ЗдравјеДЗР: Низок процент на опфат на скрининзите за рак на дојка и матка, 80 отсто од пациентките со рак почнуваат со лекување во подоцнежни стадиуми на болестаВо периодот 2021-2024 година се направени вкупно 20.946 скрининг мамографии на жени на возраст од 40 до 69 години во двегодишен циклус во повеќе мамографски центри. Скринингот на рак на грло на матка се спроведува по пат на ПАП тестови кај жени на возраст од 21 до 59 години во тригодишен циклус и во периодот 2022-2024 година од матичните гинеколози се земени вкупно 130.093 примероци за ПАП тест. Опфатот на скринингот на рак на дојка се движи од 0,8 отсто до 5,4 отсто, додека кај скринингот на рак на грло на матка од 10,3 отсто до 15,5 отсто од целната популација, што е значително под европските препорачани нивоа за организиран популациски скрининг. Со постојниот опфат не може да се очекува доволен ефект во раното откривање на болеста, се наведува во извештајот на Државниот завод за ревизија (ДЗР). Во Извештајот воедно се посочува дека податоците од здравствените институции покажуваат дека 80 отсто од пациентките со рак започнуваат со лекување во подоцнежни стадиуми на болеста, што упатува дека најголемиот дел од случаите не се откриваат во рана фаза како очекуван резултат од организиран скрининг. Од ДЗР наведуваат дека дека извршиле ревизија на успешност на тема „Програми за рана детекција на малигни заболувања“ со цел да се даде одговор на прашањето „Дали програмите за рана детекција и скрининг обезбедуваат соодветна покриеност на целната популација и квалитетна и навремена дијагностика и резултираат со рано откривање на малигни заболувања на дојка и грло на матка и намалување на морталитетот?“. Со ревизијата, како што посочуваат од ДЗР, се опфатени активностите поврзани со планирањето и спроведувањето на програмите за скрининг на рак на грло на матка и рак на дојка во период од 2021 година до 2024 година, а одредени прашања и настани се опфатени пред и по овој период. Скрининг програмите се реализираат континуирано, но опфатот на целната популација е ограничен и не обезбедува значајни популациски ефекти. Одзивот на поканетите жени не може целосно да се оцени поради недостиг на целосни податоци за бројот на испратени покани и бројот на жени кои се одзвале на скринингот, се потенцира во извештајот. рп/вг/ Линк до Конечниот ревизорски извештај на ДЗР: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dzr.mk/sites/default/files/2026-04/RU_KRI_Programi_rana_detekcija_maligni_zaboluvanja_FINAL.pdf Тагови: ДЗР Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
ТехнологијаВселенска војна: Русите ги попречуваат „GPS“ сигналите низ цела Европа?Губењето на пристапот до „GPS“ навигација би предизвикало хаос во воените маневри. Тоа би можело да објасни зошто Русија наводно тестира начин за попречување на „GPS“ сигналите низ цела Европа.Вклученоста и вистинските намери на Русија сè уште не се официјално потврдени, но нова студија од истражувачи на Универзитетот во Тексас и Универзитетот Стенфорд дава прилично силни докази за тврдењето. Студијата анализира серија моќни „инциденти на попречување“ низ Европа, Гренланд и Канада, врз основа на податоци собрани помеѓу 2019 и 2026 година, добиени од „Ars Technica“. Овие инциденти директно влијаеле на сателитските системи на кои се потпира „GPS“. Ваквите прекини можат да бидат намерни, но можат да бидат и резултат на природни феномени, како што се атмосферските аномалии. Сепак, оваа нова студија се фокусира на остри, интензивни и редовни налети на попречување кои траеле помалку од 10 секунди и секогаш ги погодувале истите фреквенции. Истражувањето, кое сè уште чека официјална рецензија од колеги, детално прикажува кога и каде се случиле овие сигнали на попречување. Утврдено е дека прекините се случиле претежно во текот на работното време во Европа, најчесто во вторник, среда и четврток, што ги прави „GPS“ сигналите нестабилни и значително потешки за поврзување. Пронаоѓањето на точниот извор на попречувањето барало дополнителен напор. Со помош на поголем тим експерти, истражувачите го пресметале изворот на попречувањето врз основа на времето и локацијата на специфичен инцидент во февруари 2026 година. Овие пресметки, со точност од само пет метри, директно насочиле кон рускиот сателит Космос 2546. Понатамошната анализа сугерира дека целиот систем на кој припаѓа Космос 2546 стои зад ова попречување - Рускиот унифициран вселенски систем, попознат по својот акроним EKS. Системот е единствената мрежа за рано предупредување во Русија дизајнирана да детектира лансирања на балистички ракети насекаде на Земјата, па затоа во теорија треба да биде во голема мера пасивен, а не активен систем што испраќа сигнали. Она што научниците сè уште не го знаат е вистинската причина зошто се случува ова. Аерокосмичкиот инженер Тод Хамфрис, еден од истражувачите вклучени во студијата, изјави за YouTube каналот за наука и образование Veritasium дека го гледа ова како масовна ескалација на конфликтот во електронското војување во позадина што моментално се одвива низ целиот свет. Сепак, иако попречувањето изгледа намерно, не сите експерти се убедени дека дејствијата се злонамерни. Други експерти интервјуирани од The New York Times рекоа дека не веруваат дека Русија би ризикувала да го одвлече вниманието и да го оптовари својот единствен систем за рано предупредување со секундарна функција како што е навигациското попречување. Извор: Б92Тагови: вселената сателити Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
СветКина испраќа порака до САД и Иран: Стоп на ескалацијатаПортпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Лин Џиан, денес објави на својот „X“ профил дека „фактите покажуваат дека воените средства не обезбедуваат решение за конфликтот на Блискиот Исток“.Лин оцени дека произволната употреба на сила само ќе го комплицира проблемот и рече дека во критичната точка од преговорите меѓу Иран и САД, никој не треба повторно да разгорува воен конфликт. „Суверенитетот, безбедноста и територијалниот интегритет на земјите во регионот мора да се почитуваат и поддржуваат“, се вели во објавата на Лин на „X“. Тој рече дека Кина ги повикува сите релевантни страни да останат смирени, да покажат воздржаност и да престанат со секоја конфронтациска акција што може да го ескалира конфликтот. „Кина ги повикува сите страни во конфликт да преземат конкретни активности за смирување на ситуацијата, да ги решат споровите преку политички и дипломатски средства и да работат кон рано реализирање на сеопфатен и траен прекин на огнот“, рече Лин. Извор: Б92Тагови: Иран Кина САД Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
АвтомобилизамОпел се „остри“ за новата Астра: Инвестира повеќе од милијарда евраОпел ќе инвестира повеќе од милијарда евра во Германија до 2030 година, објави Стелантис, со цел зајакнување на производството и развојот на нови модели на европскиот пазар.Дел од инвестицијата ќе биде насочен кон производство на моделот Астра од следната генерација во фабриката во Риселсхајм, седиштето на Опел, објави Ројтерс. Стелантис оцени дека овој потег ја потврдува долгорочната посветеност на германскиот пазар и важноста на Опел во стратегијата за развој на групацијата во Европа. Компанијата планира да лансира најмалку четири нови модели до крајот на деценијата, вклучувајќи ги наследниците на популарните модели Астра и Корса, како и нов компактен теренец развиен во соработка со кинескиот производител „Leapmotor“. Директорот на Стелантис за Европа, Емануел Капелано, изјави дека инвестицијата во новата генерација на Астра е јасна потврда за важноста на Германија како индустриска база на компанијата. Според компанијата, сегментот на компактни автомобили сочинува приближно 30 проценти од вкупниот европски пазар на возила и е еден од клучните сегменти за идниот раст на групацијата. Најавената инвестиција е дел од поширокиот бизнис план на Стелантис од 60 милијарди евра, откриен минатиот месец, кој предвидува развој на 60 нови модели до 2030 година, вклучувајќи хибридни возила и целосно електрични автомобили. Извор: Б92Тагови: опел Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter