Иницијативи за зголемување на подмладокот на пелистерската молика - Канал 5

Иницијативи за зголемување на подмладокот на пелистерската молика

Националниот парк „Пелистер“ со зголемена стручна поддршка започна иницијатива за зголемување на површините со подмладок на пелистерска молика, чии стари стебла се повеќе се „борат“ со други растителни заедници особено папрат.

Иницијативи за зголемување на подмладокот на пелистерската молика

Проблемот со подмладокот на моликова шума посебно е актуелен во локалитетот Бегова чешма кој воедно е најпосетен од љубителите на природата, но истиот проблем не е помал ниту кај локациите Вртушка и Брајчино, на источната страна од планината Баба.

- Повеќе од 20 години работам на Катедрата за одгледување на шуми, а на Пелистер сум присутен од 2006 година. Добро ги познавам состојбите со моликовите шуми и посебно на локалитетот Бегова чешма. Тоа што се случува со моликата на планината Баба е нормално за стручната фела, бидејќи на сите стари шуми тоа еден ден им се случува. Тоа што треба да се прави континуирано е да се обезбедува подмладок. Проблемот на моликовата шума на Бегова чешма е во тоа што во овој локалитет има многу неблагопријатни услови за природна обнова на моликата бидејќи папратот пораснува и до три метри и прави голема густина поради која семето од молика што паѓа преку шишарките и кое треба да формира младо растение неможе да никне и порасне, а со самото тоа неможе да развие ново младо растение. Значи, потребно е контиуирано, на одредени делови да се коси и да се формираат подмладни јадра на избрани локалитети. Подмладините јадра значат создавање на природна обнова од молика на места каде што старите дрвја угинале, посочува универзитетскиот професор Николчо Велковски, вработен на Факултетот за шумарски науки и еко инженеринг при УКИМ-Скопје.

Професорот Велковски потсетува на студија од 2007 година во која се предлага да се формираат јадра за да не се случи тоа што денес се случува.

- Често пати сечењето на стари дрвја е лек и затоа заболени дрвја треба да се отстрануваат за да не ги заболат другите. Болестите на старите дрвја не се неочекувана појава. Важно е што моликата како редок вид неможе да се изгуби. Таа се издига високо на планината и до 2.400 метри надморска височина, и се шири низ планината, но треба да се превенира просторот кај старите шуми за што се потребни постепени мерки. Грижата и негата за природата не се прави од ден за ден, туку континуирано, вели Велковски.

Според хроничарите, името на врвот Пелистер се врзува и со легендата за пет-игличестиот бор, односно дека зборот петлистер е изведен од пет иглички и пет листа, па од таму низ зборот петлистер се доаѓа до името Пелистер. Петиглестиот бор, односно Молика прв го открил германскиот ботаничар и фитогеограф Аугуст Гризебах (1814-1879) за време на неговиот престој од 29 јуни до 21 јули 1839 година во нашата земја. Неговото откритие на пелистерскиот бор – молика, објавено на 2 јули 1839 година е суштинско за добивањето на статусот Национален Парк низ кој може да се забележат стебла постари од 230 години.

Физиолошката зрелост на моликовите стебла најзабележлива е на локалитетите Бегова чешма, Брајчино и Вртушка, посочува Зоран Пројковски, раководител на Помошно-техничкото одделение во Националниот парк „Пелистер“.

- На локалитетот Бегова чешма моликовите стеблата ја имаат достигнато физиолошката зрелост, тие се со црвена гнилеж и трулеж и затоа се најподложни на подвалување и кршење. Ваквата состојба претставува голем проблем од намножување на штетни инсекти и габи кои што од секундарни може да станат примарни штетници и да загрозат и поголеми моликови површини. Ние мора да спречиме заразување на моликата и оштетување. Стара моликова шума падна во локалитетот Бегова чешма, Брајчино и Вртушка, но приоритетни одгледувачки мерки треба да се преземат за локалитетот Бегова чешма како најпогоден. Старата моликова шума треба да се ревитализира со подигнување на одгледни површини. Бегова чешма е туристичка зона, секогаш била избегнувана од конкретни мерки и тоа сега се одразува на размерот на штетата кој е голем. Доколку се отворат поголеми површини за моликата како светлољубив растителен вид кој освојува чисти камењари затоа што се шири во горните и долните делови од националниот парк, тогаш моликата природно ќе се возобнови затоа што е плодна. Ние ќе ги оставиме најдобрите генетски стебла кои ќе продуцираат здрави стебла и тие би биле семењаци за природно возобновување на шумата, нагласува Пројковски.

Истражувајќи, дознаваме дека моликата (Pinus peuce) како доминантен вид во паркот содржи две моликови заедници, планински моликови шуми (Digitali viridiflorae – Pinetum peuces), кои се застапени на надморска височина од 900 до 1.600 метри, и суб-алпски моликови шуми (Gentiano luteae – Pinetum peuces) застапени на надморска височина од 1.500 до 2.100 метри. Моликовите шуми на Пелистер се исклучиво автохтони со значително зачувани природни карактеристики, но освен моликата, на планината Баба има горска и подгорска букова шума, а на североисточните падини на горниот дел од течението на Цапарска Река кон Горни Котари, карактеристична е застапеноста на ела која ги дополнува високите естетски вредности на Националниот парк „Пелистер“ за чија заштита се грижи истоимената јавна установа.

- Решението на секој проблем почнува со правилно информирање на јавноста, без да се потиснува и без да се крие. Сакаме да почнеме процес на зачувување на најкомпактната моликова шума во регионот за што потребни се краткорочни и долгорочни мерки. Бегова чешма е наш фокус, но со исто внимание сме посветени на цел национален парк. За долгорочните мерки е потребна стручна поддршка која ние ќе ја преточиме во сет мерки. Воведувањето шумски ред е примарна функција, но за долгорочните мерки е потребна посебна програма со фази и финансиски средства. Проблемите не треба да се потиснуваат и за тоа потребна е медиумска поддршка. Пелистер е наш симбол на обединување, нагласува Иванчо Тошевски, директор на Националниот парк „Пелистер“.

Љубителите на планината уверени се дека двете растителни заедници „ќе се сложат“, папратот да расте во својата зона, а моликата со својот подмладок да продолжи да освојува голи површини, камењари и други предели на планината Баба.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

По 5 години од трагедијата во Ламанш, денеска почна судењето во Париз- обвинети се 14 мажи

Четиринаесет мажи обвинети за шверц на луѓе се изведоа на суд во Париз за давењето на повеќе од 30 лица во Ламанш пред пет години, најлошата мигрантска катастрофа досега во теснецот меѓу Франција и Велика Британија. 

По 5 години од трагедијата во Ламанш, денеска почна судењето во Париз- обвинети се 14 мажи

Мигрантите се удавија кога нивниот преполн гумен чамец се издувал додека преминувале една од најпрометните бродски линии во светот, објави Ројтерс.

Според истражителите, мигрантите биле донесени во Велика Британија преку авганистански и ирачко-курдски мрежи за шверц. Мигрантите тргнале од кампови во близина на Гранд-Сент и Кале во северна Франција. Обвинетите се обвинети за убиство од небрежност, учество во нелегална имиграција како дел од организирана група и злосторничко здружение.

Детали за несреќата во 2021 година.

Според судската наредба, службите за итни случаи биле алармирани во ноември 2021 година од француски рибарски брод чиј екипаж забележал тела во морето кај Кале. 27 тела биле пронајдени, додека најмалку четири лица никогаш не биле пронајдени. Само двајца мажи ја преживеале несреќата.

Меѓу жртвите имало претежно ирачки Курди, но и Авганистанци, Етиопјани, еден Египќанец, еден Сомалиец, еден ирански Курд и еден виетнамски државјанин. Најмладата идентификувана жртва била седумгодишно девојче.

Судските документи откриваат дека мигрантите биле натрупани во нестабилен, несертифициран чамец, несоодветен за пловење на отворено море. Немало ниту доволно елеци за спасување. Експертите заклучиле дека патниците немале шанси за преживување во вонредна ситуација на море.

Обвинение против мрежи за шверц

Наводните организатори, транспортери и логистички координатори поврзани со групи за шверц се обвинети за убиство од небрежност. Обвинителството верува дека нивните постапки ги создале условите што доведоа до трагедијата, дури и ако некои не биле присутни кога бродот испловил.

Двајцата обвинети се во бегство од француските власти и ќе им се суди во отсуство. Истрагата се базира на докази како што се податоци од мобилни телефони, пресретнати разговори, материјали собрани со надзор и изјави на преживеани и роднини на жртвите.

Неуспеси во спасувањето и очекувања на семејството

Британската истрага за несреќата откри дека смртните случаи можеле да се избегнат. Во заклучоците се наведува дека францускиот воен брод не одговорил на повикот за помош од Британската крајбрежна стража. Истата истрага тврди дека британската страна, исто така, донела голем број погрешни одлуки, вклучително и предвремено завршување на потрагата по преживеани.

Адвокатите на семејствата на жртвите објавија дека некои од нив ќе патуваат од Ербил во ирачки Курдистан за да следат дел од судењето. „Правдата мора да ги повика на одговорност сите оние кои играле улога во оваа трагедија“, се вели во нивното соопштение. Се очекува судењето да трае до 30 септември.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Британец лани платил 330 милиони фунти данок, сега ја напушта земјата

Крис Рокос, милијардерот и основач на хеџ фондот Рокос Капитал Менаџмент, треба да ја напушти Велика Британија, станувајќи последен во низата британски супербогаташи што ја напуштаат земјата. 

Британец лани платил 330 милиони фунти данок, сега ја напушта земјата

Рокос планира да го пренесе својот даночен престој во Грција, а како дел од овој потег, ќе отвори канцеларија во Атина, објави Блумберг.

Тој ќе им се придружи на голем број милијардери кои ја напуштија Велика Британија, од кои многумина ја поврзаа одлуката со крајот на статусот на не-домник, како и со повисоките даноци за инвестиции во приватен капитал, наследство и капитална добивка.

Рокос, кој ја основал својата компанија во 2015 година, беше рангиран на третото место на годишната листа на „Сандеј Тајмс“ на најголемите даночни обврзници во Велика Британија. Се проценува дека во 2025 година платил околу 330 милиони фунти даноци. Според индексот на милијардери на Блумберг, неговото богатство е околу четири милијарди долари, или 2,96 милијарди фунти.

Тој најчесто ја избегнува јавноста

Оваа година тој донираше рекордни 190 милиони фунти на Универзитетот во Кембриџ за да се основа Училиштето за влада Рокос. Рокос, кој одел во државно основно училиште пред да добие стипендија за колеџот Итон, а потоа да студира математика на Оксфорд, во тоа време изјавил дека „сакал да ѝ врати нешто на Британија“.

Милијардерот, кој во голема мера го избегнува јавното внимание и некогаш бил донатор на Конзервативната партија, поголемиот дел од изминатата деценија го поминал надгледувајќи едно од најскапите реновирања на приватна куќа во англиската историја. Станува збор за реновирање на куќата Тотенхем со 200 соби во близина на Марлборо во Вилтшир, вредно 175 милиони фунти, кое вклучувало додавање на тениски павилјон и приватно кино.

Грција нуди 15-годишен даночен режим за богатите инвеститори. Тој бара од поединците да инвестираат најмалку 500.000 евра во недвижнини, компании или акции со седиште во Грција во рок од три години од аплицирањето за таков даночен статус. За возврат, тие можат да платат фиксен годишен данок од 100.000 евра за приход остварен во странство.

Неколку познати богати луѓе ја напуштија Британија

Неговото заминување доаѓа откако министерот за финансии Џон Хили, кој ќе го претстави својот прв буџет во октомври, во својот прв голем говор изјави дека сака Велика Британија да биде „земја што создава богатство“. Британскиот премиер Енди Бернам претходно поддржуваше повисоки даноци на богатство, иако во јули изјави дека нема веднаш да ги зголеми даноците по преземањето на функцијата.

Откако конзервативниот министер за финансии Џереми Хант ги претстави плановите за реформа на системот „non-dom“ (преференцијален даночен режим за нерезиденти) во 2024 година, неколку познати богати луѓе ја напуштија Велика Британија. Меѓу нив се Шравин Барти Митал, наследник на едно од најбогатите индиски семејства, египетскиот инвеститор Насеф Савирис, и Ричард Гноде, долгогодишен банкар на Голдман Сакс.

Гноде замина во Милано, додека се вели дека Савирис живее во Италија и Абу Даби. Митал ги наведе Обединетите Арапски Емирати како свое живеалиште, откако претходно ја наведе Велика Британија како свое живеалиште во официјалниот регистар.

Минатата година, лабуристичката влада воведе нов систем според кој приходите и профитот остварен во странство се оданочуваат во Велика Британија по четири години, наместо претходните 15 години. Новиот систем, базиран на живеалиште, исто така значи дека сите нивни средства во светот се вклучени во даночната основа за наследство по 10 години.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Страв од пожари во Ѓорче Петров: Соседи сами косат туѓа нива за да си ги спасат куќите

Двајца жители од Ѓорче Петров со години сами ја косат и одржуваат соседната запуштена нива од два хектари за да ги заштитат своите домови од честите пожари.. 

Страв од пожари во Ѓорче Петров: Соседи сами косат туѓа нива за да си ги спасат куќите

Соседите Златко Обрадовиќ и Лазар Коцев со години сами се организираат и ја одржуваат нивата на соседите со цел да не им се запалат куќите од пожар. Нивата е голема два хектари и на само неколку метри од куќите. Нема лето да нема пожар на ова место. Се наоѓа блиску до обиколницата и патот каде се фрла шут што се гори, а ветерот предизвикува поголем страв дека пожарот ќе се прошири. Нивата некогаш била место каде се садело храна. Денеска е место каде ја покажува сликата дека традицијата завршила, а тревата висока и еден метар ја покрива родната земја.

Лазар Коцев раскажува дека секој мирис на чад, ги враќа спомените кога пламенот стигнал до куќите и сами го гаселе сите соседи, во близина има и фабрика која преработува пласитка и може да има поголема катастрофа раскажува Лазар Коцев. Она што дополнително е проблем е што тука нема водовод, вода имаат од пумпите. Кога има пожар струјата се исклучува, и пумпите не работат. Вода нема за гаснење.

Соседите за маката официјлано реагирале и до општина Ѓорче Петров каде бараат да се регира во овој дел од општината со запуштените ниви да се одржуваат, бидејќи пред месец дена куќа изгоре во пожар предизвикан од напуштена место каде имало пожар. Од општина Ѓорче Петров за канал 5 објаснуваат дека се запознаени со овој проблем и дека мора да има измени во законот.

„Бараме законски измени немаме начин да делуваме, тоа дополнително е рурален дел и нема планска документација во голем дел“.

Иако во законот за сопственот во член стои дека, правото на сопственот не смее да врши со цел на друг. Со тоа може да се огранички или да се одземе кога се работи за јавен интерес.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер