Шпанската метеоролошка агенција AEMET соопшти дека вторник бил најжешкиот јунски ден некогаш забележан на шпанското копно откако започнале мерењата во 1950 година, со национална просечна температура 7,1 степен Целзиус над нормалата.

Агенцијата додаде дека понеделник бил вториот најжежок јунски ден во Шпанија, додека неделата била осмиот најжежок од почетокот на мерењата.

Температурите паднале во поголемиот дел од Шпанија во четврток, но среда останала екстремно топла, особено во северните региони на земјата, каде што метеоролозите издале црвени предупредувања за екстремна опасност.

Историски рекорди на север

На аеродромот во Билбао, температурите надминале 40 степени во недела, вторник и среда, што е прв пат од почетокот на мерењето прагот од 40 степени да биде достигнат три пати во една година. Северниот регион Кантабрија, исто така, го срушил својот апсолутен температурен рекорд, кога температурите достигнале 43,7 степени.

Прелиминарните бројки за вишокот смртни случаи припишуваат 212 смртни случаи на причини поврзани со топлината помеѓу недела и среда.

Долгорочен тренд: Од три до 22 дена топлотен бран

AEMET изјави дека оваа епизода одразува долгорочен тренд на сè почести и интензивни топлотни бранови во Шпанија. Помеѓу 1975 и 1984 година, Шпанија имала просечно само три дена со топлотен бран годишно. Во текот на изминатата деценија, тој број се зголемил на 22 дена во годината.

AEMET, исто така, забележа дека летните ноќи стануваат сè пожешки низ целата земја. Аеродромот Барселона историски имал просек од 19 тропски ноќи годишно, кога ноќните температури не паѓаат под 20 степени. Во текот на изминатата деценија, тој број се зголемил на 80 ноќи годишно, што значи дека ваквите услови сега траат поголемиот дел од летото.

Иако тропските ноќи се најчести по должината на медитеранскиот брег на Шпанија, AEMET вели дека тие стануваат сè почести и во внатрешноста. Во Мадрид, просекот се зголеми од 16 тропски ноќи годишно помеѓу 1960 и 1990 година на 52 во текот на изминатата деценија.

До 77 дена топлотен бран до крајот на векот

Агенцијата го припиша тој долгорочен тренд првенствено на климатските промени предизвикани од човекот, забележувајќи дека просечната летна температура во Шпанија се зголемила за речиси 2 степени од 1961 година.

Според сценариото со средни емисии, Шпанија би можела да доживее просечно 47 дена топлотен бран секоја година до крајот на векот, а според сценариото со високи емисии, овој број би можел да се зголеми на 77 дена.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Сува и на многу топла воздушна маса од југ, односно од Африка ќе ја зафати територијата на Македонија во претстојните неколку дена, а стрелката на термометарот највисоко се очекува да се искачи за време на викендот, до 39 степени. Од УХМР разладување најавуваат дури за в среда. Ув индексот викендов ќе има многу висока вредност и ќе изнесува вредност 9.

A кога термометарот ќе надмине 40 степени, првата мисла ни е како да го заштитиме телото. Купуваме вода, бараме сенка и се криеме во климатизирани простории. Но, додека физичките последици како дехидратација и сончаница се видливи, лекарите предупредуваат на една подеднакво опасна, но невидлива закана. Екстремно топлото време, освен на физичкото, остава сериозни последици и врз менталното здравје на луѓето. Психологот Мирјана Јовановска Стојановска вели дека граѓаните веќе знаат дека треба да бидат хидрирани и да престојуваат во разладени простории, но предупредува дека недостатокот на електролити има голема улога во појавата на анксиозна состојба.

Според објаснувањата на лекарите, топлото време и високите температури директно го зголемуваат нивото на стрес, раздразливост и анксиозност, бидејќи телото вложува дополнителен напор за да се олади, што пак го нарушува сонот и рамнотежата на хемикалиите во мозокот. Како последица на високите температури очекувани појави се нарушен сон, зголемена агресија, пад на концентрација.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Подготвени сме како никогаш досега, и организациски и оперативно за борбата со евентуалните пожари летово“ – вели за Канал 5 директорот на ДЗС Стојанче Ангелов, кој посочи дека од први јули, со владина одлука, на сила стапува кризна состојба, со цел брза и координирана реакција на институциите, оти влегуваме во сезоната на опасност од пожари. Ангелов додава дека во наредните неколку дена и претседателката Силјановска-Давкова ќе издаде наредба на армијата да биде на готовс, за истата да биде подготвена за учество во гаснење при исклучително сериозни ситуациии.

„Владата го прифати предлогот на управувачкиот комитет и кризната состојба ќе почне да тече од први јули ова лето. Тоа значи, од оној организациски аспект, од аспект на можност за брза реакција, ставање во функција на било кој државен ресурс ние ќе бидеме подготвени, бидејќи минатите години губевме време и во овој дел. Значи ние треба да чекаме да почне да гори за да прогласиме кризна состојба, сум се обидел и порано ова да го наметнам, но од минатата година навистина забележувам голема промена во овој дел.“

Дирекцијата, уверува Ангелов, по неколку години ги има целосно подготвени ресурсите за гаснење и од небо и од земја. Трите ер-трактори се сервисирани и на располагање на тројцата пилоти. Специјалните возила на ДЗС, кои се околу 40тина, можат да дејствуваат веднаш ако има неопходност, а во моментов се работи на дорегрутација на возачите и операторите за нив. Сепак, клучен фактор во справувањето, но и избегнувањето на пожарите се и граѓаните, кои мора да бидат исклучително внимателни, а кои во изминативе години покажале висока свесност, наспроти подметнувачите.

„Бројот на несовесни граѓани би го измерил во промили, значи од 1000 можеби еден, а можеби и помалку, затоа што, ако ние минатото лето имавме нешто повеќе од 3000 пожари, значи имаме 3.000 причинители, дел од нив ако биле удар од гром, електрични уреди и т.н., ако земеме предвид дека еден сторител можеби намерно предизвикал десетина или повеќе пожари, сепак доаѓаме до една мала бројка на граѓани кои со своето несовесно поведение или уште полошо, намерно предизвикале пожар.“

Во претстојните години Ангелов вели дека главен фокус е зголемувањето на бројот на ер-тракторите, барем уште три, а воедно и да се ангажираат дополнителни пет пилоти, на чиј евентуален ангажман веќе се работи.

Според искуствата од минатите години, најкритичните пожари се палеа околу половината на јули, а рекордот во 2025 година беа 44 пожари во еден ден, односно, 66 пожари годината претходно.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.