Допаминско изложување: Дали сте жртва на модерното време и екраните? - Канал 5

Допаминско изложување: Дали сте жртва на модерното време и екраните?

Постојаното изложување на паметните телефони и социјалните медиуми го преоптоварува нашиот мозок, го исцрпува допаминот – невротрансмитер одговорен за чувството на задоволство - и буквално го менува начинот на кој функционираме.

 Допаминско изложување: Дали сте жртва на модерното време и екраните?

Затоа се чувствуваме престимулирано и исклучено од реалниот свет. На оваа „допаминска криза“ предупредува невронаучникот Т.Ј. Пауер, основач на The DOSE Lab, кој го дискутираше проблемот на модерното време во популарниот подкаст „The Problem With Dopamine“ што го води Џејмс Смит.

Допаминската криза на модерното време

Допаминот е невротрансмитер клучен во центарот за награда на мозокот и го регулира расположението, мотивацијата и учењето. Се ослободува кога чувствуваме задоволство, но постојаниот прилив на дигитална содржина - од смешни видеа до лајкови на објавите – доведува до презаситување.

Пауер, автор на бестселерот „The DOSE Effect“, тврди дека нашите мозоци стари 300.000 години се „киднапирани“ од технологија стара само неколку децении. „Ако имате проблеми со концентрацијата, секојдневните задачи ве иритираат и имате чувство дека животот ви е помалку пријатен, здодевен и монотон, тогаш сте го исцрпиле допаминот“, објаснува Пауер.

Заробени во светот на екраните

„Нашите предци доживувале само неколку скокови на допаминот дневно, додека модерниот живот носи стотици вакви скокови, оставајќи го мозокот престимулиран без мотивација“, вели Пауер. Тој сликовито опишува еден типичен ден: „Се будите и го зграпчувате екранот, поминувате 10 часа залепени на средниот екран, продолжувате на малиот екран, потоа се опуштате пред големиот екран и конечно завршувате во кревет со малиот екран. Тоа е денес нашиот живот - секој ден...“

Водителот на подкастот, Џејмс Смит, признава дека самиот ги чувствува ефектите, бидејќи неговата работа зависи од технологијата. Тој го опишува својот вечерен ритуал на гледање Netflix додека скрола по телефонот како „смирувачки и компулсивен“, додавајќи дека неговиот телефон „лежи на градите“ додека гледа телевизија.

Последици на реалниот живот и односите

Оваа зависност од екраните не влијае само на нашата продуктивност. „Постојаната употреба на телефоните и сеприсутното снимање го зголемува нашиот страв од преземање социјални ризици, ја еродира нашата самодоверба, мотивацијата и отпорноста“, додава Пауер. Тој е особено загрижен за влијанието на онлајн порнографијата врз врските во реалниот живот.

„Користењето на порнографијата не е само безопасна навика, туку го преобликува начинот на кој луѓето се состануваат, флертуваат и се поврзуваат“, вели тој. „Многумина избираат екран наместо реална интимност, а тоа ги искривува очекувањата - колку повеќе гради гледате на екранот, помалку ќе ги гледате во реалниот живот.“

Како да се заштити новата генерација?

Просечната возраст на која децата првпат гледаат порнографски содржини е 13 години, и ТЈ Пауер ја поддржува неодамнешната одлука на австралиската влада да ги забрани социјалните медиуми за лица под 16 години.

„Нема шанси детето да помине шест или седум часа пред екранот, а да не доживее некаков проблем со менталното здравје, без разлика дали станува збор за анксиозност, лошо расположение, па дури и депресија“, додава тој.

Како иден татко, тој вели дека многу внимателно ќе размисли за пристапот на неговото дете до екраните. „Не можеме да го вратиме духот во шишето, но некогаш можеме да го вратиме на кратко и да му дадеме одмор на нашиот мозок.“

Како да се спротивставите и да ја вратите рамнотежата

Пауер и Смит истакнуваат дека досадата е клучна за повторно воспоставување на фокусот. Тие предлагаат едноставни чекори за да ја намалите зависноста од допаминскиот наплив што го обезбедуваат екраните.

Пет чекори за дигитална детоксикација

Оставете го телефонот во друга соба и вклучете штоперица.

Потоа кратко истуширајте се за да го започнете процесот на смирување на мозокот.

Завршете некои лесни домашни работи, како што е полнење на машината за миење садови, за дополнително да го смирите мозокот.

Сега сте подготвени да се опуштите со активност што ве прави среќни, како готвење, разговор, гледање филм или читање книга.

Вратете се на телефонот и проверете колку време поминало. Целта е постепено да го зголемувате времето поминато без него.

Природни начини за поттикнување на допаминот

Покрај дигиталната детоксикација, нивото на допамин можете да го урамнотежите природно. Поминувањето време на сончева светлина и во природа докажано помага, како и редовното вежбање, кое го стимулира ослободувањето на допаминот. Исхраната богата со протеини, како што се пилешко, јајца и јаткасти плодови, му обезбедува на телото градежни блокови за допамин.

Квалитетниот сон е исто така клучен, па затоа е важно да се избегнуваат екрани пред спиење. Конечно, активности како медитација, слушање музика, дружење со пријателите и занимавање со омиленото хоби, исто така, природно го поттикнува чувството на задоволство и мотивација.

Пауер завршува со интересна споредба: „Прачовекот го измислил огнот, а тоа била добра доза на допамин, но тој не стоел таму гледајќи во него осум часа. Иако денес, гледањето во огнот може да биде навистина добра работа наместо во екранот.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

По нападите, повторно проработеа погоните на „Шел“ во Катар

Британско-холандскиот енергетски гигант „Шел“ објави дека делумно ги обновил операциите во катарскиот објект „Перл-ГТЛ“ за преработка на природен гас во течни горива, вклучувајќи дизел со ниска содржина на сулфур, како и керозин. 

По нападите, повторно проработеа погоните на „Шел“ во Катар

„Шел“ изјави дека овој потег ќе им овозможи да создадат ограничени залихи на производи, додека можноста за нивна испорака сè уште зависи од безбедносната состојба во регионот.

Енергетската компанија „КатарЕнерџи“, според трговците, започнала да нуди пратки на физичкиот пазар, вклучувајќи нафта од објектот „Перл-ГТЛ“, и продолжила со одредени договорени испораки. Така, производите од таа фабрика почнуваат да се враќаат на пазарот каде што понудата е ограничена.

Петтина од светските пратки минувале низ Ормускиот теснец

До почетокот на американско-израелската војна против Иран, околу 20 проценти од светските пратки на нафта и течен природен гас минувале низ Ормускиот теснец, потсетува „Ројтерс“. За време на војната, Техеран ја презеде контролата врз Хормуз и дозволи премин само на бродовите на група пријателски земји.

Во март, катарскиот гасен гигант QatarEnergy ги информираше клиентите дека поради оштетените објекти, нема да може да ги снабдува со течен гас според договорените услови. Потоа Иран ги нападна нафтените и гасните објекти во земјите од Персискиот Залив, вклучувајќи го и Катар, откако Израел го нападна гасното поле Јужен Парс во Иран.

Иранските напади уништија 17 проценти од капацитетот за извоз на течен природен гас во Катар, а нивното обновување може да трае од три до пет години, изјави тогаш шефот на QatarEnergy, Саад ал-Каби.

Неименувани извори запознаени со плановите изјавија за Ројтерс дека првата фабрика за течен природен гас во проектот за проширување на Северното поле Исток на QatarEnergy ќе биде подготвена да започне со работа во ноември. Ова треба да му овозможи на Катар да врати дел од изгубеното производство.

Поправките треба да бидат завршени до почетокот на следната година

Објектот Pearl, кој е во целосна сопственост на Shell, се снабдува со природен гас од Северното гасно поле во Катар и исто така беше оштетен во март. Ракетите оштетија еден од двата погони за преработка во Pearl GTL, кој со полн капацитет може да произведува 140.000 барели еквивалент на нафта дневно. Производството на Pearl е исто така дел од синџирот на снабдување со рафинерии на Shell, вклучувајќи го и бизнисот со мазива.

Поправките на оштетената фабрика за преработка на гас треба да бидат завршени во првиот квартал од следната година, изјави портпаролот на Shell. Во март, тие проценија дека ќе биде потребна една година за целосно поправање на Pearl. Shell забележува дека безбедното и сигурно работење на Pearl зависи од регионалната безбедност, вклучително и безбедното поминување на пратките низ Ормускиот теснец.

QatarEnergy објави тендер за продажба на нафта

Неколку трговци активни на пазарот изјавија дека QatarEnergy објавил тендер за продажба до 50.000 метрички тони од четири различни видови нафта на физичкиот пазар, вклучувајќи ја и онаа од Pearl GTL.

Продажбата се нуди со клаузула за транспорт FOB, односно бесплатно, од катарското пристаниште Рас Лафан, кое се наоѓа во рамките на Ормускиот теснец. Според таа клаузула, продавачот ја исполнува својата обврска кога ја испорачува стоката преку оградата на бродот во наведеното пристаниште за товарење.

Последниот тендер за продажба на нафта од страна на државната компанија, во кој учествуваше и Pearl GTL, беше склучен со попуст од 150 долари во споредба со пазарните цени на Блискиот Исток, исто така со клаузула FOB.

Катарската компанија продолжи да испорачува договорени количини нафта на индивидуални клиенти. Индиската „Халдија петрохемикалс“ ги доби своите 50.000 метрички тони закажани за овој квартал, изјави во понеделник претставник на компанијата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Превентивни активности за спречување насилство и зголемување на безбедноста во сообраќајот

Во рамки на активноста беше поделен и печатен едукативен материјал.

Превентивни активности за спречување насилство и зголемување на безбедноста во сообраќајот

Денеска (09.10.2026) полициски службеници од ОВР Кавадарци реализираа превентивна активност „Секој може да биде жртва“, при што на граѓаните им беа дадени совети за поголема лична и имотна безбедност и насоки како да се заштитат од имотни деликти односно како да го намалат ризикот да станат жртви на овие кривични дела. Во рамки на активноста беше поделен и печатен едукативен материјал.

Полициски службеници од Отсекот за превенција при СВР Велес денеска реализираа сообраќајни превентивни активности, со цел да им се укаже на возачите за потребата и обврската своите возила да ги паркираат на обележани паркинг простори, додека вчера попладне спроведоа активности насочени кон спречување на појавите кои можат да го нарушат јавниот ред и мир и да ја загрозат безбедноста на граѓаните и имотот, во пресрет на одржување на манифестацијата „Питијада 2026“.

Превентивна активност за потребата од прописно паркирање беше спроведена и во Штип, од страна на полициски службеници од Полициската станица за безбедност на патниот сообраќај Штип, а во Делчево полициски службеници од Полициската станица од општа надлежност Делчево реализираа превентивни активности „Не биди нем сведок“ и „Има помош за живот без насилство“. Преку непосредна комуникација, граѓаните беа информирани за појавите на семејно насилство, како и мерките за заштита, при што беа споделени постапките и процедурите при појава на овој вид на случаи, како и достапноста на помош, заштита и привремен престој, со акцент на важноста од навремено пријавување на сите облици на насилство. Во Пробиштип пак, полициски службеници од ОВР Пробиштип во ООУ „Браќа Миладиновци” во Пробиштип реализираа едукативно предавање со учениците од осмо одделение, со цел превенција од меѓуврсничко насилство. како и безбедно користење на интернет, заштита на личните податоци, приватноста на профилите и слично.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Традиционални пензионерски спортски игри во Карпош

Денеска во спортската сала „Партизан“ се одржаа традиционалните пензионерски спортски игри, организирани по повод 50-годишниот јубилеј на Општина Карпош. 

Традиционални пензионерски спортски игри во Карпош

На спортскиот настан присуствуваа градоначалникот на Општина Карпош, Сотир Лукровски, и претседателот на Советот на Општина Карпош, Христо Саракинов, кои им посакаа успех на учесниците и го поздравија нивниот ентузијазам, спортски дух и желба за дружење.

„Гледајќи го овој спортски терен исполнет со позитивна енергија, насмевки и младешки дух, не можам, а да не кажам – вие сте вистинска инспирација за сите помлади генерации во нашата општина. Денес не е важна возраста, туку желбата за дружење, движење и зачувување на натпреварувачкиот дух. Сигурен сум дека ќе видиме одлични резултати, фер-плеј и многу спортска среќа во сите машки и женски дисциплини. Најдобрите тројца во секоја категорија ќе си заминат дома со заслужени пехари. Но, сакам да нагласам една работа – за мене како градоначалник, а верувам и за целата публика која е тука да ве бодри, сите вие денес сте победници“, истакна градоначалникот Лукровски.

На игрите учествуваа членови на двете пензионерски друштва – „Карпош“ и „Тафталиџе“, кои се натпреваруваа во повеќе дисциплини: шут на гол за мажи и жени, фрлање ѓуле за мажи и жени, трчање на 60 метри за жени и 80 метри за мажи, како и скок во далечина. По завршувањето на натпреварите, на учесниците им беа доделени статуетки, по што следуваше пригоден свечен коктел. Општина Карпош продолжува да ги поддржува активностите кои поттикнуваат активен живот, дружење и квалитетно поминување на времето во третото доба.

ОПШТИНА КАРПОШ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер