Државен пречек на посмртните останки на Цар Самоил во Софија, примопредавање беше извршено во Византискиот музеј во Солун
Дијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?
1Државен пречек на посмртните останки на Цар Самоил во Софија, примопредавање беше извршено во Византискиот музеј во Солун
2Дијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?
3Лукровски: Инвестираме во иднината на Карпош со изградба на детската градинка „Пролет 2“, спортски сали и мега-парк
КултураДенеска е Преподобен Наум Охридски – Чудотворец, исцелител и просветител на македонскиот народСвети Наум освен по црковната дејност е познат и како македонски средовековен писател и културен деец.Ако свети Климент Охридски остана во споменот на народот со својата просветителска дејност, со подучување на народот не само на пишување и читање, туку и на други корисни работи, свети Наум остана запаметен како чудотворец, со моќта да лекува и за време на животот и по смртта, да лекува од најразлични болести и луѓе од разни вероисповести, односно сите што искрено и со верба му се обраќале без разлика на вера и народност. Но свети Наум остана запаметен и по заштитата на манастирот, по наградувањето на оние што со добра мисла доаѓале во кругот на манастирот и казнувањето на оние што иделе со намера да направат некоја штета, да го испоганат објектот или да го навредат светителот. Култот на свети Наум зрачел на поширок простор не само во охридскиот крај, туку и во преспанскиот, па дури до Корча, каде што манастирот имал свои имоти. Но култот кон свети Наум бил раширен и во Унгарија и Романија каде што имало иселеници од овие краишта. За животот и дејноста на Свети Наум Охридски малку се знае, иако со Свети. Климент Охридски се најпознатите и најзначајни ученици на Светите браќа Кирил и Методиј. Се знае дека учествувал во Моравската мисија, дека во Рим кон крајот на 867 или почетокот на 868 бил посветен во духовен сан и дека по смртта на Методиј во 885 година преку Бугарија дошол во Македонија. На брегот на Охридското езеро изградил манастир што го носи неговото име. Умрел во 910 година и наскоро по смртта бил прогласен за светец. Неговите ученици за него напишале житија и служба. Свети Наум освен по црковната дејност е познат и како македонски средовековен писател и културен деец. Од неговите творби, за кои се претпоставува дека се повеќе, откриено е химнографското дело „Канон за аспотолот Андреј“, а се знае за уште други два канона напишани од него: „Канон на Архангел Михаил“, и „Канон за пренесување на моштите на Јован Златоуст“. Во житието на Свети Наум се вели дека тој е брат на Свети Климента. Некои истражувачи сметаат дека тоа се однесува на брат во духовна смисла - собрат, но повеќемина се убедени дека Климент и Наум навистина биле родени браќа. Не само затоа што свети Климент бил епископ, а свети Наум презвитер, а во православието епископ и презвитер никогаш не се нарекувале браќа, туку и поради некои други показатели. Иако податоци за чудотворната моќ на светителот среќаваме и во житијата за него, што без сомнение биле извор и на народните умотворби, сепак култот на св. Наум најповеќе е одразен во преданијата раскажувани на овој простор од најстари времиња, значи уште од времето кога светителот бил жив. Сепак тие се бележени од средината на деветнаесеттиот век па се до денес. Најрано ги среќаваме во зборниците на браќата Миладиновци, и Кузман Шапкарев, а подоцна и кај други собирачи на македонски народни умотворби, патеписци, или едноставно кај луѓе што престојувале или пишувале за Охрид и Охридско и посебно за манастирот кој со својата местоположба и со култот на светителот го привлекувал вниманието. Марко Цепенков, во своите записи за еснафските празници направил и список на празниците што ги служеле разните еснафи во Прилеп. Притоа вели дека чоаџо-абаџискиот еснаф го празнувал 20 јуни, Свети Наум Охридски. Тој и на друго место истакнува дека „Чоаџискиот еснаф го служеше св. Наум од Охрид...“ Во старо време еден месец пред празникот Свети Наум, праќале од манастирот Свети Наум риби летници подарок на чоаџискиот еснаф и на секој мајстор му се подарувале по една како за покана, за да отидат на поклонение на манастирот. Бидејќи во тоа време еснафот бил во расцвет, на поклонение оделе фамилијарно мајсторите со калфите. Ако пак се случело да не одат, му испраќале парична помош на манастирот. „Јас само 2-3 години го достигнав тоа и после лека-полека паричната помош се прекина, пак и манастирот престана да праќа риби подарок за нашиот еснаф.“ Цепенков, уште во поглавјето за светците истакнувајќи ги нивните функции вели: „Светците се наредиле на служба: и покрај другите свети Наума го споменува заедно со свети Андонија и свети Спиродона. Свети Наум, свети Андонија и свети Спиродон - да лекуат улаите”. Значи во народното верување овие тројца светители се лекари што лекуваат душевни болести. Инаку познато е дека меѓу христијанските светители има поголем број лекари, свети врачи, бесребреници (што значи лекувале бесплатно, кои што, лекувале со силата Божја. Такви се светите врачи Кузман и Дамјан, свети Пантелејмон, лекувал и свети Трифун и др. Не случајно со некои од овие свети врачи свети Наум е насликан на фреска во црквата „Света Софија“ во Охрид. Како што споменавме според Цепенков, односно според народното паметење свети Наум бил „да лекуат улаите“. Оттука и охридската пословица „Кој за ум, која за Свети Наум“, или пословицата запишана во Прилеп: „Ја ум, ја на сфети Наум“ Лекувањето душевно болни од страна на свети Наум е честа тема и во народните преданија и легенди поврзани со неговото име. Вакви сцени се гледаат и на фреските од црквата во неговиот манастир. Во споменот на народот св. Наум останал како чудотворец. И во „Пастирската посланица на охридскиот патријарх г.г. Јоасаф за префрлувањето на празникот на свети Наум од 23 декември на 20 јуни (с.с.)“ се истакнува: „во светите прочуениот и во чудата безмерниот, божествениот и свет отец Наум“. На друго место во истата Посланица се вели: „Затоа секој, што поседува срдечна и добронамерна побожност кон светителот нека дојде на изворите на чудесата на светиот гроб, каде што лежат светите мошти, во неговиот свет храм, на источникот што блика исцелувања - да прими благодет и светост на телото и душата, зашто чудата и благодетите на светиот и богоносен отец наш Наум - чудотворец, толку се многубројни та ги надминуваат и множеството ѕвезди...“ И во „Охридскиот митрополитски кодекс“ во делот „Историски спомени за св. Климент и препод. Наум“ се споменуваат „свети и пречесни мошти, нетлено богатство и извор на исцелувања на сите кои со вера и благочестивост одат на неговиот чудотворен гроб“. Познато е дека на гробот на свети Наум доаѓале и луѓе од други вери, особено муслиманите од Македонија и Албанија. И во писмото што попот Сотир од Љубаништа го носел во областите Подунавје и Романија каде што собирал помош за манастирот се вели: “Притоа знајте господо дека овој свет и на народот корисен манастир, спрема кој Вие го негувате Вашето почитување и верност, па дури и самите неверници достојно го почитуваат и сакаат, како што на сите Ви е познато, уверени во благонаклоноста на оваа надеж...” Кога се вели неверници се мисли на припаднците на други вери, пред се, на муслиманите. Дека припадници на други вери го почитувале светителот и манастирот се зборува и во Летописот на манастирот каде што се вели: „Оваа света институција стекна голем углед и чест и кај друговерци, а особено кај Отоманите Бекташи, кои не се знае од какви причини, ова светилиште го викаат „Сари Салтик баба“ што преведено од турски значело жолтобрадиот татко. Според едно предание еднаш кога дошле на гробот на свети Наум неколку Турци замолиле некој од поупатените да им ги објасни ликовите од фреските. Кога тој што им ги објаснувал рекол: „Овој е свети Наум“, тие радосно извикале: „А тој е нашиот татко“. Интересен бил и начинот на кој се молеле Бекташите (муслиманска секта). Тие кога ќе дојделе во манастирот чевлите ги оставале пред манастирската капија и до црквата се доближувале со метании. На враќање излегувале наназад секогаш свртени со лицето кон црквата и пак со метании. Кога некој на св. Наум ќе му ветел јагне, велел: „Ќе вртам јагне“. Тоа не значело вртење на ражен, како што може да се очекува, зашто така се вели за печење јагне, туку се однесувало на одреден ритуал на предавање на ветеното јагне (или друга жива стока) на манастирот. Имено оној што носел ваков подарок, ако било јагне или јаре го носел во раце, ако била покрупна стока ја воделе за јаже. Тоа го правел оној што дарува за здравје или некој што претходно видел некоја добрина. Ако тој поради здравствената состојба не бил во можност тоа да го направи тоа го правел некој роднина, но пак во негово присуство. Животното три пати се вртело околу манастирот, а потоа му се предавало на лицето задолжено да го прими. При вртењето во ритуалот учествувале и роднини и пријатели, а за таа прилика изнајмувале и свирки. Интересно било вртењето на стоката од страна на Еѓупците (Египјаните), кои за оваа прилика редовно имале музика, придружбата била масовна и почитта кон св. Наум, исто така, впечатлива. Интересен бил и начинот на кој се молеле Еѓупците. Тие уште од вратата се поклонувале, застанувале до гробот на светителот и му се обраќале со одбрани зборови, како: „Свети Науме, докторе златен, спасителу наш“. Тие и кога излегувале од црквата излегувале наназад се до излезот. Манастирот најповеќе се афирмирал како лечилиште со исцелување болни од многу болести, посебно од душевни болести. За тоа придонесло верувањето во исцелителната моќ на светите мошти на светителот. Има поголем број преданија што раскажуваат за лечење душевно болни од страна на светителот. Познато е и тоа дека во манастирот долго време постоела и душевна болница. [Ако свети Климент Охридски остана во споменот на народот со својата просветителска дејност, со подучување на народот не само на пишување и читање, туку и на други корисни работи, свети Наум о] Во Летописот на манастирот Свети Наум се вели дека водата од изворот „Свети Атанасија“, служела за лекување на болни. „Со миење на водата од овој извор се лекувале луѓето што пателе од очни болести. Летописецот забележува дека многумина нашле спас од овој извор”. За исцелителните својства на манастирот, секако придонесле и повеќето извори со свети води, околу манастирот што исто така се под влијание на светителот. Покрај споменатиот извор „Свети Атанасиј“ такви се уште и изворот од карпата непосредно до брегот на езерото, потоа изворот Најазмо, од другата страна на границата со Албанија, изворот посветен на Света Петка, итн. Во житијата, Службата како и во Молитва кон св. Наум се среќаваат податоци за чудата на св. Наум коишто се среќаваат и во народните преданија. На пр, во Првото словенско житие, кое што според некои показатели е пишувано од лице што лично го познавало светителот, зашто на едно место вели „оти јас знам дека повеќе од ова сториле отците и сториле многу чуда, но ова е се што ни раскажале, а другото го сокрија од своја скромност“. Значи, нивни современик зборува за чуда случени уште додека светителите биле живи. Оттука можеме да заклучиме дека уште живи тие се прославиле со мног чуда. И во Второто словенско житие се споменува овој аспект од животот на светителот. „Бог, пак, го прослави него со големи чуда, и секакви болести и рани исцелува и бесови изгонува“. Во „Молитвата кон свети Наум Охридски исцелител на болни“ молејќи се за здравје на болниот верниците му ја напомнуваат на светителот неговата Божја дарба да лекува болни: „Сега уште ти се молиме и за слугата божји (се кажува името), кој страда од слабост и тешка болест. Ако е врзан поради свој грев, или грев на неговите родители, или грев на роднините свои, и ако поради грев го снајде оваа болест, Ти посредувај, о ангелоподобен светителе, пред престолот на Господа Кој Те прославил да му го прости гревот и од болеста да го исцели“. И во Службата за св. Наум се нагласуваат исцелувањата од моштите на светителот: „Купот на твоите мошти, прочуен Науме, извира исцеленија“, се вели на едно место, а на друго: „Му пееме на Бога, што ни даде лечилиште на душите и на телата, Наума последниот дар од Бога Седржител“. Но споменот на свети Наум најповеќе останал во народните преданија и легенди. Во овие прозни народни умотворби народот раскажувал за сето она што го привлекувало неговото внимание, а што било во некаква врска со светителот. Така „ликот на св. Наум е еден од најзастапените ликови во македонските народни преданија и легенди“. Собирачите и истражувачите на народните преданија и легенди за св. Наум овие народни умотворби ги групираат во неколку поглавја според нивната содржина (лекување болни, скротување ѕверови, изградба на манастирот, негова заштита итн.) иако тоа е тешко прецизно да се направи поради тоа што во некои преданија се преплетуваат по повеќе мотиви. Во преданијата и легендите се раскажува за изборот на местото, за лекувањето на лица од страна на светителот и подарување имот на манастирот, за подарување на камбани и други дарови на манастирот, итн. Се раскажува за изборот на местото за изградба на манастирот: „Кога починал свети Наум, излегол пред Господа. Поради големото добротворство што го правел свети Наум на Земјата, Господ го одредил да биде во вечен рај. Бидејќи во небесниот рај немало толку убаво место што да одговара за свети Наум, Господ со рака покажал кон неговиот манастир, велејќи му: 'Она е твојот рај. Ти таму ќе бидеш засекогаш'. Ете зошто свети Наум и сега е во неговиот манастир покрај Охридското Езеро“, заклучува народниот раскажувач. Меѓу преданијата и легендите се раскажува и за канењата за панаѓурот, за лебот што се давал пред манастирската порта, а што бил и гаранција за патниците да не бидат ограбувани од разбојниците, за тоа дека св. Наум ги благословил плуговите од Трпејца, воловите од Тушемишта, се раскажува за Охридското Езеро, за лековитиот извор, зошто во Љубаништа не паѓа град, за почитувањето на манастирот од Бекташите, од Еѓупците, за лекување на болни од страна на св. Наум и тоа од најразлични болести, (неми, слепи, луѓе што не можат да одат, душевно болни, итн.). Среќаваме и преданија со верувањето дека свети Наум е жив, односно такви во кои се раскажува за облогот дека чашата или грнето или бокалот со вино пуштен од прозорецот нема да се скрши, или да се истури. Тоа навистина се случило, но светецот му се јавил на сон на оној што се обложувал и го прекорил да не се обложува повеќе зашто тогаш бил близу и дошол, а ако бил подалеку можело да се случи манастирот да биде претворен во џамија или да бил одземен од страна на бегот. Се раскажува и за повеќе диви животни што откако направиле штета светецот ги донесол на манастирскиот имот да ја одработуваат штетата. Мечката што го изела волот самата се прегнала да ора додека не се исплати изедениот вол. Кон преданието „Св. Наум и мечката“ Кузман Шапкарев додал: „Слични приказнички и преданија за св. Наумовите чудеса изобилуваат во Охрид и околината, кои јасно ги покажуваат чувствата на населението без разлика на вера и народност кои ги манифестира кон св. Наума“. Во некои преданија се работи за волк што ора на местото на волот, а во едно предание волкот што ги изел кучињата самиот дошол да го чува манастирот. А кога манастирските момци го отепале, игуменот ги прекорил зашто тој бил доведен од светецот „за да биде жив сведок за силата на свети Наум“. За преданието за свети Наумовата мечка, но и за интернационалната димензија на мотивот споредбена студија објави словенечки фолклорист Милко Матичетов. Итн. Во овие народни умотворби се раскажува и за оживување на дете што е во безсознание, за спасен човек во авионска несреќа. за излекување на повреден Германец, за добивање рожба по десет, дванаесет или тринаесет години и по молитви пред светителот, за казнувањето на арамиите што убиле припитомена срна, за казнувањето на крадците, на тие што се мајтапеле со св. Наума, на тие што сечеле во вакафски имот, на тие што сакале нешто да земат од манастирот (бакарно табаче, манастирски маски, манастирска мачка, иконче, прибор за јадење, шише ракија, сребрена виљушка, две гуски, патка, саан итн.). Значи, култот кон свети Наум, раширен не само околу манастирот, туку и на многу поширок простор, резултирал со бројни народни преданија и легенди. Тие се создавале во текот на вековите и се уште се создаваат што од една страна зборува за се уште живиот култ на светителот, а од друга страна за се уште живата фолклорна традиција во Македонија. Тропар Свети Наум Охридски Соединувајќи се со Христа, си го оставил светот; живеејќи со дух, телото си го распнал, преблажен Науме. Си се стремел како апостолите да се подвизаваш и безбројното мизијско множество во верата си го вовел. Така и нас со твоите молитви избави не од искушенија. Св.Наум и мечката Едно време кога орачите од св. Наумовијот манастир си орале на нивјето, им дошла една мечка' та им изела еден од орачќите воло'и. Ралото или плужницата им останала со еден вол, та не можело веќе да се орат. Орачот со трчање дошол в' манастирот и му казал Егуменотому, оту мечката дошла на нива, та му го изела еднијот вол: „Сега немам, рекол орачот, со шчо да доорам нивата.“ – „Ходи си ти на нива, му рекол Егуменот; тамо ќе си го најдиш волот на плугот, фпрегнат во јаремот.“ Орачот си о'шол на нива, кога шчо да видит? - Чудо големо - мечката шчо го изела волот, фпрегната била на плугот во јаремот, заедно со друѓијот вол. Орачот си доорал нивата со еднијот вол и со мечката до него, фпрегната во јаремот. И до ден денеска то'а чудо стојт написано на иконата св. Наумова и на камењата на ст'рните од мостот Дримски, близу до манастирот. (Вакви прикаски и преданија за св. Наумовите чудеса изобилува во Охрид и околината, кои јасно ги покажуваат чувствата на населението, без разлика на вера и народност, кои тоа ги манифестира кон св. Наума.) Кузман Шапкарев Манастирот Свети Наум Овој манастир е подигнат од св. Наум Охридски чудотворец и го носи неговото име. Попознат е како манастир Свети Наум Охридски иако црквата е посветена на светите архангели Михаил и Гаврил. Во житието на Св. Наум се вели дека црквата била подигната на јужниот брег на Охридското Езеро и дека била посветена на светите архангели Михаил и Гаврил. Манастирот повеќепати страдал од пожари и уривање, по што пак бил обновуван. Едно време бил важен просветен центар. Во него во почетокот на 19 век се школувал и Димитрија Миладинов. Во црквата се наоѓа и гробот на св. Наум Охридски и многу луѓе од разни вери и националности го посетуваат и бараат исцеление. Околу манастирот има повеќе свети води, Света Петка, Свети Атанасиј, Агијазмо и др.Тагови: МПЦ -ОА православни цркви Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиДијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?15:05Мицкоски: Капиталните проекти ќе го подобрат животот на скопјани12:41Посебен режим на сообраќај во Скопје поради фудбалски натпревар на арената „Тодор Проески“09:30Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела18:00Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела15:16
Дијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?15:05
Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела18:00
Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела15:16
БалканДржавен пречек на посмртните останки на Цар Самоил во Софија, примопредавање беше извршено во Византискиот музеј во Солун Со државни почести денеска Бугарија ги пречека посмртните останки на Цар Самоил. Со воен авион останките беа пренесени од Солун во Софија и поставени на плоштадот „Кнез Александар Први“ каде беше одржана церемонија на која се обрати бугарскиот државен врв. Од таму беа пренесени во базиликата „Света Софија“ каде имаше присуство на бројни граѓани. Претходно, во Музејот на византиската култура во Солун, официјално беше извршено предавањето на посмртните останки од Грција. Бугарскиот премиер Румен Радев порача дека со враќањето се исполнува, како што рече, морална обврска, додека грчкиот премиер Киријакос Мицотакис зборуваше за историскиот долг на Атина кон Софија и потенцираше дека Грција добива назад 48 црковни реликвии со големо духовно и историско значење. -Нашите сонародници и идните генерации заслужуваат и треба да им оддаваат почит на своите предци. Овие шест децении, нашите политичари, дипломати, научници и државници работеа напорно за да стигнеме до денешниот ден. Херојскиот и величествен цар Самоил, кој не можел да ја поднесе глетката на своите војници, е пример за секој Бугарин. Ако во минатото цар Самоил нè разделувал, денес нè обединува. Денес тој го прави нашето стратешко партнерство уште посилно, а врските меѓу двата народа – поцврсти.- Румен Радев – Премиер на Р. Бугарија -Враќањето на важен црковен предмет ги претвора и тешките историски моменти во нови можности за комуникација. Атина ја исполнува својата историска должност, враќајќи ѝ ги на Софија посмртните останки на цар Самоил, кои во 1964 година ги открил професорот Моцопулос во базиликата „Свети Ахил“. Тие со децении биле чувани од грчката влада, а сега му се враќаат на бугарскиот народ, за да им се оддаде почит на начин што вие ќе го сметате за најсоодветен. – Киријакос Мицотакис – Премиер на Р. Грција На новинарско прашање околу чинот на пренесуваењ на останките на Самоил во Софија, премиерот Христијан Мицкоски се наврати на Бледскиот догово и пренесувањето на моштите на Гоце Делчев во Скопје. -Што се однесува до пренесување на мошти јас би се вратил наназад неколку децении кога моштите на македонскиот великан Делчев како резултат на тој Бледски договор се донесени во Скопје и нешто што треба нас како Македонци да не прави горди, зашто моштите на тој великан којшто бил во свое време пред времето, симболизираат многу за македонскиот идентитет и штета шт малкумина денеска го споменуваат Бледскиот договор и сето она коешто таму е договорено, а тоа не етолку одмана, пред неколку децении после капитулацијата на фашистичка Бугарија после Втората светска војна којшто ја окупирала територијата на денешна Македонија. – Христијан Мицкоски – Претседател на Влада Во однос пак на дилемите кои се отворија и во дел од научните кругови во Софија има сомнежи дали од Грција навистина сепак стигнале останките на цар Самоил. -Единственото нешто кое претстои според мене да се направи а не било направено претходно, е ДНК анализа на коските кои ќе бидат вратени во Бугарија и која ќе потврди или нема да потврди, она што е трагично во случајот, она кое сите го знаеме а тоа е дека таму е погребано семејството на царот и дел од неговото семејство. Јас разбрав дека станува збор за детски скелет што означува колку е неподготвена целата таа операција. – Проф. Милко Палангурски - Историчар Останките на Цар Самоил биле откриени во базиликата „Свети Ахил“ на островот Ахил во Малото Преспанско Езеро, при археолошките ископувања на грчкиот професор Николаос Моцопулос во 1964 година а во последните години се наоѓаа во Музејот на византиската култура во Солун.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиДијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?15:05Мицкоски: Капиталните проекти ќе го подобрат животот на скопјани12:41Посебен режим на сообраќај во Скопје поради фудбалски натпревар на арената „Тодор Проески“09:30Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела18:00Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела15:16
Дијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?15:05
Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела18:00
Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела15:16
МакедонијаДијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?Како исклучително пријателска, корисна и содржајна премиерот Мицкоски ја оцени посетата на шефицата на ЕК Фон Дер Лајен во земјава, но порача дека не е целосно задоволен од пораките кои таа ги упати во Скопје. Охрабрувачки биле оние за импресивниот напредок на земјава во реформите, но не и пораката дека уставните измени остануваат клучен чекор за напредокот кон ЕУ. Според Мицкоски вечрашната посета може да биде клучна за процесите кои престојат за надминување на блокадата, но засега нема повратен одговор од официјална Софија за иницираната билатерална средба меѓу Муцунски и Петрова Чамова која би се одржала на маргините на министерскиот состанок за Коридорот 8 овој четврток во Софија. Според Мицкоски би било загрижувачки ако бугарската страна ја одбие поканата за средба. „ Стигнавме до разговори. Порано нешто што не беше возможно еве, се случи. И уште многу работи ќе направиме што тие не можат ниту во најдобриот сон да ги замислат. Само треба време и трпение. Ова се процеси кога имате квислинзи коишто распродаваат и патриотска влада којашто си ја сака државата и којашто треба да го врати тоа што квислинзите го распродале. Доколку биде одбиена во тој случај уште еднаш ќе се потврдат сите оние тези коишто ние ги имаме и за што сме загрижени. Не го очекувам тоа. Не би било паметно да одбијат, но во ред, тоа е нивна суверена одлука, не е тоа наша одлука. Министерот побара, сега останува на нашиот источен сосед да одлучи што понатаму “– Христијан Мицкоски, претседател на Влада Мицкоски посочи дека Владата ќе продолжи со активностите и најави дека ќе го посети неколку пати Брисел во текот на идниот месец. Постепената интеграција и економските придобвки од неа, ги оцени како добра можност за земјава. “Постепената или градуална интеграција е исто така шанса за нас. Сето ова нè охрабрува и нè мотивира да продолжиме по патот на реформите во периодот којшто следи. Јас во ноември месец двапати имам закажано патување во Брисел, првиот кај еврокомесарката за проширување и добрососедска политика, вториот е настан оној регионален самит којшто го имаме со Европската Унија и Западен Балкан. Така што, ќе се бориме. Нема предавање, ќе се бориме, не е лесно, премногу испопродадоа овие претходно, премногу испоуништија, премногу испокрадоа, но не се откажуваме. Украденото ќе го вратиме, тоа што е распродадено ќе се бориме да го повратиме“– Христијан Мицкоски, претседател на Влада Фон Дер Лајен со посетата во Скопје за зоакружи редовната балканска турнеја, а освен со премиерот Мицкоски оствари средба и со престедателкта Сиљановска Давкова. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиДијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?15:05Мицкоски: Капиталните проекти ќе го подобрат животот на скопјани12:41Посебен режим на сообраќај во Скопје поради фудбалски натпревар на арената „Тодор Проески“09:30Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела18:00Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела15:16
Дијалог со Софија па патоказ за ЕУ- дали Скопје и Софија ќе најдат решение за деблокада на европскиот пат?15:05
Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела18:00
Лајен предложи средба на министрите за надворешни на Македонија и Бугарија во Софија следната недела15:16
МакедонијаЛукровски: Инвестираме во иднината на Карпош со изградба на детската градинка „Пролет 2“, спортски сали и мега-паркДовербата има смисла само ако се претвора во работа. А работата има вредност само ако резултатите можеме отворено да ги ставиме пред јавноста.На 13 ноември минатата година, јас и советниците на Општина Карпош ги добивме уверенијата за нашите мандати. За мене, тој ден не беше само ден кога започна функцијата градоначалник, тоа беше ден кога првпат ја презедов одговорноста да ја водам Општина Карпош. Одговорност кон секој човек што ни ја даде својата доверба. Кон оние што гласаа за нас, но и кон сите граѓани на Карпош, затоа што од моментот кога ќе ја преземете функцијата, должни сте да работите за сите. Како кандидат на ВМРО-ДПМНЕ, довербата што ја добив ја прифатив со огромна чест. Но од првиот ден знаев дека довербата сама по себе не е резултат. Таа е обврска. Обврска да работиш чесно и посветено, да одлучуваш одговорно и да бидеш меѓу луѓето. Да слушаш и кога ти се допаѓа она што го слушаш, но уште повеќе кога не ти се допаѓа. Да признаеш што е завршено, да кажеш што е започнато и да не се криеш зад изговори за она што сè уште не е направено. Затоа денес сум овде. Не за да кажам дека се е завршено. Не за да претставам идеална слика во која нема проблеми, туку за да дадам отчет. Затоа што отчетноста и транспарентноста за мене и мојата политичка партија не се политички слогани што важат само за време на изборите, тие се обврска кон граѓаните. Довербата има смисла само ако се претвора во работа. А работата има вредност само ако резултатите можеме отворено да ги ставиме пред јавноста. Кога ја презедов функцијата, имав една јасна визија за Карпош, не општина која ќе живее од ден за ден и ќе реагира само кога проблемот ќе стане преголем, туку општина што планира, општина што е присутна во маалата, општина што ги слуша граѓаните пред да носи одлуки, општина што ќе биде поуредна, пофункционална и пред се позелена. И најважно – општина во која секој проект има одговор на едно едноставно прашање: Што ќе промени ова во животот на граѓанинот? Од тоа тргнавме. И затоа еден од првите чекори беше да ја вратиме комуникацијата со граѓаните таму каде што припаѓа – во самото креирање на приоритетите. При подготовката на буџетот не сакавме граѓаните само да слушнат што сме одлучиле. Отидовме меѓу нив. Организиравме средби низ урбаните и месните заедници и разговаравме за она што вистински го живеат секој ден – за улиците, за водоводот, за паркирањето, зеленилото, безбедноста, за урбанизмот, училиштата и условите во нивните маала. Така го креиравме граѓанскиот буџет. Не како формалност, туку како порака дека општината мора да слуша пред да троши и мора да знае каде граѓаните очекуваат да биде вложен нивниот денар. Уште во првите денови покажавме и каков треба да биде редоследот на приоритетите. Средства предвидени за патувања и репрезентација ги пренаменивме за комуналните трошоци на основните училишта. Тоа можеби нема да го видите на билборди, но токму од ваквите одлуки започнува одговорното управување. Затоа што парите на граѓаните мора прво да одат таму каде што се најпотребни. А кога разговарате со луѓето, многу брзо сфаќате дека нивните барања често не се спектакуларни. Тие бараат нормално секојдневие, чиста околина, слободен паркинг, безбедна улица, функционален водовод, осветлено маало, уреден јавен простор итн. Токму затоа една од првите теренски задачи беше враќањето на редот и чистотата, што е до денес приоритет во нашето работење. На Скупи 5, Злокуќани, Спортски центар „Борис Трајковски“, кај археолошкото наоѓалиште Скупи, на патот кон Бардовци расчистивме некаде над 3.500 кубни метри наталожен материјал. Почнавме континуирано да ги отстрануваме хаварисаните возила од јавните површини и уште во првите сто дена ослободивме повеќе од 150 паркинг места. Во одржувањето на комуналниот ред клучна улога има Секторот Инспекторат, чии екипи секојдневно ја следат состојбата на терен, вршат контрола и постапуваат по пријави од граѓаните. Во постојана координација со надлежните општински служби се следат критичните локации и навремено се реагира таму каде што ќе се појави проблем. На тој начин, одржувањето на редот не се сведува на повремени акции, туку се спроведува како континуиран и организиран процес. Акциите продолжија и потоа. Зошто го издвојувам ова? Затоа што квалитетот на една локална власт не се гледа само во капиталните објекти, се гледа и кога граѓанинот ќе излезе од дома и ќе види дека нешто што со години му пречело конечно е решено. Од редот во маалата преминавме кон еден од најголемите предизвици, а тоа е инфраструктурата. Општина Карпош почна да се развива. Започнавме реконструкција на дел од улицата „Јуриј Гагарин“ во Козле. Тоа беше почеток на една поширока инфраструктурна динамика. Во изминатите месеци целосно ја завршивме реконструкцијата на улицата „Џумајска“. Реконструиран беше и дел од улицата „Бранислав Нушиќ“ во Карпош 2. Ја завршивме реконструкцијата на ул. „Трифун Бузев“, заедно со двата соседни паркинг простори, следи моментално и реализација на уличното осветлување. Целосно беше реконструирана и улицата „Атинска“, со обновување на коловозот и тротоарските површини, воедно обезбедивме и улично осветлување. Но инфраструктурата за нас не е само нов асфалт. Во Бардовци започнавме изградба на нови улици 5,6 и 7, како и улицата 1687 со тротоарско решение и улично осветлување. Во Долно Нерези, во соработка со градоначалникот на Град Скопје, господинот Орце Ѓорѓиевски и ЈП Водовод и канализација, започнавме реконструкција на водоводната мрежа, со цел решавање на долгогодишниот проблем со притисокот на водата. На улицата „Волгоградска“ започнавме изградба на нова атмосферска мрежа. Исто така, во Бардовци поставивме нови енергетско ефикасни светилки. Во Козле започна реконструкцијата на улица „Загребска“, со нов потпорен ѕид и подобар пристап кон детската клиника. А на почетокот на месец септември започна и реконструкцијата на улицата „Софиска“ во Тафталиџе 2. Кога ги кажуваме овие работи, лесно е да се изгубиме во метри, квадратни метри и бројки. Но суштината е друга. Инфраструктурата има вредност само кога го олеснува животот. И токму затоа од улиците и комуналните проблеми природно доаѓаме до она што за мене е еден од најважните тестови за секоја општина – какви услови создава за своите деца. Во Козле започнавме со изградба на целосно нова градинка – „Пролет 2“. Објект со капацитет за 130 деца, со современи услови, простор за игра и зеленило. Ова е една од најзначајните капитални инвестиции во овој период. Но за мене, нејзиното значење не е само во големината на инвестицијата. Нејзиното вистинско значење ќе се гледа секое утро кога родители ќе ги оставаат своите деца во безбедна, современа и достоинствена средина. Тоа е мерката за вредноста на проектот. Во градинката „Мајски Цвет“ продолживме со потребните интервенции до целосна реконструкција, со посебен фокус на исполнувањето на стандардите и безбедноста на нашите децата. Да напоменам дека грижата за децата продолжува и кога ќе го поминат прагот на училиштето, па така во почетокот на учебната година 2026/27, Општина Карпош обезбеди бесплатни ранчиња и основен училиштен прибор за секое прваче. Верувам дека успехот треба да биде препознаен, па така ги наградивме учениците и нивните ментори кои постигнаа значајни резултати на државно ниво. Ги наградивме десетте првенци на генерација. Награди за најдобрите ученици и најуспешните млади, награди и за спортистите, организиравме и меѓународна екскурзија за истите. Истовремено работевме и на професионална психо-едукативна поддршка за наставниот кадар и на активности за кариерен развој на основците. Благодарение на донација од Здружението „ПОЗИТИВО“, добивме нова сензорна соба во ООУ „Петар Поп Арсов“, а наскоро очекуваме и донација за сензорната соба која следи во ООУ „Лазо Трповски“, во соработка со фондацијата „Верица Механџиска“. Континуирано ги подобрувавме условите во училиштата, целосно опремивме 5 училници во ООУ „Лазо Трповски“ со нов инвентар и нагледни средства. За проширување на капацитетите на ООУ „Димо Хаџи Димов“, во соработка со Министерството за образование и наука, во тек е доградба на училници. Очекуваме овој модел да се аплицира и во останатите основни училишта пред се во „Петар Поп Арсов“ каде условите го дозволуваат тоа. Исто така училиштата се опремени со нови хидрофори. Секое дете нема исти потреби, но секое дете заслужува иста грижа. И тоа е принципот според кој мора да функционира образованието. Истата логика ја следиме и во спортот, кога е во прашање. Континуирано ги поддржуваме училишните спортски игри, а во функција се и двете спортски сали во „Наум Наумовски – Борче“, во нашиот „Партизан“. Сакаме училиштата и населбите да имаат услови каде децата и младите ќе тренираат, ќе се дружат и ќе развиваат здрави навики. Па така, во населбата Влае започнавме изградба на нова повеќенаменска спортска сала во ООУ „Димо Хаџи Димов“ – објект од 1.400 квадратни метри, проектиран според европски и меѓународни спортски стандарди. Во ООУ „Братство“ го поставивме камен-темелникот и официјално ја започнавме изградбата на исто така нова повеќенаменска спортска сала. Во изминатиот период, во соработка со Министерството за спорт и млади, целосно беше довршен и новиот покриен училиштен базен во салата „Партизан“, со активно учество на Општина Карпош. Базенот е одлична можност за работа на клубовите како и локација за учениците од нашите основни училишта. Го реконструиравме и пуштивме во употреба повеќенаменското спортско игралиште кај студентскиот дом „Гоце Делчев“ и во населбата Бардовци. Го реконструиравме спортското игралиште во ООУ „Владо Тасевски“, а во соработка со Министерството за спорт и млади ќе обезбедиме одбојкарско игралиште и трибина за незаборавни спортски доживувања во училишниот двор на „Владо Тасевски“. Целосно го саниравме и покривот на училишната зграда кој беше оштетен во невремето кое го зафати Карпош во месецот јули и беше во форма на донација од некаде 500.000 денари. Исто така, спортските игралишта во надлежност на Општината ги направивме достапни за користење и во вечерните часови. Паралелно, преку јавните програми обезбедувавме поддршка и за спортски активности, спортски клубови, рекреација и работа со младински категории. Тоа е пошироката слика. Не само објект, туку систем што треба да создава повеќе можности за спорт. Дел од овие капитални проекти ги реализираме во партнерство со Владата на Република Македонија. И затоа сакам јавно да упатам благодарност до Владата и до премиерот Христијан Мицкоски за поддршката и партнерскиот однос кон Општина Карпош. Кога централната и локалната власт соработуваат околу конкретни потреби на граѓаните, тогаш граѓаните ја гледаат смислата на институционалната соработка. Но ако зборуваме за иднината на Карпош, тогаш мора да зборуваме и за младите. Затоа воведовме мерки што се директни, практични и мерливи. Посебно внимание посветуваме на младите и на создавањето конкретни можности за нив, па токму затоа Општина Карпош обезбедува субвенции за полагање на возачки испит, како практична поддршка во еден важен чекор кон нивната поголема самостојност. Отворивме програми за стипендирање на талентирани ученици и млади спортисти. Ги подготвуваме официјалното отворање на младинскиот и ресурсниот центар во салата „Наум Наумовски – Борче“ во Карпош 4. Грижата за почиста животна средина ја преточивме и во конкретни мерки, па затоа спроведовме и субвенции за велосипеди. Интересот на граѓаните покажа дека кога ќе понудиме практична и достапна алтернатива, постои вистинска одговорност за поздрав и поеколошки начин на движење. Преку различни јавни повици и програми поддржувавме и спорт, култура, активности на млади уметници, еднакви можности и граѓански иницијативи. Кога зборуваме за социјалната политика, не сакам да зборуваме само за ставки во буџет. Сакам да зборуваме за луѓе. Обезбедивме еднократна финансиска поддршка за нашите сограѓани со попреченост. Исто така, во соработка со Црвениот крст ја воведовме и услугата „Итно копче“, услуга наменета за повозрасните жители на кои им е потребна дополнителна сигурност и можност за брза реакција во момент кога се сами или во некаков ризик. Продолживме и со поддршка за новороденчињата, посвоените деца, обезбедивме еднократна помош и ваучери за истите. Обезбедувавме еднократна помош за лекување, за граѓани во социјален ризик и во случаи на пожар или поплава. Започнавме бесплатна, стручна и континуирана психолошка поддршка за онколошките пациенти. Финансиски поддржавме бесплатни превентивни ехо-прегледи за жените од Карпош. Општина Карпош обезбеди и финансиска поддршка за подобрување на условите во колективното домување – за санација на кровови, замена на азбестни кровни покривачи и подобрување на лифтовите, со што директно им помагаме на станарите полесно да реализираат зафати што се важни за безбедноста, функционалноста и квалитетот на нивното секојдневно живеење. Во областа на еднаквите можности поддржавме конкретни активности, вклучително и програми насочени кон жените, нивното здравје и економското вклучување. Работевме и на бесплатни обуки за дигитална писменост и економска вклученост на карпошани. Зошто го кажувам сето ова во еден контекст? Затоа што локалната власт е најблиската институција до човекот односно граѓанинот. Во изминатиот период посебно внимание посветивме на нашето одделение за заштита и спасување и на зајакнување на системот за заштита и спасување. Не со декларации, туку со конкретни чекори. Го усвоивме комплексниот план за заштита и спасување, составен од 12 посебни планови кои опфаќаат евакуација, пожари, поплави, прва помош и други ризици. За граѓаните подготвивме практичен водич за заштита и самозаштита. А членовите на нашата просторна единица поминаа специјализирана теоретска и практична обука за безбедност на отворени води, противпожарна заштита, брза теренска проценка и камп-менаџмент. Одговорна институција не чека опасноста да дојде за да почне да се подготвува. Подготвеноста се гради однапред. А безбедна заедница не ја создава само институцијата. Ја создаваат и луѓето кои знаат да си помогнат едни на други. Повторно покажавме дека Општина Карпош е таква заедница. Спроведовме крводарителска акција на којашто беа собрани 110 крвни единици. А пак на 46 – тиот општински натпревар по прва помош учество зедоа ученици од 34 основни и средни училишта. Во тие бројки не гледам само статистика, напротив, гледам огромна солидарност. Гледам млади луѓе кои учат како да помогнат кога нечиј живот можеби зависи од нивната реакција. Гледам еден Карпош којзнае да се грижи. Но за да биде добро место за живеење, една општина мора да биде и чиста. Со таа цел, во текот на пролетта Карпош го збогативме со уште 1.000 нови садници. А истовремено реконструиравме детски игралишта и ја подобрувавме урбаната опрема. Целосно беа обновени игралишта на повеќе локации: кај фонтаната во Карпош 3, кај плоштадот спроти студентскиот дом „Гоце Делчев“, на ул. Никола Парапунов спроти фурната „Специјал“, во дворот на ООУ „Ј. А. Коменски“, на ул. Љубљанска до Адреналинскиот парк, на ул. Јуриј Гагарин 23, исто така на ул. Јуриј Гагарин помеѓу зградите 25 и 35, плоштадот на Млечен, во населба Жданец, на ул. Козле, во Нерези. Поставени се шах табли на неколку локации низ Карпош, дефинирани фитнес зони во училишните дворови за рекреација. Монтирани нови чешмички за питка вода на неколку локации, меѓукои би ги издвоил: плоштадот Делфина, крстосница на ул. Соле Стојчев и Разловечко востание во Карпош 4, плоштадот во Бардовци, плоштадот на Млечен, платото со фонтана во Карпош 3, во ТЦ „Лептокарија“, во дворот на ООУ „Лазо Трповски“, на ул. Московска во Тафталиџе 2, Бул. Партизански одреди во делот на Карпош 4. На наше барање, во соработка со Град Скопје, дополнително беше уреден и кејот со нови клупи и корпи за отпадоци. А соработката со Град Скопје продолжува и со еден од следните поголеми зафати во јавниот простор. Со големо задоволство можам да најавам и реконструкцијата на мега паркот во Карпош 4, инвестиција со која сакаме дополнително да го унапредиме зеленилото и просторот што секојдневно го користат нашите граѓаните. Но зелената политика не смее да завршува со садење дрво за фотографија. Затоа Советот усвои и едногодишен краткорочен еколошки акционен план, како рамка за спроведување на мерките од ЛЕАП 3. Организиравме две масовни викенд акции за чистење на Карпош под мотото – „Заедно за чист Карпош!“. Подготвивме и нови еколошки иницијативи, меѓу кои проекти за фотоволтаични системи во градинките, како и учество во постапка за обезбедување на вендинг машини за рециклирање. И тука сме прецизни, дел од овие иницијативи се следни чекори, а не нешто што денес ќе го претставам како веќе завршено. Затоа што тоа е суштината на отчетноста. Да не ја претставувам намерата како резултат, да не го претставуваме почетокот како завршен проект и да не ја користиме иднината за да го разубавуваме она што е направено денес. Карпош, сепак, не е само улица, градинка, сала или јавен повик. Карпош е заедница. Заедница на различни генерации, маала, семејства, култури, традиции и интереси. И токму тоа најсилно го почувствувавме ова лето од 20 до 30 август, го реализиравме 17. издание на „Карпошово културно лето“. Десет програмски дена, на повеќе локации низ целата општина. Музика, уметност, програма за различни генерации. Ги изнесовме настаните таму каде што се луѓето. Младите имаа свои вечери. Семејствата беа заедно. А музиката ги полнеше јавните простори со живот. Околу 20.000 посети за десет програмски дена се силна бројка. Но за мене, успехот на „Карпошово културно лето“ не се мери само со бројот на посетители. Се мери со атмосферата, со полните плоштади, насмевките. Кога ја започнавме оваа приказна, рековме: „Овој август летото има адреса- Карпош“. Тоа беше нашиот слоган. Но по десет програмски дена и околу 20.000 посети, тој престана да биде само манифестациска порака, стана слика на еден Карпош што живее. И токму тука се враќам на почетокот. На 13 ноември ја добив довербата првпат да ја водам оваа Општина. Денес, мојата обврска е дел од таа доверба да ја вратам пред вас како отчет. Не тврдам дека сме завршиле се. Не сме. И не би било чесно да кажам поинаку. Има улици што допрва треба да ги реконструираме. Има јавни простори што треба дополнително да ги уредиме. Има проекти што се започнати и мора да бидат довршени. Има мерки што треба да ги прошириме. Има проблеми за кои граѓаните со право очекуваат подобро и побрзо решение. Но денес можам да кажам дека во изминатиот период Карпош не стоеше во место. Се работеше, се расчистуваше, се реконструираше, се градеше, се отвораа нови можности. Се поддржуваа деца, ученици, млади, семејства, лица со попреченост и повозрасните граѓани. Се инвестираше во спортот, образованието, животната средина, безбедноста и културата. И сето тоа ќе продолжи. Почитувани граѓани, карпошани, Ви благодарам за довербата што ми ја дадовте. Ви благодарам и за трпението. За секој предлог, за секоја идеја, секоја забелешка. И особено – за секоја оправдана критика и конструктивна дискусија. Одговорноста е во слушната критика, проверка, исправка и повторна информација – транспарентно за стореното. Токму таква општина сакам да градиме. Општина која нема да бега од отчет. Општина која ќе биде отворена. Општина во која граѓанинот ќе знае што се работи, зошто се работи и што следува. Од првиот ден мојата визија е Карпош да биде подобар од вчера. Не преку една голема реченица. Туку преку стотици конкретни чекори. Така се гради подобар Карпош. Чекор по чекор, одлука по одлука, и со одговорност што не завршува со денешниот отчет. На 13 ноември започна мојата прва обврска кон граѓаните на Карпош, денес таа обврска е уште поголема. Затоа продолжуваме, за поуреден, пофункционален Карпош. За Карпош што се грижи за своите луѓе. За Карпош во кој вреди да се расте, да се создава, да се живее и да се остане. Продолжуваме силно, посветено и со љубов за Карпош! Сотир Лукровски, градоначалник на Општина КарпошТагови: Сотир Лукровски Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter