Европа со највисока стапка на пушење во светот - Балканот предводи со двојно повисоки бројки од западноевропските земји - Канал 5

Здравје

Европа со највисока стапка на пушење во светот - Балканот предводи со двојно повисоки бројки од западноевропските земји

Земјите од Балканот се меѓу европските држави со највисоки стапки на пушење. Најголем број активни пушачи е регистриран во Бугарија и во Србија, каде што 39,5 отсто од возрасното население користи тутун. 

Европа со највисока стапка на пушење во светот - Балканот предводи со двојно повисоки бројки од западноевропските земји

Европа е регион со највисока стапка на пушење во светот, каде што просечно 25,9 отсто од возрасното население над 15 години користи тутунски производи, покажуваат податоците на платформата „Брилијант мапс“ (Brilliant Maps) врз основа на глобалниот извештај на Светската здравствена организација (СЗО) за трендовите во употребата на тутун и никотин од 2000 до 2022 година, со проекции до 2030 година.

Земјите од Балканот се меѓу европските држави со највисоки стапки на пушење. Најголем број активни пушачи е регистриран во Бугарија и во Србија, каде што 39,5 отсто од возрасното население користи тутун. Следуваат Хрватска со 37 отсто, Грција со 32,8 проценти, Словачка со 32,4 проценти, Унгарија со 32,2 процента и Романија со 30 проценти, што е значително над европскиот просек.

Во Западна Европа стапките на пушење се пониски, но со значителни разлики меѓу земјите. Највисок процент е забележан во Франција, со 34,6 проценти, што е над европскиот просек и блиску до нивото на балканските држави.

Загрижувачки е трендот кај младите, особено во однос на електронските цигари и новите никотински производи. Повеќе од 100 милиони луѓе во светот користат електронски цигари, а во некои европски земји стапките кај адолесцентите од 13 до 15 години се повисоки отколку кај возрасните.

Извештајот на СЗО покажува дека и покрај глобалното намалување на бројот на корисници на тутун, од 1,38 милијарда во 2000 година на речиси 1,2 милијарда во 2024 година, употребата на тутун останува сериозна закана за јавното здравје. Европскиот регион е единствениот што не се очекува да ја постигне целта од 30 отсто предвидена во глобалниот акциски план на СЗО и се проектира дека до 2030 година Европа ќе остане со највисока преваленција на тутун, со над 23 проценти.

Податоците укажуваат дека 18 отсто од смртните случаи од незаразни болести во Европа во 2019 година биле поврзани со употребата на тутун, што значи дека речиси секој петти предвремен смртен случај би можел да се избегне доколку тутунот се елиминира.

Во Република Македонија, податоците на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) по повод Светскиот ден против употребата на тутун, минатата година покажуваат дека 45,4 отсто од населението се активни пушачи, што е значително над просекот на Европската Унија и ја става земјата меѓу државите со највисоки стапки на пушење во светот.

Според ИЈЗ, посетеноста на советувалиштата за откажување од пушење, кои функционираат во склоп на вентрите за јавно здравје, е многу мала, односно во 2023 година само 43 лица се јавиле за помош.

Од Институтот посочуваат дека употребата на тутун сериозно придонесува кон нарушувањето на општото здравје на популацијата нагласувајќи дека како последица на редовна употреба на тутун може да се јават кардиоваскуларни, респираторни, репродуктивни, малигни, ендокрини и многу други видови заболувања.

Тутунската индустрија, како што наведуваат од Институтот, со сите свои ресурси успешно се бори против напорите за зајакнување на законската легислатива, која всушност е еден од условите за пристап кон Европската Унија, па така потреба од приспособување на законите со оние од ЕУ е неопходна за напредокот на земјата.

- Иако Република Македонија во 2006 година ја ратификува Рамковната конвенција за контрола на тутунот на СЗО и во текот на годините имало напори за да се зајакне здравствената регулатива поврзана со употребата на тутун, во последните години има застој на ова поле со укинување на забраните за пушење на терасите од угостителските локали, а дополнително се дозволи употреба на електронските уреди што го загреваат, а не го горат тутунот во јавни затворени локали - беше посочено од страна на Институтот по повод минатогодишниот Светски ден против употребата на тутун.

СЗО и други меѓународни здравствени институции апелираат за зајакнување на националните и регионалните политики за контрола на тутунот преку зголемување на даноците, строго спроведување на забраните за пушење на јавни места, ограничување на рекламирањето и проширување на програмите за поддршка за откажување од пушење.

Тагови: пушење цигари

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Што гледаат луѓето пред смртта- научниците споредиле искуства на 50 лица

Од сите искуства поврзани со искуства блиску до смртта (NDEs), ниту едно не е толку познато како светлината на крајот од тунелот.

Што гледаат луѓето пред смртта- научниците споредиле искуства на 50 лица

Луѓето кои биле на работ на смртта, па дури и оние кои биле мртви неколку моменти, понекогаш опишуваат движење низ темнина, како тунел, кон портал на светлина, премин во друг свет, објавува ScienceAlert.

Сликата станала толку вкоренета во популарната култура што станала моќен симбол на крајот на животот.

Сепак, не сите преживеани блиску до смртта виделе тунел. Некои опишале огромен, осветлен простор, закривен хоризонт или чувство дека се опкружени со светлина, според студија на 50 преживеани блиску до смртта.

Истражувачот за неврофеноменологија Франс Лернер од Универзитетот во Хаифа во Израел и нејзините колеги сакале визуелно да пристапат кон прашањето, верувајќи дека тоа ќе открие обрасци што зборовите не можат, објави веб-страницата.

На учесниците им било кажано да нацртаат облик на простор што го паметат дека го доживеале и да опишат каде се доживуваат себеси во него, како се движат низ него и какви бои се сеќаваат. Потоа научниците составиле база на податоци од овие реконструкции и ги споредиле, барајќи сличности во геометријата на просторите. Откриле дека конусните простори, кои го вклучувале познатиот тунел, се повторувале често, како и широките, закривени простори како лакови.

Учесниците исто така често цртале простори кои изгледале како целосно да го опкружуваат набљудувачот, како што е внатрешноста на сфера или овал.

Од 28-те конусни простори што ги реконструирале учесниците, 22 биле црни, бели или сиви, или во светлина без препознатлива нијанса. Од друга страна, 27 од 31 широки, закривени простори биле перцепирани во боја.

Според Лернер и нејзините колеги, истражувањата за невронауката и перцепцијата веќе документирале некои слични визуелни односи.

Еден пример е тунелскиот вид, кој може да се појави кога е нарушено снабдувањето со кислород до мрежницата или мозокот, стеснувајќи го видното поле. Според неа, доминацијата на црната, белата и сивата боја во простори слични на тунел има научно објаснување поврзано со човечкиот вид.

Во услови на слаба осветленост, нашите очи стануваат помалку чувствителни на бои бидејќи клетките чувствителни на светлина одговорни за гледање во темнина преземаат контрола.

Иако истражувачите претходно идентификуваа повторливи карактеристики кај луѓе кои доживеале искуства близу до смртта, како што се тунели и светла, малку внимание е посветено на просторната структура на овие искуства или на тоа како луѓето се перцепираат себеси додека се движат низ нив.

Студијата е објавена во списанието „Frontiers in Psychology“.

Тагови: научниците смртта

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Карикатурист е осуден на четири години затвор- нацртал карикатура на кралот на Мароко

Мароканскиот карикатурист Јасер Мунбир е осуден на четири години затвор за „навреда на кралот“ по објавувањето на карикатура од Мухамед VI, објави денес неговиот адвокат.

Карикатурист е осуден на четири години затвор- нацртал карикатура на кралот на Мароко

Судот во Казабланка, исто така, му наложи на карикатуристот да плати казна од 40.000 дирхами, или 3.600 евра.

Неговиот адвокат, Фарук Мехдауи, објави дека ќе поднесе жалба на пресудата.

Член 179 од мароканскиот кривичен законик забранува „клевета, навреда или нарушување на приватноста на кралот“, а таквите дела се казнуваат со затвор од шест месеци до две години.

Во случајот на 22-годишниот Јасер Мунбир, казната е двојно зголемена бидејќи цртежот е објавен онлајн, објави „Ле Фигаро“.

Мунбир беше уапсен во јуни откако цртал и објавил карикатура од кралот на Мароко на својот Инстаграм профил.

Мароканското здружение за човекови права (AMDH) побара негово ослободување.

Активистите за човекови права во Мароко побараа укинување на законите за кои велат дека ја ограничуваат слободата на изразување, како и помилување на осудените за објави на социјалните мрежи, пишува Фигаро.

Тагови: карикатура Мароко

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Телефоните на германските министри и пратеници на удар на шпионски софтвер

Apple предупреди дека iPhone-ите на членовите на Бундестагот и членовите на федералната влада можеби биле цел на шпионски софтвер. 

Телефоните на германските министри и пратеници на удар на шпионски софтвер

Германскиот министер за дигитална администрација, Карстен Вилдбергер, изјави дека Федералната канцеларија за информациска безбедност (BSI) им советувала на засегнатите да претпостават дека нивните уреди се компромитирани за секој случај, бидејќи предупредувањето не укажувало дали нападот бил успешен.

Според BSI, овој вид шпионски софтвер може да им даде на напаѓачите пристап до пораки, вклучително и оние испратени преку шифрирани апликации, како и повици, контакти, календари и податоци за локација. Исто така, може да го вклучи микрофонот и камерата на телефоните.

Вилдбергер изјави за ARD дека „добивме известување од Apple дека одредени уреди можеби биле компромитирани од таканаречен шпионски софтвер“, објави Euronews.

Предупредувањата до засегнатите телефони почнаа да пристигнуваат на 29 октомври, според BSI, и тие наведоа дека Apple го открил нападот користејќи „шпионски софтвер“. Министерот рече дека BSI „реагирала супер брзо“ и ги известила засегнатите, со упатства за заштита. Вилдбергер не кажа колку политичари биле предупредени или кои биле цел. Ниту „Епл“, ниту германските власти не кажаа кој би можел да стои зад нападот.

Тагови: телефоните софтвер

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер