Зошто растителните влакна се клучни за здравјето и како да ги внесуваме повеќе преку исхраната - Канал 5

Зошто растителните влакна се клучни за здравјето и како да ги внесуваме повеќе преку исхраната

Растителните влакна, вид на јаглехидрати што телото не може целосно да ги свари, се неопходни за одржување на здравјето на цревата, помагаат во губење на тежината и можат да го намалат ризикот од срцеви заболувања и дијабетес.

Зошто растителните влакна се клучни за здравјето и како да ги внесуваме повеќе преку исхраната

Се наоѓаат во храна од растително потекло како што се житарки, зеленчук, овошје, јаткасти плодови и семиња. Иако нудат широк спектар на здравствени придобивки, од спречување на запек до регулирање на тежината, повеќето луѓе консумираат само половина од препорачаната дневна количина, наведуваат Health.com.

Постојат два главни вида растителни влакна, и двата се корисни за здравјето. Растворливите влакна го забавуваат варењето и формираат гел кога се мешаат со вода, што влијае на нивото на шеќер во крвта и холестерол. Нерастворливите влакна, од друга страна, го забрзуваат варењето и го одржуваат редовното празнење на цревата. Бидејќи не се раствораат и не влегуваат во крвотокот, не влијаат на нивото на шеќер во крвта.

Спречува скокови на шеќерот во крвта

Дијабетесот тип 2 е голем здравствен проблем, а справувањето со оваа болест бара одржување на стабилни нивоа на шеќер во крвта. Влакната се идеални бидејќи се јаглехидрати што телото не ги вари, па затоа не предизвикуваат скокови на шеќер во крвта. Ова е особено важно со оглед на тоа што многу луѓе имаат дијабетес, предијабетес или метаболички синдром, група на состојби што го зголемуваат ризикот од срцеви заболувања, мозочен удар и дијабетес тип 2.

Го поддржува здравјето на цревата

Покрај тоа што го поттикнуваат редовното варење, влакната играат клучна улога во одржувањето на цревниот микробиом, заедницата од билиони бактерии што живеат во нашите црева. Исхраната богата со влакна има позитивен ефект врз цревниот микробиом, хранејќи ги добрите бактерии што помагаат во варењето и држејќи ги лошите бактерии под контрола. Истражувањата покажуваат дека здравите црева влијаат на целокупното здравје, вклучувајќи ги нивоата на гликоза, холестерол и инсулин.

Може да го намалат ризикот од рак на дебелото црево

Се верува дека исхраната богата со растителни влакна го намалува ризикот од развој на полипи, неканцерогени израстоци во дебелото црево што на крајот можат да се развијат во рак. Иако резултатите од истражувањата се различни, некои прегледи на студиите покажаа намален ризик, особено кај лица кои консумирале повеќе влакна преку интегралните житарки.

Тие помагаат при губење на тежината.

Храната богата со растителни влакна може да биде сојузник во слабеењето бидејќи бара подолго џвакање и варење, што ви помага да се чувствувате сити. Една студија која вклучувала 345 учесници открива дека поголемото внесување растителни влакна го поттикнува губењето на тежината, без оглед на другите макронутриенти како протеини, масти и јаглехидрати, пишува Health.com.

Може да помогне во спречување на дивертикулитис

Дивертикулитисот е состојба при која во цревната слузница се формираат мали испакнатини или џебови (дивертикули), кои може да предизвика силна болка. Иако на пациентите долго време им се советуваше да избегнуваат јаткасти плодови и семки, поновите студии покажуваат дека исхраната богата со растителни влакна, со акцент на овошјето, зеленчукот и интегралните житарки, ја намалува зачестеноста на оваа состојба.

Може да го намали ризикот од рак на дојка

Еден преглед на 20 студии откри дека луѓето кои јаделе повеќе растителни влакна имале помал ризик од развој на рак на дојка. Сепак, важно е да се истакне дека многу од овие студии се потпирале на прашалници за исхраната, кои можат да бидат неточни поради субјективното сеќавање на учесниците. Потребни се повеќе истражувања за да се воспостави јасна врска.

Може да го подобри здравјето на срцето

Срцевите заболувања се водечка причина за смрт во многу земји. Бројни студии покажаа дека исхраната богата со растителни влакна може да помогне во заштитата од срцеви заболувања и атеросклероза, таложење на плаки во артериите. Сепак, многу од овие студии се опсервациски, што значи дека се потребни повеќе истражувања за дефинитивно да се потврди поврзаноста.

Добри извори на растителни влакна

Хранатата богата со растителни влакна е лесно достапна. Некои од најдобрите извори вклучуваат лиснат зеленчук како зелена салата и спанаќ, брокула и моркови, грав, мешунки, јаткасти плодови, семки и овошје (јаболка и авокадо).

Исто така интегралните житарки како овес, јачмен и кафеав ориз се одличен извор на растителни влакна. На пример, половина чаша црн грав содржи девет грама растителни влакна, додека еден среден сладок компир содржи четири грама.

Како да го зголемите внесувањето растителни влакна?

Внесувањето на растителни влакна во исхраната може да го зголемите со вклучување на интегрални намирници во секој оброк. Ако ви е тешко да внесувате доволно растителни влакна само преку исхраната, постојат додатоци достапни во прав, капсули или гумени бонбони. Препорачаната дневна доза зависи од возраста и полот, и е помеѓу 22 и 34 грама. Пред да земете додатоци, консултирајте се со вашиот лекар, бидејќи тие можат да влијаат на ефектите на некои лекови.

Дали влакната се безбедни?

Иако влакната се безбедни, важно е постепено да се зголемуваат и да се пие многу вода за да се избегнат несакани ефекти како што се подуеност и гасови. Водата им помага на влакната да се движат низ дигестивниот систем. Додатоците со влакна во исхраната можат да ја намалат апсорпцијата на некои лекови, на пример, оние за дијабетес, срцеви заболувања или ментално здравје, па затоа е важно да се земаат во растојание од најмалку еден час. Луѓето со одредени медицински состојби, како што се опструкција на цревата или тешкотии при голтање, треба да бидат претпазливи.

Најчести несакани ефекти поради ненадејно зголемено внесување на растителни влакна се дигестивните тегоби како што се грчеви, надуеност и гасови. Овие непријатности може да се намалат со постепено воведување на влакна во исхраната и пиење доволно течности. Ако симптомите продолжат, консултирајте се со вашиот лекар.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

РКЕ: Цената на дизелот се зголемува за 5,50 денари по литар, бензините поевтинуваат

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се намалуваат за 1,50 ден/лит.

РКЕ: Цената на дизелот се зголемува за 5,50 денари по литар, бензините поевтинуваат

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,19% во однос на одлуката од 14.9.2026 година.

Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување и тоа во просек: кај бензините за 0,960%, кај дизелот за 6,772%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 5,960% и кај мазутот исто така има зголемување за 4,084%.

Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,753%.

Во Одлуката на РКЕ е применет намален износ на акцизата од 4,00 ден/лит кај бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 и е продолжен намалениот износ на акцизата од 4,00 ден/лит кај ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V).

Во исто време е применет и намалениот износ на ДДВ за нафтениот дериват ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) во износ од 10% Од 22.9.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат: Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 95 99,00 (денари/литар) Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 98 101,00 (денари/литар)

Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 104,50 (денари/литар)

Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 114,50 (денари/литар)

Мазут М-1 НС 50,078 (денари/килограм)

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се намалуваат за 1,50 ден/лит.

Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се зголемува за 5,50 ден/лит.

Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) се зголемува за 5,00 ден/лит.

Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 1,835 ден/кг и сега ќе изнесува 50,078 ден/кг.

Напоменуваме дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 22.9.2026 година.

Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Лишени од слобода 10 возачи, а со двајца е извршен службен разговор за „безобѕирно управување возило“

Лишени од слобода 10 возачи, а со двајца е извршен службен разговор за „безобѕирно управување возило“, еден возел под дејство на алкохол, двајца со активна забрана, а останатите без возачка дозвола.

Лишени од слобода 10 возачи, а со двајца е извршен службен разговор за „безобѕирно управување возило“

Во текот на изминатото деноноќие, на различни локации во државата, полициски службеници лишија од слобода 10 возачи поради сторено кривично дело „безобѕирно управување возило“ по член 297-а од Кривичниот законик. Од нив, седуммина управувале возило без положен возачки испит и тоа: В.М.(19), Ѓ.Ј.(22), С.У.(36) и К.П.Т.(45), сите од Велес, 17-годишник од с.Морани, скопско, 16-годишник од Скопје и 15-годишник од с.Присојница, општина Маврово и Ростуше, кој предизивикал и сообраќајна незгода. Исто така, со двајца малолетници од Велес, во присуство на родител е извршен службен разговор, затоа што управувале мопеди без возачка дозвола.

Двајца управувале возило со активна забрана за управување моторно возило и тоа: П.Р.(61) од с.Јакимово, виничко и Д.А.(33) од Скопје. Додека пак, под дејство на алкохол возел П.Л.(70) од Кавадарци. По целосно документирање на случаите, ќе бидат поднесени соодветни кривични пријави.

Апелираме до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, да не управуваат возило без положен возачки испит или доколку имаат изречена мерка за забрана за управување или доколку се под дејство на алкохол и сите заеднички да придонесеме за побезбеден сообраќај.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Официјална посета на делегација на Амбасадата на САД во општина Крива Паланка

Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, денеска во својот кабинет оствари средба со Никол Варнс, вршител на работите при Амбасадата на Соединетите Американски Држави во Скопје.

Официјална посета на делегација на Амбасадата на САД во општина Крива Паланка

Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, денеска во својот кабинет оствари средба со Никол Варнс, вршител на работите при Амбасадата на Соединетите Американски Држави во Скопје, која ја предводеше делегацијата на Амбасадата во официјална посета на Општина Крива Паланка.

Во составот на делегацијата на Амбасадата на САД беа Едру Ковтун, политички советник, Кристина Каранакова, политички советник, Надица Жакула, специјалист за односи со јавност и Јехона Жута Вренези, координатор за дигитална продукција.

Од страна на Општина Крива Паланка, на средбата присуствуваа Миле Трајковски, претседател на Советот на Општина Крива Паланка, Тања Дејановска Митровска, координатор на советничката група на СДСМ, и Александар Рангелов, координатор на советничката група на ВМРО-ДПМНЕ.

Во духот на заемната почит и традиционалното пријателство беше остварен отворен и конструктивен разговор за развојните приоритети на Крива Паланка, можностите за локален економски напредок и перспективите за продлабочување на институционалната соработка.

„Посетата на г-ца Никол Варнс и делегацијата на Амбасадата на САД претставува особена чест за Општина Крива Паланка. Благодарам за покажаниот интерес за нашата општина и за отворениот и конструктивен разговор. Остануваме посветени на градењето партнерства засновани врз доверба, заемно почитување и заеднички развојни цели“, истакна градоначалникот Митовски.

Средбата претставува значаен придонес кон унапредувањето на меѓусебната комуникација и отворањето нови перспективи за идна соработка меѓу Општина Крива Паланка и Амбасадата на Соединетите Американски Држави.

Официјалниот прием заврши со размена на пригодни протоколарни подароци и заедничко фотографирање, како израз на почит и пријателство.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер