Зошто нема Нобелова награда за математика? - Канал 5

Живот

Зошто нема Нобелова награда за математика?

Октомври е месец посветен на Нобеловите награди - време од годината кога научниците и писателите чекаат да дознаат кој ќе го освои големиот златен медал во Стокхолм. 

Зошто нема Нобелова награда за математика?

Од 1969 година, и економистите се во центарот на вниманието, но математичарите и натаму се изоставени, пишува порталот „ИФЛ Сајенс“ (IFL Science).

Нобеловите награди за хемија, физика, медицина, мир и книжевност се петте категории основани од Нобел. Тие се доделуваат од 1901 година, за сите оние кои „придонеле за најголема корист за човештвото“, според неговиот тестамент во 1895 година. „Нобел“ за математика - нема, и таква награда никогаш не постоела. И, не е онака како што велат преданијата и легендите - дека Алфред Нобел, наводно, злонамерно ја отфрлил таа област во светската наука, затоа што неговата љубов - Австријката по име Софи Хес имала љубовна афера со познатиот математичар Џестер Митаг-Лефлер. Вистинската причина, се чини, е многу помалку сензационална, иако може да каже и повеќе за самиот основач на престижните награди.

Алфред Нобел (1833 - 1896) бил шведски хемичар, пронаоѓач и индустријалец, приврзаник на идеалистичкото верување дека откритието може да го помести светот кон подобра иднина. Донекаде иронично, неговиот најпознат изум - по Нобеловите награди, бил динамитот.

Во тестаментот се наведува: „Наградите за физика и хемија ќе ги доделува Шведската академија на науките; за физиолошки или медицински достигнувања - Институтот Каролинска во Стокхолм; за литература - Академијата во Стокхолм; а за застапници на мирот - комитет од пет лица избрани од норвешкиот Стортинг (Собрание)“.

Математиката, едноставно, не е спомената. Наградата за економија ја додаде Банката на Шведска во 1969 година, но математиката никогаш не била вклучена како посебна категорија.

Најчестото објаснување е дека Нобел бил човек од применета наука, практичен мислител фасциниран од пронајдоци, инженерство и технологии што би можеле да го променат материјалниот свет. Нему, математиката можеби му изгледала премногу апстрактна, премногу теоретска и премногу „одвоена од корисноста“ во вистинскиот свет. Дури и денес, наградите за наука се стремат да ги фаворизираат експерименталните откритија и опипливите наоди, пред чисто теоретскиот труд.

Натаму, друго вообичаено објаснување е дека математичарите веќе биле високо ценети во Шведска, во голема мера благодарение на Јест Митаг-Лефлер и неговото влијание во високото општество, но вклучувајќи го тука и кралот Оскар Втори, кој им доделувал награди и почести на математичари од цела Европа.

Областите како инженерство, биологија и екологија, исто така, се изоставени. Сепак, и овие науки понекогаш „странично“ си го наоѓаат патот. Нобеловата награда за физиологија или медицина често се доделува и за откритија поврзани со „биологијата“, на пр., па и со генетиката и имунологијата. Слично на тоа, достигнувањата во инженерството се опфатени во физиката или хемијата, како што се иновациите во полупроводниците, науката за материјали или ласерската технологија, коишто го трансформираа современиот живот.

Така, математичарите можеби немаат своја Нобелова награда, но имаат Филдсов медал, Абелова награда и задоволството од сознанието дека скоро секое откритие на добитник на „Нобел“, се гради на темелите на нивните равенки.

Тагови: Нобелова награда

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Расел Кроу привлекува внимание во Венеција, ослабнал 26 килограми

Расел Кроу се појави на 83-тиот Меѓународен филмски фестивал во Венеција во петокот, привлекувајќи внимание со својата значително послаба фигура.

Расел Кроу привлекува внимание во Венеција, ослабнал 26 килограми

Тој пристигна на црвениот тепих со својата партнерка, Бритни Терио, а парот присуствуваше на проекцијата на филмот „What Love Builds“ во салата „Дарсена“.

За оваа пригода, Кроу (62) избра елегантен црн костум и бела кошула, а сивата коса ја зачешла наназад. Додека позираше за фотографите, ја држеше раката околу половината на својата партнерка. Бритни (42), неговата партнерка со која е во врска шест години, носеше црн фустан што ја следи линијата на телото и има длабоко деколте, а изгледот го надополни со црни чевли со високи потпетици и дијамантски накит.

Откри колку килограми изгубил

Кроу изгубил значителна тежина во текот на изминатата година. За време на неодамнешното гостување во подкастот „The Joe Rogan Experience“, тој откри дека ослабел 26 килограми.

Исто така, сподели дека значително го намалил консумирањето алкохол, иако не се откажал целосно од него. По снимањето на филмот „Nuremberg“, како што рече, тежел 126 килограми. „Сега тежам 100,9 килограми“, откри тој.

Актерот неодамна објави фотографии од теретана на социјалните мрежи, а неговата физичка трансформација ги воодушеви многубројните обожаватели. Во коментарите, тие забележаа дека тој повторно изгледа како „Гладијатор“, алудирајќи на неговата култна улога како Максимус во филмот „Gladiator“ од 2000 година, која ја одбележа неговата кариера. Му помогна и здравствена програма.

Актерот исто така спомена дека во тој период му помогнала програмата „Way2Well“. Како дел од програмата, тој прима инјекции кои, според него, помагаат да се ублажат последиците од стари повреди здобиени за време на физички напорни филмски улоги.

„Не ја разбирам науката зад сето тоа, но чувствувам вистинска корист во рамената и колената. И инјекциите и инфузиите го смирија воспалението во моето тело“, рече Кроу.

Во врска е со Бритни од 2020 година

Кроу и Бритни Терио се заедно од ноември 2020 година; Тие за првпат се појавија заедно на црвениот тепих како пар во октомври 2022 година, на премиерата на неговиот филм „Poker Face“.

Се запознале уште во 2013 година, на снимањето на трилерот „Broken City“. Терио е од Њу Орлеанс и претходно работела како актерка и навивачка.

Кроу претходно беше во брак со Даниел Спенсер, со која ги има синовите Чарлс и Тенисон. Тие стапија во брак во 2003 година, се разделија во 2012 година, а нивниот развод беше официјално финализиран во 2018 година.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Расел Кроу

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Трамп: Би сакал да видам обединета Ирска

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „би сакал да види“ обединета Ирска, тврдејќи дека „тоа на крајот ќе се случи“.

Трамп: Би сакал да видам обединета Ирска

За време на средбата со ирскиот премиер на имотот Фармли во Даблин, американскиот претседател рече дека обединета Ирска би била „големо признание за сите“. „Како би можело тоа да биде лошо?“, праша тој.

Еден новинар го праша за неговото мислење за ирското обединување. Свртувајќи се кон ирскиот премиер Михол Мартин, кој седеше до него, Трамп додаде: „Разговараме за тоа, а вие го имате вистинскиот човек овде кој би можел да го придвижи процесот. Но, да, мислам дека тоа би било фантастична работа“.

„Новинарите се обидуваат да ми наместат стапица“

Тој подоцна дополнително го нагласи својот став за време на обраќањето во резиденцијата на американскиот амбасадор. Тој се потсети како еден новинар го прашал што мисли за обединувањето на Северна Ирска и Република Ирска.

„Морате да разберете дека со новинарите – барем кога станува збор за мене – секое прашање е стапица. Тие секогаш се обидуваат да ви наместат стапица, прашувајќи: 'Што мислите за обединувањето на Северна Ирска и Ирска?' Мислам дека дадов добар одговор. Утре ќе читаме за тоа“, предвиде Трамп.

„Тоа е едно од оние прашања на кои, без разлика што ќе кажете или колку добро ќе го кажете, нема добар одговор, нели? Има четири или пет такви – би можел да набројам и други, но нема да ве охрабрувам. Сепак, тоа беше едно од тие прашања. Всушност, реков дека, искрено, тоа би било многу одлична работа. Мислам дека би било одлично“, додаде тој. За време на средбата со Мартин, тој рече дека односите меѓу Ирска и САД „никогаш не биле толку добри како сега“. Тој го опиша Мартин како „пријател“ и рече дека „имале одличен однос уште од почетокот“. Трамп подоцна ќе отпатува во своето одморалиште за голф во Дунбег, округот Клер, каде што се одржува турнирот „Ириш опен“.

Бурнам ја отфрли можноста за референдум

Британскиот премиер Енди Бурнам поттикна политичка дебата на островот Ирска претходно оваа година, кога изјави дека референдум за обединување „не доаѓа предвид“. Според одредбите на Договорот од Белфаст, односно Договорот од Велики петок од 1998 година, британскиот министер задолжен за Северна Ирска е должен да распише референдум за статусот на Северна Ирска доколку смета дека обединувањето ќе биде поддржано од мнозинството гласачи. За да дојде до уставна промена, и граѓаните на Република Ирска мора да гласаат за обединување.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Доналд Трамп

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Зошто Германците ја намалуваат брзината на автопатите дури и таму каде што нема ограничување?

Препорачана брзина од 130 км/ч во Германија: Што значи „Richtgeschwindigkeit“?

Зошто Германците ја намалуваат брзината на автопатите дури и таму каде што нема ограничување?

На одредени делници од германските автопати сè уште не постои општо ограничување на брзината. Сепак, сè поголем број возачи се придржуваат до брзина од околу 130 км/ч, а за тоа постојат неколку причини.

Во Германија постои таканаречена „Richtgeschwindigkeit“ – препорачана брзина од 130 км/ч.

Иако не е задолжителна на делниците без ограничување, надминувањето на оваа брзина може да има последици во случај на сообраќајна несреќа.

Ако возачот ја надмине брзината од 130 км/ч, може – под одредени околности – да сноси делумна одговорност за евентуалната штета.

Компаниите воведуваат сопствени ограничувања

На однесувањето на возачите влијаат и политиките на компаниите. Сè повеќе фирми ја ограничуваат брзината на службените возила на 130 км/ч, делумно за да ја намалат потрошувачката на гориво и трошоците за возниот парк.

Препораки за компаниите издадоа и организациите „Agora Verkehrswende“ и „Öko-Institut“, истакнувајќи дека ограничувањата на брзината можат да придонесат кон помала потрошувачка на гориво и поголема одржливост.

Некои институции одат и чекор понатаму. Државната канцеларија за финансии на Северна Рајна-Вестфалија (*Landesamt für Finanzen Nordrhein-Westfalen*) препорачува максимална брзина од 110 км/ч за службените возила на автопатите.

Ограничување од 130 км/ч важи и за возилата со кои управува „BwFuhrparkService“, организацијата одговорна за голем дел од возниот парк на германската војска.

Според „Autoblog.nl“, постојат и извештаи дека почитувањето на ова правило се следи преку телеметрија. Горивото е уште една причина за возење со помала брзина.

На крајот на краиштата, постои и многу практична причина: цената на горивото.

Кога литар гориво во Германија чини околу 2,30 евра, возењето со поголеми брзини резултира со значително поголема потрошувачка.

Според тоа, фактот што на одредени делници од патот нема ограничувања на брзината, не значи дека повеќето возачи ќе возат со максимална брзина.

За многумина, 130 км/ч е едноставно компромис помеѓу брзината, потрошувачката на гориво, безбедноста и трошоците.

Извор. Б92

Тагови: Германија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер