Десетина наши автори на 12. Македонска книжевна визита во Софија

 Десетина реномирани македонски поети и писатели од сите генерации, од утре до 11 мај во Софија ќе бидат дел од 12-тото издание на „Македонска книжевна визита", чија цел е афирмација на македонската литература во соседна Бугарија.

Организатор на оваа веќе традиционална манифестација е книгоиздателството „Макавеј", во соработка со Македонскиот културно-информативен центар во Софија, а проектот е помогнат од Министерството за култура на Македонија.

Како што информираат од Макавеј, годинашната „Дванаeсетта македонска книжевна визита" ќе започне со книжевниот портрет на современиот македонски романсиер, поет и публицист Димитар Башевски, за чие творештво ќе говорат македонскиот поет и литературен критичар Санде Стојчевски и бугарскиот поет и преведувач Димитар Христов.

Втората клучна содржина на манифестацијата е промоцијата на специјален двоброј на македонското книжевно списание „Книжевно житие",што е посветено на 25 современи бугарски поети. Најимпресивниот настан на визитата, како што посочуваат, ќе биде бугарско-македонскиот поетски митинг на кој ќе настапат искатнати пера на двете земји: академик Радован Павловски, Бојан Ангелов, Димитар Башевски, Димитар Христов, Зоран Анчевски, Николај Шопов, Бранко Цветкоски, Роман Кисјов, Санде Стојчевски, Иван Есенски, Драгана Евтимова, Иван Гранитски, Гоце Ристовски, Атанас Звездинов, Душко Крстевски, Петар Андасаров, Весна Ацевска, Надја Попова, Ѓоко Здравевски, Владимир Левчев, Диме Ратајковски и Кети Бозукова.

Традиционално, и на оваа Македонска книжевна визита во Софија ќе биде доделена наградата „Македонски книжевен Дедал" на бугарски автор-преведувач, кој значајно придонесол за афирмацијата на македонската литература во Бугарија и за унапредување на соработката меѓу писателите од двете земји. Годинашен носител на ова признание е писателот, книжевен иследувач и и издавач Пламен Тотев, кој во својот опус има десетина книжевни и публицистички дела, a како сопственик на книгоиздателствата „Персеј" и „Изида" објавил и афирмирал дела од 20-тина македонски писатели на бугарски јазик.

Според Макавеј, еден од најдрагоцените придонеси на Македонската книжевна визита во Софија е откривањето, поттикнувањето и афирмацијата на нови преведувачи на македонската литература во Бугарија. Во таа смисла наградата „Македонски книжевен Дедал" која „Макавеј" ја доделува на секое издание од оваа манифестација придонесува да се оформи во изминатата деценија нова група квалитетни преведувачи (најчесто, истовремено и писатели) кои безрезервно ја согледале квалитетната и специфична мисија на македонската литература.

-Меѓу најголемите нејзини афирматори се угледните современи бугарски писатели и преведувачи: Петар Караангов, Иван Гранитски, Бојан Ангелов, Елка Њаголова, Димитар Христов, Николај Шопов, Роман Кисјов, Здравка Итева, Тања Попова, Петар Андасаров и др. Овие преведувачи, кои се и афирмирани автори на бугарската литература, заедно придонеле околу 60 дела од македонски автори во изминатата деценија да бидат пласирани и афирмирани на бугарската книжевна сцена, во копродукција на Макавеј со бугарски издавачи, наведуваат од Макавеј.

Учесниците на манифестацијата и оваа година традиционално ќе го посетат и ќе положат цвеќе на гробот на Венко Марковски, еден од основоположниците на современата македонска литература и крупна фигура и на современата бугарска поезија.

Кривична пријава за дебранец за семејно насилство

Одделението за внатрешни работи во Дебар, за само неколку дена поднесе две кривични пријави за семејно насилство.

Денеска поднесена е кривична пријава против А.Ч.(41) од Дебар, поради постоење основи на сомнение за сторено кривично дело „Загрозување на сигурноста“.

-Тој на 10 месецов во 18:30 часот, бил агресивен кон неговата сопруга, вршел психичко малтретирање врз неа и кон нивните малолетни деца, информираше Стефан Димовски, портпарол на Секторот за внатрешни работи- Охрид.

Само неколку дена претходно дебарското одделение поднесе кривична пријава против А.Ј.(48) од Дебар поради постоење основи на сомнение за сторено кривично дело „телесна повреда при семејно насилство“.

А.Ј. во семејниот дом, физички ја нападнал неговата сопруга.

Ова се само два од најмалку десетината регистрирани случаи на семејно насилство годинава, но, според надлежните бројот на ваквите случаи е многу поголем.

Од домашно производство е 91.5 % од потрошената струја во април

Според податоците на Државниот завод за статистика, во април 2024 година, вкупната потрошувачка по видови енергенти изнесува: 437 116 МWh електрична енергија, 12.002 мил. нм3 природен гас, 415 631 тони јаглен и 85 745 тони нафтени продукти.

Бруто-домашното производство на електрична енергија учествува со 91.5 % во бруто-домашната потрошувачка на електрична енергија, додека 99.9 % од вкупната потрошувачка на јаглен се употребени за производство на електрична енергија.

Стопанска комора: Власта е најголем подмитувач на бизнисот

Власта е најголем подмитувач на бизнисот, на пет компании им биле побарани преку 100 000 евра.

Централната власт е најголем подмитувач на бизнисот. Најчесто се обидува да го корумпира индиректно, а главно му бара пари, процент од тендери, нечие вработување или унапредување, донација за политичка партија, подароци или услуги. Повеќето компании тоа не го пријавуваат, дел сметаат дека ќе пропаднат, а дел не веруваат дека ќе има каков било ефект. Ова го покажува анкетата што ја спроведе Стопанската комора во март годинава, а се однесува на 2023 година.

Според податоците, на пет компании им биле побарани преку 100 000 евра, а на другите од кои исто така се барале пари, 1 000 - 10 000 евра. Од некои, пак, што учествувале на тендер, се барале 6 - 10 отсто од износот на тендерот.

Вкупно 61 отсто од фирмите се соочиле со корупција два до пет пати во текот на годината, а повеќе од 20 отсто еднаш. Притоа, ниту едно коруптивно барање не е пријавено во постапка на Јавното обвинителство или кога некој вршел ревизија, во такви случаи немало нудење мито.

Од оние што не прифатиле коруптивно барање, 48 проценти рекле дека имале последици врз бизнисот. Тоа било најзиразено преку пролонгирање на нивните активности.

-Според 78 отсто од компаниите коруптивното барање дошло од централната власт, а според 22 процента, од локалната власт. Најчестиот облик на корупција биле пари, подарок или услуга, а обидот за нудење мито бил во постапка на добивање дозвола или одобрение, при инспекциски надзор, царинска или тендерска постапка, даночна, судска, катастарска,... Две третини од компаниите се соочиле индиркетно со корупција, им било дадено до знаење дека нешто се очекува. Веројатно и јавниот сектор е внимателен. Но, од 51 одговор, 31 компанија рекла дека ништо не презела. Дел велат дури и „нормално е нешто да се даде“, а многу мал дел пријавиле кај претпоставениот во јавниот сектор. Според компаниите, нема пречки за да пријават корупција, меѓутоа некои не веруваат дека ќе има каков било ефект, а некои се плашат дека тоа ќе има последици врз нивното работење. Многу малку од оние што се соочиле со корупција, пријавиле, се бројат на прсти, рече потпретседателот на Комората, Зоран Јовановски.

Согласно анкетата, 30 проценти од компаниите сметаат дека ќе пропаднат ако не прифатат мито, 35 отсто велат дека прифаќањето би им помогнало, но и дека нема да пропаднат ако не прифатат, додека 30 проценти оценуваат дека нема никакво значење дали ќе прифатат мито или не.

- Повеќето компании мислат дека судскиот систем е неефикасен, дека во власта има поединци кои сакаат брзо да се збогатат, дека владее морална криза во општеството, како и дека законите не се применуваат. Вкупно 42 одговори од компаниите биле дека нема ефикасна заштита за оние што пријавуваат мито, а 23 одговори рекле дека се ниски платите на службениците во јавниот сектор, што, според приватниот сектор, е една од причините зошто има корупција, истакна Јовановски.

За 83,3 отсто од компаниите корупцијата е еден од најголемите проблеми во земјата кои мора веднаш да се решат, а 96 проценти веруваат дека може да има успех во борбата против корупцијата.

-Дел од компаниите предлагаат да се зголемат казните за коруптивните дела, Јавното обвинителство да има обврска во разумен рок да се произнесе за пријавите кои ги добива од Антикорупциската комисија, да се зголеми свесноста на сите граѓани и да се зголеми интегритетот во работењето на бизнисот, дополни Јовановски, додавајќи дека компаниите би прифатиле кодекс на етичко однесување кој би го изработила Комората, а би потпишале и декларација за етички принципи.

Тој најави дека Стопанската комора во наредните 12 месеци, во рамки на проектот „Граѓаните против корупцијата“, ќе потпише меморандум за соработка со Антикорупциската комисија, ќе реализира обуки и работилници за компании и ќе изготви кодекс за етичко однесување.

Анкетата е спроведена во март, електронски, а се однесува на 2023 година. Одговориле 138 компании, од кои 75 целосно, на сите прашања. Седиштата на компаниите кои одговориле, се во 25 општини низ државата, главно урбани, а работат во 48 дејности. Две тртетини се фокусирани на домашниот пазар, а една третина се извозници, но вклучени биле и фирми кои не се членки на Комората.

притисни ентер