Какви се резултатите од австралиската забрана за социјални мрежи за млади? - Канал 5

Какви се резултатите од австралиската забрана за социјални мрежи за млади?

Исклучете го паметниот телефон и вратете го детството – тоа беше слоганот под кој Австралија пред четири месеци тргна во забрана на социјалните мрежи за помлади од 16 години. Но, дали забраната успеа? И резултатите и впечатоците се различни.

Какви се резултатите од австралиската забрана за социјални мрежи за млади?

Од брегот на Квинсленд до оддалечените делови на Северната Територија, во некои австралиски домови навистина се видливи промени. Паметните телефони наутро остануваат заборавени на кујнската маса, децата поминуваат помалку време на социјалните мрежи, а членовите на семејството почесто разговараат лице в лице. Владата во Канбера тврди дека токму тоа и се сакало да се постигне.

Австралија на 29 ноември 2024 година во парламентот усвои закон со кој беше воведена минимална возраст од 16 години за користење на социјалните мрежи. Законот почна да се применува на 10 декември 2025 година, со што Австралија стана првата земја во светот со таква забрана за социјалните мрежи. Освен желбата на децата да им го „врати детството“, владата рече дека сака да ги заштити од онлајн насилство и вознемирувачки содржини.

Забраната се однесува на деца и тинејџери помлади од 16 години кои се наоѓаат во Австралија. Тие не смеат да имаат постоечки профил, ниту пак можат да отворат нов профил на повеќето големи социјални мрежи, вклучувајќи ги Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, X, YouTube, Reddit, Threads, Twitch и Kick, како и други платформи кои владата ги одреди како релевантни. Од друга страна, некои услуги како Roblox, WhatsApp и Facebook Messenger се изземени од забраната.

Спроведувањето потешко од очекуваното

Австралискиот премиер Ентони Албанезе тврди дека законот веќе дава резултати. За време на божиќните училишни празници, вели тој, младите поминувале повеќе време на отворено – возејќи велосипеди, читајќи книги и дружејќи се со семејството. Претходно тој изјави дека социјалните мрежи се „зло на општеството“.

Во јануари, владата објави дека од стапувањето на законот во сила, деактивирани, избришани или ограничени се повеќе од 4,7 милиони профили на деца и млади. Но, спроведувањето на законот во пракса се покажа посложено отколку што се очекуваше.

Одговорноста за спроведувањето е префрлена на самите платформи. Компаниите мора да преземат „разумни чекори“ за да ги спречат корисниците помлади од 16 години да отвораат или да задржуваат профили. Тоа вклучува системи за проверка на возраста и идентитетот преку различни методи – од технологија за препознавање лица до проверка на идентификациски документи или банкарски податоци.

Платформите кои не го почитуваат законот ризикуваат казни до 49,5 милиони австралиски долари. Примената ја надгледува австралискиот комесар за интернет безбедност. За потврда на возраста, корисниците мораа да го докажат идентитетот преку австралиска банкарска сметка, процена на возраста со помош на препознавање лице или со документи како пасош или возачка дозвола.

Досетливи тинејџери

Но, голем број родители тврдат дека тинејџерите брзо нашле начини за заобиколување на системот.

„Имам близнаци и ништо суштинско не се промени – освен што владата самата на себе си честита“, напиша една мајка на Instagram, додавајќи дека повеќето млади набрзо отвориле нови профили.

Тинејџерите пак велат дека да се измами системот за процена на возраста е многу едноставно. „Погледнав во камерата, малку се намрштив и ми рекоа дека имам повеќе од 16“, напиша еден 15-годишник на Reddit.

Една мајка за австралиската телевизија ABC раскажа дека нејзината 12-годишна ќерка и нејзините пријателки биле прогласени за постари од 17 години само затоа што носеле вештачки трепки и шминка. Некои се служат и со постари браќа или сестри кои наместо нив гледаат во камерата. „Мислев дека забраната ќе биде многу построга, но на крајот сè испадна прилично благо, како ништо да не се случило“, рече 14-годишниот Адјан за ABC.

Дел од младите сметаат дека законот ги замолчува. На Reddit еден тинејџер напиша дека социјалните мрежи се „еден од најголемите, најлесните и најпопуларните начини на кои младите го изразуваат своето мислење“ и дека забраната ја занемарува нивната слобода на изразување. Законот го нарече „неверојатно глупав, погрешен и штетен“.

Незадоволни наставници

Во анкетата спроведена меѓу повеќе од 400 наставници, мнозинството изјавиле дека не се чувствуваат доволно подготвени да се носат со последиците од забраната во секојдневната училишна работа. Повеќе од 80 проценти од наставниците користат YouTube во наставата. Иако на младите им е забрането да имаат кориснички профили, платформата и понатаму може да се користи во училниците, што го отвори прашањето за нејасните насоки.

Забраната притоа не значи целосна дигитална изолација. Децата и тинејџерите и понатаму можат да пристапат на интернет и да гледаат содржина што не е поврзана со нивниот личен профил, на пример видеозаписи без најава. Санкции не се изрекуваат на децата или родителите, туку на платформите кои не обезбедуваат почитување на законот.

Експертите предупредуваат дека сигурната проверка на возраста е технички тешка и дека може да доведе до грешки или до прибирање чувствителни податоци, додека дел од младите се обидуваат да ги заобиколат ограничувањата со користење на VPN или со давање неточни податоци. Премиерот Албанезе, пак, порачува дека промените не доаѓаат преку ноќ.

На друго место во светот

Но, интересот за слични мерки веќе расте ширум светот. Шпанскиот премиер Педро Санчез најави намера за воведување забрана на социјалните мрежи за помлади од 16 години, што предизвика остра реакција на сопственикот на платформата X, Илон Маск. Во Данска владата планира минимална возраст од 15 години, со можност родителите да ги регистрираат децата веќе од 13.

Во Обединетото Кралство, Домот на лордовите поддржа забрана за помлади од 16 години, но конечната одлука ќе ја донесе Долниот дом на парламентот. Во Германија, истражување на YouGov покажа дека повеќе од 70 проценти од граѓаните поддржуваат воведување минимална возраст за пристап до социјалните мрежи, додека во Франција се планира забрана за помлади од 15 години, со исклучок на научни и образовни платформи.

На ниво на Европската Унија засега нема план за единствена забрана, иако Европскиот парламент ја поддржа идејата за минимална возраст од 16 години, со родителска согласност за децата постари од 13, но таа одлука не е обврзувачка. Истовремено, Брисел истражува дали технолошките платформи доволно ги штитат младите корисници. Прелиминарните наоди покажаа дека TikTok потенцијално го крши европското право поради автоматската репродукција на видеозаписи и изразено персонализираните препораки, што би можело да резултира со парична казна.

Австралискиот експеримент така стана глобален тест. Дали забраната навистина може да им го врати детството на децата или дигиталниот свет, и покрај законите и казните, секогаш ќе најде пат до нив, е прашање на кое јасен одговор нема да дојде толку брзо.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Богати браќа од САД дрогирале и силувале жени, меѓу жртвите има и девојчиња (ФОТО)

Тројца браќа се осудени на по 30 години затвор затоа што со децении дрогирале и силувале десетици жени. 

Богати браќа од САД дрогирале и силувале жени, меѓу жртвите има и девојчиња (ФОТО)

Тал Александар (40) и близнаците Орен и Алон Александар (39) беа прогласени за виновни во март. Судот утврди дека го користеле своето богатство и општествен статус за да ги намамат жените на забави и луксузни домови, каде што потоа сексуално ги напаѓале, пишува Би-Би-Си.

Изјави на жртвите на суд

Пред да ја изрече пресудата, судијката Валери Капрони им рече на браќата: „Вашето однесување беше монструозно. Вашите злосторства им ги уништија животите“.

За време на сослушувањето во вторник наутро во судот во Њујорк, беа сослушани 12 жртви, вклучувајќи ја и една која не сведочеше на самото судење. Една по една, жените ја опишаа психолошката траума што ја претрпеле по силувањето. Тие рекоа дека се надеваат дека срамот што го чувствувале сега ќе се пренесе на обвинетите. Многумина побараа од судијата да изрече максимална казна доживотен затвор за секој брат.

Маја Милер му рече на судот дека откако Тал Александар ја силувал во 2014 година, таа го изгубила секое чувство на сигурност. „Во себе носам тивок погреб за личноста во која можев да станам ако ова никогаш не ми се случеше“, рече таа.

Друга жртва, под псевдонимот Иса Брукс, рече дека ја изгубила способноста да верува во себе откако Тал и Алон Александар ја силувале кога имала 16 години. „Немав поим во каква опасност сум сè додека не било предоцна“, сведочеше таа. Друга жена откри како Тал Александар ѝ се заканувал кога планирала да го пријави силувањето, велејќи дека знаел каде работи нејзината сестра.

Ставови на обвинителството и одбраната

Обвинителката Елизабет Еспиноза тврдеше дека браќата заслужуваат максимална казна бидејќи фактите „сликаат навистина разорна слика“. Таа нагласи дека со текот на годините ги усовршиле методите со кои ги намамувале жените со ветувања за луксуз и дека останале „целосно рамнодушни кон страдањето што го оставиле зад себе“.

За време на сведочењето на жртвите, тројцата браќа покажале малку емоции. Тие гледале напред или се консултирале со адвокати. Нивните адвокати на одбраната објасниле дека им било советувано да не ги гледаат жртвите за да не бидат погрешно протолкувани.

Адвокатите побараа казни од 15 години и рекоа дека нивните клиенти станале посветени татковци чии семејства ќе страдаат во нивно отсуство. Сите тројца се обратија пред судот, инсистирајќи на својата невиност.

„Нашето мото беше „работете напорно, забавувајте се повеќе“, рече Тал Александар, додавајќи дека сега сфаќа дека неговото однесување „ги повредува чувствата на другите“.

Сепак, нивните изјави не ја убедија судијката Капрони. Таа се спротивстави на нив бидејќи одбиваат да ги признаат злосторствата. „Како можете да рехабилитирате некого кој никогаш не ја признал грешката што ја направил?“, праша таа.

Пресуда и детали за злосторството

На крајот од рочиштето, судијката ги осуди браќата на по 30 години затвор за одредени злосторства. Таа, исто така, ги осуди на дополнителни казни од 20 години затвор за други злосторства, но појасни дека овие казни ќе бидат издржувани истовремено.

За време на петнеделното судење, сведочеа 11 жени, од кои некои биле малолетни девојчиња во времето на нападот. Тие опишаа како нивните браќа им давале подароци и ги носеле на патувања во Аспен и Бахамите. Таму, според изјавите, биле дрогирани, а потоа силувани.

Обвинителите тврдеа дека моделот на насилно однесување започнал во средно училиште, иако судењето опфаќало кривични дела извршени од 2008 година. Според обвинителството, браќата ставале дрога во пијалоците на жените, „физички ги ограничувале и ги држеле за време на силувањето и ги игнорирале вресоците и експлицитните молби да престанат“.

Кои се браќата Александар

Одбраната на браќата за време на судењето тврдеше дека сексот бил консензуален и дека тие биле женкари, но не и насилници.

Двајца браќа, Тал и Орен, се збогатиле продавајќи луксузни недвижности во Њујорк и Мајами. Тие работеле за американската компанија за недвижности Даглас Елиман, а меѓу нивните клиенти биле Линдзи Лохан, Ким Кардашијан и Канје Вест. Во 2022 година, тие ја основале својата компанија, Official, со седиште во Њујорк. Алон Александар работел во семејната компанија за обезбедување Кент Секјурити.

Додека судијата ги изрекувал нивните казни, браќата гледале право напред.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Австралија сака да ја забрани „емоционалната блискост“ со вештачката интелигенција, најавуваат казни

Австралискиот Претставнички дом денеска усвои закон за дигитална должност за грижа. 

Австралија сака да ја забрани „емоционалната блискост“ со вештачката интелигенција, најавуваат казни

Законот ќе ги забрани четботовите со вештачка интелигенција кои се стремат да создадат емоционална интимност со децата. Законот сега оди во Сенатот, објави Кликс.

Според „Гардијан“, владата сака да ги забрани четботовите кои се обидуваат да создадат „емоционална интимност“ со корисниците. Ова доаѓа откако премиерот Ентони Албанезе предупреди во парламентот дека децата ги гледаат таквите програми како „најдобри пријатели“.

„Приказните за луѓе кои имаат четбот, нешто што не е личност, како нивен најдобар пријател, треба да бидат големо предупредување за секој член на овој парламент да биде подготвен да дејствува“, рече Албанезе во вторник вечерта, повторно повикувајќи ја опозицијата да го поддржи законот.

Лабуристичката влада прифати амандман со кој ќе се забрани однесувањето на четботот што симулира емоционална интимност и ги наведува децата да се потпираат на ботови наместо на луѓе.

Казни до 109 милиони австралиски долари

Законот за амандман за онлајн безбедност (Закон за дигитална должност за грижа 2026) воведува општа обврска за онлајн услугите да обезбедат безбедна средина за корисниците под 18 години.

Обврската ги опфаќа социјалните медиуми, игрите, апликациите и четботовите. Платформите исто така ќе мора да понудат лесно достапна опција за откажување од препораки за алгоритамска содржина.

За прекршување на законот се предвидени казни до 109,2 милиони австралиски долари.

Законот е поддржан од Зелените, додека опозициската Коалиција се воздржа. Владата се надева дека ќе го усвои законот во Сенатот до крајот на годината. Обврските ќе стапат на сила 12 месеци откако законот формално ќе стапи на сила.

Законот е одделен од забраната на Австралија за социјални медиуми за лица под 16 години. Министерката за комуникации Аника Велс претходно изјави дека чет-ботовите не се социјални медиуми и дека дигиталната должност за грижа е различен пристап.

Според истражувањето на австралискиот регулатор eSafety, 78 проценти од децата на возраст од 10 до 17 години користеле асистент со вештачка интелигенција или виртуелен придружник.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Првите осуденици пристигнаа во мегазатворот во Костарика- изграден е за нарко бандите (ВИДЕО)

Костарика ги смести првите 123 затвореници во нов мега-затвор изграден со помош на владата на Салвадор на периферијата на главниот град Сан Хозе, соопшти Министерството за правда на земјата.

Првите осуденици пристигнаа во мегазатворот во Костарика- изграден е за нарко бандите (ВИДЕО)

Министерството објави фотографии на кои се прикажани редови затвореници облечени во портокалови униформи, со избричени глави и спуштени очи, како седат со рацете зад вратот, објави Ројтерс.

Нивните пози потсетуваат на фотографиите од Центарот за притвор на терористи (CECOT) на Ел Салвадор, мега-затвор каде што владата на претседателот Наџиб Букеле држи десетици илјади членови на банди и осомничени членови на нарко банди.

Затворот со максимална безбедност во Костарика, кој властите го нарекуваат Центар за борба против организиран криминал со висока безбедност (CACCO), беше претставен од владата на претседателката Лаура Фернандез како симбол на нов пристап „строг кон криминалот“ што нејзината администрација го промовира како одговор на безбедносната криза со која се соочува Костарика, некогаш една од најмирните земји на западната хемисфера.

„Костарика пишува ново поглавје во историјата на својот затворски систем“, изјави министерот за правда Габриел Агилар.

„КАКО е споменик на националната безбедност, решителен одговор на организираниот криминал и гаранција дека државата ќе ги користи своите овластувања без двоумење.“

Агилар рече дека новиот објект ќе помогне и во намалувањето на пренатрупаноста во затворскиот систем. Затворот има капацитет за 5.100 затвореници, што е еквивалентно на 20 проценти од вкупната затворска популација во земјата.

Костарика, која долго време се сметаше за една од најбезбедните земји во Латинска Америка, во последните години забележа нагло зголемување на насилството поврзано со трговијата со дрога и организираниот криминал.

Земјата забележа рекорден број убиства во 2023 година, иако бројките оттогаш се стабилизираа. Властите ги припишуваат повеќето убиства на конфликти меѓу криминални групи околу рутите и пазарите за трговија со дрога.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер