Како да го извлечете максимумот од вештачката интелигенција - Канал 5

Технологија

Како да го извлечете максимумот од вештачката интелигенција

Оваа технологија се развива со рекордна брзина, бидејќи конкурентските платформи се обидуваат да се стигнат едни со други со постојано објавување нови и понапредни функции.

Како да го извлечете максимумот од вештачката интелигенција

Би-Би-Си

Тој ви ја пишува домашната задача по математика.

Може да одговори на вашите прашања од интервју за работа.

Може дури и да ви биде терапевт.

Се чини дека вештачката интелигенција (ВИ) прави сè со притискање на копче.

Оваа технологија се развива со рекордна брзина, бидејќи конкурентските платформи се обидуваат да се стигнат едни со други со постојано објавување нови и понапредни функции.

ChatGPT е меѓу најбрзо растечките технолошки апликации во историјата, достигнувајќи повеќе од еден милион корисници за само пет дена од лансирањето и достигнувајќи 100 милиони за два месеци, според Меѓународниот извештај за безбедност на вештачката интелигенција составен од владите на 30 земји и членки на ОН, ЕУ и ОЕЦД.

Мајкрософт, кој го лансираше својот асистент за вештачка интелигенција, копилот, во 2023 година, изјави дека очекува приходите од својот бизнис со вештачка интелигенција да надминат 10 милијарди долари до вториот квартал од 2025 година и ги прошири своите центри за податоци во 60 региони низ целиот свет.

И Google AI Overview, кој нуди приказни генерирани од вештачка интелигенција на врвот од резултатите од пребарувањето, има 1,5 милијарди месечни корисници во повеќе од 200 земји и територии, според извршниот директор на матичната компанија на Google, Alphabet, Сандар Пичаи.

Експертите велат дека оваа технологија е тука сега и нема да исчезне, па затоа прашавме експерт како најдобро да ја искористиме.

Канадскиот компјутерски научник Саша Лучиони работи на климатски прашања во Hugging Face, глобален стартап кој работи со модели на вештачка интелигенција со отворен код и има за цел да „демократизира добро машинско учење“.

„Ја гледам вештачката интелигенција како засилувач - и доброто и лошото кај луѓето - но мора да се осигураме дека сè уште ја контролираме“, изјави таа за емисијата 100 Women на BBC.

Ова се четирите прашања што таа предлага да си ги поставиме пред да почнеме да користиме вештачка интелигенција.

1. Дали ова е најдобрата алатка за вештачка интелигенција за она што ви треба?

Системите за вештачка интелигенција се способни да прават многу различни работи, вели Лучиони.

„Понекогаш ќе се свртиме кон најпопуларните алатки за вештачка интелигенција затоа што добро ги познаваме и затоа што можат да прават различни работи, но честопати има и други кои се дизајнирани да извршуваат специфични задачи - како што е одговарање на научни прашања - кои всушност би направиле подобра работа.“

Една апликација им овозможува на корисниците едноставно да фотографираат свој математички проблем и таа ќе го реши.

Друга, поспецијализирана апликација нуди анализа на вашиот леб од квасец за да го подобри рецептот, додека друга генерира персонализирани молитви врз основа на низа стихови од Светото писмо.

Според Индексот на извештајот за вештачка интелигенција на Универзитетот Стенфорд за 2025 година, американските институции произведоа 40 истакнати модели на вештачка интелигенција оваа година, во споредба со 15-те во Кина и трите во Европа.

Запознајте се со понудата и изберете го вистинскиот врз основа на вашите потреби.

2. Можете ли да им верувате на одговорите на вештачката интелигенција?

Вештачката интелигенција може да ви даде одговор, но тој не е нужно точен или вистинит, вели Лучиони.

„Моделите на вештачка интелигенција можат да измислат работи што не постојат само затоа што звучат веродостојно. Тоа може да создаде многу проблеми кога ги користите на работа или на училиште“, вели таа.

За да се избегне ова, таа препорачува секогаш да ги проверувате резултатите од системот за вештачка интелигенција.

„Препрочитајте ги темелно и размислете критички за тоа што таа го кажува и дали сè има смисла. Вештачката интелигенција може да звучи самоуверено - а сепак да греши.“

3. Кои информации треба да ги споделам?

Корисниците треба да размислат за информациите што ги внесуваат во моделот на вештачка интелигенција исто колку и за информациите што ги добиваат од него, вели Лучиони.

Системите за вештачка интелигенција работат со собирање големи количини на податоци и нивно користење за обука на модели.

Ова значи дека информациите што ги внесувате, без разлика дали станува збор за фотографија или текст, би можеле да бидат складирани, анализирани или користени од системот за да влијаат на идните одговори.

Секоја платформа ќе има своја политика за приватност, затоа ве молиме проверете ги нивните услови пред да ги користите.

„Доколку се лични, чувствителни или само малку непријатни податоци, не ги внесувајте во модел на вештачка интелигенција бидејќи би можеле да завршат на Интернет“, додава Лучиони.

