Изработката на првите банкноти се одвивала рачно - Канал 5

Изработката на првите банкноти се одвивала рачно

Изработката на првите банкноти се одвивала рачно, симболите го отсликуваат нашето културно-историско минато.

Изработката на првите банкноти се одвивала рачно

Секој симбол на македонската банкнота си има свое посебно значење и ја отсликува нашата историја со која можеме да се гордееме. За изработката на првите бонови беше потребно многу време. Имав многу непроспиени ноќи, но и голема одговорност, вели дизајнерот на првите македонски пари Борче Тодороски за МИА.

Вредносните бонови беа воведени како платежно средство во државата во 1992 година кога престанаа да важат југословенските книжни пари, а кованите пари од 1,2 и 5 денари остана да важат уште една година.

На 7 февруари 1992 година во трезорите на НБРМ беа депонирани 27.858.696 парчиња вредносни бонови. Тие беа издадени во апоенска вредност од 10, 25, 50, 100, 500 и од 1 000 единици и имаа унифициран дизајн, но различна боја. На нив не го пишуваше името на новата национална валута. На предната страна, основниот мотив беше Македониумот, а на задната тутуноберачите.

Тодороски за МИА раскажува дека изработката на боновите се одвивала рачно – цртал со перца, на питографи.

– За изработката на првите бонови беше потребно повеќе време отколку што мислев. Сè се одвиваше рачно – цртав со перца, на питографи. Имав голема инспирација, но и страв и грижа дали ќе успеам. Првите вредносни бонови ги изработував рачно, без некои компјутерски помагала. Менував тушеви во боја на секој половина час, за да постигнам одредена боја и ми беше прилично мачно. Но, други можности и немаше во тоа време, а целата работа требаше да заврши во многу кратко време, објаснува Тодороски за МИА.

Секој симбол на банкнотата ја отсликува нашата историја

Во 1993 година беше пуштена првата серија на банкноти во вредност од 10, 20, 50, 100 и 500 денари. На парите беа претставени нашите најпознати знаменитости, како што се „Свети Софија“ во Охрид, „Свети Јован Канео“, „Самоиловата тврдина“, споменикот „Илинден“ во Крушево, Даут-пашин Амам, Саат кулата на Битпазар, Поглед кон зградата на Народна Банка

Секој симбол на македонските пари, според Тодороски, си има свое посебно значење и ја отсликува нашата историја, со која можеме да се гордееме. Мотивот за изработката, како што вели, е нашето културно историско минато.

За изработката на боновите биле потребни повеќе денови, а отежнителна околност било тоа што немало многу искуство во изработката на парите. Сепак, на крајот, како што вели Тодороски, целиот процес завршил успешно.

-На крајот сè се заврши успешно, во доменот на можностите. Едно нешто кое сакам да го нагласам е големата поддршка која ја имав во тоа време од гувернерот на Народната банка на Република Македонија, Борко Станоески и тогашниот мој директор во печатницата, Сашо Зафироски, вели Тодороски.

За разлика од боновите, за изработката на македонските денари имало многу повеќе време, а се користела и компјутерска техника.

– После вредносните бонови, при изработката на денарите користевме и помош од компјутерска техника за микротекстови и мрежички, кои пак се обработуваа рачно со разни комбинации. Сепак, и таа помош беше добредојдена за разлика од изработката за боновите, појаснува Тодороски.

За изработката на македонските денари, како што посочува Тодороски, потребни се повеќе елементи – цртеж, гравура, микротекстови, мрежици, заштитни елементи кои не се гледаат со голо око, припрема за печатење…

За Тодороски, најголема инспирација при изработката на парите била довербата што ја имал од државата.

-Постои ли поголема инспирација кога ќе добиете доверба и шанса од државата да бидете дел од екипата која работи на нешто што по првпат се случуваше во нашето постоење? Самостојна држава, со свои пари – тоа тешко се опишува, може само да се доживее. На крајот, успеавме. Можеби ќе можевме и подобро, доколку имавме посовремени средства за работа. Но за жал, немавме, па со тоа што имавме работевме како знаеме и умееме. Благодарен сум на сите кои ми овозможија да бидам мал дел од тие тогашни историски случувања, појаснува Тодороски за МИА.

Изложба по повод 30 години македонската монетарна самостојност

Историјата на денарот како национално платежно средство може да се погледне во Музејот на Народната банка каде е отворена изложбата „В/редности и вредности“ со која се одбележува 30-годишнината на монетарната самостојност. Изложбата беше свечено отворена на 8 јули и е достапна за посетителите во следните шест месеци.

Поставката, преку осум микроцелини, секоја посветена на засебната банкнота, го опишува и толкува културно-историското наследство употребено како предлошка за создавање на нивниот дизајн.

Изложбата е поддржана од седум македонски музеи, коишто обезбедувајќи пристап до артефактите, овозможија да бидат претставени пред пошироката јавност како обележја на македонските пари.

Музејот на Народната банка се наоѓа во зградата на Народната банка на Република Северна Македонија и е отворен за јавноста секој работен ден од 9 до 15 часот. Дозволени се и групни посети, со претходна најава, а влезот е бесплатен.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Уште 15 дена- Баба Ванѓа со морничаво предвидување за овој ноември

Мистериозните изјави што ѝ се припишуваат на Баба Ванѓа се повторно во центарот на вниманието како што се приближува крајот на 2026 година.

Уште 15 дена- Баба Ванѓа со морничаво предвидување за овој ноември

Според нејзините следбеници, едно од „предвидувањата“ се однесува на настан што, како што се тврди, би можел да се случи уште следниот месец и „фундаментално да го промени погледот на човештвото за животот во вселената“.

„Тие доаѓаат од планета наречена Вамфим“

Се вели дека Баба Ванѓа „предвидела“ дека човештвото „ќе воспостави контакт со вонземска форма на живот за прв пат“ во ноември 2026 година, кога „огромно вселенско летало треба да влезе во атмосферата на Земјата“.

Сепак, нема документиран извор за ова тврдење што би потврдил дека Баба Ванѓа всушност изговорила такви зборови, објавува Дејли Стар.

Според истите тврдења, Баба Ванѓа исто така „предвидела“ дека за 200 години луѓето ќе воспостават контакт со „браќа по ум“ или „суштества со сличен ум од други светови“.

Следбениците на Баба Ванѓа исто така тврдат дека таа опишала „вонземјани облечени во проѕирни облеки што треперат како рибји крлушки“, кои „доаѓаат од планета наречена Вамфим“.

Според овие толкувања, таквите суштества се подготвуваат за „голем настан“ што треба да го снајде човештвото. Сепак, дури и овие детали не можат да се утврдат со сигурност дека претставуваат автентични, првично снимени зборови на Баба Ванѓа.

Според други „предвидувања“ пренесени од нејзините следбеници, „крајот на светот ќе се случи во 5079 година“. Патот до тој далечен датум, според оваа серија тврдења, треба да биде обележан со настани што звучат како комбинација од научна фантастика и футуристички шпекулации.

Таа не оставила записи за своите „предвидувања“

Првата значајна навестување наводно би се појавила во 2125 година, кога експертите во Унгарија би добиле „сигнали од длабоката вселена“. Пет години подоцна, во 2130 година, вонземјаните, според истите тврдења, „ќе им помогнат на луѓето да го совладаат животот под вода“.

Ако им се верува на толкувањата што циркулираат меѓу обожавателите на Баба Ванѓа, човештвото би направило „застрашувачко откритие“ во 2221 година, чија природа не е јасно објаснета во достапните извештаи. Потоа, во 2288 година, би започнало „патувањето низ времето“.

Според наводите пренесени во приказните за пророчкото наследство на Баба Ванѓа, до 4302 година, „нови градови“ би растеле низ целата планета, по војна која, според овие тврдења, претходно би го „означила почетокот на тој век“.

Во истиот период, наводно би се појавила и нова, „голема религија“. Се вели дека нејзините религиозни водачи би „го поттикнале развојот на науката и технологијата“, додека научниците би откриле „универзални механизми зад сите болести“.

За потсетување, Баба Ванѓа не оставила записи за нејзините „предвидувања“. Тврдењата за нејзините визии најчесто доаѓаат од роднини и следбеници кои, според достапните извори, ги снимиле и протолкувале по нејзината смрт.

Затоа, некои критичари се прашуваат дали нејзините зборови подоцна биле правилно пренесени и протолкувани.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Осамен ѕидар ја потрошил целата заштеда и поминал 2.000 километри за да ја сретне жената на својот живот, па открил дека таа не постои

Осамен ѕидар ги потрошил своите животни заштеди за да патува повеќе од 2.000 километри за да ја запознае жената за која верувал дека е љубовта на неговиот живот.

Осамен ѕидар ја потрошил целата заштеда и поминал 2.000 километри за да ја сретне жената на својот живот, па открил дека таа не постои

Меѓутоа, наместо средбата за која сонувал, го пречекало болно сознание - жената во која се заљубил преку интернет всушност била креација на вештачка интелигенција (ВИ).

„Надеж за нов почеток“

Едимар Роча Мартинс (49) верувал дека ја пронашол љубовта гледајќи видеа од атрактивна русокоса која „му ветил нов живот на нејзината фарма“. Таа се претставила како Џесика Оливеира, а била позната и како Џесика Фазендеира.

Во видеата што ги објавила, таа го прикажала руралниот начин на живот и ги поканила мажите да дојдат и да живеат со неа, објавува „Дејли Стар“.

Нејзиниот профил на социјалните мрежи привлече повеќе од 300.000 следбеници. Странските медиуми објавуваат дека Џесика наводно „му ветил на Едимар дека ќе му ги плати патните трошоци и ќе го поддржи финансиски кога ќе бидат заедно“.

За маж кој минувал низ тежок период во својот живот, таквото ветување претставувало „надеж за нов почеток“. По смртта на неговата мајка, Едимар, како што рече, се чувствувал сè повеќе осамен и сакал да најде некој со кого би можел да го сподели животот.

„Дојдов во потрага по среќа“, рече тој, објаснувајќи дека се надева дека ќе најде блискост и другарство по тежок период.

„Се чувствував измамен.“

Верувајќи дека на неговата дестинација го чека жена со која ќе започне „нов живот“, Едимар тргнал со автобус од Императриз, град во северен Бразил, во петок, 9 октомври. По повеќе од 36 часа патување, во недела, 11 октомври, тој пристигнал во Бело Хоризонте, оддалечен околу 2.100 километри по пат.

Едимар почнал да ја обиколува областа, покажувајќи им на луѓето фотографии од жената што сакал да ја најде и прашувајќи дали некој ја препознава. Никој не знаел која е таа. Набрзо ја открил вистината што му ги уништила надежите - жената на снимката не постоела, а видеата што ги гледал биле генерирани со помош на вештачка интелигенција.

„Веќе ја обиколував областа со неколку фотографии, им ги покажував на луѓето и ги прашував дали ја познаваат оваа личност. Сите рекоа не, па се чувствував измамен“, рече Едимар.

Тој не криеше дека осаменоста играла голема улога во тоа да поверува дека неговата врска со жената од интернет е вистинска.

„Понекогаш осаменоста дома завршува предизвикувајќи многу проблеми во животот на една личност“, рече тој.

Жената што ја сметал за своја идна партнерка наводно „му ветила заеднички живот на фарма“.

„Ќе живееш со мене тука на фармата“, му рекла таа, според неговото сведочење.

„Кога ќе се вратам...“

Верувајќи во овие ветувања, Едимар ги потрошил парите што ги заштедил долго време. Кога сфатил дека е измамен, му останало многу малку за да го продолжи своето патување и да ги задоволи своите секојдневни потреби.

Наоѓајќи се во тешка ситуација во Бело Хоризонте, Едимар се обратил до градската служба за поддршка на мигранти. Таму добил храна, можност да се истушира ​​и совети за тоа како да препознава онлајн измами.

Надлежните служби му помогнаа и да обезбеди автобуска карта за да може да го напушти градот.

Во вторник, на 13 октомври, тој тргна, но наместо да се врати во Императриз, реши да оди во државата Токантинс, каде што е роден.

Иако не ја исклучи можноста еден ден да се врати во Бело Хоризонте, тој нагласи дека сè ќе биде поинаку тогаш.

„Кога ќе се вратам, ќе биде на поинаков начин“, рече тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хутите ѝ се закануваат на светската економија- зошто западните земји не ѝ понагаат на Саудиска Арабија?

Напредокот што го постигнаа Хутите во нивните последни ракетни напади врз Саудиска Арабија не само што укажува на сериозно подобрување на воените капацитети на организацијата што некогаш се сметаше за слабо организирана група. 

Хутите ѝ се закануваат на светската економија- зошто западните земји не ѝ понагаат на Саудиска Арабија?

Исто така, го поставува прашањето зошто Западот не прави повеќе за да ги поддржи своите саудиски сојузници, објави британски Телеграф во авторски коментар.

Нападите на Хутите се закануваат да предизвикаат уште поголеми нарушувања во глобалните снабдувања со енергија, со сите последици што би можеле да ги имаат за веќе затегнатите западни економии, вклучително и за британската.

Најновите напади на Хутите врз Саудиска Арабија претставуваат голема ескалација на заканата што групата ја претставува за регионалната стабилност.

Околу една деценија, откако бунтовниците поддржани од Иран предизвикаа разорна граѓанска војна во Јемен со напаѓање на демократски избраната влада во земјата, Хутите во голема мера се потпираа на поедноставно оружје, како што се ракетни лансери и сеприсутните автоматски пушки АК-47 од советската ера.

Тоа сега се промени.

Ракетните напади на Хутите врз меѓународниот аеродром „Крал Халид“ во Ријад досега убија 14 лица и беа успешни и покрај софистицираната саудиска ракетна одбрана.

Седиштето на саудискиот државен нафтен гигант „Арамко“ во источниот град Дахран, исто така, беше погодено.

Саудиските власти потврдија дека биле пресретнати уште неколку ракети испукани од Хутите. Аеродромот во Ријад беше затворен по бран напади со беспилотни летала и ракети од страна на Хутите.

Хутите велат дека ги започнале нападите како одговор на она што го нарекуваат „брутална саудиска агресија“ во западен Јемен, каде што силите на кралството се борат да ја вратат територијата што Хутите неодамна ја зазедоа во обид да ја преземат контролата врз виталниот теснец Баб ел-Мандеб, јужниот влез во Црвеното Море.

Сепак, Саудиска Арабија и нејзините сојузници од Заливот не се сомневаат дека нападот е извршен од страна на Иранската револуционерна гарда (IRGC), која се стреми дополнително да ја консолидира својата контрола врз глобалните снабдувања со енергија.

Откако успеа да предизвика сериозни прекини во Ормутскиот теснец, воден пат во Персискиот Залив низ кој нормално минуваат околу една петтина од светските енергетски потреби, IRGC верува дека може дополнително да изврши притисок врз глобалните економии со користење на своите сојузници Хути за истовремено прекинување на превозот до Суецкиот канал.

Нема сомнение дека IRGC е длабоко вклучена во поддршката на нападите на Хутите. Остатоците од ракетите пронајдени од Саудијците по претходните напади носат несомнени ирански ознаки.

Сепак, наместо да брзаат да им помогнат на своите саудиски сојузници, западните лидери покажаа необична воздржаност во обезбедувањето конкретна воена поддршка на Ријад.

Таквиот неуспех е уште потешко да се разбере кога ќе се земе предвид дека зголемените напади на Хутите се подеднакво штетни за Западот колку што се штетни за Саудиска Арабија.

Преокупиран со претстојните ноемвриски конгресни избори, американскиот претседател Доналд Трамп веројатно нема да одобри голем воен одговор на агресијата на Хутите, и покрај тоа што ја критикуваше групата за „многу лошо однесување“.

Нема индикации дека другите западни лидери се подготвени да им помогнат на Саудијците.

Британскиот премиер Енди Бернам ги даде очекуваните забелешки во британскиот парламент претходно оваа недела, велејќи дека „Велика Британија ќе продолжи да стои со Саудиска Арабија против Хутите“.

Но, таа поддршка се сведува на привремено обезбедување авион-цистерна за полнење гориво од воздух и одредена помош за воздушна одбрана.

Другите европски земји се слично неподготвени да ги посветат своите воени капацитети. Само Холандија и Белгија одговорија на повиците од Брисел за зајакнување на поморската мисија на Европската Унија во Црвеното Море.

Мисијата сè уште нема доволно воени бродови за да ја исполни својата официјална цел за заштита на бродовите низ теснецот Баб ел-Мандеб.

Млакиот одговор на Западот тешко може да се спореди со решителната акција во 2024 година, кога Хутите првпат се обидоа да го попречат комерцијалниот бродски сообраќај во Црвеното Море, тврдејќи дека ги поддржуваат терористите на Хамас во Газа.

Потоа, САД распоредија поморска борбена група, додека Обединетото Кралство испрати разорувач и започна воздушни напади врз позициите на Хутите од својата база Акротири на Кипар.

Од друга страна, Израел се покажа како ефикасен сојузник за време на таа кампања, редовно извршувајќи воздушни напади врз позициите на Хутите.

Неподготвеноста на Западот да ѝ обезбеди конкретна поддршка на Саудиска Арабија е кратковида политика. Европските лидери мора да разберат дека одлуката на Хутите да ги засилат нападите врз Кралството е исто толку проблем за Европа колку што е и за самите Саудијци.

Иако европските земји, вклучително и Велика Британија, веќе очекуваат енергетска криза оваа зима, ризикот од зголемување на сметките за енергија и недостиг на електрична енергија само ќе се зголемува колку подолго Хутите и нивните ирански поддржувачи ќе можат да го спроведат својот план за нарушување на глобалниот превоз. Барнам и другите европски лидери мора да разберат дека со тоа што не успеваат да се соочат со противниците кои ги загрозуваат интересите на нивните земји, тие покажуваат слабост што нивните непријатели ќе сакаат да ја искористат.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер