Епилепсијата една од најчестите невролошки болести, во државава 13.824 пациенти со оваа болест - Канал 5

Епилепсијата една од најчестите невролошки болести, во државава 13.824 пациенти со оваа болест

 Се проценува дека над 50 милиони луѓе ширум светот боледуваат од различни форми на епилепсија, што ја прави една од најчестите невролошки болести во глобални рамки.

Епилепсијата една од најчестите невролошки болести, во државава 13.824 пациенти со оваа болест

Вкупната бројка на пациенти со епилепсија во Република Северна Македонија е 13.824, или преваленцата на епилепсија кај нас изнесува 6,67 на 1.000 жители.

Д-р Марија Бабуновска, невролог од Универзитетската Клиника за неврологија во Скопје, во изјава за МИА вели дека епилепсијата ги зафаќа луѓето од сите возрасти и обата пола, но кај нас почеста е кај машките пациенти.

Во државава, како што појаснува, епилепсијата најчесто се јавува во два пика, во детството - адолесценцијата и кај пациентите над 50 години.

- Во последно време, пикот во детската - адолесцентна возраст се намалува, а кај оние над 50 години расте постепено, достигнувајќи го врвот кај пациенти од 70 до 79 години. Што може да се објасни со подолг животен век и пораст на бројот на заболувања поврзани со возраста и со стареење кои имаат епилептогени потенцијал - мозочен удар, деменција и така натаму, додава доктор Бабуновска, која е добитник на наградата за најдобар труд од областа на неврологијата на Меѓународните Медис награди за медицина и фармација во Љубљана.

Вели дека потребно е да се подигне свеста за оваа болест и дека денешниот датум - 26 март или Виолетовиот ден, претставува Меѓународен ден посветен на напорите за зголемување на свеста за епилепсијата во светот.

- На овој ден, се повикуваат сите луѓе во светот да облечат виолетова облека, со цел да се пружи поддршка на лицата со оваа дијагноза. Поддршката што можеме да ја пружиме е преку едукација, вели Бабуновска.

Таа смета дека свеста за оваа болест е мала и дека со факти треба да се разбијат некои митови за пациентите со оваа болест.

- Тие митови се дека епилепсијата е ретка болест, дека ако сте имале еден напад значи дека имате епилепсија, дека епилепсијата е психолошка состојба и е форма на ментална болест и луѓето се емоционално нестабилни, дека сите напади се исти, дека лесно е да се каже кога нападот ќе се случи, дека дијагнозата на епилепсијата е едноставна, дека лицата со епилепсија се „епилептичари“ и луѓето со епилепсија не можат да се носат со висок притисок на работните места и со високи и сложени функции, дека мора да се родиш со епилепсија, дека таа претставува доживотно нарушување, дека за време на напад едно лице може да го проголта јазикот, дека епилепсијата не може ефикасно да се регулира, дека епилепсијата е заразна болест.... Сѐ што споменавме се само митови, нагласува Бабуновска.

Според неа, потребна е едукација и на населението за да знае како да се справи, доколку некој случаен минувач се здобие со епилептичен напад.

- Пациентот не треба да се остави сам во тек на нападот, препорачливо е оној кој е очевидец да остане до него, да се обезбеди просторот од објекти кои би го повредиле пациентот и најбитно е - да не се паничи. Потребно е да биде поставен во странична положба, да се стави нешто меко под главата и да не се ставаат предмети во устата, да не се извлекува јазикот, бидејќи тоа е мит дека јазикот може да се голтне. Значи доволно е да се остави во странична положба, да бидат слободни дишните патишта. Вообичаено нападите се само лимитирачки, но, доколку нападот трае повеќе од вообичаено, повеќе од пет минути или доколку нападите се повторуваат, да се повика Итна медицинска помош за пациентот да прими соодветна терапија и да биде пренесен во болница. Ние велиме, „time is brain“, појаснува таа.

Апелира лицата со епилепсија да не се стигматизираат. Тие се лица кои доживуваат хронични, повторливи напади, вели Бабуновска, и се претпочита да бидат именувани како „лица со епилепсија“, а не како епилептичари или падавичари. Според Бабуновска, повеќето професии, вклучително и оние во највисоките нивоа на деловно работење, како што се влада, правосуден систем, спорт и медицина можат да примат лице со епилепсија.

- Пациентите со епилепсија треба да бидат прифатени од општеството бидејќи 2/3 од пациентите со епилепсија се добро контролирани со лекови против напади и тие може воопшто да немаат напади додека примаат терапија и можат нормално да функционираат во општеството и да се носат со одговорни функции, истакнува Бабуновска.

Појаснува дека епилепсијата е повторувачко, хронично нарушување, што се карактеризира со ненадејна појава на непровоцирани епилептични напади.

- Постојат повеќе од 20 форми на напади. Нападите генерално се поделени на фокални и генерализирани, во зависност од тоа во кој дел од мозокот почнува абнормалната мозочна активност. Фокални - инволвирајќи мозочни мрежи ограничени на една хемисфера, генерализирани - започнуваат со дистрибуција во билатерални мрежи синхроно во двете хемисфери од почеток, како и - со непознато почеток, вели Бабуновска.

Македонското невролошко здружение, Македонската лига против епилепсија и Универзитетската клиника по неврологија, ќе го одбележат овој ден, вечерва од 18 до 19 часот на плоштадот пред „Култура“ и од 19 до 20 часот, пред „Порта Македонија“, која ќе биде осветлена во виолетово, за што, Бабуновска се заблагодари на Одделението за урбана опрема при Град Скопје.

- Ги покануваме сите да дојдат, да ги срушиме стереотипите за невролошките болести, да ги прифатиме лицата со епилепсија, да се едуцираме и да помогнеме, подвлекува Бабуновска во изјавата за МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Двајца Бугари се уапсени во Германија- подметнале пожар во близина компанија за одбранбена технологија

Германската полиција истражува сомнителен напад со палење на градилиште во близина на седиштето на компанијата за одбранбена технологија „Роде и Шварц“ во Минхен, за што се осомничени двајца Бугари.

Двајца Бугари се уапсени во Германија- подметнале пожар во близина компанија за одбранбена технологија

Германската полиција истражува сомнителен напад со палење на градилиште во близина на седиштето на компанијата за одбранбена технологија „Роде и Шварц“ во Минхен, соопштија властите, како што објави „Ројтерс“.

Портпаролот на баварската полиција потврди дека е отворена истрага за сомнителен пожар, но рече дека засега нема докази дека нападот бил конкретно насочен кон „Роде и Шварц“.

Портпаролот на полицијата изјави дека 28-годишна жена и 38-годишен маж, двајцата бугарски државјани, се уапсени во врска со инцидентот и дека се осомничени дека го започнале пожарот со молотов коктел.

Пожарот не предизвикал значителна штета и брзо бил изгаснат. Нема повредени, соопшти полицијата.

„Роде и Шварц“ потврди дека инцидентот се случил на градилиште во близина на нивното седиште.

Германските власти ја зголемија својата будност во последните денови во врска со можни напади врз инфраструктурата, откако владата оваа недела изјави дека Русија стои зад обидот за напад со беспилотни летала врз украински товарен авион на аеродромот Лајпциг/Хале минатиот месец.

Германскиот министер за внатрешни работи Александар Добринт изјави дека странските сили, особено Русија, би можеле да ги користат левичарските екстремистички групи како посредници за извршување саботажи. Тој предупреди дека некои од овие групи сè повеќе ги усвојуваат руските ставови и наративи во врска со војната во Украина.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Јавна презентација на Нацрт ДУП-от за Барутана на Водно

За Нацрт ДУП-от за Барутана на Водно денеска во Општината Центар се одржа јавна презентација..од шанса за центар стравуваат дека ако планот помине ќе се сечат 9000 квадрати шума и зеленило.. 

Јавна презентација на Нацрт ДУП-от за Барутана на Водно

Стручните служби на Општина Центар денес пред граѓаните и советниците го презентираа Нацрт-деталниот урбанистички план „Барутана“, со кој на падините на Водно се предвидуваат нови објекти за домување, старечки дом и верски објект, на простор за кој дел од присутните предупредуваат дека е под влијание на ерозивни процеси.

На јавната презентација се отворија повеќе прашања – што точно ќе се гради, колку новата градба дополнително ќе ја оптовари населбата и дали решенијата вцртани во урбанистичкиот план воопшто можат безбедно да се реализираат на стрмниот терен.

Граѓанската иницијатива и советничката група „Шанса за Центар“ покренаа петиција за повлекување на Нацрт-деталниот урбанистички план за локалитетот Барутана на Водно, со барање да се преиспитаат предвидените нови градби во овој дел од планината.

Од иницијативата предупредуваат дека планираната изградба на десетици објекти на стрмниот и пошумен дел на Водно може да има негативно влијание врз природната средина, но и врз безбедноста и квалитетот на животот на жителите на Центар.

„Самото отсуство на градоначалникот зборува многу, дека тој нема доволно храброст да се соочи со своите граѓани. Станува збор за небезбеден план, план што бара инфраструктура на 75 проценти стрмност. План за кој ДЗС не дава стручно мислење за ерозија и свлечиште на земјиштето. Кој ќе ја сноси одговорноста ако тој план, кој петпати ги надминува параметрите на ГУП, го доведе во ризик животот на населението?“

Од стручните служби, пак, посочија дека просторот кај „Барутана“ не се планира за првпат, туку дека станува збор за плански континуитет. Со ДУП-от се опфатени околу 50 градежни парцели, а максималната висина на објектите е приземје и два ката. Полицискиот објект останува, а предвидени се и верски објект и старечки дом.

Планот предвидува и инфраструктурни зафати– резервоари, пумпна станица, трафостаници и нови канали кои, според планерите, треба да помогнат во заштитата од горноводњанските порои. Предвиден е и заштитен појас.

Граѓаните посочија и дека во планот има вцртани улици за кои сметаат дека тешко или воопшто не можат да се реализираат на ваков терен. Забелешки имаа и за состојбата со зеленилото и дрвјата, но и за досегашното урбанистичко уредување на населбата.

„Одговорност има, но градоначалникот го нема. Кој ќе поднесе одговорност со овој план и со сите други активности со кои се уништува квалитетот на живот?“

Последниот збор, сепак, сè уште не е ставен на хартија. Граѓаните во рамките на јавната анкета можат да достават забелешки и приговори, по што ќе се види дали ДУП-от ќе остане во презентираната форма или ќе претрпи измени.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Димитриеска-Кочоска: Старите долгови мора да се сервисираат - скоро 1,5 милијарди евра доспеваат за враќање во 2027 година

Новата еврообврзница, чие издавање е планирано во 2027 година, е дел од навременото обезбедување средства за финансирање на обврските на државата, меѓу кои и отплатата на значителен износ на стари долгови што достасуваат следната година.

Димитриеска-Кочоска: Старите долгови мора да се сервисираат -  скоро 1,5 милијарди евра доспеваат за враќање во 2027 година

Новата еврообврзница, чие издавање е планирано во 2027 година, е дел од навременото обезбедување средства за финансирање на обврските на државата, меѓу кои и отплатата на значителен износ на стари долгови што достасуваат следната година, а земени од претходната Влада.

Ова го истакна министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, одговарајќи на новинарско прашање во врска со обвинувањата на опозицијата за ново задолжување на Владата од 1,3 милијарди евра.

Министерката посочи дека информацијата за новата еврообврзница сè уште не е разгледана на седница на Владата, но дека Министерството за финансии мора навремено да се подготви за обврските што достасуваат во 2027 година.

„Долгот што опозицијата го остави за 2027 година е скоро една и пол милијарда евра. Тоа се долгови кои тие ги имаат направено и ние треба да ги вратиме. Легитимно е дека мора навремено да се организираме, да обезбедиме средства за да ги вратиме старите долгови. Не можеме да го занемариме фактот дека скоро една и пол милијарда евра треба да вратиме стари долгови“, рече Димитриеска-Кочоска.

Таа нагласи дека токму оние што до 2024 година раководеле со институциите треба добро да знаат какви обврски оставиле за отплата во наредните години. Оттука, оцени министерката, неосновано е денес да се критикува обезбедувањето средства за сервисирање на долгови кои биле создадени претходно.

Покрај овие обврски, во 2027 година достасуваат и државни записи со рок од 12 месеци во износ од околу 1,1 милијарда евра. Истовремено, согласно Фискалната стратегија, за 2027 година е предвиден буџетски дефицит од 3,5% од БДП, кој исто така треба да се финансира.

Димитриеска-Кочоска потенцираше дека при оценувањето на задолжувањето не може да се зема предвид само износот што државата го позајмува, а намерно да се занемарува износот на долгот што истовремено се отплаќа. Таквото собирање на секое ново позајмување и негово претставување како целосно нов долг, без да се прикажат обврските што со тие средства се отплаќаат или рефинансираат, не ја дава реалната слика за движењето на јавниот долг.

Новото задолжување што се користи за отплата или рефинансирање на постојни обврски не значи дека јавниот долг автоматски се зголемува за целиот позајмен износ.

Како пример, министерката посочи дека истото важи и при рефинансирање кредит кај домаќинствата – ако се земе нов кредит за да се отплати постоечки, долгот не се зголемува за целиот износ на новиот кредит, бидејќи истовремено се отплаќа старата обврска.

Министерката истакна дека Министерството за финансии транспарентно ги објавува податоците за јавниот долг и дека навременото планирање на изворите на финансирање е неопходно за редовно и непречено сервисирање на обврските на државата.

Одделение за односи со јавност

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер