Култура

Блажевска: Од април санација на западиот дел од гледалиштето во театарот во Стоби

Од април санација на западиот дел од гледалиштето во театарот во Стоби, за враќање на фестивалот на античка драма ќе се причека.

Од април се очекува да започне санацијата на мермерните седишта на западната половина од гледалиштето во театарот во Стоби. в.д. директорката на националната установа Стоби, Силвана Блажевска во интервју за МИА вели дека ако санацијата заврши годинава, ќе може овој дел да се користи за разни културни настани но со ограничен број на посетители. За повторно враќање на Интернационалниот фестивал а античка драма „Стоби“ на сцената на театарот во Стоби, Блажевска вели дека ќе се причека некоја година. ИФАД „Стоби“ веќе неколку години поради небезбедното гледалиште, наместо во театарот во Стоби, се одржува на сцената на Театарот „Јордан Хаџи Константинов-Џинот во Велес.

Во интервјуто, Блажевска открива дека фокусот на истражувањата во Стоби годинава ќе биде ставен на Градбата со арки, на доистражување на големата сала и конзервација на ѕидовите.

Блажевска, која е и археолог со долгогодишно истражувачка работа во Стоби, во интервјуто зборува и за плановите за работата во Стоби во 2025 година согласно одобрените средства од Министерството за култура и туризам.

Овој локалитет, минатата година го посетители 20.000 посетители, а рекордна посетеност имало во 2023 година кога се регистрирани 20.555 посетители.

Интервјуто го објавуваме во целост:

Г. Блажевска, на што ќе работите годинава во театарот во Стоби?

- Во театарот во Стоби годинава ќе работиме на чистење и санација на оригинално сочуваните мермерни седишта на западната половина од гледалиштето. Планираме работите во театарот во Стоби годинава да започнат во април, а ако успееме да ги завршиме оваа година, се надеваме дека барем западната половина на театарот ќе може повторно да се користи за разни културни настани, но со ограничен број на посетители. Сепак, се зависи од состојбата на радијалните ѕидови што ги носат седиштата, кои ќе ја диктираат динамиката на работа и потребните средства, а тоа ќе можеме да го видиме откако ќе се кренат пропаднатите седишта.

За повторното враќање на Интернационалниот Фестивал на античка драма, ИФАД „Стоби“ во театарот во Стоби со многубројна публика, сепак треба да се почека некоја година.

Што е потребно за враќање на публиката во театарот во Стоби?

- За тоа е потребно враќање на мермерните седишта на источната половина на гледалиштето, доистражување и конзервација на остатоците од горниот дел на гледалиштето и реконструкција на дијазомата кои би овозможиле употреба на капацитетот на целата долна половина од гледалиштето на театарот за културни настани. Но, ова се зафати кои побаруваат сериозни финансиски средства, не само за конзерваторско-реставраторските работи на ѕидовите, туку и за набавка на мермерните седишта. Оригиналните седишта се изработени од мермер носен од прилепските мермерни лежишта, а реставрацијата се изведува со оригинални материјали.

Кои проекти Ви се одобрени од Министерството за култура и туризам, со колку средства?

- Фокусот оваа година е ставен на Градбата со арки, на доистражување на големата сала и конзервација на ѕидовите. Тој е единствен ваков објект на Балканот, со фантастична ѕидна и подна декорација, граден во 2-от век од новата ера.. Откриен е во текот на 1970-тите години, истражуван во 1980-тите и во периодот од 2001 до 2010 година. Објектот се состои од голема сала и две апсидални простории поплочен со разнобојни мермерни плочки во техника сектиле. Ѕидовите биле исто така украсени со мермер, со штуко и фрески, а во нишите стоеле позлатени скулптури. Постарите истражувачи претпоставувале дека бил бања, градски архив или курија, но веројатно станува збор за објект со мултуфункционална намена кој вклучува библиотека и церемонијална сала. Заради големината, архитектонските решенија, внатрешната луксузна декорација и бројните скулптури сметаме дека станува збор за исклучителнно значаен објект. Неговото истражување, конзервација и презентација ќе придонесе не само во збогатување на научните сознанија за урбаниот развој на градот во римскиот империјален период, туку и во презентација на локалитетот како целина.

Како што веќе информирав, годинава во Стоби ќе се работи и на чистење и санација на оригинално сочуваните седишта на западната половина од гледалиштето на театарот, а ќе се доврши и конзервацијата на јужниот бедем и на дел од резиденцијалниот и комерцијален кварт од 6-от век.

Како и секоја година, така и оваа се одвоени средства за тековно одржување на локалитетот што е важно за туристичката презентација. Проектот за конзервација на керамика и стакло продолжува и оваа година, а доделени се средства и за опремување на Центарот за посетители со систем за ладење, греење и вентилација којшто е неопходен за музејски простор, а кој бил изоставен при реконструкција на објектот. Инаку, проектот за санација и адаптација на Старата железничка станица во Центар за посетители, досега беше финансиран од Интерег програмата за погранична соработка и е делумно реализиран. Неопходни се дополнителни интервенции внатре во објектот, како и уредување на околниот простор пред да биде пуштен во функција.

Годинава, сите проекти за Стоби финансирани од Министерството за култура и туризам се со вкупна сума од шест милиони и шестотини илјади денари, што е двојно повеќе од минатата година.

Имате ли и други проекти на кои работевте изминатите години и дали тие ќе продолжат годинава?

- Се разбира дека продолжуваме и со меѓународните проекти. Колегите од Фондацијата „Балканско наследство“ ме информираа дека Школата за археологија е пополнета уште во јануари, а во тек е уписот на студенти за Школата за керамика и за двете нови работилници, за конзервација на архитектонско наследство и за фотограметрија и 3Д документација. Се надеваме дека ќе продолжи и конзервацијата на Теодосијанската палата.

На есен ќе се одржат две работилници како дел од проектот DIGI Heritage Hubs, првата во Стоби, а втората во Виминациум во Србија, кои имаат за цел да понудат нови дигитални решенија за презентација на културно наследство. Проектот е поддржан од УНЕСКО, а финансиран од Европската Унија, во кој покрај м-р Димитар Николовски од НУ Стоби, учествуваат и колеги од Археолошкиот Институт на Србија, MuZEH LAB од Албанија, PROCULT од Италија и Центарот за социјални иновации Блинк 42-21 од Скопје. Во соработка со Блинк 42-21 се работи на уште еден проект којшто се однесува на виртуелна реконструкција на Градбата со арки, во која покрај м-р Гоце Павловски од Стоби учествуваат и м-р Димитрис Цалканис, дигитален уметник чија специјалност е културното наследство и д-р Хрисантос Канелопулос професор на Националниот и Каподистриев универзитет во Атина.

Што ќе направите за поголема промоција на Стоби? Дали се планира изработка на нови сувенири и книги или реиздавање на старите книги за Стоби, кои се барани од посетителите?

- Нашата цел е зголемување на видливоста на археолошкиот локалитет Стоби и зголемување на бројот на посетители преку поголема активност и едукативни програми на социјалните мрежи, нова интернет страница за локалитетот, збогатување на сувенирницата со комерцијални копии и сувенири, виртуелни и други интерактивни проекти. Во текот на истражувањата и конзерваторските зафати планираме Отворени денови за посетители, во кои ќе им овозможиме поблиску да се запознаат со нашата работа. Од 2010 година од кога водиме статистика за бројот на посетители во Стоби кога се забележани 11.860 посетители до денес бројот е зголемен на 20.000 посетители во 2024 година. Единствена година кога е поминат овој праг е 2023 година, кога се регистрирани рекордни 20.555 посетители, после трите кастрофални години на пандемијата.

Конечно ќе излезе од печат петтиот том од „Студиите за старините на Стоби“ во кој се публикуваат трудовите презентирани на Меѓународната археолошка конференција „Меѓу истокот и западот. Стоби и градовите во римските провинции на Балканот“, што се одржа во 2018 година. Оваа година планираме и публикување на монографија за Стоби, луксузно издание наменето за поширока публика, кое е финансирано исто така од Џ.М.Каплан Фондот. Во рамки на едицијата „Студии за старините на Стоби“, серија монографии се планираат и повеќе публикации за театарот, западната некропола и светилките од Стоби. Ќе видиме колку ќе бидеме во можност да публикуваме со сопствени приходи.

Кои се позначајните реализирани проекти во 2024 година?

- Во 2024 година во рамки на Годишната програма за работа на установата беа финансирани неколку проекти од областа на заштитата на културното наследство: археолошки доистражувања и конзервација на театарот, јужниот бедем, епископската базилика и на дел од резиденцијалниот и комерцијален кварт од 6-от век. Финансиските средства беа намалени, па оттука и теренските активности беа изведувани пократко време и со намален обем. Во рамки на музејската дејност беа финансирани два проекти: работилницата наречена „Конзерваторски материјали – од наука и примена“ што се одржуваше од 16 до18 октомври лани и конзервација на керамички и стаклени предмети од збирките на Стоби.

Како и секоја година, во соработка со Фондацијата Балканско наследство од Бугарија, беа реализирани меѓународната Школа за археологија и работилниците за конзервација на керамика, стакло и мозаик, како и меѓународниот проект за конзервација на Теодосијанската палата, кој е финансиран од Џ.М.Каплан Фондот од САД. Проектот е реализиран со меѓународен тим на конзерватори за архитектонско наследство предводен од д-р Дејвид Карингтон од Скилингтон Воркшоп од Англија, во кој учествуваше и тимот од Стоби. Ова беше исклучително важен проект за нас, особено од аспект на пристапот во конзервацијата на археолошко наследство, во кој вработените во Стоби имаа можност да се стекнат со практична обука./МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Болница принудила родители да си го земат мртвото бебе и да го однесат дома- не им се исплатувало поинаку (ФОТО)

Брачен пар од американската држава Вашингтон тврди дека биле принудени да го однесат телото на својот починат син дома откако момчето починало во болница која сега ја тужат за наводно предизвикување на тешка емоционална болка.

Александар и Наталија Јеремеев добиле син, Мајкл, кој е роден во Сиетл на почетокот на 2024 година со Даунов синдром и други компликации поради кои ги поминал првите шест месеци од својот живот во болница.

Но, неколку месеци откако бил отпуштен од болница, кога Мајкл имал осум месеци, Јеремеев го однеле момчето на семејно патување во Орегон, каде што присуствувале на црковен собир, според неодамна поднесената граѓанска тужба, објави Дејли Меил.

Додека биле надвор од државата, неколку часа оддалечени од својот дом, бебето почнало брзо да дише доцна таа вечер, а неговите родители го однеле брзо во болницата Салем кратко по полноќ на 22 септември 2024 година, се наведува во тужбата.

Болничкиот персонал се обидел да преземе мерки за спасување на животот, но момчето било прогласено за мртво во 2:44 часот наутро. Во тужбата се тврди дека по смртта на Мајкл, на родителите им било кажано да се оддалечат од неговото тело додека чекале на лекарот, кој никогаш не се појавил. Тие наводно постојано прашувале за можноста нивниот син да биде вратен во Сиетл, но персоналот им кажал дека немаат потребна документација и дека транспортот на бебето до погребален дом би бил премногу скап, се тврди во тужбата. Наместо тоа, на родителите наводно им било советувано да се вратат дома со часови во својот автомобил, со безживотното тело на нивното бебе на задното седиште. Во тужбата се тврди дека персоналот не понудил да го смести телото на Мајкл во мртовечница и дека на родителите им била дадена само белешка од лекарот, напишана на формулар за рецепт, во која се наведува дека нивниот син починал во болницата. Родителите дополнително тврдат дека не им била дадена вистинска можност да ја обработат смртта на нивниот син, да организираат достоинствен транспорт на неговите останки или да се консултираат со семејството. Кога го прашале персоналот како безбедно да го транспортираат телото на Мајкл, на Јеремејеви првично им било кажано да го стават на седиштето во автомобилот.

Hospital forced parents to carry their dead baby out its doors and drive him to funeral home themselves after saying it would be 'too expensive' to do so, lawsuit alleges https://t.co/pe0owEalVS
— Daily Mail (@DailyMail) September 23, 2026

Откако мајката на момчето рекла дека е загрижена дека неговото тело ќе се вкочани, на двојката им било советувано да го положат рамно на задното седиште со ќебе преку него.

Мајката на Мајкл на крајот била принудена да го изнесе неговото тело од болницата во семејниот автомобил пред таткото на момчето да се врати во Сиетл на долгото, четиричасовно возење, се наведува во тужбата.

На пат кон дома, родителите морале да се јават во неколку погребални агенции пред да најдат едно што ќе ги прифати останките на нивниот син. Откако пристигнале, таткото морал да ги исчисти телесните течности што се влеале на задното седиште од семејното возило.

Јеремееви ги навеле „Салем хелт“, „Салем хелт болници и клиники“, „Сервисот за итни случаи во Салем“ и д-р Стефани Соренсен како обвинети во нивната тужба.

Во граѓанската тужба се тврди дека обвинетите не ги следеле политиките во врска со документацијата, семејната поддршка и ракувањето со телото на Мајкл.

Јеремејеви бараат 10 милиони долари нематеријална отштета за екстремната емоционална болка и психолошката штета наводно предизвикана од постапките на обвинетите.

Наталија Јеремејев јавно го оплакуваше својот син на социјалните мрежи на првата годишнина од неговата смрт.

„Ни недостигаш и многу те сакаме! Се радуваме на вечноста, каде што повторно ќе се сретнеме и цврсто ќе те прегрнеме! Секогаш ќе бидеш во нашите срца“, напиша таа во објава на Фејсбук.

Според објавите на социјалните мрежи, семејството има четири преживеани деца, вклучувајќи близнаци што ги добија во август 2025 година. Мајкл беше нивното трето дете.

Тагови: бебе болница

Шоу биз

Сталоне ги откри деталите за долгогодишната кавга со Шварценегер: Не беше шега

Силвестер Сталоне отворено проговори за своето долгогодишно соперништво со Арнолд Шварценегер кое траеше повеќе од две децении.

Иако многумина мислеа дека нивното соперништво е само дел од холивудскиот имиџ, Сталоне потврди дека меѓу нив постоела вистинска нетрпеливост некое време.

Сè започнало на доделувањето на наградите Златен глобус

Сè започна на доделувањето на наградите Златен глобус во 1977 година. Неговиот филм „Роки“ ја освои наградата за најдобра драма, но Сталоне пропушти неколку индивидуални награди за кои беше номиниран. Тој тврди дека Шварценегер, кого едвај го познавал во тоа време, му се потсмевал во текот на вечерта.

Сталоне за Variety изјави дека во еден момент го изгубил трпението, зграбил голема чинија со цвеќе и ја фрлил кон Шварценегер. Тој инцидент, според него, го означил почетокот на нивното долгогодишно соперништво. На врвот на нивните кариери, двајца акциони херои се бореле за исти филмски улоги и се обидувале да се надминат еден со друг.

Сталоне ја споредил нивната врска со големите соперништва што ја обележале историјата. „Гледате свирепост. Беше смртен непријател“, изјави тој за Sunday Times. „Исто беше и со Арнолд. Бевме во сериозен конфликт, без шега. Беше како прашање на живот или смрт. Требаше да завршиме заедно во Римскиот Колосеум.“

Сепак, тој верува дека токму ова соперништво ги турнало да бидат подобри. „Како кога едниот борец го навредува другиот, па вториот тренира уште посилно за да го победи. Апсолутно ни требаа еден со друг“, рече тој.

Сепак, нивниот однос се промени со текот на времето

Сталоне зборуваше за нивната врска и претходно. Во 2022 година, тој призна дека имало период кога „не можеле да поднесат ниту да бидат во иста просторија“.

Сепак, нивниот однос се променил со текот на времето, а клучен момент бил заедничкото лансирање на синџирот ресторани Планет Холивуд. Шварценегер рекол дека дотогаш веќе „ја надминал таа фаза“ и дека идејата, која им ја предложиле нивните заеднички адвокати, му изгледала одлична.

Подоцна глумеле заедно во четири филма од франшизата „Платеници“. Сталоне се појави и во документарецот „Арнолд“ на Нетфликс од 2023 година, каде што рече дека Шварценегер е „супериорен“ и дека „има одговори на сè“.

Што рече Шварценегер

Минатата година, Шварценегер потврди и во радио емисијата на Енди Коен на „СириусХМ“ дека двајцата „навистина се мразеле“ во еден момент. „Се напаѓавме еден со друг, правевме грди работи и зборувавме ужасни работи, сите тие работи“, се присети актерот.

Други познати актери како Брус Вилис и Деми Мур, кои беа меѓу првите инвеститори, учествуваа во лансирањето на „Планет Холивуд“, кое се отвори во 1991 година. Шварценегер го продаде својот удел во синџирот ресторани во 2000 година.

Тагови: Арнолд Шварценегер Силвестер Сталоне

Балкан

Бугарија ќе се бори против кладилниците: Градовите ни се претворија во Лас Вегас

Кладилниците и казината повеќе нема да можат да доминираат на улиците со своите осветлени реклами, додека сериозните царински прекршоци во иднина би можеле да ескалираат од административен прекршок во кривично дело.

Бугарија подготвува голем пакет промени со кои властите истовремено сакаат да ја заострат борбата против шверцот и драстично да го ограничат присуството на индустријата за коцкање во јавниот простор.

Премиерот Румен Радев ги објави новите мерки пред владина седница, велејќи дека владата сака многу построг модел на регулирање на коцкањето, поголема транспарентност и ограничување на зависноста од коцкање, како што објави eKapija.

Тој особено ги издвои рекламите и изгледот на самите објекти.

- Не сакаме нашите градови да изгледаат како Лас Вегас - е пораката на бугарскиот премиер, како што објавија локалните медиуми.

Кладилниците и казината повеќе нема да можат да блеснат на секој чекор

Една од најголемите промени ќе се однесува на рекламирањето на коцкањето.

Владата предлага речиси целосна забрана за рекламирање на игри на среќа, со цел повеќе да не бидат изложени на граѓаните, особено на децата и младите, на дневна основа.

Промените нема да завршат само со телевизиските, интернет или други класични реклами. Според најавите од Софија, ќе бидат воведени ограничувања и за надворешниот изглед на казината и обложувалниците.

Идејата е излозите и фасадите повеќе да не бидат покриени со агресивни осветлени реклами и екрани што го привлекуваат вниманието на минувачите. Владата најавува и промени во даночниот третман на секторот, објаснувајќи дека сака пофер оданочување и поголема транспарентност.

Повеќе од 45.000 луѓе веќе се во регистарот

Податоците од Бугарската национална агенција за приходи, исто така, покажуваат дека проблемот не е само естетски. Повеќе од 45.000 луѓе се во регистарот на лица кои треба да бидат заштитени од пристап до игри на среќа поради проблеми со коцкањето.

Даночните инспектори спроведоа 626 инспекции на коцкарници во текот на изминатата година и открија 766 прекршоци. Изречени се санкции во вредност од околу 632.000 евра, а приближно половина од откриените неправилности се поврзани со неправилно водење евиденција.

Една од важните задачи на инспекторите е да проверат дали обложувалниците и казината дозволуваат влез на лица од регистарот на ранливи граѓани.

Истовремено, се преземаат мерки против шверцот

Додека ги заострува правилата за индустријата за коцкање, бугарската влада отвора уште еден фронт, царината.

Предложени се измени според кои одредени царински прекршоци повеќе нема да се третираат како само административни прекршоци. Посериозните случаи треба да станат кривични дела, додека шверцот ќе се третира како сериозен криминал.

Целта е да се зголеми одговорноста за нелегалниот увоз и промет на стоки и да се зајакне одвраќачкиот ефект на казните.

Овие промени доаѓаат по неколку големи акции на бугарските институции. Само овој месец, локалната полиција и царината открија шема за извлекување и продажба на конфискувана шверцувана стока од царинските складишта.

Во акцијата првично беа уапсени девет службеници и цивили, вклучувајќи шест царински службеници, додека обвинителството потоа поднесе обвиненија против пет лица под сомнение за учество во организирана криминална група.

Бугарија ги заострува правилата

Двете иницијативи на прв поглед имаат малку заедничко - едната се однесува на обложувалниците и казината, другата на царината. Сепак, обете се дел од поширок обид на државата да ја заостри контролата врз областите каде што се тргува со големи пари.

За граѓаните, највидливата промена сигурно ќе биде на улиците. Доколку се усвојат предложените мерки, бугарските обложувалници и казина ќе мора да станат значително помалку впечатливи отколку што се денес.

Пораката од властите е доста едноставна - градовите не треба да изгледаат како Лас Вегас.

Тагови: кладилници Лас Вегас