Кога ќе ја погоди својата цел, Диморфос, сондата ќе биде уништена. Целта на оваа мисија е едноставна - научниците сакаат да видат дали можат да го пренасочат патот на потенцијално опасен астероид кој би можел да удри во Земјата и да предизвика катастрофа.

Сепак, се поставува прашањето колку е безбеден таков потфат и дали може да се случи нешто непредвидено што може да има незгодни последици за нас.

"Поголеми астероиди ја погодиле нашата планета во минатото. Тоа е природен процес и ќе се случи во иднина. Сакаме да можеме да ги запреме најопасните", изјавил астрономот Алан Фицсимонс од Универзитетот Квинс во Белфаст.

„Проблемот е што никогаш не сме ја тестирале технологијата што ќе биде потребна за таков потфат. Тоа е целта на проектот ДАРТ“, додаде тој.

Вселенското летало DART (Double Asteroid Redirection Test) било лансирано во ноември минатата година, а целта треба да ја погоди во раните утрински часови на 27 септември. По деталната анализа на траекторијата на астероидот по судирот, научниците веруваат дека ќе добијат подобар увид во начинот на одвраќање на астероидот, односно заштита на Земјата во случај на ваква „вселенска катастрофа“, пишува The Guardian.

Пред две децении, научниците открија дека мал сателит, првично именуван Didymos b, орбитира околу астероид од категоријата NEO. Дидимос на грчки значи „близнак“ и се користел за опишување на бинарен систем со поголем астероид, со големина од речиси 800 метри, околу кој орбитира тело со дијаметар од околу 160 метри.

Клеоменис Циганис, планетарен научник од Аристотеловиот универзитет во Солун и член на мисијата DART, предложил Месечината да се вика Диморфос.

„Диморфос значи „две форми“ и ќе го означи статусот на овој објект како првото небесно тело кое има значително човечко влијание врз обликот на неговата орбита“, рече Циганис.

Во минатото, ударите на поголемите астероиди и комети во голема мера влијаеле на животот на нашата планета. Најпознатата ваква катастрофа се случила пред 66 милиони години кога астероид широк 10 километри удрил во областа на денешниот полуостров Јукатан во Мексико. Ударот предизвика експлозија која имала енергија од неколку милијарди атомски бомби и уништила 75% од сите растителни и животински видови, вклучувајќи ги и сите копнени диносауруси.

Диморфос кружи околу својот матичен астероид на секои 12 часа. Десет дена пред ударот, вселенското летало ќе исфрли сонда со големина на чанта, LiciaCub, која носи две камери инспирирани од Војна на ѕвездите наречени Лук и Леја. Камерите ќе го снимаат ударот на астероидот и ќе ја испратат снимката до контролорите на земјата.

Телескопите базирани на Земјата потоа ќе го проучуваат астероидот и ќе утврдат дали и како неговата орбита се променила.

„На тој начин ќе добиеме идеја за тоа колку лесно ќе биде да се одвратат астероидите или кометите што доаѓаат“, рече Тејт.

ДАРТ треба да ја промени својата орбитална брзина околу Дидимос за 1% кога ќе се судри со Диморфос, што не звучи многу - но треба да го промени неговиот орбитален период за неколку минути. Ќе можеме да ја измериме и набљудуваме оваа промена на брзината од телескоп на Земјата. Тоа ќе биде и првпат луѓето да ја сменат динамиката на тело на Сончевиот систем на мерлив начин.

Во 2024 година, Европската вселенска агенција треба да го испрати своето вселенско летало Хера чија задача ќе биде детално да го проучува Диморфос, да ги измери неговите својства и да го проучува влијанието на ДАРТ на неговата орбита, наведува Си-Ен-Ен.

Вредните податоци собрани од DART и Хера ќе придонесат за стратегии за планетарна одбрана, особено за разбирање каква сила е потребна за да се префрли орбитата на астероид од категорија NEO што би можел да ја погоди нашата планета.

Научниците веруваат дека бинарниот систем Дидимос е совршено место за тестирање на преориентацијата на траекторијата на астероидот. Станува збор за објект блиску до Земјата (НЕО), но чија траекторија не е насочена кон нашата планета, што значи дека тестирањето не треба да тргне наопаку.

Кога ДАРТ ќе удри во Диморфос, треба малку да ја промени брзината на астероидот, односно промената ќе биде само неколку сантиметри во секунда. Таа промена на траекторијата треба да биде исклучително мала, односно ќе се манифестира само во брзината на орбитата на Диморфос околу Дидимос А. Затоа, траекторијата на самиот бинарен систем не треба да се менува, но експериментот би ни покажал дали таквите промени се можни.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.