Еден таков потег бил кобен по капитенот на „Вундетимот“ на Австрија, Матијас Синделар, бидејќи фудбалот го играл со срце, а за се останато размислувал со својата глава.

Синделар или како што го нарекувале „Фудбалскиот Моцарт“ со својата глава на крај го платил тоа што на теренот му се противставил на погрешен човек – Адолф Хитлер.

Дваесет и трети јануари 1939 година, Матијс Синделар и неговата девојка Камила Кастањола биле пронајдени мртви во неговиот стан во Виена, над кафулето кое го купил.

Во официјалните извештаи стоело дека станува збор за смрт од труење со јаглен моноксид. Другите наводи укажувале дека станува збор за самоубиство, но никој убиството не го споменал како можна причина за смртта. Истрагата е прекината само после неколку месеци, а документите не се пронајдени.

Но што еден австриски фудбалер, притоа австриски патриот би можело да го обележи како мета за политичко убиство? Еден гол и една постапка. За да се види како една од меѓувоени ѕвезди е угасена, треба да се вратиме малку наназад.

Матијас Синделар е роден на 10 февруари 1903 година во Козлов во Австроунгарија. Кога имал само две години семејството се преселило во Виена, во дистриктот Фаворитен, во кој често можел да се слушне чешкиот јазик.

На тоа исто место започнал да игра фудбал на улицата. Имал талент и за брзина, но и проблеми со коленото. Коленото подоцна постојано ќе му биде бандажирано, а тој поради витката конституција ќе го носи и прекарот „Човекот од хартија“.

Фудбал заиграл дури на 15 години во виенската Херта, година дена откако татко му починал на италијанскиот фронт во Првата светска војна.

Ги бранел боите и на виенската екипа Австрија и во тој клуб поминал вкупно 21 година од кариерата. За тоа време добивал богати понуди од клубови како Манчестер Јунајтед, но станот на неговата мајка и Виена биле единствените места за него.

Не му требало долго да ја воодушеви локалната јавност, која по кафеаните и коцкарските маси често се насладувала со приказните за игрите на Синделар.

Во таквите локали често “престојувал“ и самиот Матијас бидејќи ги сакал обичните секојдневни работи. На тимот за три години му донел три Купа и титула и го добил епитетот на ѕвезда, а навивачите го сакале.

„Тој беше суперѕвезда во тоа време, иако тогаш немаше толкава хистерија за играчите. Татко ми често пати ме водеше да го видам. Беше многу слаб, изгледаше како во секое време ветрот дека ќе го одвее и никогаш не би сте помислиле оти самиот ги уништува противничките одбрани. А тоа го правеше. Самото тоа што бев во негова близина беше моќно искуство“ – се присетува Фриц Полстер, чиј татко се дружел со Синделар.

Зборуваме за дваесеттите години на минатиот век кога фудбалот се уште не можеше да стане глобален феномен поради непостоењето на интернетот и неразвиеноста на телевизијата. Тоа што започна со клупското , го продолжи на репрезентативно ниво. За Австрија дебитираше во 1926 година и дал гол во победата над Чешка од 2-1. Потоа дал два против Швајцарците (7-1).

Неговата ѕвезда уште тогаш почна да ги прераснува локалните кафеани и стадиони, стана национален феномен. Тоа заедно со репрезентацијата го потврди и во разбивањето на Шкотска со 5-0 во мај 1931 година, но вистинскиот тест дојде во 1932 година. Австрија гостуваше на Стемфорд Бриџ и играше против Англија која никогаш не губела на свој терен.

Англичаните победија со 4-3, но британските медиуми после тоа зборувале за само еден човек: „Гениј, еден од најдобрите во светот“ и слични биле само некои од насловите наменети за “Човекот од хартија“, кој на Англичаните има даде убав гол од соло акција.

Белгискиот судија Џон Лангенус подоцна тој гол го опиша како “ремек дело какво што никој не можел да направи против тим како што е Англија“.

Синделар истата година даде еден од најубавите голови против Италија. После еден корнер со глава префрли еден од чуварите, помина друг и ја смести топката покрај голманот во долниот агол од голот.


Австријците тогаш веќе го носеа епитетот „Вундертим“ кои во 1934 година ќе изгубат во полуфиналето на “Мусолиновиот“ Мундијал, токму од Италија со гол од офсајд.

„Кога го гледам Синделар, пред очите ми е црвено“. Вака италијанскиот дефанзивец Луис Монти му го опишал Австријанецот на својот селектор Виторио Поци.

Така и се однесувал на теренот. Со силен удар на почетокот на натпреварот од Австријанецот направил посматрач, но тоа не им сметало на „Азурите“ на Синделар во текот на натпреварот да му поделат уште “ќотек“ и да победат.

Уште тогаш, Мусолини дебело се вмешал во фудбалот, но четири години подоцна тоа Хитлер го направил на уште подраматичен начин.



Во 1938 година бил одигран последниот предвоен Мундијал. Австријците се квалификувале, но како нација ги немало бидејќи пред Светското првенство со „аншлус“ биле припоени на Германија.

Најдобрите австриски играчи биле припоени на “Третиот рајх“, но не и водечкиот меѓу нив – Матијас Синделар. Тој како социјал-демократ одбивал да игра за нацистичка Германија и сакал да остане под грбот на Австрија. Дали бил повреден или едноставно ги игнорирал повиците, “Моцарт“ на тој начин се замерил со Адолф Хитлер и тоа било почетокот на неговиот крај.

Капитен на “старата“ Австрија бил Синделар, а на него и играчите кои биле под стариот грб им “советувал“ да не и даваат гол на Германија, ниту да се обидуваат да победат.

Во тоа успевал цели 70 минути. Промашувал се што можело да се промаши и се воздржувал. А потоа дал гол и го прославил со танц пред 60.000 публика на стадионот. Следувал нов гол. Шасти Сеста бил прецизен од слободениот удар, што воедно било удар и за сите нацистички официјални претставници на трибините. “Ариевската“ репрезентација уште на стартот доживеала шамар.



Матијас Синделар заиграл со срце и го навлекол на себе Гестапо се до крајот на јануари 1939 година, кога бил пронајден мртов. Интересно е тоа што немало наводи дека станува збор за несреќен случај, бидејќи доколку бил убиен или извршил самоубиство, не им имал право на државен погреб.

Вака, Синделар на улиците на Виена и во смртта го прателе 15.000 луѓе. Го испратил градот во кој израснал и останал дел од него до самиот крај. Тоа можеби најдобро го сумирал, гореспоменатиот Фриц Полстер.

„Многу е напишано и многу е речено кога Синди умре. Неговиот гол и тој славенички танц за нас беа многу важни. Тоа беше неговиот начин да каже “Имам своја вредност и убедувања и нив не можете да ги одземете“. Во тоа време кога нацизмот се ширеше низ Европа, славењето на Синделар на сите кои се спротивставија на нацизмот им даде причина да продолжат да се борат“.

Фудбалскиот Моцарт својата борба ја доврши каде што беше најдобар – на фудбалскиот терен.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.