Таа посочува на апликацијата Meta AI, каде што некои корисници не биле свесни дека нивните прашања се објавуваат на јавниот фид „Discover“.

Би-Би-Си пронашла примери на луѓе кои внесуваат фотографии од прашања од училишни или факултетски тестови, бараат сексуални слики или бараат совет за сопствениот родов идентитет.

Во 2023 година, Италија стана првата западна земја што го блокираше напредниот четбот ChatGPT од загриженост за приватноста и поради неговата усогласеност со Општиот закон за заштита на податоците.

Јужна Кореја, Австралија и САД, исто така, изразија загриженост за тоа како DeepSeek, кинески четбот, ги складира и обработува податоците на корисниците.

4. Дали навистина ми е потребна вештачка интелигенција?

Користете ја вештачката интелигенција како алатка, а не како замена за вашиот мозок, вели Лучиони.

Размислете внимателно дали ова е задача што би можеле да ја направите сами или со помош на некои други алатки како што е калкулатор за сложени математички проблеми.

Таа, исто така, препорачува да се потпрете на луѓето околу нас за помош во врска со етичките и личните прашања.

„Вештачката интелигенција не може да донесува одлуки врз основа на човечки вредности како што е правилно, што е погрешно, што е етичко во дадена ситуација и не треба да дозволиме таа да донесува такви одлуки“, вели таа.

Вештачката интелигенција, исто така, користи многу повеќе енергија и ресурси од традиционалните пребарувачи.

Центрите за податоци во кои се сместени компјутерски сервери што ги користи вештачката интелигенција бараат огромни количини вода за да останат ладени, што би можело да ги влоши проблемите со водоснабдувањето низ целиот свет.

„Алатките за вештачка интелигенција дефинитивно ќе останат со нас долго време - особено бидејќи стануваме сè поприсутни и поактивни на Интернет и социјалните мрежи“, вели Лучиони.

„Но, тоа не значи дека мора да користиме вештачка интелигенција за сè во нашите животи, поради што ќе ги изгубиме токму работите што нè прават луѓе на прво место - креативност, поврзаност, заедница.“

Тагови: вештачка интелигенција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Поезија од Мозамбик во срцето на Прилеп

„Да живее Македонија, да живее Мозамбик“, слемираа Елијане Лусија Леонардо Бутелане и Наташа Сокре, гостинките слемерки од Мозамбик, на фестивалот „Поетски слем Македонија“, кој четири дена се одржува во Прилеп.

Поезија од Мозамбик во срцето на Прилеп

Во полната сала на киното „Мис Стон“, публиката имаше можност одблизу да го почувствува пулсот на Африка, со поезија во која беа испреплетени традицијата и современите социјални горливи расни, политички и родови прашања.

Елијане Лусија Леонардо Бутелане е писателка, слемерка и активистка од Мапуто, Мозамбик, добитничка на повеќе национални книжевни награди и признанија, како и национална претставничка на својата земја на Светското привенство во слем -поезија во 2025 година, кое се одржа во Париз, Франција.

Наташа Сокре е писателка, активистка, слемерка од Мапуто, Мозамбик, голем борец за човекови права, чиј збор поттикнува поголема општествена свесност за правата на жените, децата, родовата еднаквост и социјалната неправда. Повеќе пати ги освојува првите три места на поголем дел од слем-натпреварите во Мозамбик.

Покрај настапот на гостинките-слемерки, втората фестивалска вечер се одржа и полуфиналето за слем-поезија, на која најмногу поени добија Стефанија Граовац, Тони Павлески и Лилјана Сливоска. Тие вечерва во финалето ќе се натпреваруваат со Валерија Дамчевска, Матеј Петров и Јован Лешев, кои добија најмногу бодови на настанот по повод Светскиот ден на слемот, кој се одржа на 26 септември во Скопје.

Третиот фестивалски ден ќе се одржат и неколку поетски промоции на книги, како и главното слем-натпреварување.

Промоција на збирка поезија од Марија Грубор, чија промоторка ќе биде Елена Пренџова, ќе се одржи во клуб „Дипломатик“ со почеток во 18 часот.

Фестивалот свечено ќе се отвори со слем-караванот, кој ќе почне на прилепскиот плоштад (кај Саатот) и ќе се движи до НУЦК „Марко Цепенков“.

Ќе се одржи и промоција на книгата „Како паѓаме јас и ти“ од Ненад Јолдески, а промотор ќе биде Ѓоко Здравески.

Главното слем-финале ќе се одржи во киното „Мис Стон“ со почеток во 21 часот, по што следи концертна промоција на збирката „Пружини“ од Пијан Славеј (Бранислав Николов), заедно со „Хот џез оркестра“.

„Поетски слем Македонија“ досега има испратено 11 национални претставнички и претставници на Европското слем-првенство, како и двајца претставници на Светското слем-првенство.

Годинешниот победник ќе ја претставува Македонија на Европското слем-првенство, со можност и на Светското, а како подарок ќе добие часовник од брендот „11и11“.

Литературната манифестација е во организација на Театарска работилница – Прилеп.

Дизајнотот на плакатот е на уметникот Владимир Лукаш.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Економија

Димитриеска-Кочоска: Задолжувањата согласно планираното, јавниот долг останува во рамки на проектираното

Задолжувањата согласно планираното, јавниот долг останува во рамки на проектираното, Еврообврзницата во наредната година може да се реализира во 2 дела .

Димитриеска-Кочоска: Задолжувањата согласно планираното, јавниот долг останува во рамки на проектираното

Нивото на јавниот долг останува во рамки на проектираното и Фискалната стратегија. До крајот на годината ќе се реализираат задолжувања само што се планирани во Буџетот и Ребалансот. Ова го истакна министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска во телевизиско гостување.

„Министерството за финансии не може да се задолжува дополнително ако тоа не е предвидено со Буџетот и Ребалансот“, рече министерката и појасни дека заради промена на состојбата на пазарите е направено задолжување на меѓународниот пазар и дека генерално со домашно задолжување ќе се заокружи дефицитот за годинава.

Наведе дека се следат состојбите, се прават калкулации и се избираат опции за пониски камати. При тоа посочи дека до крајот на годината нема да има издавање на еврообврзница.

„Ги разгледуваме состојбите. Издавањето на Еврообврзницата ќе зависи од состојбите на пазарот. Неизвесноста е голема и затоа ја разгледуваме и можноста за следната година да издадеме 2 еврообврзници или да имаме два различни типови на задолжување. Не сме одлучиле дека ќе биде во јануари, може и февруари. Но како и да е секако еден дел обврзница треба да имаме за да може да ја сервисираме Еврообврзницата издадена во 2023 година, а која доспева во 2027 година која беше со каматна стапка повисока од 6%. Значи дека каматната стапка тогаш била поприлично висока“, посочи министерката.

Во интервјуто се осврна на Ребалансот на Буџетот којшто беше усвоен од страна на Владата. При тоа се посочи дека капиталните расходи кај кратењето е по основ на КАПЕФ механизмот, односно дека има одложување на проекти кај кои нема реализација согласно планот, а дека нема кратење на проекти кои што имаат редовна динамика на реализација.

За инфлацијата изрази очекувања дека ќе се стабилизира, додека во врска со подготовката на Буџетот за наредната година посочи дека се работи и дека ќе се движи во рамки на Фискалната стратегија, а од проритети ќе бидат здравството.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Анкета Маркет вижн: ВМРО-ДПМНЕ и Мицкоски и натаму во убедливо водство

Големи се разликите во рејтинзите на ВМРО-ДПМНЕ и на СДСМ и на нивните лидери Христијан Мицкоски и Венко Филипче, покажува последната анкета на МКД.мк, спроведена од агенцијата Маркет вижн.

Анкета Маркет вижн: ВМРО-ДПМНЕ и Мицкоски и натаму во убедливо водство

Големи се разликите во рејтинзите на ВМРО-ДПМНЕ и на СДСМ и на нивните лидери Христијан Мицкоски и Венко Филипче, покажува последната анкета на МКД.мк, спроведена од агенцијата Маркет вижн во периодот од 11 – 27 септември на примерок од 1.200 испитаници.

На прашањето „за која политичка партија ќе гласате на наредните избори, 19,3 отсто одговориле дека ќе гласат за ВМРО-ДПМНЕ, 5,6 отсто за СДСМ, а рејтинзите на ДУИ и на Влен се изедначени – 4,2%.

41 отсто од испитаниците изјавиле дека нема да излезат да гласаат, не знаат дали ќе излезат на гласање или не сакаат да одговорат на ова прашање.

Меѓу испитаниците кои се определени за одредена политичка партија, за Левица би гласале 4 отсто од испитаниците, за ЗНАМ 1 отсто.

И кај лидерите, довербата за Христијан Мицкоски, претседателот на ВМРО-ДПМНЕ, (20,4%) е во голема предност пред довербата во Венко Филипче, претседателот на СДСМ (3,8%).

Дури 44,1% од испитаниците немаат доверба во ниту еден лидер на политичка партија, а 12,5% не сакаат да одговорат на ова прашање.

Довербата за Али Ахмети е 3,7%, за Димитар Апасиев – 3,4%, за Изет Меџити – 2,6%. Лидерите на новата политичка партија Влен, Изет Меџити, Билал Касами и Африм Гаши, се во предност во однос на лидерот на опозициската ДУИ.

И анкетата спроведена во јуни покажа убедливо водство на ВМРО-ДПМНЕ и на Мицкоски пред опозициската СДСМ.

Анкетата е спроведена со употреба на CAТI метода – телефонско анкетирање на примерок од 1.200 испитаници (статистичка грешка: 3%; интервал на доверба: 95%).

Примерокот е репрезентативен на ниво на Македонија според: регион, пол, возраст и етничка припадност согласно податоците за резидентното население од пописот 2021 година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер