Култура

Блажевска: Од април санација на западиот дел од гледалиштето во театарот во Стоби

Од април санација на западиот дел од гледалиштето во театарот во Стоби, за враќање на фестивалот на античка драма ќе се причека.

Од април се очекува да започне санацијата на мермерните седишта на западната половина од гледалиштето во театарот во Стоби. в.д. директорката на националната установа Стоби, Силвана Блажевска во интервју за МИА вели дека ако санацијата заврши годинава, ќе може овој дел да се користи за разни културни настани но со ограничен број на посетители. За повторно враќање на Интернационалниот фестивал а античка драма „Стоби“ на сцената на театарот во Стоби, Блажевска вели дека ќе се причека некоја година. ИФАД „Стоби“ веќе неколку години поради небезбедното гледалиште, наместо во театарот во Стоби, се одржува на сцената на Театарот „Јордан Хаџи Константинов-Џинот во Велес.

Во интервјуто, Блажевска открива дека фокусот на истражувањата во Стоби годинава ќе биде ставен на Градбата со арки, на доистражување на големата сала и конзервација на ѕидовите.

Блажевска, која е и археолог со долгогодишно истражувачка работа во Стоби, во интервјуто зборува и за плановите за работата во Стоби во 2025 година согласно одобрените средства од Министерството за култура и туризам.

Овој локалитет, минатата година го посетители 20.000 посетители, а рекордна посетеност имало во 2023 година кога се регистрирани 20.555 посетители.

Интервјуто го објавуваме во целост:

Г. Блажевска, на што ќе работите годинава во театарот во Стоби?

- Во театарот во Стоби годинава ќе работиме на чистење и санација на оригинално сочуваните мермерни седишта на западната половина од гледалиштето. Планираме работите во театарот во Стоби годинава да започнат во април, а ако успееме да ги завршиме оваа година, се надеваме дека барем западната половина на театарот ќе може повторно да се користи за разни културни настани, но со ограничен број на посетители. Сепак, се зависи од состојбата на радијалните ѕидови што ги носат седиштата, кои ќе ја диктираат динамиката на работа и потребните средства, а тоа ќе можеме да го видиме откако ќе се кренат пропаднатите седишта.

За повторното враќање на Интернационалниот Фестивал на античка драма, ИФАД „Стоби“ во театарот во Стоби со многубројна публика, сепак треба да се почека некоја година.

Што е потребно за враќање на публиката во театарот во Стоби?

- За тоа е потребно враќање на мермерните седишта на источната половина на гледалиштето, доистражување и конзервација на остатоците од горниот дел на гледалиштето и реконструкција на дијазомата кои би овозможиле употреба на капацитетот на целата долна половина од гледалиштето на театарот за културни настани. Но, ова се зафати кои побаруваат сериозни финансиски средства, не само за конзерваторско-реставраторските работи на ѕидовите, туку и за набавка на мермерните седишта. Оригиналните седишта се изработени од мермер носен од прилепските мермерни лежишта, а реставрацијата се изведува со оригинални материјали.

Кои проекти Ви се одобрени од Министерството за култура и туризам, со колку средства?

- Фокусот оваа година е ставен на Градбата со арки, на доистражување на големата сала и конзервација на ѕидовите. Тој е единствен ваков објект на Балканот, со фантастична ѕидна и подна декорација, граден во 2-от век од новата ера.. Откриен е во текот на 1970-тите години, истражуван во 1980-тите и во периодот од 2001 до 2010 година. Објектот се состои од голема сала и две апсидални простории поплочен со разнобојни мермерни плочки во техника сектиле. Ѕидовите биле исто така украсени со мермер, со штуко и фрески, а во нишите стоеле позлатени скулптури. Постарите истражувачи претпоставувале дека бил бања, градски архив или курија, но веројатно станува збор за објект со мултуфункционална намена кој вклучува библиотека и церемонијална сала. Заради големината, архитектонските решенија, внатрешната луксузна декорација и бројните скулптури сметаме дека станува збор за исклучителнно значаен објект. Неговото истражување, конзервација и презентација ќе придонесе не само во збогатување на научните сознанија за урбаниот развој на градот во римскиот империјален период, туку и во презентација на локалитетот како целина.

Како што веќе информирав, годинава во Стоби ќе се работи и на чистење и санација на оригинално сочуваните седишта на западната половина од гледалиштето на театарот, а ќе се доврши и конзервацијата на јужниот бедем и на дел од резиденцијалниот и комерцијален кварт од 6-от век.

Како и секоја година, така и оваа се одвоени средства за тековно одржување на локалитетот што е важно за туристичката презентација. Проектот за конзервација на керамика и стакло продолжува и оваа година, а доделени се средства и за опремување на Центарот за посетители со систем за ладење, греење и вентилација којшто е неопходен за музејски простор, а кој бил изоставен при реконструкција на објектот. Инаку, проектот за санација и адаптација на Старата железничка станица во Центар за посетители, досега беше финансиран од Интерег програмата за погранична соработка и е делумно реализиран. Неопходни се дополнителни интервенции внатре во објектот, како и уредување на околниот простор пред да биде пуштен во функција.

Годинава, сите проекти за Стоби финансирани од Министерството за култура и туризам се со вкупна сума од шест милиони и шестотини илјади денари, што е двојно повеќе од минатата година.

Имате ли и други проекти на кои работевте изминатите години и дали тие ќе продолжат годинава?

- Се разбира дека продолжуваме и со меѓународните проекти. Колегите од Фондацијата „Балканско наследство“ ме информираа дека Школата за археологија е пополнета уште во јануари, а во тек е уписот на студенти за Школата за керамика и за двете нови работилници, за конзервација на архитектонско наследство и за фотограметрија и 3Д документација. Се надеваме дека ќе продолжи и конзервацијата на Теодосијанската палата.

На есен ќе се одржат две работилници како дел од проектот DIGI Heritage Hubs, првата во Стоби, а втората во Виминациум во Србија, кои имаат за цел да понудат нови дигитални решенија за презентација на културно наследство. Проектот е поддржан од УНЕСКО, а финансиран од Европската Унија, во кој покрај м-р Димитар Николовски од НУ Стоби, учествуваат и колеги од Археолошкиот Институт на Србија, MuZEH LAB од Албанија, PROCULT од Италија и Центарот за социјални иновации Блинк 42-21 од Скопје. Во соработка со Блинк 42-21 се работи на уште еден проект којшто се однесува на виртуелна реконструкција на Градбата со арки, во која покрај м-р Гоце Павловски од Стоби учествуваат и м-р Димитрис Цалканис, дигитален уметник чија специјалност е културното наследство и д-р Хрисантос Канелопулос професор на Националниот и Каподистриев универзитет во Атина.

Што ќе направите за поголема промоција на Стоби? Дали се планира изработка на нови сувенири и книги или реиздавање на старите книги за Стоби, кои се барани од посетителите?

- Нашата цел е зголемување на видливоста на археолошкиот локалитет Стоби и зголемување на бројот на посетители преку поголема активност и едукативни програми на социјалните мрежи, нова интернет страница за локалитетот, збогатување на сувенирницата со комерцијални копии и сувенири, виртуелни и други интерактивни проекти. Во текот на истражувањата и конзерваторските зафати планираме Отворени денови за посетители, во кои ќе им овозможиме поблиску да се запознаат со нашата работа. Од 2010 година од кога водиме статистика за бројот на посетители во Стоби кога се забележани 11.860 посетители до денес бројот е зголемен на 20.000 посетители во 2024 година. Единствена година кога е поминат овој праг е 2023 година, кога се регистрирани рекордни 20.555 посетители, после трите кастрофални години на пандемијата.

Конечно ќе излезе од печат петтиот том од „Студиите за старините на Стоби“ во кој се публикуваат трудовите презентирани на Меѓународната археолошка конференција „Меѓу истокот и западот. Стоби и градовите во римските провинции на Балканот“, што се одржа во 2018 година. Оваа година планираме и публикување на монографија за Стоби, луксузно издание наменето за поширока публика, кое е финансирано исто така од Џ.М.Каплан Фондот. Во рамки на едицијата „Студии за старините на Стоби“, серија монографии се планираат и повеќе публикации за театарот, западната некропола и светилките од Стоби. Ќе видиме колку ќе бидеме во можност да публикуваме со сопствени приходи.

Кои се позначајните реализирани проекти во 2024 година?

- Во 2024 година во рамки на Годишната програма за работа на установата беа финансирани неколку проекти од областа на заштитата на културното наследство: археолошки доистражувања и конзервација на театарот, јужниот бедем, епископската базилика и на дел од резиденцијалниот и комерцијален кварт од 6-от век. Финансиските средства беа намалени, па оттука и теренските активности беа изведувани пократко време и со намален обем. Во рамки на музејската дејност беа финансирани два проекти: работилницата наречена „Конзерваторски материјали – од наука и примена“ што се одржуваше од 16 до18 октомври лани и конзервација на керамички и стаклени предмети од збирките на Стоби.

Како и секоја година, во соработка со Фондацијата Балканско наследство од Бугарија, беа реализирани меѓународната Школа за археологија и работилниците за конзервација на керамика, стакло и мозаик, како и меѓународниот проект за конзервација на Теодосијанската палата, кој е финансиран од Џ.М.Каплан Фондот од САД. Проектот е реализиран со меѓународен тим на конзерватори за архитектонско наследство предводен од д-р Дејвид Карингтон од Скилингтон Воркшоп од Англија, во кој учествуваше и тимот од Стоби. Ова беше исклучително важен проект за нас, особено од аспект на пристапот во конзервацијата на археолошко наследство, во кој вработените во Стоби имаа можност да се стекнат со практична обука./МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Извадиле тигар од кафез за да снимат ТикТок видео- момче загина пред очите на татко му (Вознемирувачко видео)

Деветнаесетгодишно момче почина од сериозни повреди откако беше нападнато од тигар во приватна фарма за диви животни во пакистанскиот град Лахор.

По трагичниот инцидент, полицијата уапси три лица, вклучувајќи го сопственикот на фармата и добро познат корисник на TikTok.

Животното ја загуби контролата

Нападот се случил во среда вечерта на фарма во населбата Кана, кога, според полициското соопштение, корисник на ТикТок дошол на имотот за да снима содржина со тигарот.

За време на снимањето, животното ја изгубило контролата и го нападнало 19-годишниот земјоделски работник Талха, кој претрпел повреди опасни по живот. Младиот човек бил однесен во приватна болница, каде подоцна починал, објавува Bild.

Според локалните медиуми, тигарот претходно бил изнесен од кафезот за да снима видео содржина за социјалните медиуми. Во времето на нападот, животното било надвор од кафезот, врзано со долг синџир.

Таткото и братот на починатиот млад човек, кој исто така работел на фармата, наводно биле присутни на нападот.

View this post on Instagram

A post shared by Arab News Pakistan (@arabnewspk)

Покрената е кривична постапка

Во жалбата поднесена од таткото на жртвата се наведува дека тигарот бил изваден од кафезот за да учествува во снимањето, што е забрането со прописите во пакистанската покраина Пенџаб.

Чувањето големи мачки во таа покраина е предмет на строги правила. Животните мора да бидат регистрирани и микрочипирани, додека јавното прикажување на животни надвор од затворените простори е изрично забрането.

По нападот, полицијата ги уапси сопственикот на фармата, Фејза, и TikToker-от, а трето лице подоцна беше приведено.

Истражителите проверуваат дали сопственикот имал важечка дозвола за чување на тигарот, какви безбедносни мерки биле спроведени на имотот и дали имало небрежност што довела до смртта. Покрената е и кривична постапка.

Властите запленија и 33 лавови

Тигарот беше предаден на надлежните служби за заштита на дивите животни, додека, според пакистанските медиуми, од фармата беа запленети и 33 лавови. Медиумските извештаи наведуваат дека лиценцата за работа на фармата истечела во 2025 година.

Полицијата истражува и вели дека по нападот, бил направен првичен обид сериозните повреди на младиот човек да се прикажат како резултат на напад од куче, а не од тигар.

Сè уште не е познато кој се обидел да ги прикрие вистинските околности на инцидентот или од која причина. Истрагата за околностите на трагедијата е во тек.

Тагови: тигар Тик Ток

Бизарно

Тинејџери направија хаос на рингишпил- луѓето врескаат и летаат на сите страни (ВИДЕО)

Полицијата во американската сојузна држава Џорџија соопшти дека двајца 13-годишници предизвикале застрашувачки инцидент на саемски рингишпил, во кој се повредени неколку лица, меѓу кои и две деца.

Тинејџерите ги игнорирале предупредувањата да не се грабнуваат и влечат еден на друг за лулашките за време на возењето. Поради ова, како што се наведува, настанал „целосен хаос“ - патниците неконтролирано се свртеле и налетале еден на друг.

Канцеларијата на шерифот на округот Колумбија изјави за локалните станици CBS WRDW и WKRC дека 13-годишните деца биле предупредени пред да започне возењето да не се фаќаат еден за друг и да не ги свртуваат седиштата еден кон друг. Сепак, тие го направија тоа, пренесуваат медиумите. Против двајцата тинејџери се поднесени кривични пријави, јавува Law&Crime.

На видеото кое стана вирално и објавено на Јутјуб и на социјалните мрежи, рингишпилот на есенскиот саем на округот Колумбија во Гроутаун може да се види како се врти надвор од контрола додека патниците се во паника.

Кристен Марфи, мајка чии две деца биле на вртелешката, изјавила за WRDW дека сè изгледа како „тотален хаос“ и дека се плаши дека средството ќе „се распадне“ пред нејзините очи.

„Не знам дали некогаш повторно ќе одам на саем“, рече Марфи.

„Овие уреди постојано се поставуваат и се симнуваат. Ги оставате децата да ве зборуваат да одите на возење, мислите дека тоа е добра идеја. А потоа, следниот момент, се случува вакво нешто“, додаде таа.

Новинарката на WRDW Мередит Андерсон во саботата објави на Фејсбук дека една жена била повредена кога се судриле лулашките и била однесена од саемот со брза помош. Подоцна, таа извести дека жената сè уште е во болница.

Според извештаите, најмалку две деца се повредени.

На видеото се гледа како рингишпилот ги врти патниците наоколу и успорува додека две лица на одделни висечки лулашки се обидуваат да се држат еден за друг, според WRDW. Според медиумот, се чини дека рингишпилот станал нестабилен додека лулашките се вртеле околу централната структура.

Портпаролот на канцеларијата на шерифот изјави за WRDW дека истражителите веруваат дека тинејџерите намерно предизвикале рингишпилот да изгуби контрола. На нивните родители им била доставена документација со детали за обвиненијата, а двајцата тинејџери потоа им биле предадени на нивните родители.

Властите не дадоа дополнителни детали за обвиненијата. Според WKRC, тинејџерите биле обвинети за непристојно однесување.

Погледнете ја снимката од овој хаос:

🚨 The Columbia County Sheriff’s Office has charged two 13 year olds following an incident at the county’s fall fair. Deputies believe the teens intentionally grabbed onto one another while on a swing ride, despite prior warnings from staff not to do so. As the ride slowed, it became unstable, causing swings to slam together violently. A woman was injured and taken from the fairgrounds in an ambulance, while two children were treated for minor injuries. #ColumbiaCounty #FairSafety #PublicSafety #CrimeNews #GeorgiaNews
— Amy Leigh (@IAmyLeigh) November 8, 2026

Тагови: рингишпил тинејџери

Европа

Макрон се обиде да ја прегрне исландската премиерка- настана непријатен момент

Францускиот претседател Емануел Макрон се најде во малку незгодна ситуација на самитот на Европската политичка заедница во Даблин кога се обиде да ја прегрне исландската премиерка Криструн Фростадотир.

Францускиот претседател Емануел Макрон се најде во малку незгодна ситуација на самитот на Европската политичка заедница во Даблин кога се обиде да ја прегрне исландската премиерка Криструн Фростадотир, но таа, судејќи според фотографијата што брзо стана вирална, избега од неговата прегратка.

На фотографијата се гледа како Макрон е наведнат кон Фростадотир, очигледно обидувајќи се да ја прегрне, додека таа малку се повлекува назад, но ја држи раката на неговото рамо. Исландскиот премиер го бара фотографот што го забележал овој момент, додека францускиот претседател се насмевнува и ја гледа во очи.

Фотографијата е направена за време на состанокот на европските лидери на тркалезната маса на Европската политичка заедница во Даблин, пишува Дејли меил.

Брегзит во центарот на разговорот

Сепак, самитот беше обележан и со дискусии за идните односи меѓу Велика Британија и Европската унија. Енди Бернам го искористи собирањето на европските лидери за да го засили своето залагање за промена на односите меѓу Лондон и Брисел, додека се обидува да ги дотера условите на својот план за „ресетирање“ на тие односи.

Се очекува тој да разговара за претстојниот пакет со лидери, меѓу кои Емануел Макрон и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.

Сепак, расте загриженоста дека Бернам би можел да направи значителни отстапки за да обезбеди подобри трговски услови на самитот ЕУ-Велика Британија закажан за следниот петок.

Можните отстапки вклучуваат финансиски придонеси во буџетот на ЕУ, шема за слободно движење за млади луѓе и прифаќање на правилата на ЕУ. Од друга страна, земјите-членки се подготвуваат за тешки преговори околу барањето на Лондон за пониски школарини за британските студенти.

Британскиот министер за надворешни работи, Ед Милибанд, наводно понудил да ја води кампањата за презентирање на можен договор пред јавноста.

Во меѓувреме, Бернам, исто така, започна поширока иницијатива за повторно приклучување кон Европската Унија по следните избори, што предизвика несогласувања во владата, и покрај наредбата на премиерот министрите да останат неутрални во јавноста.

Камерон предупредува за враќање во ЕУ

Поранешниот британски премиер Дејвид Камерон предупреди синоќа дека Велика Британија не треба повторно да се приклучи кон Европската Унија, повикувајќи го Бернама да престане да го обвинува Брегзит за економските проблеми на земјата.

Камерон рече дека повторното отворање на „болната дебата“ за Брегзит нема да донесе никаква корист. Неговата влада падна по референдумот за ЕУ во 2016 година, на кој тој ја водеше кампањата за останување во блокот.

„Кога ќе ги погледнете економските проблеми што ги имаме денес, навистина не мислам дека тие имаат врска со Брегзит“, изјави Камерон за Блумберг.

Се очекува британскиот премиер да одобри серија договори на самитот следната недела што ќе ги опфаќа трговијата со храна и пијалоци, шемата за тргување со емисии и програмата за „искуство на младите“.

Во друга можна отстапка кон Брисел, министрите наводно се подготвени да ги усогласат целите за продажба на електрични возила со целите на ЕУ. Во исто време, расте притисокот Велика Британија да се приклучи на блокот во воведувањето царини за кинески автомобили.

Шефицата за надворешна политика на Европската комисија, Каја Калас, по пристигнувањето во Даблин, изјави дека „многу би сакала да ја види Велика Британија назад во Европа“, и покрај „траумата“ предизвикана од преговорите за Брегзит.

„Преговорите нема да бидат лесни, но мислам дека можеме да постигнеме напредок со мали чекори. Убеден сум дека, ако сме заедно, сме многу посилни кога станува збор за економијата, но и кога станува збор за безбедноста“, рече Калас.

Барнам најави дека ќе го искористи самитот следната недела и за „воспоставување сериозен дијалог“ за долгорочните односи меѓу Велика Британија и ЕУ, оценувајќи дека „останувањето во статус кво не е доволно добро за Велика Британија“.

Британскиот премиер претходно изјави дека би сакал да ја види земјата како се враќа во ЕУ за време на неговиот живот, а исто така најави дека наскоро ќе им претстави на гласачите „различни опции“ за идните односи со Унијата.

Спор околу слободата на движење

Неговиот повик за „отворена дебата“ за евентуалното враќање на слободата на движење предизвика бура во редовите на Лабуристичката партија.

Дополнителна конфузија предизвикаа неговите објаснувања за тоа како ќе им бидат претставени на гласачите какви било промени во изборните ветувања на Лабуристичката партија. Манифестот на партијата ја исклучи можноста за враќање во царинската унија и единствениот пазар на ЕУ.

Барнам првично рече дека нема да има промени во текот на тековниот парламентарен мандат, но навести дека можеби ќе се кандидира на следните општи избори со ветување дека ќе ја врати Велика Британија во ЕУ.

Сепак, во друго интервју, тој одговори негативно кога беше прашан дали би дозволил повторно воведување на слободно движење за граѓаните на ЕУ без референдум.

Како резултат на тоа, Даунинг стрит мораше да разјасни дека Барнам „не е посветен на ниту една страна“ кога станува збор за идната насока и евентуалната потреба од национален референдум.

Во писмо до членовите на кабинетот, Барнам изјави дека по самитот ќе бидат разгледани опциите за долгорочен однос со ЕУ, за кои ќе се одлучи во следниот парламентарен мандат.

„На крајот од овој процес, ќе ѝ ги презентираме на јавноста предностите и недостатоците на различните опции. Важно е во текот на овој период, како влада, да останеме кохерентни и дисциплинирани во начинот на кој комуницираме со јавноста. Нема да биде соодветно поединечните министри да се залагаат за конкретни опции или да изразуваат мислења за веројатниот исход од процесот“, напиша Барнам.

Поранешната конзервативна министерка Прити Пател го критикуваше неговиот пристап, велејќи дека неговата „опсесија со Европската Унија“ може да ѝ наштети на британската економија и да претставува дополнителен товар за даночните обврзници.

„Британскиот народ гласаше за напуштање на Европската Унија. Таа демократска одлука мора да се почитува, а не постојано да се поткопува од либерален левичарски естаблишмент кој одбива да ја прифати“, рече Пател.

Таа додаде дека, наместо повторно да ја отвори дебатата за Брегзит, Барнам треба да се фокусира на економски раст, намалување на даноците и регулативите и поддршка на британските компании. „Ни треба влада фокусирана на иднината на Британија, а не влада опседната со враќање во минатото“, заклучи поранешниот министер.

Тагови: Емануел Макрон премиерка