Здравје

ЗЛС: Државата нема луксуз да губи лекари специјализанти

– На анкетата која ја спроведовме пред оваа панел-дискусија, дури 70 отсто од испитаниците изјавија дека би останале во рамките на својата држава доколку имаат загарантирано работно место.

Под мотото „Иднината сега“, Здружението на лекари специјализанти синоќа одржа панел-дискусија на која беа споделени мислења за одливот на медицински кадар надвор границите на државата, предлог-решенија за запирање на трендот и зајакнување на здравствените капацитети.

Претседателката на Здружението на лекари специјализанти д-р Александра Георгиева како организатор на синоќешната трибина рече дека најголем број на младите лекари специјализанти би останале во државата доколку имаат загарантирано работно место. Таа посочи три предлози кои би придонеле до забавување на одливот на лекари и здравствени работници.

– На анкетата која ја спроведовме пред оваа панел-дискусија, дури 70 отсто од испитаниците изјавија дека би останале во рамките на својата држава доколку имаат загарантирано работно место. Затоа предлагаме во Законот за здравствена заштита, кој во моментот е во Собрание и веќе трпи измени, да се вметне правото на загарантирана плата и дежурства за приватните специјализанти. Друг горлив проблем е едукацијата и кариерниот развој како втора најбитна причина за миграција. Тука ЗЛС предлага креирање на програма за едукација во странство на специјализанти, но и млади специјалисти. Третиот предлог е редизајнирање на критериумите за вработувања, особено во терцијарното здравство, преку формирање на работна комисија во рамките на Министерството за здравство, составена од претставници на Млада, Министерство за здравство и здруженијата на млади лекари, која ќе креира предлог-измени, кои би се имплементирале во тек 2023 година, изјави Георгиева од на Здружението на лекари специјализанти.

Министерот за здравство Беким Сали смета дека подобрување на условите во здравствените установи е една од мерките кои ќе го спречат или намалат одливот на стручни кадри надвор од земјава.

– Ние како министерство реализиравме набавка на нова медицинска опрема и подобри услови со цел да ги задржиме лекарите и да го спречиме одливот на лекарите. Посебен фокус ставаме на доусовршување и обука на кадар на лекари, конкретно на лекари од Тетово кои ќе менторираат во шест области од здравството. Ние како министерство сме посветени и работиме за промена на Законот за здравствена заштита и регулирање на правото за дополнителна дејност и стимулација на нови лекари со посебен фокус на младите лекари кои основаат сопствени здравствени установи. Се надевам дека со овие мерки и други на кои работиме ќе успееме да го намалиме одливот на здравствени работници надвор од земјава, истакна министерот Сали.

Преку видеообраќање на панел-дискусијата се вклучи и претставничка и шефица на канцеларијата на Светската здравствена организација во Скопје д-р Ане Јохансен, која смета дека за да се реши ова одлевање на здравствени кадри мора да се креираат и промовираат стручни кадри колку што е реалната потреба во државата.

– Треба да креираме политики кои го промовираат задржувањето на здравствените работници но од иста важност треба да ни бидат и стратегиите за создавање на квалитетни работни места кои даваат фер плата. Исто така државите каде има одлив на мозоци не треба да дозволат вишок на дипломирани студенти во одредени струки и треба да најдат решение за неусогласувањето на вештините коишто се стекнуваат на факултетите и вештините коишто се потребни на пазарот. Со други зборови треба да се поклопат побарувачката и понудата на работни места и вештини, посочи Јохансен во видеообраќање.

Панелистите споделија планови и стратегии за задржување на младите лекари во земјата и овозможување на стабилен, одржлив и силен здравствен систем.

Проф. д-р Бојан Јоксимовиќ смета дека здравствените работници државата не треба да ги гледа како ресурси туку како капитал и во нив треба да се инвестира.

– Доколку човекот се третира како капитал вреди многу повеќе од тоа доколку истиот се третира како ресурс. Ако сакаме да вложуваме во подобар свет и доусовршување ќе мора да обезбедиме услови за промена. Најдобрите таленти ги привлекува способноста, местото каде тие можат да напредуваат, да научат нешто ново и да направат подобар свет. Наше е тоа да им го обезбедиме, порача Јоксимовиќ.

Проф. д-р Венко Филипче, претставник на фондацијата Заев – Едно општество, порача дека неговите приоритети како поранешен министер за здравство биле унапредување на условите како зголемување на плати за лекарите, здравствените работници и секако специјализантите кои во најголемата здравствена криза понесоа голем товар работејќи рамо до рамо со повозрасните лекари.

– Овој настан би го искористил да го најавам првиот конкретен проект, а тоа е обезбедување на стипендии за пет специјализанти во ИРКАД центарот за експериментална хирургија. Неслучајно ги одбравме специјализантите како еден од приоритетите во нашата работа како фондација. Вложувањето во нив е влог во поквалитетни услуги, експертиза и знаење, но и задржување на ова знаење тука во Македонија. Регионот се бори со одлив на лекари и специјалисти и ова мора да биде наш приоритет како држава. За да ги задржиме лекарите и здравствените работници тука, ние мора да имаме конкурентни услови за работа како во европските земји. Треба да им понудиме соодветна поддршка и усовршување, конкурентни плати и услови во клиниките и почитувана позиција во општеството. Едноставно немаме луксуз да губиме здравствени работници, рече Филипче на панел-дискусијата за одливот на медицински кадар вон границите на државата.

Професорката д-р Ана Данева Маркова посочи дека иднината на здравиот и стабилен здравствен систем зависи од сегашноста и она кое се креира денес. Таа, земајќи го фактот на негативната промена на демографијата, рече дека потребата за здравствени работници ќе стане поголема.

– Се прогнозира дека демографијата на Републиката ќе продолжи значително да се менува во периодот 2021 – 2030 година, што ќе влијае врз здравствените потреби и побарувачката. Тоа значи дека значително ќе се покачи бројот на луѓе постари од 65 и постари од 75 години, коишто се главните потрошувачи на здравствените услуги. Оваа т.н. демографска „темпирана бомба“ веќе имаше сериозен ефект во неколку европски земји и ваквиот ефект ќе се почувствува и во Северна Македонија. За да се воздигне статусот и положбата на здравствениот работник во промоцијата на здравствениот систем треба да се разрешат поголем број на клучни прашања. Подобрувањето на здравствената состојба и менувањето на здравственото однесување не е задача само за здравствениот сектор, туку мора да биде дел од кохерентна владина политика којашто ќе ги опфати сите аспекти на социјална, економска и фискална политика, рече Данева Маркова.

Панелистите потенцираа дека потребни се системски промени и борба, но да се остане дома, да се создава и зајакне здравствениот систем во сопствената држава.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Примероците од темната страна на Месечината, што ги донесе кинеската сонда, ги изненадија научниците

Сончевиот ветер ја погодува Месечината со милијарди години.

Сепак, двете хемисфери на Земјината Месечина се погодени од сончеви ветрови со сосема различни брзини и енергии. Анализата на примероците од далечната страна на Месечината, собрани пред две години од кинеската сонда Chang’e 6 за време на историска мисија, покажа дека магнетосферата на Земјата ја обликувала оваа разлика, објавува EurekAlert!

Сончевиот ветер, континуиран поток од брзи наелектризирани честички од Сонцето, директно ја бомбардира површината на Месечината. Месечевиот реголит зачувал запис за ова бомбардирање, служејќи како природна архива на испарливи соединенија од сончевиот ветер, вклучувајќи ги и благородните гасови (He, Ne, Ar, Kr, Xe). Овие хемиски елементи се многу сигурни индикатори за имплантација на сончевиот ветер и даваат вредни индиции за овој процес.

Пред оваа студија, недостатокот на примероци од далечната страна на Месечината спречи директни експерименти за систематски разлики во имплантацијата на сончевиот ветер помеѓу двете хемисфери.

Сепак, кинеската мисија „Чанг'е 6“ донесе 1.935 грама реголит од басенот Јужен Пол-Ајткен на другата страна на Месечината, што овозможи прва можност директно да се спореди процесот на имплантација на сончевиот ветер на блиската и далечната страна. Врз основа на лунарните примероци, истражувачки тим предводен од Институтот за геологија и геофизика (IGG) на Кинеската академија на науките (CAS) спроведе анализа на изотопи на благороден гас на реголитот „Чанг'е-6“ и ги утврди концентрациите и изотопските состави на хелиум (He), неон (Ne), аргон (Ar), криптон (Kr) и ксенон (Xe).

Истражувањето, објавено во списанието „Nature Geoscience“, ја спроведе Џанг Сјуханг, постдокторски истражувач на IGG под надзор на професорот Хе Хуаиџу, заедно со соработници од Универзитетот за наука и технологија на Кина и тимот за испарлив товар „Чанг'е 7“. Во анализата, истражувачите прво забележаа дека изотопскиот состав на неон (Ne) во реголитот Чанг'е-6 е многу специфичен. Просечниот сооднос 20Ne/22Ne е 11,34 ± 0,22, што е значително пониско од она што е објавено за сите претходно анализирани примероци од блиската страна на Месечината, но блиску до теоретскиот изотопски состав што се очекува по силната фракционација од сончевиот ветер. Ова сугерира дека далечната страна на Месечината претрпела посилна изотопска фракционација, што резултира со преференцијално збогатување со потешкиот изотоп. Што се однесува до криптонот (Kr) и ксенонот (Xe), нивното однесување на ослободување исто така се разликува од примероците од блиската страна. Во експериментите со постепено загревање, ксенонот (Xe) добиен од сончевиот ветер во реголитот Чанг'е 6 беше ослободен претежно на високи температури, создавајќи еден врв на ослободување на висока температура. Спротивно на тоа, примероците Чанг'е 5 покажаа јасен модел со два врва, со значително ослободување на ксенон и на ниски и на високи температури. Ова укажува дека јоните на сончевиот ветер навлегле значително подлабоко во реголитот на далечната страна отколку на блиската страна - што значи дека далечната страна била изложена на честички со повисока енергија.

Но, зошто двете хемисфери на Месечината примаат сончев ветер со различни енергии?

Истражувачкиот тим ја припишува оваа разлика на ефектот на „регулирање на брзината“ на магнетосферата на Земјата. Додека Месечината орбитира околу Земјата, таа периодично поминува низ тампон зона околу магнетосферата, каде што околниот сончев ветер се забавува од својата типична брзина од 400 км/с на околу 200 км/с.

Овој побавен сончев ветер преференцијално стигнува до блиската страна на Месечината, што резултира со помала длабочина на имплантација во реголитот на таа страна. Спротивно на тоа, далечната страна, која е постојано свртена подалеку од Земјата, останува директно изложена на ненарушениот сончев ветер, дозволувајќи им на јоните да навлезат подлабоко во реголитот.

Истражувачите сугерираат дека приближно 25% од вкупната изложеност на сончев ветер на местото на слетување Чанг'е 5 била под влијание на овој забавен сончев ветер, додека местото на слетување Чанг'е 6 не доживеало таков ефект на заштита.

Со обезбедување на првите директни емпириски докази од примероци од далечната страна на Месечината, оваа студија го потврдува ефектот на регулирањето на брзината на Земјината магнетосфера врз имплантацијата на сончевиот ветер во површината на Месечината, ефект кој е постојано зачуван и во распределбата на длабочината на имплантацијата и во изотопските потписи на благородните гасови во реголитот.

Понатаму, истражувачите забележале дека тешките благородни гасови во месечевата почва можат да послужат како „фосилен запис“ за минатите интеракции помеѓу магнетосферата на Земјата и сончевиот ветер, нудејќи нов пристап за реконструкција на долгорочната еволуција на магнетосферата на Земјата кога се комбинираат со палеомагнетниот запис.

Наодите исто така укажуваат дека интеракциите во рамките на системот Сонце-Земја-Месечина се посложени отколку што се сметаше претходно. Според истражувачите, овие резултати отвораат нов прозорец кон оваа древна динамика, откривајќи дека најблискиот небесен сосед на Земјата зачувува претходно непознати записи за овие интеракции.

Тагови: месечината сонда

Балкан

Поп нокаутира човек среде црква во Грција, заврши во болница со тешки повреди (ВИДЕО)

Необичниот инцидент се случил во недела наутро во дворот на црквата „Свети пророк Илија“ во Неохори, во грчкиот регион Кардица.

Необичниот инцидент се случил во недела наутро во дворот на црквата „Свети пророк Илија“ во Неохори, во грчкиот регион Кардица, кога жестоката расправија меѓу селскиот свештеник и претседателот на месната заедница, според извештаите и исказите на очевидци, ескалирала во физичка пресметка со тупаници. Претседателот на месната заедница бил однесен во болница, а следеле меѓусебни кривични пријави и апсења.

Според порталот alithianews.gr, избувнал вербален конфликт меѓу свештеникот и претседателот на месната заедница. Потоа, според исказите на очевидци, свештеникот го удрил претседателот, кој завршил во болница, а потоа сите заедно биле однесени во полициската станица, каде што биле приведени откако поднеле пријави еден против друг. Уште еден селанец е исто така во притвор откако попот го пријавил за навреда.

Како дошло до конфликтот?

Според достапните информации, сè започнало кога претседателот на селото и неколку други жители на селото пристигнале во пристаништето на црквата „Свети пророк Илија“ во Неохори за да го подготват просторот за традиционалната прослава што се одржува секоја година по повод празникот Свети Илија, на 20 јули.

Додека ги носеле масите од црквата „Света Марина“, на местото на настанот пристигнало комбе со три лица, задолжено да го украси просторот за свадбата што требало да се одржи во недела попладне. Според истите извори, претседателот на селото не бил информиран дека свадбата ќе се одржи тој ден, па затоа бил повикан свештеник.

Како што изјавил претседателот на месната заедница за alithianews.gr, свештеникот дошол во црквата и со повишен глас побарал сите да го напуштат просторот и да отстранат сè што поставиле во пристаништето. Претседателот и другите жители на селото одговориле дека тоа не е можно бидејќи веќе е вложен многу труд во подготовката на прославата.

После тоа, свештеникот ја повикал полицијата, а набрзо пристигнала и патрола од Полициската станица Лимни Пластира. Според истите информации, свештеникот побарал од полицијата да го уапси претседателот за да поднесе жалба против него, додека полицаецот се обидел да ги смири.

Потоа на местото на настанот пристигнале сегашниот заменик-градоначалник и поранешниот градоначалник на општината, како и поранешниот заменик-градоначалник, заедно со други жители на селото. Следела нова жестока расправија, при што претседателот на месната заедница тврдел дека свештеникот физички го нападнал и го удрил по главата, поради што паднал на земја.

Тагови: болница Црква

Судбина

Хулк од Косово собори светски рекорд и влезе во Гинисовата книга на рекорди- ставија 2 тони товар врз него (ВИДЕО)

Бујар Мули од Вучитрн, познат како Хулк од Косово, го сруши рекордот во дисциплината држење тежина на своето тело и влезе во Гинисовата книга на рекорди!

На церемонијата одржана во саботата во спортската сала во Вуштри, Мули успеа да држи над 2.000 килограми на своето тело пет секунди, со што го надмина претходниот рекорд од 1.819 килограми.

Неколку стотици граѓани внимателно гледаа како на Мули, кој лежеше, му се ставаат вреќи од 50 килограми и дали се помрднува откако го пуштиле.

View this post on Instagram

A post shared by Shënjestër.net (@shenjester_net)

По потврдувањето на резултатот, Мули доби Гинисов сертификат од присутните претставници на организацијата.

Тагови: Гинисовата книга на рекорди Хулк