Живот

Илјадници луѓе умираат од новата дрога , 50 пати појака од хероин

Во САД, според владините податоци, фентанил и другите синтетички опиоиди убиваат 30.000 луѓе годишно.

Фентанил е состојка во лекови против болки, кои се достапни со рецепти во форма на фластери, спреј за нос или апчиња што се раствораат под јазикот. Многу пациенти кои го примаат на рецепти, не се свесни за неговата сила.

Педесет пати појак од хероинот или сто пати посилен од морфиумот, фентанилот се произведува и илегално, најмногу во Мексико и Кина. Може да се нарача на илегланата интернет мрежа, по што се испраќа во форма на таблети.

Пред три години, претседателот Доналд Трамп ја прогласи фонтанилната криза за „вонредна состојба“. Но, ситуацијата во Европа е поинаква.

Запленувањето на фентанилот е во пораст во Европа. Полицијата пресретнала повеќе од 15 килограми во 2017 година, во споредба со една година претходно , кога запленила само еден килограм.

Некои земји бележат големо зголемување на смртноста од фентанил. Имало 75 вакви случаи во Британија во 2017 година, 29 проценти повеќе од претходната година, соопштија властите.

Во Шведска починале 370 луѓе од 2014 година, што го прави фентанилот повеќе смртоносен отколку хероинот. Недостатокот на хероин во Естонија на почетокот на деценијата предизвика фентанилот да стане најкористениот опиоид кај зависниците.

Според ЕМЦДДА, од 2001 година имало 1600 смртни случаи со предозирање во таа мала балтичка земја, најмногу заради фентанил и слични опиоиди.

Последниве години полицијата откри и уништи мали лаборатории во Естонија, Франција, Германија, Полска, Словачка и Шведска.

„Но, повеќето од оваа опасна супстанција доаѓа од Кина преку темната мрежа и по пошта“, вели Лес Фиандер од Европол. „Овие мрежи се многу софистицирани, организирани како фармацевтски или трговски компании. Тие вклучуваат многу луѓе задолжени за логистика, нарачки и дистрибуција “, објасни тој.

Тој рече дека Европската полициска агенција не сака да прави паника, но го сфаќа целиот процес многу сериозно и тесно соработува со американските власти.

Триесет и четири од 49-те нови синтетички опиоиди откриени во последните десет години на европскиот пазар се деривати на фентанил. Шест од нив за прв пат се појавиле во 2018 година.

Но, Европол е најзагрижен за организираниот криминал во Мексико. „Неодамна откривме мексикански криминалци во Европа поврзани со производството на метамфетамин“, рече Фиандер. „Тие во иднина може да се префрлат на фентанил. Тогаш, најверојатно, ќе се соочиме со многу сериозна ситуација“.

Шверцот со фентанил е многу профитабилен. Според американската агенција за контрола на лекови, ДЕА, килограм нелегален фентанил може да донесе заработувачка од најмалку милион и пол долари.

„Синтетичките лекови ќе станат сè поважни, бидејќи станува сè потешко да се најде место на светот каде што можете да одгледувате кока и опиум од афион“, вели Грифитс од ДЕА.

„Бидејќи се многу моќни, синтетичките лекови имаат вистинска предност на пазарот и фентанилот се вклопува во тој модел“, заклучи тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Модел на „Антропик“ испрати лажна дојава за убиство до полицијата

Оделот на вештачка интелигенција Клод на „Антропик“ испратил лажна дојава за нерасчистено убиство преку јавен полициски формулар во Филаделфија.

Инцидентот се случил на 18 јули 2026 година, а беше јавно обелоденет на 9 октомври. Пораката била означена како спам и не стигнала до истражителите, соопшти полицијата.

Според извештајот на „Антропик“, моделот Клод Хаику 4.5 добил задача да изведува примерни активности на случајно избрани веб-страници. На една од нив наишол на страница за нерасчистено убиство со формулар за доставување информации.

Моделот составил порака во која тврдел дека можеби има информации за случајот и дека видел лице што одговара на описот во близина на наведената улица. Сепак, страницата воопшто не содржела опис на сторителот. Полињата за име и контакт останале празни, а формуларот дозволувал испраќање и без тие податоци.

Според полициското соопштение што го објави телевизијата „6 АБЦ“, компанијата го открила инцидентот на 28 септември, а ја известила полицијата на 7 октомври. Следниот ден се одржала средба со претставници на „антропик“.

Полицијата го оцени доцнењето како неприфатливо и побара компанијата да ги зајакне заштитните механизми. Истовремено, нагласи дека нема показатели за неовластен пристап до полициските системи или за компромитирање на податоците.

Свет

Избрана новата портпаролка на Белата куќа

Конзервативната коментаторка Кејти Закари е избрана за нова секретарка за печат на Белата куќа, наследувајќи ја Керолајн Ливит, која ја напушти функцијата во август, објави „Њујорк тајмс“ (NYT), повикувајќи се на извори запознаени со случајот.

Закарија моментално работи како виш советник за комуникации во компанијата „Трамп медиа енд технолоџис груп“ (Trump Media and Technologies Group), која управува со социјалната мрежа „Трут соушл“ (Truth Social) на американскиот претседател Доналд Трамп.

Претходно, таа кратко време работела како портпарол на тогашната секретарка за внатрешна безбедност, Кристи Ноем.

Каролин Ливит се повлече од функцијата секретар за печат на Белата куќа во август, но останува ангажирана како надворешен советник на Трамп.

Македонија

Филипче од маршот на СДСМ: Предците се бореа да имаме држава, ние мора да се избориме младите да останат во неа

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, од маршот „Непокор.Борба.Иднина“ во Прилеп, по повод 85 години од Народното востание и антифашистичката борба, порача дека денешната генерација има историска обврска да се избори за иднина.

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, од маршот „Непокор.Борба.Иднина“ во Прилеп, по повод 85 години од Народното востание и антифашистичката борба, порача дека денешната генерација има историска обврска да се избори за иднина во која младите ќе останат во Македонија и тука ќе го градат својот живот.

„Пред 85 години нашите предци се бореа да имаме своја држава. Нашата генерација мора да се избори децата да останат да живеат тука дома. И тоа е нашата историска задача“, рече Филипче.

Тој посочи дека празните училишни клупи и намалениот број првачиња се сериозен аларм за иднината на државата, нагласувајќи дека Македонија не смее да се помири со иселувањето на младите.

„Затоа што денес најтажната слика на Македонија се празните училишни клупи. Околу 3000 првачиња помалку оваа година. Тоа е алармот што мора сите да го слушнеме. Затоа што држава без млади луѓе нема иднина. Ние не смееме да се помириме со тоа и нема да се помириме“, порача претседателот на СДСМ.

Филипче истакна дека иселувањето не смее да стане нормалност и дека секој млад човек треба да има перспектива во сопствената татковина.

„Не прифаќаме иселувањето да стане нормалност, затоа што изолацијата не е опција. Не прифаќаме во 21. век да нема чиста вода за пиење. Не прифаќаме власта да нема одговори и никој да нема одговорност. И најмногу од сè, не прифаќаме една цела генерација да поверува дека за неа нема место во сопствената татковина. Затоа што патриотизам е тоа како луѓето живеат денес и што ќе им оставиме на децата утре. И тоа е мерката за успешната политика. И токму затоа денес сакам посебно да им се обратам на младите. Тие што имаат 18, 20, 25 години. Вашата генерација денес има друга битка. Битка за иднината. Ние сме тука да ја водиме за вас и со вас. Затоа, наша следна голема национална задача е заедничка. Европската иднина и европски можности за секое младо момче и девојка тука во Македонија“, рече Филипче.

Филипче: Антифашизмот е нашиот темел, борбата за слободна и праведна Македонија е наша обврска

Антифашизмот е нашиот темел, борбата за слободна и праведна Македонија е наша обврска, порача претседателот на СДСМ, д-р Венко Филипче, на денешниот марш во Прилеп по повод 11 Октомври - Денот на народното востание, под слоганот „Непокор. Борба. Иднина – 85 години антифашизам“. Во своето обраќање, Филипче истакна дека СДСМ е наследник на државотворните политики и антифашистичките вредности на партизаните, кои пред 85 години ја започнаа борбата за слободата и македонската државност.

„Ние Социјалдемократскиот сојуз сме наследниците на државотворните политики на нашите предци партизаните, на вредносните политики на антифашистичката борба. И затоа денес кога сме соочени со криминална власт која што нè пљачка, нè изолира, повторно имаме историска улога да се бориме за слобода, за правда и за вистина. Повторно да се покаже пркос, да ѝ се спротивставиме на неправдата, да ѝ се спротивставиме на криминалната банда на власт и да ја вратиме државата во служба на народот“, рече Филипче.

Тој нагласи дека историската борба за слобода денес продолжува преку демократска борба против криминалот, корупцијата, неправдата и политиките на власта кои го поткопуваат достоинството на граѓаните.

„Таа улога, таа борба бара храброст, истрајност и одговорност. Ние ја имаме храброста, ја имаме решителноста, а народот е нашата сила. Нашата денешна борба ја водиме со демократски средства, со вистината, со јавниот збор, во Собранието и со гласот на граѓаните“, рече Филипче.

Претседателот на СДСМ посочи дека 11 Октомври не е само датум за одбележување, туку потсетник на огромната жртва на борците кои ја извојуваа слободата и ја поставија основата за создавањето на современата македонска држава.

„Покрај сите наши славни историски датуми, треба да признаеме дека партизаните ја извојуваа најголемата и единствената победа која доведе до првата современа национална држава. Кога ја славиме победата, лесно ја забораваме неизвесноста пред првиот чекор. Лесно е да се биде храбар во говор, осумдесет и пет години подоцна. Во октомври 1941 година, храброста се мерела со тоа дали ќе излезеш од дома, знаејќи дека можеби последен пат ја затвораш вратата зад себе“, рече Филипче.

Филипче истакна дека антифашистичката борба и победата во Народноослободителната војна се нераскинлив дел од македонската државност, од Илинден, АСНОМ до независноста, а обврската на денешните генерации е да го продолжат тој историски пат.

„Од Илинден 1903, преку АСНОМ, од 1944, до референдумот за независност од 1991 година, низ различните историски епохи се провлекува една иста нишка. Тоа се поглавја на една многу, многу долга борба. Илинденците се бореа за слобода и ги поставија темелите на борбата. Асномците ците ја втемелија државноста. Генерацијата на независност ја создаде суверена и меѓународно призната република Македонија. Генерација за последните 10 години го обезбеди нашето членство во НАТО. А на нас и секоја следна генерација и останува обврската да продолжи таа историска вертикала“, рече Филипче.

Тој порача дека денешната генерација има историска одговорност да ја зачува државата, да ја зајакне економски и да обезбеди иднина во која младите ќе останат да живеат во својата татковина, наместо да бидат принудени да ја напуштаат.

„Да ја чува државата, да ја развива, економски да ја зајакнува и да ја носи напред кон Европа силна и обединета. Пред 85 години нашите предци се бореа да имаме своја држава. Нашата генерација мора да се избори децата да останат да живеат тука дома. И тоа е нашата историска задача“, рече Филипче.

Во обраќањето Филипче порача дека борбата за Македонија денес е борба за достоинството на секој граѓанин, за подобар живот, за правда и за европска иднина, нагласувајќи дека СДСМ нема да се откаже од вредностите врз кои е изградена македонската држава.

СДСМ