„Гниењето на мозокот“ е реално? Невролози говорат за опасноста од гледањето кратки видеа - Канал 5

Технологија

„Гниењето на мозокот“ е реално? Невролози говорат за опасноста од гледањето кратки видеа

Експертите сè повеќе истражуваат како кратките видеосодржини на социјалните медиуми, TikTok, Intagram Reels и Youtube Shorts, можат да влијаат на мозокот. Тие денес се доминантна форма на забава.

„Гниењето на мозокот“ е реално? Невролози говорат за опасноста од гледањето кратки видеа

Новите истражувања прекумерното гледање кратки видеа го поврзуваат со проблеми со вниманието, самоконтролата и генерално, со послаби когнитивни функции. Ова е таканаречен феномен на „гниење на мозокот“, кој Универзитетот во Оксфорд го дефинира како влошување на менталната и интелектуалната состојба, обично поради гледање глупави содржини што го затапуваат умот или кратки содржини што не го стимулираат мозокот.

Прегледот на 71 студија во која учествувале речиси 100.000 испитаници покажа поврзаност помеѓу интензивното гледање кратки видеа и послабата концентрација, како и контрола на импулсите, врз основа на комбинација од когнитивни тестови и самопроценка на учесниците. Истиот преглед, објавен во Психолошкиот билтен на Американското здружение на психолози, исто така, потврдил поврзаност со зголемени симптоми на депресија, анксиозност, стрес, како и чувство на осаменост.

Слична студија објавена во октомври, која анализираше 14 различни студии за гледањето кратки видеоформати, исто така заклучи дека постои поврзаност помеѓу честото гледање и краткото одржување на внимание, како и пониските академски достигнувања. Сепак, авторите нагласуваат дека повеќето од наодите се корелации, а не докажани причинско-последични врски.

И покрај зголемената загриженост, некои експерти предупредуваат дека сè уште е прерано да се носат конечни заклучоци за долгорочните последици. Невропсихологот Џејмс Џексон од Универзитетскиот медицински центар Вандербилт истакнува дека низ историјата честопати имало морални паники околу новите технологии, од видеоигрите до телевизијата, и верува дека треба да бидеме внимателни со претераното толкување.

Сепак, тој додава дека сегашните податоци сè уште укажуваат на можни негативни ефекти од претераното и долготрајно гледање на овие кратки видеа. Според него, сè уште не е јасно кои се механизмите на овие ефекти, кој е најчувствителен или колку се трајни евентуалните промени.

Во меѓувреме, во САД бројот на дијагнози на синдромот на нарушено внимание и хиперактивност (ADHD) расте. Според податоците од Центарот за контрола и превенција на болести, приближно едно од девет деца имало дијагностицирано ADHD до 2022 година.

Докторандот по социјална работа Кит Роберт Хед, автор на еден од споменатите трудови, наведува дека постои преклопување помеѓу симптомите на ADHD и обрасците на однесување поврзани со интензивното гледање на кратки видеа. Тој прашува дали порастот на дијагнозите треба да се гледа и низ призмата дигитални навики, иако нагласува дека ова е сè уште отворено научно прашање.

Други стручни лица истакнуваат дека слични студии се спроведени и во други земји, вклучувајќи ги Обединетото Кралство, Јордан, Саудиска Арабија и Египет, и сите покажуваат слична поврзаност на гледањето кратки видеа со проблемите со внимание, меморијата и менталниот замор.

Важно е да се нагласи дека ваквите студии генерално не докажуваат причина и последица, туку ја набљудуваат поврзаноста во одреден момент, без долгорочно следење на испитаниците.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Лишени од слобода 15 возачи за „безобѕирно управување возило“, 10 возеле без положен возачки испит

Во текот на изминатото деноноќие на целата територија на државата, полициските службеници лишија од слобода 15 возачи поради „безобѕирно управување возило“.

Лишени од слобода 15 возачи за „безобѕирно управување возило“, 10 возеле без положен возачки испит

Од нив, 10 управувале возило без положен возачки испит од кои по две во Скопје, Тетово и Куманово и по едно во Прилеп, Свети Николе, Велес и Кавадарци. Под дејство на алкохол возеле по едно лице во Скопје, Битола, Македонска Каменица и Кавадарци и едно лице во Тетово управувало возило под мерка забрана за управување со моторно возило. По целосно документирање на случаите ќе бидат поднесени соодветни кривични пријави.

Апелираме до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, да не управуваат возило без положен возачки испит или доколку имаат изречена мерка за забрана за управување или доколку се под дејство на алкохол и сите заеднички да придонесеме за побезбеден сообраќај.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Град Скопје: Финализирани координациите за реализација на проектот Брз автобуски превоз (БРТ)

БРТ ќе обезбеди побрз, побезбеден, посигурен и поеколошки јавен превоз.

Град Скопје: Финализирани координациите за реализација на проектот Брз автобуски превоз (БРТ)

Градоначалникот Орце Ѓорѓиевски денеска оствари работна средба со тимот на Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) во Македонија, предводен од директорот Фатих Туркменоглу, на која беа направени финалните координации за следните чекори во реализацијата и оптимализацијата на проектот Брз автобуски превоз (БРТ).

На средбата беше потврдена заедничката определба за успешно спроведување на проектот, кој претставува една од најзначајните инвестиции во модернизацијата на јавниот превоз во Скопје. По преземањето на мандатот, преку интензивна координација со Владата на Република Македонија, Министерството за транспорт, Министерството за финансии, ЕБОР и останатите надлежни институции, беа надминати долгогодишните пречки што го блокираа проектот и беа создадени услови за негова реализација.

БРТ ќе обезбеди побрз, побезбеден, посигурен и поеколошки јавен превоз, ќе придонесе за намалување на сообраќајниот метеж, подобрување на квалитетот на воздухот и поквалитетно секојдневие за граѓаните.

Воедно, беше нагласено дека проектот нема да се реализира на сметка на постојното булеварско зеленило. Напротив, предвидени се нови зелени површини и дополнително хортикултурно уредување, со што ќе се обезбеди помодерен, позелен и похуман урбан простор.

Проектот БРТ е дел од пошироката стратегија за модернизација на јавниот транспорт во Скопје. Паралелно се работи на воведување градски воз во соработка со Министерството за транспорт, набавка на 100 нови автобуси преку Владата и оптимализација на автобуската мрежа, со цел создавање интегриран, функционален и современ систем на урбана мобилност.

Со финализирањето на овие координации, проектот Брз автобуски превоз влегува во фаза на реализација, претставувајќи значаен чекор кон поефикасен, поодржлив и поквалитетен јавен транспорт за Скопје.

Со почит,

Град Скопје

Тагови: Град Скопје

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Црна хроника

Три лица лишени од слобода за семејно насилство во изминатото деноноќие

Три лица лишени од слобода, вкупно четири пријави за семејно насилство во изминатото деноноќие

Три лица лишени од слобода за семејно насилство во изминатото деноноќие

Ноќеска (11.07.2026) во 01:20 часот во струмичко село полициски службеници од СВР Струмица лишија од слобода 49-годишен жител од тоа село. Според пријавеното тој на 10.07.2026 околу 22:30 часот во семејниот дом физички го нападнал неговиот 68-годишен татко и му нанел повреди. Лицето е задржано во Полициската станица Струмица, а за настанот е известен јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Струмица. По документирање на случајот против него ќе биде поднесена соодветна пријава.

На 10.07.2026 во 20:40 часот полициски службеници од СВР Куманово го лишија од слобода Ч.С.(49) од кумановско затоа што физички ја нападнал неговата 33-годишна сопруга. Тој бил приведен во полициска станица и по целосно документирање на случајот против него ќе следува соодветна пријава.

На 11.07.2026 во 00:10 часот во Полициската станица Тетово, 54-годишна жена од Тетово пријави дека на 10.07.2026 околу 21:00 часот во нивниот семеен дом, по претходна расправија за пари, нејзиниот син К.В. физички ја нападнал, нанесувајќи ѝ повреди. На оштетената ѝ била укажана лекарска помош во Клиничката болница Тетово. Се преземаат мерки за пронаоѓање на сторителот и расчистување на случајот.

На 11.07.2026 во 00:20 часот, во СВР Охрид лишена од слобода е Е.В.(36) од охридско која претходно, во семејниот дом, физички ја нападнала својата мајка. По целосно документирање на настанот, против неа ќе биде поднесена соодветна пријава.

Тагови: семејно насилство

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер