Живи обичаите за Коледе и Бадник во штипско-овчеполскиот регион, лебот со паричка се крши на Бадниковата вечера - Канал 5

Македонија

Живи обичаите за Коледе и Бадник во штипско-овчеполскиот регион, лебот со паричка се крши на Бадниковата вечера

 Православните христијани се подготвуваат за чествувањето на Божик - Исусовото раѓање. Во штипскиот и овчеполскиот регион пред големиот христијански празник верниците се подготвуваат за Бадниковата вечер.

Живи обичаите за Коледе и Бадник во штипско-овчеполскиот регион, лебот со паричка се крши на Бадниковата вечера

Вишиот кустос – етнолог во Музеј на град Штип и Заводот за заштита на споменици, Бети Иванова, која низ годините има истражувано на оваа тема, за МИА вели дека еден од најбогатите празници со обичаи во целиот новогодишен обреден комплекс, секaко е Бадник.

Таа додава дека овој празник т.е. денот пред Божик, кај народот, до пладне е познат како Коледе, а од пладне до наредниот ден се нарекува Бадник. Во Штипско и Овчеполскиот регион, уште одвечер, спроти Коледе се палат огнови,околу кои се собираат коледари,а по полноќ ги обиколуваат куќите. Во овие поворки главно учествуваат деца.

- Подготовките за Коледе почнувале една недела порано. Во минатото се собирало сусерка (вид на трева) потребна за потпалување на огнот. Секое маало си имало посебен оган и секоја дружина ги посетувала куќите од своето маало, а децата ги пеат коледарските песни „Кој спие нека стане, нека месе колачиња“, „Цуцул пасе говеда“ и други. За тоа се дарувани со колачиња, костени, јаболка, ореви, бадеми и со пари. Денес карактеристично за Коледе, речиси во сите предели, се обредните поворки составени од деца коледари, вели Иванова.

Во разговорот за МИА, Иванова додава дека децата порано биле опремени со коледашки - стапчиња кои на едниот крај завршуваат во чеперашка и со торбички преку рамо, а денес ретко кое дете носи коледашка. Но, сепак си носат торбички во кои си ги ставаат даровите од домаќините.

- Овие поворки вообичаено ги посетуваат домовите во раните утрински часови, но се среќаваат и во вечерните часови. Некаде до средината на 20 век, во некои предели, како коледари оделе само машки деца, а некаде оделе посебни групи - само машки или само женски деца. Денес коледарските поворки се од мешан состав и вообичаено се составени од деца на училишна возраст, додава таа.

Пред Божик, зад Божик, дека да си - дома да си

Бадник е вториот дел од празникот и е посветен на свеченостите во кругот на семејството. Според истражувањата на Иванова, се што се приготвува оваа вечер е за посна трпеза. Кај народот постои една поговорка, која и денес се употребува, а тоа е „Пред Божик, зад Божик, дека да си - дома да си“, што значи дека за Бадник и Божик, секој треба да си е дома, да биде присутен на големата семејна свеченост.

- Интересно е да кажеме дека посебно големо значење се придава на бадниковото дрво, односно денес бадниковото гранче, па се редат разни обичаи почнувајќи од сечењето на дрвото, носењето дома, палењето, се до прегорувањето на бадникот. Се ова има своја симболика, така со прегорувањето на бадниковото дрво се испраќа старата година и се она што било во неа, а започнува новата година со желби за добро здравје, среќа, бериќет и благосостојба на семејството, вели Иванова.

Домаќинките од Штипско-Овчеполскиот регион на посната вечера ставаат од се по нешто - или како што се вели „од се што дал Господ“. Пред вечерата се пали свеќа и се кани Господ. Лепчето со паричка се крши на два дела. Она што е во десната рака е за Бога, во левата се дели на сите во семејството, кај кого ќе се најде паричката тој ќе има среќа во годината. Трпезата од Бадник не се раскрева, бидејќи постои верување дека на тој начин ќе се „измете среќата“.

- Магиска моќ се давала и на јагленчињата што останале - ги користеле за лекување од уроци, а со кршењето на оревчињата се придавала уште една магиска моќ на предвидување на среќата во наредната година, додава Иванова.

Посочува дека Божик во црковниот термин е раѓањето на Исус Христос, но во народниот календар има посебно место и се смета за важен празник во годината. На овој ден трпезата е свечена и полна со јадења кои се мрсни со што се завршуваат божиќните пости. Другите два дена кои се празнуваат имаат колективен карактер - односно се посетуваат блиските со што се зајакнуваат семејните вредности.

Според повозрасните штипјани ова се денови кога се заборава злото и се дава можност на добрината. Денови кога и најбедните треба да се сити, а утешни зборови да има и за најнесреќните. Бадниковата вечер треба да биде многу тивка и пријатна. Во кругот на семејството, сите заедно да бидат во исчекување за веста на Христовото раѓање. На овој ден не смее да има кавги и расправии во семејствата. Потребно е само да се дарува љубов и добра мисла. Низ годините на некој начин чествувањето се модифицирало, но, сепак, симболиката останала непроменета, односно дека Бадник е симбол на светлината и топлината во домот.

Тагови: бадник во Штип

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Директорот на БЈБ Јанев во работна посета на Полициското одделение и Граничниот премин Ново Село

Вчера (23.06.2026) директорот на БЈБ Јанев оствари работни посети во Струмица, Полициското одделение Ново Село и Граничниот премин Ново Село, каде се запозна со состојбите и предизвиците на полициските службеници на терен.

Директорот на БЈБ Јанев во работна посета на Полициското одделение и Граничниот премин Ново Село

На средбите беше разговарано за безбедносната состојба, одржувањето на јавниот ред и мир, како и за спречување на прекуграничниот криминал. Посебен акцент беше ставен на унапредување на условите за работа, техничката опременост и зајакнување на координацијата со надлежните служби и соседните држави.

Беше истакнато дека ГП Ново Село е важна точка за проток на патници и стоки, при што останува приоритет обезбедување на ефикасна, професионална и безбедна услуга за граѓаните.

Тагови: БЈБ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Метео

Во изминатите 24 часа најмногу дожд во Битола, Демир Капија и Виница

Дадените вредности за количината на врнежи се измерени на дождомерните места на УХМР.

Во изминатите 24 часа најмногу дожд во Битола, Демир Капија и Виница

КОЛИЧИНА НА ВРНЕЖИ за изминатите 24 часа до 08 часот во (l/m2)

26 Битола, 24 Демир Капија, 21 Виница, 17 Лазарополе, 14 Берово, 13 Крива Паланка, 8 Гевгелија, 2 Скопје – Петровец, 1 Кавадарци, Крушево, Маврови Анови.

Забелешка: Дадените вредности за количината на врнежи се измерени на дождомерните места на УХМР. Поради локалноста на процесите, паднатата количина воден талог многу варира и на различни места може да е многу поголема од измерената.

Тагови: дожд

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по суви коловози.

Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е умерен.

Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по суви коловози.

ВРЕМЕН РЕЖИМ НА СООБРАЌАЈ: На ден 23.06.2026 г. сообраќајот на патниот правец Прилеп- Битола близу железничката пруга Лознани е спроведен времен режим на сообраќај, сообраќајот ќе се одвива со пренасочување од магистралниот кон регионалниот пат заради изведување на градежни работи на терен.

СОСТОЈБА: Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по суви коловози.

ФРЕКВЕНЦИЈА: Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е умерен. На граничните премини од македонска страна, нема подолги задржувања за влез и излез од државата.

ВНИМАТЕЛНО: АМСМ препорачува прилагодена брзина на движење, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и внимателно управување со возилата, особено на патиштата низ котлините, речните долини и клисурите, каде има можност од појава на одрони. Ова посебно се однесува за делниците Катланово – Велес, Маврово – Дебар – Струга, Виница – Берово и Кочани – Делчево.

СЕЗОНСКИ РЕЖИМ НА СООБРАЌАЈ: Од 15 Април, патниот правец Охрид – Ресен преку националниот парк Галичица е отворен за сообраќај за сите видови возила до 3,5 тона.

РАБОТИ НА ПАТ:

Од 21.05.2026 г. во 8 часот ќе се започне со изведување на градежни активности-санација на мостови на државен пат А2 делница Гостивар-Стража конкретно на мост бр.4 Вијадукт на Атанасова река и мост бр.7 Вијадукт на Дол и истата ќе трае до завршување на санацијата. Со таа цел ќе биде воспоставен времен режим на сообраќај кој ќе трае до самото завршување на градежните активности.

Од 14.04.2026 г. се изведуваат градежни активности на Државен пат А2 делница Гостивар – Стража на мост бр.7 Вијадукт на Дол. Со цел да може да се реализираат работите за санација на мостови, ќе биде воспостовен времен режим на сообраќај додека траат градежните активности.

Од 30.03.2026 година, ќе се изведуваат градежни активности на државен пат А2, мостови на А2 на реката Вардар во близина на с.Желино во двата правци (Скопје – Желино и Желино – Скопје), со цел санација на истите. Времениот режим ќе се спроведува согласно Одобрението за временска измена на режим на сообраќај издадено од Министерство за транспорт.

Од 13.03.2026 година започна со активности за изведба на премин на интерконективен гасовод под автопат А1 (М1) Пријателство, делница Смоквица – Гевгелија. На делницата се поставени знаци за времен режим на сообраќај.

На државниот пат А2 (скопска обиколница) се врши рехабилитација во должина од 250 метри од клучка Волково до клучка Кондово. Има поставено соодветна сигнализација за затворањето на левата сообраќајна лента за претекнување. Сообраќајот се одвива по лентата за движење (средна) и лентата за принудно запирање (десна).

Од 12.09.2025 започната е градежната активноста – санација на свлечиште на регионален пат Р1202 делница Косоврасти – Мелнички Мост, односно воспоставена е времена измена на режимот на сообраќај до завршување на активностите.

Според известување од Виадукт Треј Дооел – Гостивар, како дел од изведбата на Коридор 10Д, во тек е важност на времен режим на сообраќај на патен правец Прилеп – Битола, каде ќе се пренасочи движењето на возилата по регионалниот пат Прилеп – Битола, од делот од клучка Лагово до Тополчани.

Тагови: АМСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер