ТехнологијаАтмосферата на Марс можеби се крие на видливо место, тврдат научниците Атмосферата на Марс што недостасува - која драстично се намалила пред 3,5 милијарди години - би можела да постои во кората на планетата покриена со глина.Водата на Марс можеби предизвикала верижна реакција која го извлекла јаглерод диоксидот од атмосферата и го претворила во метан во глинените минерали, објави Science Daily. Марс не бил отсекогаш студена пустина како што е денес. Има сѐ повеќе докази дека вода некогаш течела на површината на Црвената планета, пред милијарди години. Ако имало вода, сигурно имало обилна атмосфера за да се спречи таа вода да замрзне. Меѓутоа, пред околу 3,5 милијарди години, водата пресушила и воздухот, некогаш богат со јаглерод диоксид, драстично се разредил, оставајќи само занемарлива количина на атмосфера. Каде точно отиде атмосферата на Марс? Ова е главната мистерија од 4,6 милијарди годишната историја на Марс. Двајца геолози од Технолошкиот институт во Масачусетс (МИТ) мислат дека одговорот можеби лежи во кората на планетата покриена со глина - водата, додека е присутна на Марс, можела да навлезе низ одредени видови карпи и да предизвика бавна верижна реакција која постепено го извлекувала јаглерод диоксид од атмосферата и да го претвори во метан, форма на јаглерод што може да се складира во глинената кора на планетата со еони. Слични процеси се случуваат во некои региони на Земјата. Преку знаењето за интеракциите помеѓу карпите и гасовите на Земјата, истражувачите открија дека, со оглед на проценетата количина на глина што ја покрива површината на Марс, глината може да држи до 80% од оригиналната, рана атмосфера на Црвената планета. Можно е овој заробен јаглерод на Марс еден ден да биде ослободен и да се претвори во извор на енергија за идните мисии меѓу Марс и Земјата. Истражувачите работат на идентификување на геолошките процеси и интеракции кои ја поттикнуваат еволуцијата на Земјината литосфера - тврдиот и кршлив надворешен слој што ја вклучува кората и горната обвивка на јадрото, каде што се наоѓаат тектонските плочи. Во 2023 година, тие се фокусираа на еден вид површински глинест минерал наречен смектит, за кој е познато дека е ефективна јаглеродна стапица. Во едно зрно смектит има многу набори, во кои јаглеродот може мирно да се наоѓа милијарди години. Истражувачите покажале дека смектитот на Земјата е веројатно производ на тектонска активност и дека кога се изложени на површината, глинените минерали можат да извлечат доволно јаглерод диоксид од атмосферата за да ја ладат планетата милиони години. Наскоро е забележано дека голем дел од површината на Марс е покриена со истите смектитни глини. За разлика од Земјата, каде смектитот е резултат на движењето на континенталната плоча што носи карпи од обвивката на површината, таква тектонска активност не постои на Марс. Некое далечинско сензорирање на површината на Марс покажува дека барем дел од кората на планетата содржи магматски карпи слични на оние што се создаваат од распаѓањето на смектитот на Земјата. Други набљудувања откриваат геолошки обрасци слични на копнените реки и притоки, каде што водата може да тече и да реагира со карпите. Научниците веруваат дека кората на Марс е составена главно од магматски карпи богати со минералот оливин. Промените што овие карпи би можеле да ги претрпат биле проценети со претпоставка дека водата постоела на површината најмалку милијарда години и дека атмосферата била полна со јаглерод диоксид, како и водата што протекувала низ карпите. Во текот на околу една милијарда години, водата што течела низ кората полека ќе реагира со оливин, минерал богат со намалена форма на железо. Молекулите на кислородот во водата би се врзале за железото, ослободувајќи водород како резултат и формирајќи црвено оксидирано железо што ѝ ја дава на планетата познатата боја. Слободниот водород потоа ќе се комбинира со јаглерод диоксидот во водата, создавајќи метан. Како што оваа реакција напредувала со текот на времето, оливинот полека ќе се трансформира во друг вид карпа богата со железо - серпентин - која продолжила да реагира со вода за да формира смектит. Смектитните глини имаат голем капацитет за складирање на јаглерод. Истражувачите заклучиле дека ако Марс е покриен со слој смектит длабок 1.100 метри, тоа количество глина може да складира огромно количество метан, што е еквивалентно на најголемиот дел од јаглеродниот диоксид во атмосферата за кој се смета дека исчезнал со сушењето на планетата. . „Откривме дека проценетата глобална количина на глина на Марс е во согласност со значителен дел од првичниот јаглерод диоксид на Марс кој е заробен како органски соединенија во кора богата со глина“, велат истражувачите. „Атмосферата на Марс може да се крие пред нашите очи“.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
ТехнологијаГерманска ракета е лансирана во земјината орбита: Историски моментГерманскиот стартап „Исар Аероспек“ денес соопшти дека наскоро ќе ги прошири лансирањата на сателити, откако неговата ракета „Спектрум“ за прв пат беше лансирана во орбитата од вселенски центар во Норвешка.Германскиот стартап „Исар Аероспек“ денес соопшти дека наскоро ќе ги прошири лансирањата на сателити, откако неговата ракета „Спектрум“ за прв пат беше лансирана во орбитата од вселенски центар во Норвешка, што претставува пресвртница во напорите на Европа да обезбеди независен пристап до вселената. Беспилотната ракета „Спектрум“ стана првата комерцијална ракета што стигна до орбитата од континентална Европа, што е пробив за регион каде што неколку земји бараат упориште на брзорастечкиот пазар за лансирање сателити. „Способноста за лансирање во моментов е најголемото тесно грло во целата индустрија“, изјави за новинарите Даниел Мецлер, коосновач и извршен директор на „Исар“. „Исар“ е приватна компанија и сè уште е добро финансирана, рече Мецлер, додавајќи дека излегувањето на берза во моментов „не е опција“. Германскиот канцелар Фридрих Мерц го поздрави лансирањето со изјава во која го нарече „почеток на нова ера“. Мерц го посети местото за лансирање на „Исар“ во март и ги истакна напорите на Европа да воспостави поголема автономија, бидејќи глобалниот поредок, некогаш предводен од САД, се менува под водство на американскиот претседател Доналд Трамп. Лансирањето беше извршено од норвешкиот космодром Андоја, а Спектрум носеше пет мали сателити и технолошки експеримент, објави Исар. Ракетата е дизајнирана за растечкиот пазар на мали и средни товари. „Независниот пристап на Европа кон вселената штотуку доби голем поттик“, напиша комесарот на ЕУ за одбрана и вселена Андриус Кубилиус на социјалната мрежа X. Congrats to @IsarAerospace for historic launch from Andøya Spaceport, Norway! Europe’s independent access to space just got a major boost! 🇪🇺 Thrilled to see EU tools help startups scale from lab to launchpad and a visible European commercial space company. #EUSpace #Cassini https://t.co/p5X3Ut0B0R — Andrius Kubilius (@KubiliusA) September 6, 2026 Тоа беше второ лансирање на Исар, кое се случи 18 месеци откако првата ракета на компанијата падна во морето и експлодираше во огнен спектакл кратко по полетувањето од истата локација. Никој не беше повреден. Исар произведува уште пет ракети Исар објави дека во моментов произведува уште пет ракети и сега е фокусиран на зголемување на бројот на лансирања за да се задоволи зголемената побарувачка, со долгорочна цел од околу 40 лансирања годишно. Минатата недела, Исар објави дека обезбедил околу 200 милиони евра од Европската вселенска агенција за финансирање на развој на нови ракети и проширување на инфраструктурата за тестирање и лансирање. Глобалните играчи на пазарот за лансирање сателити ги вклучуваат американскиот „СпејсИкс“ на Елон Маск и француската „АријанГруп“, заедничко вложување помеѓу „Ербас“ и „Сафран“, која користи вселенски центар во Француска Гвајана во Јужна Америка. Шведска со својата лансирна рампа „Есранџ“ и Велика Британија со својот космодром „Саксаворд“ на шкотските Шетландски Острови се најблиските конкуренти на норвешката лансирна рампа и сите сакаат да ѝ обезбедат на Европа поголема автономија во вселенските летови.Тагови: ракета орбита Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаЈанушев: Крајно е несериозно тоа што СДС пак се обидува да произведе политички конструкцииКрајно е несериозно тоа што СДС пак се обидува да произведе политички конструкции, само со неселективна одговорност можеме да изградиме општество во кое корупцијата не се премолчува и толерира.Нема ситуација во која СДС нема да се обиде да измисли, конструира и изврти нешто што нема никаква допирна точка со реалноста. Целосно ја поздравувам и ја поддржувам акцијата на надлежните институции за спречување на корупцијата, како и храброста и решителноста на граѓанинот кој го пријавил барањето за мито и соработувал со институциите за случајот да биде откриен и процесуиран. Само со таков однос, пријавување, постапување и неселективна одговорност можеме да изградиме општество во кое корупцијата нема да се премолчува и толерира. За вакви постапки мора да има нулта толеранција, без разлика кој е сторителот. Во однос на мене лично, сакам да бидам кристално јасен дека целосно се оградувам од постапувањето на приведеното лице. Неговото постапување нема никаква врска со мене, со мојата функција, со моето работење или со каква било моја одлука или постапка. Лицето е возач кој во минатото работел и кај други функционери, а на позицијата возач кај генерален секретар е само околу шест месеци. Неговото незаконско постапување е исклучиво негова лична одговорност и за стореното треба да одговара пред надлежните институции. И до сите оние кои мислат дека на ваков начин можат да дојдат до пари или дека ваквото работење може да им се исплати сакам недвосмислено да истакнам дека со оваа Влада, со институциите кои постапуваат и со моето работење како поединец, но и како дел од овој систем, криминалот нема да ви биде исплатлив. Нема да дозволам нечии незаконски постапки да го валкаат угледот на луѓето кои чесно, одговорно и деноноќно работат за резултати, ниту ќе дозволам со такви постапки да се фрла сенка врз работата што ја вложуваме секој ден. Токму затоа е крајно несериозно и политички бедно тоа што СДС повторно се обидува од конкретен случај да произведе политичка конструкција. Кај нив очигледно нема ситуација во која нема да се обидат да измислат „врска“, да извртуваат факти и да фрлаат клевети, само за да создадат политичка приказна таму каде што не постои. Но, конструкцијата им е целосно промашена. Нивниот проблем е што не можат да прифатат дека денес институциите постапуваат. Не можат да прифатат дека никој не смее да биде заштитен ако го прекршил законот. И токму затоа денес се обидуваат да ја претстават како проблем акцијата која всушност покажува дека системот функционира. Нема да дозволам нивните политички конструкции да ја сменат вистината. Корупцијата треба да се пријавува. Институциите треба да постапуваат. А секој што ќе го прекрши законот треба да одговара без оглед на функција, партија или близина со кој било функционер. Тоа е нашата позиција. А СДС, наместо да измислува приказни, нека се соочи со фактот дека времето на заштита од одговорност заврши, објави на ФБ генералниот секретар на Владата, Игор Јанушев. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
ФудбалИнфантино се кандидираше за четврт мандат на чело на ФИФА, нема противкандидати Џани Инфантино (56) повторно ќе се кандидира за претседател на ФИФА на изборите во март 2027 година. Светската фудбалска организација потврди дека Инфантино, кој е на чело на ФИФА од 2016 година, се бори за четврти мандат. Неговата одлука доаѓа по турбулентен период во кој се соочи со силен отпор поради планот за продажба на удели во натпреварувањата на ФИФА на приватни инвеститори. Во официјално соопштение, ФИФА ја цитираше најавата на Инфантино во април дека повторно ќе се кандидира. „Секако, ништо не се променило. Г-дин Инфантино ќе се кандидира“, рече ФИФА. Ова е прва официјална потврда за неговата намера по контроверзиите што следеа по Светското првенство ова лето. Конфликт со УЕФА Односите меѓу ФИФА и УЕФА се влошија во последните недели. ФИФА го обвини европското тело за „кампања за оцрнување на федерацијата и нејзиното раководство“ како одговор на правната постапка што ја покрена УЕФА. Минатата недела, УЕФА поднесе правни документи во САД барајќи пристап до докази и документи на ФИФА и предупреди дека може да поднесе кривични пријави во Швајцарија. Поради спорниот финансиски план, УЕФА претходно се закани дека ќе ги бојкотира сите натпреварувања на ФИФА, вклучително и Светското првенство. Иако европската организација се откажа од обидот да гласа за недоверба на Инфантино, тие се уверени дека можат да му спротивстават на друг кандидат. Гласањето за недоверба би барало промена во статутот на ФИФА, што бара поддршка од три четвртини од членовите, односно 159 гласови, па таквото сценарио во моментов не се смета за реално. Потрага по противкандидат Кандидатурата бара поддршка од најмалку 106 од 211 национални асоцијации, а апликациите се примаат до 18 ноември. Досега нема други официјални кандидати за претседател на ФИФА. Претседателот на КОНКАКАФ, Виктор Монтаљани, неофицијално се споменува како можен противник на Инфантино.Тагови: Инфантино ФИФА Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook