Гардијан-„Некаде помеѓу Орвел и Кафка“: Унгарија се затвора пред своите медиуми - Канал 5

Гардијан-„Некаде помеѓу Орвел и Кафка“: Унгарија се затвора пред своите медиуми

Додека лидерите низ Европа се лутат поради неказнетите надворешнополитичките авантури на Виктор Орбан, унгарскиот екстремно десничарски лидер ја интензивираше кампањата против независните гласови дома

Гардијан-„Некаде помеѓу Орвел и Кафка“: Унгарија се затвора пред своите медиуми

Гардијан - Лондон

Додека лидерите низ Европа се лутат поради неказнетите надворешнополитичките авантури на Виктор Орбан, унгарскиот екстремно десничарски лидер ја интензивираше кампањата против независните гласови дома, зголемувајќи го притисокот врз медиумите и граѓанските организации кои не ја следат владината политика.

Состаноците на Орбан во последните недели со рускиот претседател Владимир Путин, кинескиот лидер Си Џинпинг и американскиот претседателски кандидат Доналд Трамп предизвикаа контроверзии во дипломатските кругови, дополнително изолирајќи ја Будимпешта за време на унгарското претседавање со ЕУ

Иако привлекува многу помалку внимание во странство, активностите цветаат во Унгарија насочени кон независните медиуми и критичарите. Во центарот на контроверзноста е новата канцеларија за заштита на суверенитетот на земјата.

На чело со лице со блиски врски со владејачката Фидес и овластување да користи разузнавачки служби без судски надзор, канцеларијата е формирана од владата на Орбан за официјално да го следи странското влијание.

Но, во пракса, велат критичарите, тоа не е самостоен државен орган, туку средство за притисок врз критичарите на власта.

„Целата работа е толку апсурдна, што би ја сместил некаде помеѓу Орвел и Кафка“, вели Јозеф Петер Мартин, извршен директор на Транспаренси Унгарија, една од организациите со кои се занимава Канцеларијата за заштита на суверенитетот.

Мартин оцени дека во земја на ЕУ „тоа апсолутно не треба да се случува“.

Тој додаде дека активностите на Канцеларијата за заштита на суверенитетот ја нарушуваат слободата на изразување и се противуставни.

Иако мотивите за постоењето на оваа канцеларија се уште не се јасни, многумина веруваат дека има знаци дека унгарската влада, која има централизирана моќ откако Орбан се врати на власт пред 14 години, се обидува дополнително да го ограничи просторот за независни групи.

„Режимот станува се појак, па Орбан не оди во насока на консолидација, туку на видлив путинизам и секоја година тоа станува се поочигледно“, вели Агњеш Урбан, експерт за унгарската медиумска сцена.

Досега, како што наведуваат од Канцеларијата за заштита на суверенитетот, таа се занимавала со Транспаренси Унгарија и со истражувачки медиуми познати по откривањето на корупцијата во владата - Атлац.

Во јавните извештаи, канцеларијата, исто така, ги таргетираше медиумите од висок профил, тврдејќи дека нивното новинарство ги загрозува националните интереси на Унгарија. „Таа (канцеларијата) не се занимава со фактот дека јавните медиуми се полни со руска пропаганда“, рече Мартон Карпати, претседател на одборот на Телекс, еден од водечките независни медиуми во Унгарија, кој постојано беше споменуван во извештајот од јули за дезинформации за војната во Украина.

„Тоа не се занимава со тоа колку пари добиваат влијателите на социјалните мрежи блиски до владата, какви воени пораки испраќаат, на кој проруски наратив инсистираат“, додаде тој.

Извештајот ги карактеризира вестите во кои се наведуваат личности како претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, чешкиот претседател Петр Павел и американскиот амбасадор во Унгарија Дејвид Пресман како наративи за дезинформација на Западот.

Меѓу оние со кои се занимава извештајот се некои од најпочитуваните унгарски експерти за надворешна политика, кои зборуваа за добрите врски на владата со Кремљ.

Петер Буда, поранешен унгарски разузнавач споменат во извештајот, рече дека во „таква кревка и сложена меѓународна ситуација, се ризикува фатална ескалација со тоа што ќе им се даде простор на неспособните пропагандисти да ги потиснат критичките анализи, особено кога работат во интерес на партија која извршила воена агресија“.

Канцеларијата за заштита на суверенитетот, на чело со Тамаш Ланци, не одговори на барањата на „Гардијан“ за интервју или да даде детали за нејзините активности.

Говорејќи на панел заедно со високи претставници на владејачката партија во јули, Ланчи предупреди на „сивата зона на суверенитет“, каде ентитетите се нарекуваат себеси различни имиња - медиуми, граѓански организации - но во реалноста се тела кои вршат политички притисок.

Европската комисија во февруари објави дека го направила првиот чекор во правната постапка против Унгарија во врска со законот со кој е воспоставена канцеларијата на суверенитет. Американскиот Стејт департмент, исто така, ја критикуваше канцеларијата.

Сепак, унгарската влада тврди дека тоа е неопходно. Политичкиот директор на премиерот Балаш Орбан рече дека Унгарија се соочува со „зголемени закани“ во последните години и дека Канцеларијата за заштита на суверенитетот е клучен дел од одговорот.

„Канцеларијата за заштита на суверенитетот е формирана за да го следи странското мешање во внатрешните работи на Унгарија и да ги заштити интересите на унгарскиот суверенитет и унгарските граѓани. „И иако тоа не е служба за национална безбедност или истражно тело, канцеларијата инсистира на транспарентност, собирање и објавување извештаи за своите наоди“, рече тој. Додаде дека „таквите канцеларии се клучни во секоја демократија, а некои земји веќе имаат слични институции“.

Унгарската влада го промовира наративот дека медиумите и групите на граѓанското општество добиваат значително странско финансирање без доволно транспарентност и дека овие пари ја корумпираат нивната работа и негативно влијаат на унгарското општество.

Независните невладини организации и медиумите ги отфрлија овие тврдења како неосновани, наведувајќи дека нивното финансирање е целосно транспарентно. Голем дел од тие пари, на кои укажуваат владата и нејзините сојузници, доаѓаат преку отворени процеси од буџетот на ЕУ или од американскиот Стејт департмент, додаваат тие.

„Не дека добиваме пари од Северна Кореја или Русија, туку од институциите на сојузничките земји или од ЕУ“, рече Карпати.

Некои набљудувачи предупредија дека една од главните последици на канцеларијата за заштита на суверенитетот може да биде ширење на конфузија.

„Еден од клучните елементи овде е воведувањето на неизвесност и како последица на страв во граѓанското општество и кај медиумските актери. Ова може да доведе до самоцензура“, смета Зузана Вег од германскиот Маршалов фонд.

Урбан оцени дека ризикот од обесхрабрувачки ефект е особено можен надвор од главниот град.

„Мислам дека тоа нема нужно да влијае на најголемите организации и медиумите, но, на пример, може да има влијание врз помалите, рурални организации, ако тие не станат цел на национална кампања за дискредитација“, рече тој.

Унгарскиот министер за европски прашања Јанош Бока рече дека унгарската канцеларија за заштита на суверенитетот „ужива целосна независност и прилично широки дискрециони овластувања кога станува збор за извршување на активности во правната рамка“.

„Независната канцеларија“ на кој било начин не е координирана или поврзана со унгарската влада, додаде Бока.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Светски ден на против карцином на грлото на матката: Болестите што можат да се спречат не смеат да бидат наша судбина

Со вакцина против ХПВ може да дојдеме до целосно искоренување на ракот на грлото на матката и ако сега просекот на заболени е околу 120 жени годишно, од кои половина ја губат битката, тоа за една деценија може да стане минато. 

Светски ден на против карцином на грлото на матката: Болестите што можат да се спречат не смеат да бидат наша судбина

Ова е пораката на светскиот денот на Ерадикација на карциномот на грло на матка што преку Македонска асоцијација на гинеколози и опстетричари се одбележува и кај нас. Проф. д-р Глигор Тофоски вели елиминација или 0 заболени не е научна фантастика туку е достижна цел, со вакцинација против ХПВ до 15-годишна возраст.

Матичните лекари и докторите од вакциналните пунктови апелираат за редовни прегледи и вакцинација, која се препорачува и за момчиња бидејќи и нив ги штити од други типови на карцином. Вакцината до 19 години е бесплатна, над оваа возраст една доза чини 8.000 денари.

Опфатот на задолжителната вакцина е далеку од идеален, а најмал број на деца се вакцинираат во Центар, Карпош и Аеродром. Болестите што можат да се превенираат не треба да дозволиме да бидат наша судбина велат од Македонска асоцијација на гинеколози и опстетричари.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Во Собранието одбележани 35 години од донесувањето на Уставот

Денеска, во Собранието, се одржа настан по повод – „35-годишнина од осамостојувањето и донесувањето на првиот Устав“, во организација на Собранието, ЈНУ Институт за национална историја и Државен архив.

Во Собранието одбележани 35 години од донесувањето на Уставот

Прв свое воведно обраќање имаше претседателот на Собранието, Африм Гаши.

„ 8 Септември 1991 година и 17 Ноемврии истата година се два неразделни настана во современата историја на државата, бидејки на првиот датум се одржа референдумот, а на вториот беше донесен Уставот на независна Македонија со што на најјасен начин беше изразена политичката волја на граѓаните и нејзината институционализација преку уставниот поредок. Со тој Устав, покрај политичкото прогласување на државноста, Македонија го дефинираше и својот државен идентитет и го задеде своето место меѓу суверените, независни, демократски и социјални држави, станувајки правна држава заснована на владеење на правото, човековите слободи и права, политичкиот плурализам и евроатлантската определба“ – истакна Гаши

По говорот на претседателот Гаши, следуваше документарен филм „35 години од донесувањето на првиот Устав“

Директорот на Државниот архив, Димитар Богески, во своето обраќање истакна дека архивските извори претставуваат основа за разбирање на генезата на сопствената држава, нејзиниот политички и правен развој, како и сведоштво за историските процеси поврзани со независноста. Тој нагласи дека Државниот архив претставува институционална меморија на државата и значаен столб на правната сигурност и непреченото функционирање на државните органи.

Директорот на ЈНУ Институт за национална историја, Митко Панов, во своето обраќање се осврна на историските случувања во текот на дваесеттиот век, посочувајќи го нивното значење за разбирањето на современите државни процеси. Притоа, ја истакна и важноста на денешниот настан, нагласувајќи дека „Уставот е темелна заштита на идентитетот и достоинството на граѓаните“.

Претседателката на државата, Гордана Силјановска-Давкова, се осврна на својот личен придонес во процесот на донесувањето на Уставот, истакнувајќи дека тој бил усвоен со 92 гласа „ЗА“ и 22 „ПРОТИВ“, што, според неа, го потврдува неговиот цврст демократски легитимитет. Таа говореше и за уставните измени и промените низ кои Уставот поминал од неговото донесување до денес.

Осврнувајќи се на значењето на Уставот во современото општество, претседателката го истакна неговото место како најважен општествен договор меѓу граѓаните, повикувајќи се на мислата на Жан-Жак Русо.

Во рамки на денешниот настан ќе се одржат и панел-дискусии, како и меѓународен научен симпозиум, на кои учесниците ќе имаат можност да разменат научни сознанија, ставови и искуства, отворајќи дискусија за историските, правните и општествените аспекти на донесувањето на Уставот и неговото значење во развојот на државата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Кузман Јосифоски- Питу“ ќе прими 280 студенти: Вселувањето најавено од февруари

Од 1 февруари студентите ќе можат да се сместат во реконструираниот студентски дом „Кузман Јосифовски-Питу“ во Скопје, кој располага со капацитет од 280 легла.

„Кузман Јосифоски- Питу“ ќе прими 280 студенти: Вселувањето најавено од февруари

Министерката за образование и наука Весна Јаневска најави и распишување на оглас за сместување во наредниве денови, а право на сместување ќе имаат студентите кои ги исполнуваат предвидените услови. Обновата на домот е дел од поголем проект за реконструкција на девет студентски домови, вреден 86 милиони евра.

Јаневска кажа и дека продолжуваат разговорите со студентите за воведување ваучерски систем за студентскиот оброк, а смета дека сумата што сега се извојува годишно е еквивалентна на вредноста на еден до два студентски дома.

,, Со сумата од 140 денари се издвојуваат помеѓу 16 и 17 милиони евра. Се уште чекаме одговор од студентите, но ние сме во постојана комуникација со нив и веќе од следната недела Министерството повторно ќе ги повика студентите на состанок за да видиме што конечно решиле, начелно го прифатија моделот.“

Во меѓувреме, претседателот на Собранието, Африм Гаши, ги покани студентите на ручек во собранискиот ресторан, откако беше побарано да им се овозможи да се хранат по истите цени што важат за пратениците.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер