Во услови кога продолжуваат мировните преговори за Украина, главни приоритети на Европската Унија се вршење поголем притисок врз Москва и доставување поголема поддршка за Киев, изјави попладнево високата претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика Каја Калас на прес-конференцијата по завршувањето на Совет за надворешни работи на ЕУ во Брисел.

- Мора да направиме повеќе за да ја зајакнеме одбраната на Украина и нејзината улога во преговорите, додека Русија продолжува да го отфрла мирот. Министрите беа јасни дека секој мировен договор мора да вклучува силни безбедносни гаранции, бидејќи ако Украина е под притисок да се откаже од НАТО, тоа ќе биде единствената заштитна мерка за да ја одврати Русија од нова агресија, рече Калас.

Во врска со зајакнувањето на притисокот врз Москва таа ги посочи одлуките за проширување на листата на санкционирани поради поврзаност со т.н. руска флота во сенка, како и за санкциите поврзани со хибридните активности на Русија и Белорусија.

- Пораката е јасна. Оние кои ја загрозуваат нашата безбедност се соочуваат со последици, додаде Калас.

Таа потенцира дека ова е одлучувачката недела за финансирање на Украина и во тој контекст, според неа, земјите членки донеле „правилна одлука“ за блокирање на замрзнатите руските средства на долг рок, а в четврток на Самитот на ЕУ ќе треба да се одлучи за финансиската поддршка на земјата за 2026 и 2027 година.

- Поддршката на Украина чини пари. Тоа е многу јасно. Но, ако се дозволи Украина да не успее, тоа би нè чинело многу повеќе, рече Калас.

Во однос на т.н. заем за репарации, Калас рече дека министрите имале куса дискусија и за тоа, додавајќи дека ова прашање ќе разговараат лидерите на ЕУ на Самитот в четврток. Според неа, овој заем би можело да претставува пресвртница во оваа војна, бидејќи би ѝ покажал на Русија дека мора да го сноси товарот за штетите што ѝ ги нанесе на Украина.

Калас нагласи и дека од клучно значење за траен мир е Русија да одговара за извршените злосторства, па за таа цел утре во Хаг ќе биде формирана Комисија за разгледување на барањата за воени штети предизвикани од руската агресија.

- Русија нема да избегне да плати за домовите, училиштата и болниците што ги уништи, потенцира Калас.

Во однос на барањата за територијални отстапки од страна на Украина во текот на преговорите, Калас рече дека само Киев може да одлучи за условите за кој било мировен договор. Според неа, отстапки треба да направи агресорот, а не жртвата на агресијата, па затоа не може да се изедначуваат двете страни.

- Притисокот треба да биде врз агресорот, а не само врз жртвата, затоа што жртвата не направила ништо лошо. Очекуваме да се изврши притисок врз Русија, бидејќи повторно не ги гледаме дека таа доаѓа на преговарачката маса и дека преговараа со добра волја или дека воопшто преговара, рече Калас.

Таа додаде дека на состанокот министрите разговарале и за вчерашните „антисемитски напади“ во Австралија, при што многу јасно ја истакнале европската позиција дека порастот на антисемитизмот насекаде во светот мора да се осуди.

На расправата за Блискиот Исток, главниот фокус бил на состојбата во Сирија една година по падот на режимот на Башар Асад, при што, како што нагласи Калас, било оценето дека земјата сè уште се соочува со огромни предизвици како наследство од конфликт, вклучително и проблеми со инклузивноста, со недостигот на соодветни институции и со владеењето на правото.

– Разговаравме за состојбата со транзицијата во Сирија и како може подобро да ги поддржиме безбедносниот сектор, реформите и трговијата, рече Калас, додавајќи дека во тој правец ЕУ ги укина економските санкции, но за раст на економијата потребни се и инвестиции и инвеститори, кои ќе имаат доверба во правниот систем и ќе бидат сигурни дека состојбата во земјата е стабилна.

Од тој аспек, министрите донеле одлука да продолжат изградбата на новото политичко партнерство меѓу ЕУ и Сирија.

- Ако не бидеме присутни во Сирија, други, вклучувајќи ја и Русија, ќе го пополнат вакуумот, додаде Калас.

На состанокот станало збор и за придонесот на ЕУ кон безбедноста и стабилизацијата на Газа и активностите на двете мисии на Унијата за помош на контролата на граничните премини и за обука на палестинската полиција, кои, како што рече Калал, можат да дадат значаен придонес за имплементација на мировниот план. Дополнително се разговарало и за поддршката на палестинската автономна управа за спроведување на реформите и обновата, како и за доставувањето на хуманитарната помош.

Во однос на Либан е оценето дека земјата се наоѓа на критична точка во услови на кревкото примирје, одбивањето на Хезболах да се разоружа и израелските напади кои ризикуваат да ја продлабочат нестабилноста, па од таму на состанокот на Советот за асоцијација ЕУ-Либан ќе се разговара за билатералните односи, но и за опциите за зајакнување на либанските вооружени и безбедносни сили

Министрите, според Калас, разговарале и за односите со Кина, за која било оценето дека се повеќе ги користи економските врски за остварување на политички придобивки, и се заложиле за подобро да искористување на трговскиот арсенал на ЕУ за зајакнување на отпорноста на Европа.

- Ниту европската земја не може сама да се споредува со Кина. Силата тука е во единството, истакна високата претставничка на ЕУ.

Калас додаде дека пред почетокот на Советот, министрите за надворешни работи на членките на ЕУ имале појадок со нивниот ерменски колега Арарат Мирзојан, кој ги информирал за мировниот процес меѓу Ерменија и Азербејџан, како и за состојбата со хибридните закани и ширењето дезинформации во земјата. Според Калас, Русија ја повторува истата шема како и пред изборите во Молдавија, па со Мирзојан било разговарано за зајакнување на отпорноста на Ерменија и за помош од ЕУ за ерменската Влада за зајакнување на кибер и хибридната одбрана.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.