Македонија

Живи обичаите за Коледе и Бадник во штипско-овчеполскиот регион, лебот со паричка се крши на Бадниковата вечера

Православните христијани се подготвуваат за чествувањето на Божик - Исусовото раѓање. Во штипскиот и овчеполскиот регион пред големиот христијански празник верниците се подготвуваат за Бадниковата вечер.

Вишиот кустос – етнолог во Музеј на град Штип и Заводот за заштита на споменици, Бети Иванова, која низ годините има истражувано на оваа тема, за МИА вели дека еден од најбогатите празници со обичаи во целиот новогодишен обреден комплекс, секaко е Бадник.

Таа додава дека овој празник т.е. денот пред Божик, кај народот, до пладне е познат како Коледе, а од пладне до наредниот ден се нарекува Бадник. Во Штипско и Овчеполскиот регион, уште одвечер, спроти Коледе се палат огнови,околу кои се собираат коледари,а по полноќ ги обиколуваат куќите. Во овие поворки главно учествуваат деца.

- Подготовките за Коледе почнувале една недела порано. Во минатото се собирало сусерка (вид на трева) потребна за потпалување на огнот. Секое маало си имало посебен оган и секоја дружина ги посетувала куќите од своето маало, а децата ги пеат коледарските песни „Кој спие нека стане, нека месе колачиња“, „Цуцул пасе говеда“ и други. За тоа се дарувани со колачиња, костени, јаболка, ореви, бадеми и со пари. Денес карактеристично за Коледе, речиси во сите предели, се обредните поворки составени од деца коледари, вели Иванова.

Во разговорот за МИА, Иванова додава дека децата порано биле опремени со коледашки - стапчиња кои на едниот крај завршуваат во чеперашка и со торбички преку рамо, а денес ретко кое дете носи коледашка. Но, сепак си носат торбички во кои си ги ставаат даровите од домаќините.

- Овие поворки вообичаено ги посетуваат домовите во раните утрински часови, но се среќаваат и во вечерните часови. Некаде до средината на 20 век, во некои предели, како коледари оделе само машки деца, а некаде оделе посебни групи - само машки или само женски деца. Денес коледарските поворки се од мешан состав и вообичаено се составени од деца на училишна возраст, додава таа.

Пред Божик, зад Божик, дека да си - дома да си

Бадник е вториот дел од празникот и е посветен на свеченостите во кругот на семејството. Според истражувањата на Иванова, се што се приготвува оваа вечер е за посна трпеза. Кај народот постои една поговорка, која и денес се употребува, а тоа е „Пред Божик, зад Божик, дека да си - дома да си“, што значи дека за Бадник и Божик, секој треба да си е дома, да биде присутен на големата семејна свеченост.

- Интересно е да кажеме дека посебно големо значење се придава на бадниковото дрво, односно денес бадниковото гранче, па се редат разни обичаи почнувајќи од сечењето на дрвото, носењето дома, палењето, се до прегорувањето на бадникот. Се ова има своја симболика, така со прегорувањето на бадниковото дрво се испраќа старата година и се она што било во неа, а започнува новата година со желби за добро здравје, среќа, бериќет и благосостојба на семејството, вели Иванова.

Домаќинките од Штипско-Овчеполскиот регион на посната вечера ставаат од се по нешто - или како што се вели „од се што дал Господ“. Пред вечерата се пали свеќа и се кани Господ. Лепчето со паричка се крши на два дела. Она што е во десната рака е за Бога, во левата се дели на сите во семејството, кај кого ќе се најде паричката тој ќе има среќа во годината. Трпезата од Бадник не се раскрева, бидејќи постои верување дека на тој начин ќе се „измете среќата“.

- Магиска моќ се давала и на јагленчињата што останале - ги користеле за лекување од уроци, а со кршењето на оревчињата се придавала уште една магиска моќ на предвидување на среќата во наредната година, додава Иванова.

Посочува дека Божик во црковниот термин е раѓањето на Исус Христос, но во народниот календар има посебно место и се смета за важен празник во годината. На овој ден трпезата е свечена и полна со јадења кои се мрсни со што се завршуваат божиќните пости. Другите два дена кои се празнуваат имаат колективен карактер - односно се посетуваат блиските со што се зајакнуваат семејните вредности.

Според повозрасните штипјани ова се денови кога се заборава злото и се дава можност на добрината. Денови кога и најбедните треба да се сити, а утешни зборови да има и за најнесреќните. Бадниковата вечер треба да биде многу тивка и пријатна. Во кругот на семејството, сите заедно да бидат во исчекување за веста на Христовото раѓање. На овој ден не смее да има кавги и расправии во семејствата. Потребно е само да се дарува љубов и добра мисла. Низ годините на некој начин чествувањето се модифицирало, но, сепак, симболиката останала непроменета, односно дека Бадник е симбол на светлината и топлината во домот.

Тагови: бадник во Штип

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Зеленски: Преговарачите од Украина, Русија и САД се среќаваат на почетокот на ноември во Абу Даби

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска изјави дека преговарачите од Украина, Русија и САД се согласиле на состанок на техничко ниво во првата половина на ноември во Абу Даби.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска изјави дека преговарачите од Украина, Русија и САД се согласиле на состанок на техничко ниво во првата половина на ноември во Абу Даби, изразувајќи надеж дека ќе следи состанок на лидерите на трите земји.

Зеленски рече дека разговарал со американските претставници Џаред Кушнер и Стив Виткоф во понеделник, по нивниот состанок со рускиот претседател Владимир Путин претходно оваа недела, објави Ројтерс.

Тој рече дека секој мировен договор ќе мора да вклучува силни безбедносни гаранции за Украина и финансирање на украинската војска за следните 10 години.

„Планот е состанокот да се одржи во првата половина на ноември и, се разбира, што е можно поскоро“, рече Зеленски преку видео врска на собир на Институтот Хадсон во Вашингтон.

Според него, многу ќе зависи од Русија, истакнувајќи дека сличен состанок, кој требаше да се одржи овој месец, не се одржа.

Зеленски ја нагласи важноста на продолжувањето на дипломатските напори насочени кон постигнување прекин на огнот и завршување на војната, која сега е во својата петта година, и додаде дека Европа исто така треба да биде вклучена во преговорите.

Украинскиот претседател оцени дека е клучно по техничките разговори да следи состанок на лидерите на Украина, Русија и САД.

Зеленски, исто така, рече дека украинската војска сè уште има проблеми со пристапот до комуникациските системи „Старлинк“, и покрај уверенијата на САД дека ограничувањата на брзината се отстранети.

„Ограничувањата на брзината на системите „Старлинк“ и „Старшилд“ сè уште постојат и брзината не е вратена“, рече Зеленски, спротивставувајќи се на тврдењето на американскиот претседател Доналд Трамп дека услугите се целосно вратени.

Украина, исто така, чека испорака на претходно договорените пресретнувачи на воздушна одбрана, рече Зеленски, што дополнително ја комплицира одбраната на земјата од речиси секојдневните масовни руски напади со беспилотни летала и ракети.

Тагови: Абу Даби Володимир Зеленски

Европа

Затворени се сите четири аеродроми во Москва поради напади со дронови- се евакуираат патниците

Сите четири московски аеродроми денеска повторно беа затворени за дојдовни и појдовни летови поради напади со беспилотни летала врз руската престолнина.

Во Шереметјево (SVO/UUEE) повторно беше прогласена воздушна тревога, а патниците беа упатени во безбедни зони и засолништа.

Руската федерална агенција за воздушен транспорт (Росавијација) воведе ограничувања на аеродромите Шереметјево (SVO/UUEE), Домодедово (DME/UUDD), Внуково (VKO/UUWW) и Жуковски (ZIA/UUBW). Пристигнувањата и полетувањата на авионите се суспендирани од безбедносни причини за летовите.

Во Шереметјево, од патниците се бара да се оддалечат од прозорците и стаклените површини и да се префрлат во најблиските безбедни области на терминалот. Влезот во стерилните зони на сите терминали е ограничен, додека персоналот на аеродромот ги насочува патниците и ги информира за ситуацијата преку звучници. На патниците им беше кажано и да не користат лифтови или авиони како засолништа.

Ограничувањата беа воведени додека руската воздушна одбрана се обидуваше да одбие напад врз московската област. Градоначалникот Сергеј Собјанин неколку пати во текот на денот изјави дека се соборени дронови, кои, според него, летале кон руската престолнина. Службите за итни случаи беа испратени на местата на несреќите.

Затворањето на воздушниот центар на Москва предизвика големи нарушувања на распоредот на летовите. Повеќе од 340 летови беа одложени или откажани од почетокот на денот, според податоците од онлајн таблите на аеродромите објавени од руските медиуми.

Некои авиони што веќе летаа за Москва беа пренасочени кон алтернативни аеродроми. Пулково (LED/ULLI) во Санкт Петербург прифати 25 летови насочени кон Москва, додека Нижни Новгород прифати уште 13 авиони.

Аерофлот и Русија ги менуваат своите распореди на летови поради ограничувањата, при што летовите се откажуваат, одложуваат и пренасочуваат кон алтернативни аеродроми. Компаниите предупредија дека доцнењата може да продолжат дури и по повторното отворање на воздушниот простор, делумно поради ограничувањата на работното време на екипажот. Ситуацијата се менуваше неколку пати во текот на денот, при што ограничувањата беа укинати, а потоа повторно воведени. Според најновите достапни информации, сите четири московски аеродроми повторно се затворени, додека воздушната тревога е повторно активирана на Шереметјево.

Тагови: дронови москва

Свет

Се урна новоизградена зграда во Кенија- имала градежна, но не и употребна дозвола (ВИДЕО)

Зграда во изградба се урна денеска во Најроби, главниот град на Кенија.

Се стравува дека голем број луѓе се затрупани под урнатините. Повеќе од десет ката се урнаа еден врз друг, а зградата остана огромна куп бетон, пишува АП.

Зградата се урна околу 13 часот на прометна шопинг улица во областа Истли, низ која секојдневно минуваат илјадници луѓе. Шефот на полицијата во Најроби, Иса Мохамуд, рече дека сè уште се работи на повеќе од десет горни катови. Спасувањето беше уште потешко поради немирите во близина. Полицијата мораше да употреби солзавец за да ги растера луѓето кои почнаа да ги ограбуваат продавниците во близина, додека спасувачите се обидуваа да стигнат до урнатините.

🇰🇪 An 18-storey building under construction collapsed in Nairobi, Kenya Numerous people, including construction workers and nearby pedestrians, are trapped under the rubble. https://t.co/ErrXr9dzJE
— Visegrád 24 (@visegrad24) October 23, 2026

Џозеф Каула, кој работеше на петтиот кат, успеа да избега непосредно пред да се урна зградата. Тој рече дека слушнал вресоци и ги видел колегите како трчаат кон излезот и викаат дека зградата се урива. „Јас бев последниот човек што излегол пред сè да се урна. Целата област беше исполнета со прашина“, рече Каула.

Тој се плаши дека неколку негови колеги се закопани во подрумот. Полицијата потврди дека една повредена жена е извлечена од урнатините и однесена во болница. Спасувачите слушнале и друго лице кое повикува на помош, но нејзиниот глас подоцна не се слушнал. Мохамуд предупреди дека постои опасност од понатамошни уривања бидејќи дел од срушената зграда се потпира на соседна зграда.

Ги пребарувале урнатините со часови без тешка механизација

Спасувањето на почетокот било тешко бидејќи на местото на несреќата немало тешка механизација. Спасувачите ги пребарувале урнатините со часови користејќи дрвени столбови. Подоцна, пристигнал багер и почнал да отстранува големи парчиња бетон, а до вечерта биле доставени уште најмалку две работни машини.

Спасувачите се обидуваат да најдат простори во подрумот и приземјето каде што можеле да преживеат. Во тие делови од зградата, и покрај работата на горните катови, веќе работеле продавница за електроника, месарница и продавница за храна.

Жителите рекле дека некои членови на семејството кои останале под урнатините веднаш им се јавиле по уривањето и побарале помош. Сепак, подоцна повеќе не можеле да ги контактираат преку мобилни телефони. Во близина на местото на несреќата е поставен шатор каде што граѓаните можат да пријават исчезнати членови на семејството. Сè уште не е познато колку луѓе биле закопани.

BUILDING COLLAPSE: A tragic incident has just happened in Eastleigh, Nairobi. An 18-storey building has collapsed, and we’re told over 50 people may be inside. The fear now is the number of lives this could claim. https://t.co/oks5c0Zt5t
— Sholla Ard 🇰🇪 (@sholard_mancity) October 23, 2026

Зградата имала дозвола за градење, но не и дозвола за вселување

Паѓањата на згради се чест проблем во Најроби, каде што локалните власти често се критикувани за лабав надзор на градежните работи и недоволни безбедносни контроли. „Ќе се спроведе истрага. Ќе се погрижиме одговорните за каква било небрежност да завршат на суд“, рече Мохамуд.

Гувернерот на Најроби, Џонсон Сакаја, потврди дека срушената зграда имала дозвола за градење, но немала дозвола за вселување. Ова значи дека продавниците на приземјето не смееле да бидат отворени. Сакаја рече дека на локалните власти им се потребни поголеми овластувања за надзор на градежните работи. Тој верува дека сегашните казни за кршење на градежните прописи се премногу благи и не ги одвраќаат инвеститорите од опасни практики.

Тагови: зграда Кенија