако ќе го однесам автобусот дома денес“, рече Јенсен.

Случајот со електричниот автобус во Норвешка е само најнов потсетник за тоа како дигиталните врски со физичката инфраструктура станаа безбедносно прашање. Слични дилеми ја следат кинеската опрема во европските мрежи и уреди со години.

Најпозната е серијата одлуки за ограничување на пристапот на Huawei и ZTE во 5G мрежите, каде што ризиците беа оценети како неприфатливи без оглед на техничките предности. Од слични причини, TikTok е забранет на уредите на државната администрација во неколку европски институции и земји, со образложение дека не е можно да се гарантира целосна контрола врз податоците.

Во Велика Британија и некои други земји, јавниот сектор ја ограничи употребата на камери за надзор од кинески производители како што се Hikvision и Dahua, бидејќи снимките и метаподатоците можат да бидат злоупотребени или извлечени.

Софтверот е составен дел од физичкиот производ

Пред неколку години, Литванија откри дека кинески паметен телефон има техничка способност да цензурира зборови. Дроновите од кинеските производители се најдоа под лупа и во јавниот сектор, каде што приоритет им се дава на уреди со проверлив софтвер и локална обработка на податоци.

Норвешкиот случај е, всушност, примерен пример за тоа како органите за јавни договори мора да го третираат софтверот како составен дел од физички производ. Прашањето е кој ги издава сертификатите, кој го потпишува фирмверот и кој може да го повлече или оневозможи. Геополитичкиот ризик дополнително ја комплицира приказната, бидејќи законските обврски на производителот во земјата на потекло може да се судрат со европските правила и интереси.

Тагови: автобуси Осло

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Гибралтар и Шпанија потпишаа историски договор. Крај на границите

Европската Унија и Обединетото Кралство потпишаа историски договор со кој се укинуваат граничните контроли и се овозможува слободно движење на луѓе и стоки меѓу Шпанија и територијата Гибралтар, која е под британска контрола.

Гибралтар и Шпанија потпишаа историски договор. Крај на границите

Договорот беше потпишан во Брисел во вторник од страна на европскиот комесар за трговија Марош Шефчович и британскиот министер за Европа, Стивен Доути. Присутен беше и премиерот на Гибралтар, Фабијан Пикардо, објави француската новинска агенција АФП.

Спогодбата ги отстранува сите физички бариери и контроли на копнената граница меѓу Гибралтар и Шпанија и вклучува планови за поблиска интеграција на територијата со Шенген зоната и единствениот пазар на ЕУ, додека целосно го штити британскиот суверенитет над Гибралтар, на барање на Лондон.

Крај на проверките

Од среда, нема да има повеќе проверки на документи на граничниот премин меѓу Гибралтар и шпанскиот град Ла Линеа, кој илјадници луѓе го преминуваат секој ден. Гибралтар, мала територија со население од речиси 40.000 жители на крајниот југ од Иберискиот Полуостров, прима околу 15.000 шпански работници секој ден, што претставува речиси половина од нејзината работна сила.

Договорот меѓу Лондон и Брисел беше постигнат во јуни минатата година по години тешки преговори, во кои учествуваше и Шпанија. Тој следеше по референдумот за Брегзит во 2016 година и излегувањето на Велика Британија од Европската унија.

Шпанскиот премиер Педро Санчез треба да го посети Гибралтар во среда. Санчез го поздрави договорот, велејќи дека „по стотици години, конечно ќе биде можно да се сруши последниот ѕид во рамките на Европската унија“, пренесува АФП.

Гибралтар, над кој Велика Британија го презеде суверенитетот во 1713 година со Утрехтскиот договор, е од огромно стратешко значење, особено за поморската трговија бидејќи Гибралтарскиот теснец ги одделува Европа и Африка и ги поврзува Атлантскиот Океан и Средоземното Море.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Шпанија Гибралтар

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Герасимовски: Наместо луксузни апартмани, на запленетата парцела во ДУП-от Барутана е планиран дом за стари лица

Нацрт планот не отвора нова урбанизација, туку коригира постојно решение во насока што е покорисна за граѓаните и поблиска до нивните реални потреби.

Герасимовски: Наместо луксузни апартмани, на запленетата парцела во ДУП-от Барутана е планиран дом за стари лица

„На местото на конфискувана парцела, која била наменета за резиденцијално домување, предвидуваме пренамена и изградба на дом за стари лица. Плацовите на Водно конечно ќе добијат намена за обичните граѓани, а не за луксузни апартмани“, порача градоначалникот на Општина Центар Горан Герасимовски на продолжението на 9. Седница, образложувајќи го нацрт планот за Градска четврт Ј 05-Барутана.

Со ова, како што посочува Герасимовски, нацрт планот не отвора нова урбанизација, туку коригира постојно решение во насока што е покорисна за граѓаните и поблиска до нивните реални потреби.

„Со овој план ја исполнуваме нашата предизборна заложба кон повозрасните сограѓани. Наместо елитни апартмани, на оваа локација ќе имаме дом за стари лица, нешто што навистина му е потребно на Центар“, порача Герасимовски.

Урбанистите на Општина Центар појаснија дека новиот нацрт план не го зголемува, туку значително го намалува обемот на градење. Наместо 43.429 квадратни метри, колку што биле дозволени со стариот план, сега се предвидени 29.459 квадратни метри, односно 33% помалку. Дополнително, наместо поткровје, дозволена е градба П+2, а изградбата е ограничена на 40%.

Поради безбедноста на теренот и околните објекти, предвидено е само едно подземно ниво, а зелените површини се зголемени на 40%, што е двојно повеќе од законскиот минимум.

„Не станува збор за ново подрачје што првпат се урбанизира, туку за простор кој со години бил дел од урбанистичко планирање, а сега конечно добива план што е поодговорен, побезбеден и поблиску до потребите на граѓаните“, појаснија урбанистите на Општина Центар.

Предлог одлуката за утврдување на Нацрт детален урбанистички план за Градска четврт Ј 05-Барутана, беше изгласана на денешната седница на Советот на Општина Центар со 13 гласа за и 9 против.

Општина Центар-Скопје

Тагови: Герасимовски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Метео

Утре сончево и топло со мала до умерена облачност

Времето утре ќе биде сончево и топло со мала до умерена локална облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. 

Утре сончево и топло со мала до умерена облачност

Попладне ќе има услови за изолирана појава на нестабилност со пороен дожд и грмежи. Минималната температура ќе биде во интервал од 10 до 21, а максималната ќе достигне од 32 до 39 степени.

Во Скопје, сончево со мала до умерена облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Попладне во делови од котлината ќе има услови за изолирана појава на нестабилност со пороен дожд и грмежи. Минималната температура ќе се спушти до 18, а максималната ќе достигне до 37 степени.

Во следните денови времето ќе биде сончево и топло со мала до умерена облачност. Во попладневните часови ќе има услови за локална појава на нестабилност со пороен дожд, грмежи и засилен ветер. Особено топло ќе биде во петок и за време на викендот кога температурите секаде ќе бидат над 32 степена.

Тагови: сончево

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер