Македонија

Живи обичаите за Коледе и Бадник во штипско-овчеполскиот регион, лебот со паричка се крши на Бадниковата вечера

Православните христијани се подготвуваат за чествувањето на Божик - Исусовото раѓање. Во штипскиот и овчеполскиот регион пред големиот христијански празник верниците се подготвуваат за Бадниковата вечер.

Вишиот кустос – етнолог во Музеј на град Штип и Заводот за заштита на споменици, Бети Иванова, која низ годините има истражувано на оваа тема, за МИА вели дека еден од најбогатите празници со обичаи во целиот новогодишен обреден комплекс, секaко е Бадник.

Таа додава дека овој празник т.е. денот пред Божик, кај народот, до пладне е познат како Коледе, а од пладне до наредниот ден се нарекува Бадник. Во Штипско и Овчеполскиот регион, уште одвечер, спроти Коледе се палат огнови,околу кои се собираат коледари,а по полноќ ги обиколуваат куќите. Во овие поворки главно учествуваат деца.

- Подготовките за Коледе почнувале една недела порано. Во минатото се собирало сусерка (вид на трева) потребна за потпалување на огнот. Секое маало си имало посебен оган и секоја дружина ги посетувала куќите од своето маало, а децата ги пеат коледарските песни „Кој спие нека стане, нека месе колачиња“, „Цуцул пасе говеда“ и други. За тоа се дарувани со колачиња, костени, јаболка, ореви, бадеми и со пари. Денес карактеристично за Коледе, речиси во сите предели, се обредните поворки составени од деца коледари, вели Иванова.

Во разговорот за МИА, Иванова додава дека децата порано биле опремени со коледашки - стапчиња кои на едниот крај завршуваат во чеперашка и со торбички преку рамо, а денес ретко кое дете носи коледашка. Но, сепак си носат торбички во кои си ги ставаат даровите од домаќините.

- Овие поворки вообичаено ги посетуваат домовите во раните утрински часови, но се среќаваат и во вечерните часови. Некаде до средината на 20 век, во некои предели, како коледари оделе само машки деца, а некаде оделе посебни групи - само машки или само женски деца. Денес коледарските поворки се од мешан состав и вообичаено се составени од деца на училишна возраст, додава таа.

Пред Божик, зад Божик, дека да си - дома да си

Бадник е вториот дел од празникот и е посветен на свеченостите во кругот на семејството. Според истражувањата на Иванова, се што се приготвува оваа вечер е за посна трпеза. Кај народот постои една поговорка, која и денес се употребува, а тоа е „Пред Божик, зад Божик, дека да си - дома да си“, што значи дека за Бадник и Божик, секој треба да си е дома, да биде присутен на големата семејна свеченост.

- Интересно е да кажеме дека посебно големо значење се придава на бадниковото дрво, односно денес бадниковото гранче, па се редат разни обичаи почнувајќи од сечењето на дрвото, носењето дома, палењето, се до прегорувањето на бадникот. Се ова има своја симболика, така со прегорувањето на бадниковото дрво се испраќа старата година и се она што било во неа, а започнува новата година со желби за добро здравје, среќа, бериќет и благосостојба на семејството, вели Иванова.

Домаќинките од Штипско-Овчеполскиот регион на посната вечера ставаат од се по нешто - или како што се вели „од се што дал Господ“. Пред вечерата се пали свеќа и се кани Господ. Лепчето со паричка се крши на два дела. Она што е во десната рака е за Бога, во левата се дели на сите во семејството, кај кого ќе се најде паричката тој ќе има среќа во годината. Трпезата од Бадник не се раскрева, бидејќи постои верување дека на тој начин ќе се „измете среќата“.

- Магиска моќ се давала и на јагленчињата што останале - ги користеле за лекување од уроци, а со кршењето на оревчињата се придавала уште една магиска моќ на предвидување на среќата во наредната година, додава Иванова.

Посочува дека Божик во црковниот термин е раѓањето на Исус Христос, но во народниот календар има посебно место и се смета за важен празник во годината. На овој ден трпезата е свечена и полна со јадења кои се мрсни со што се завршуваат божиќните пости. Другите два дена кои се празнуваат имаат колективен карактер - односно се посетуваат блиските со што се зајакнуваат семејните вредности.

Според повозрасните штипјани ова се денови кога се заборава злото и се дава можност на добрината. Денови кога и најбедните треба да се сити, а утешни зборови да има и за најнесреќните. Бадниковата вечер треба да биде многу тивка и пријатна. Во кругот на семејството, сите заедно да бидат во исчекување за веста на Христовото раѓање. На овој ден не смее да има кавги и расправии во семејствата. Потребно е само да се дарува љубов и добра мисла. Низ годините на некој начин чествувањето се модифицирало, но, сепак, симболиката останала непроменета, односно дека Бадник е симбол на светлината и топлината во домот.

Тагови: бадник во Штип

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Гибралтар и Шпанија потпишаа историски договор. Крај на границите

Европската Унија и Обединетото Кралство потпишаа историски договор со кој се укинуваат граничните контроли и се овозможува слободно движење на луѓе и стоки меѓу Шпанија и територијата Гибралтар, која е под британска контрола.

Договорот беше потпишан во Брисел во вторник од страна на европскиот комесар за трговија Марош Шефчович и британскиот министер за Европа, Стивен Доути. Присутен беше и премиерот на Гибралтар, Фабијан Пикардо, објави француската новинска агенција АФП.

Спогодбата ги отстранува сите физички бариери и контроли на копнената граница меѓу Гибралтар и Шпанија и вклучува планови за поблиска интеграција на територијата со Шенген зоната и единствениот пазар на ЕУ, додека целосно го штити британскиот суверенитет над Гибралтар, на барање на Лондон.

Крај на проверките

Од среда, нема да има повеќе проверки на документи на граничниот премин меѓу Гибралтар и шпанскиот град Ла Линеа, кој илјадници луѓе го преминуваат секој ден. Гибралтар, мала територија со население од речиси 40.000 жители на крајниот југ од Иберискиот Полуостров, прима околу 15.000 шпански работници секој ден, што претставува речиси половина од нејзината работна сила.

Договорот меѓу Лондон и Брисел беше постигнат во јуни минатата година по години тешки преговори, во кои учествуваше и Шпанија. Тој следеше по референдумот за Брегзит во 2016 година и излегувањето на Велика Британија од Европската унија.

Шпанскиот премиер Педро Санчез треба да го посети Гибралтар во среда. Санчез го поздрави договорот, велејќи дека „по стотици години, конечно ќе биде можно да се сруши последниот ѕид во рамките на Европската унија“, пренесува АФП.

Гибралтар, над кој Велика Британија го презеде суверенитетот во 1713 година со Утрехтскиот договор, е од огромно стратешко значење, особено за поморската трговија бидејќи Гибралтарскиот теснец ги одделува Европа и Африка и ги поврзува Атлантскиот Океан и Средоземното Море.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Шпанија Гибралтар

Македонија

Герасимовски: Наместо луксузни апартмани, на запленетата парцела во ДУП-от Барутана е планиран дом за стари лица

Нацрт планот не отвора нова урбанизација, туку коригира постојно решение во насока што е покорисна за граѓаните и поблиска до нивните реални потреби.

„На местото на конфискувана парцела, која била наменета за резиденцијално домување, предвидуваме пренамена и изградба на дом за стари лица. Плацовите на Водно конечно ќе добијат намена за обичните граѓани, а не за луксузни апартмани“, порача градоначалникот на Општина Центар Горан Герасимовски на продолжението на 9. Седница, образложувајќи го нацрт планот за Градска четврт Ј 05-Барутана.

Со ова, како што посочува Герасимовски, нацрт планот не отвора нова урбанизација, туку коригира постојно решение во насока што е покорисна за граѓаните и поблиска до нивните реални потреби.

„Со овој план ја исполнуваме нашата предизборна заложба кон повозрасните сограѓани. Наместо елитни апартмани, на оваа локација ќе имаме дом за стари лица, нешто што навистина му е потребно на Центар“, порача Герасимовски.

Урбанистите на Општина Центар појаснија дека новиот нацрт план не го зголемува, туку значително го намалува обемот на градење. Наместо 43.429 квадратни метри, колку што биле дозволени со стариот план, сега се предвидени 29.459 квадратни метри, односно 33% помалку. Дополнително, наместо поткровје, дозволена е градба П+2, а изградбата е ограничена на 40%.

Поради безбедноста на теренот и околните објекти, предвидено е само едно подземно ниво, а зелените површини се зголемени на 40%, што е двојно повеќе од законскиот минимум.

„Не станува збор за ново подрачје што првпат се урбанизира, туку за простор кој со години бил дел од урбанистичко планирање, а сега конечно добива план што е поодговорен, побезбеден и поблиску до потребите на граѓаните“, појаснија урбанистите на Општина Центар.

Предлог одлуката за утврдување на Нацрт детален урбанистички план за Градска четврт Ј 05-Барутана, беше изгласана на денешната седница на Советот на Општина Центар со 13 гласа за и 9 против.

Општина Центар-Скопје

Тагови: Герасимовски

Метео

Утре сончево и топло со мала до умерена облачност

Времето утре ќе биде сончево и топло со мала до умерена локална облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец.

Попладне ќе има услови за изолирана појава на нестабилност со пороен дожд и грмежи. Минималната температура ќе биде во интервал од 10 до 21, а максималната ќе достигне од 32 до 39 степени.

Во Скопје, сончево со мала до умерена облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Попладне во делови од котлината ќе има услови за изолирана појава на нестабилност со пороен дожд и грмежи. Минималната температура ќе се спушти до 18, а максималната ќе достигне до 37 степени.

Во следните денови времето ќе биде сончево и топло со мала до умерена облачност. Во попладневните часови ќе има услови за локална појава на нестабилност со пороен дожд, грмежи и засилен ветер. Особено топло ќе биде во петок и за време на викендот кога температурите секаде ќе бидат над 32 степена.

Тагови: сончево