Технологија

Ден на младите: Со дигитална технологија до постигнување на целите за одржлив развој

Овогодинешниот Меѓународен ден на младите се слави под темата „Младински дигитални патишта за одржлив развој“, која нагласува дека младите кои користат дигитални алатки можат да придонесат во постигнување на Целите за одржлив развој.

(ЦОР).

Ширум светот, младите со нивните стартапи нудат иновативни идеи и влијателни решенија, притоа се пример за тоа како дигиталните технологии можат да ги унапредат ЦОР. Преку проектот ЕУ за економски раст (EU4EG), над 30 стартапи, повеќето предводени од млади претприемачи, добија поддршка да се развијат во одржливи бизниси подготвени за инвестиции. Овие стартапи не само што придонесуваат за економскиот раст во државата, туку и решаваат критични прашања како што се климатските промени, безбедноста на храната и управувањето со ресурсите.

Еден од нив е AviFly, стартап од Ранковце во североисточниот регион на Македонија, основан од Дејан Михајлов (33), Мартин Михајлов (31) и Филип Ковилоски (20), кои се пример за тоа како младите ги револуционизираат традиционалните индустрии како што е земјоделството. Нивниот стартап е специјализиран за прецизно земјоделство со користење на специјализирани дронови и софтвер за откривање болести, како и третман со дронови, се со цел да им помогне на земјоделците да го подобрат управувањето со културите, да ги зголемат приносите и да ги оптимизираат ресурсите.

„Кај нас просечната возраст на еден земјоделец е 58 години, нивните методи се традиционални, а тоа го отежнува земјоделството и предизвикува значителни загуби. Со дигиталните технологии и вештачката интелигенција, нашите услуги можат да им помогнат да го намалат 80-90% од употребата на вода и за 40% од употребата на пестициди, а притоа зголемување на жетвата. Употребата на дигитални технологии и вештачка интелигенција го прави земјоделството поефикасно и во исто време е попривлечно за младите земјоделци, споделува Мартин Михајлов, ко-основач на AviFly.

Агротехнологијата, или земјоделската технологија, вклучува употреба на технологија и иновации за подобрување на ефикасноста, продуктивноста и одржливоста на земјоделството, а тоа е од клучно значење за решавање на глобалната безбедност на храната, намалување на влијанието врз животната средина и подобрување на работата на земјоделците.

Важноста на младите во агритехничките иновации дополнително е прикажана од FixiGo. Филип Костадиновски (23) и Горјан Спировски (23), основачи на FixiGo од Тетово, Полошки регион, развија софтвер кој обработува податоци од сензори за почва, кои работата на фотоволтаици, со цел да ја подобри земјоделската ефикасност. Со обезбедување на податоци во реално време за условите на почвата, нивната технологија им овозможува на земјоделците да носат информирани одлуки кои ќе ја подобрат продуктивноста и одржливоста. Моментално своите услуги ги нудат на околу 30 земјоделци, а со поддршка од проектот ќе го подобрат софтверот и ќе се прошират на пазарот.

„Употребата на дигитални технологии е од суштинско значење - и сега и во иднина. Војната во Украина ја истакна ранливоста на земјоделскиот сектор и како глобалните кризи како што се климатските промени може да го загрозат снабдувањето со храна. Затоа, ние веруваме дека инвестициите треба да се насочат кон земјоделството, со фокус на оптимизирање на процесите и искористување на дигиталната технологија за решавање на проблемот со недостигот на работна сила, а младите мотивирани луѓе можат да направат многу во оваа насока, истакнува Филип Костадиновски, ко-основач на FixiGo.

Влијанието на дигиталните иновации водени од младите постои и надвор од земјоделството. Досега, проектот EU4EG има доделено грантови во вкупна вредност од 4,15 милиони евра на 20 микро, мали и средни претпријатија во сектори како рециклирање, агритехнологија и производство. Оваа иницијатива треба да создаде значително влијание, вклучително и отворање на 203 нови работни места (со фокус на младите и жените), значително намалување на емисиите на CO2 и зголемување на прометот на компаниите.

Таков пример е компанијата Митротек од Охрид, Југозападен регион, каде Катерина Сталеска (32) сега го води процесот на производство на скара на пелети со употреба на CNC технологија и роботика. Таа додава: „Дигиталната технологија е клучна во производството за оптимизација на процесите, а со поддршката од проектот, новите машини, софтверот и роботска машина за заварување, можеме да произведуваме скари кои се многу поеколошки, кои емитуваат помалку емисии на CO2 од обичните.”

Младите луѓе се иноваторите, претприемачите и креаторите на промени кои го водат одржливиот развој на Македонија, регионот и ЕУ, користејќи дигитални алатки за справување со предизвици како климатските промени и безбедноста на храната. За нивна мотивација и поттик,, им треба континуирана поддршка преку фер конкуренција, транспарентни процеси и пристап до ресурси, менторство и инвеститори. Со инвестирање во младите и нивните дигитални иновации, поттикнуваме економски раст, издржливост и одржлив напредок.

Проектот EU4EG е посветен на зајакнување на локалната економска активност и конкурентност во четири клучни региони во Македонија: северо-источен, полошки, југозападен и областа Преспа (Општина Ресен). Со подобрување на пристапот до финансии и напредни деловни услуги, EU4EG ги поддржува стартапите, мирко, мали и средните претпријатија во остварувањето на нивниот потенцијал за раст.

Проектот ЕУ за економски раст (EU4EG) е кофинансиран од ЕУ и германското Сојузно Министерство за економски прашања и климатска акција (BMWK), имплементиран од GIZ Македонија и научниот парк АРЕА од Трст, Италија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

СДСМ: ВМРО-ОКГ се фали со туѓи резултати, а економијата тоне

ВМРО-ОКГ се фали со извоз на земјоделски производи од 417 милиони евра.

Тие резултати ги остварија земјоделците. Сами. Со мака.

Без вистинска поддршка од државата.

Субвенциите доцнат или ги нема. Откупот е намален.

ИПАРД е блокиран. Горивото и ѓубривата поскапеа, а мерки немаше.

Земјоделците работат во тешки услови, а власта сега ги презентира нивните резултати како свој успех.

Да имаше државата реална политика, Македонија повторно би можела да го храни регионот.

Наместо тоа - изолација и фалби со туѓата работа.

Eкономски колапс во Македонија.

За две години оваа власт:

• ја задолжи државата со околу 2,5 милијарди евра,

• странските инвестиции паднаа за повеќе од 60%,

• минималната плата не е зголемена,

• потрошувачката кошница продолжи да расте,

• инфлацијата ги топи платите и пензиите,

• младите масовно ја напуштаат земјата.

Владата нема резултати. Има само пропаганда.

Се фали со туѓи успеси, а сопствените промашувања ги крие зад бројки и спинови.

Земјоделците работат.

Граѓаните преживуваат а ВМРО-ОКГ се фали.

Тоа е целата економска политика на оваа власт, се наведува во партиската реакција.

Македонија

Тушевска: ВМРО-ДПМНЕ инвестира во иднината на македонското земјоделство

ВМРО-ДПМНЕ инвестира во иднината на македонското земјоделство, преку реализација на капитални проекти, модернизација и силни институции.

Покрај стабилизацијата на секторот, во изминатите две години силен фокус ставивме на капиталните инвестиции, модернизацијата и изградбата на функционални институции.

Затекнавме нереализирани кредити и проекти што со години стоеја во место, кредитот од германската банка KfW, вреден 80 милиони евра, пет години не бил реализиран, а државата плаќала милионски пенали, додека кредитот од Светската банка за модернизација на земјоделството, имаше реализација помала од 10 проценти.

Денес состојбата е целосно променета и посветено се работи на модернизација на земјоделството, така за логистичко-дистрибутивниот центар во Скопје веќе е завршена постапката за избор на изведувач, а центарот ќе биде изграден до крајот на 2027 година, додека во Струмица се подготвува изградбата на современ центар за сортирање и складирање на земјоделски производи.

Паралелно, се воспоставува интегриран дигитален систем за управување со земјоделското земјиште, а во делот на државното земјоделско земјиште склучени се повеќе од 2.100 договори за околу 6.000 хектари, а ослободени се дополнителни 2.000 хектари кои во најскоро време ќе им бидат ставени на располагање на земјоделците.

Во водостопанството обезбедивме финансиска стабилност, инвестиции и забрзана реализација на капиталните проекти, за што во 2025 година е доделена финансиска поддршка од 132 милиони денари.

По цели шест децении, се исчисти езерото Младост, додека површините под наводнување се зголемени од околу 14.000 на 17.700 хектари и откочени се проектите за браните Конско и Речани, хидросистемот Равен – Речица, системите за наводнување Колибари, Сарај и Турија, проектот Злетовица. Обезбедени се и европски средства за нови системи во Сопот и Новаци, додека проектите за системите за наводнување Страиште и Пепелиште, веќе се во активна фаза, со избрани постапки и подготовка за изградба.

Во делот на шумарството, од претпријатие кое работеше со загуба и неисплатени плати, денес има профит од 10 милиони денари и нов дигитален систем за следење на шумските ресурси, што значително ја подобрува контролата и транспарентноста.

Во ловството, склучени се 71 нов договор за концесија на ловишта, а во рибарството по долг застој повторно е реализирано порибување на Охридското Езеро со околу еден милион единки охридска пастрмка.

Паралелно на ова се работеше и на законските реформи, при што подготвени се новите закони за земјоделско земјиште, земјоделство и рурален развој, уредување на пазарите и шумите, како и воспоставување револвинг фонд за откуп на земјоделски производи.

Резултатите се јасни и видливи, од проекти што со години стоеле во место, денес имаме активни градилишта, нови инвестиции, модернизација и институции што работат во интерес на граѓаните и во таа насока ВМРО-ДПМНЕ ќе продолжи со политики што носат развој, инвестиции и силно македонско земјоделство, рече Јулија Тушевска, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ.

Македонија

Младеновска: Клековски призна: „Црвените светла“ се запалиле предоцна во Гостивар - оставка веднаш!

Министерот за здравство Сашо Клековски призна дека „црвените светла“ се запалиле со задоцнување во Гостивар.

Клековски призна дека институциите задоцниле, ама не затоа што сакаше да ја каже вистината туку затоа што не може да ја сокрие непособноста.

Во болницата во Гостивар веќе помош побарале над 4.000 граѓаните, се разболеа затоа што „црвените светла“ на Мицкоски и Клековски се вклучија предоцна.

Ова признание на Клековски не ја намалува вината, туку ја потврдува. Ова е признание за целосен колапс на системот под водство на Мицкоски и неговата криминална организација.

Колку време му требаше на Клековски да признае дека задоцнија со реакција, дека потфрлија во тоа што е основна обврска на секоја Влада - да се грижи и да ги штити граѓаните?

22 дена Гостиварчани пиеле загадена вода - илјадници граѓани се разболеа.

Денови поминаа откако прогласија епидемија и дека водата е неисправна во повеќе населени места.

Денови поминаа откако уште во 6 други градови и населени места водата е исто така загадена.

Денови откако белата пена почна да тече низ Лепенец и Вардар. Денови откако институциите велеа дека ќе дојдат „за пет дена“ да ја проверат водата.

Кога веќе призна за Гостивар, Клековски треба да признае и за водата во Болницата за белодробни болести во Лешок, наместо да ги извртува фактите и да предизвикува катастрофа.

Анализата во Лешок е направена од Центарот за јавно здравје во Тетово, согласно Националната годишна програма. Резултатот е пратен до Агенцијата за храна и до Министерството за здравство.

Прашањето е дали постапиле овие институции кога го добиле резултатот или повторно црвените светла задоцниле? Дали се известени пациентите, персоналот, дали се презеле мерки за нивна заштита?

Или и во овој случај ќе се чека да поминат денови, па откако ќе ескалира проблемот ќе слушаме признавања дека системот затаил?

Опасни се изјавите на Клековски со кои сака да го релативизира проблемот.

Вели диспанзери имало во Лешок, а како се одржува хигиената во болницата? Со каква вода медицинскиот персонал ги мие рацете?

Со каква вода се одржува личната хигиена на пациентите што се хоспитализирани?

Ниту едно признание нема да ги заштити граѓаните ако по него не следуваат оставки и одговорност.

Признанието на Клековски не дојде од совест.

Дојде затоа што веќе секој граѓанин со свои очи ја виде вистината - оваа власт им го загрози здравјето, ја отру државата.

И сега, кога конечно признаа, кој ќе одговара за задоцнетите реакции, за загрозеното здравје на граѓаните?

Мицкоски? Клековски?

Граѓаните немаат ништо од ова признание за црвените светла. Не се виновни црвените светла, туку луѓето што носат одлуки. А одговорност сè уште никој не ја презема.

Мора да има целосно утврдување на одговорноста, оставки од Клековски, Андоновска, Миланов и итни контроли и анализи на квалитетот на водата во целата држава, рече Рената Младеновска – членка на Извршниот одбор на СДСМ.