Македонија

Живееме подолго, но сме помалубројни: повеќе умрени од родени, сè помалку бракови, сè повеќе разводи

Бројот на живородени деца во последните десетина години е во постојан пад.

Очекуваниот животен век во Македонија се зголеми за една година и достигна 76,6 години, но земјата продолжува да се соочува со негативен природен прираст. Во 2024 година се родиле 16 061 деца, а починале 20 201 лица, што значи намалување на населението за над 4 000 жители. Позитивен прираст имало само во Скопскиот регион, додека во останатите региони бројот на починати значително го надминал бројот на родени.

Позитивен прираст имало само во Скопскиот регион, најмногу во Сарај (+8,4) и Чаир (+5,5 на 1 000 жители). Најголем пад имало во Ново Село (-14,8) и Новаци (-13,7). Бројот на бракови лани се намалил за 1 600, а разводите се зголемиле за 259. Најмногу разводи на 1 000 бракови имало во Вардарскиот, Источен и Југоисточен регион – над 200.

Ова го покажуваат податоците од „Статистичкиот годишник на Република Северна Македонија 2025“, објавен од Државниот завод за статистика.

Просечниот очекуван животен век во земјава е зголемен за една година на 76,63 години, споредено со 75,32 во 2023 година. Подолговечни се жените со просек од 78,86 години, односно речиси четири ипол години повеќе од мажите чиј животен век е 74,48 години.

Во последните шест години, од 2019 година земјава има негативен природен прираст. За една година во земјава се родиле 16 061 дете, а починале 20 201 лице, што е намалување од 4 140 лица.

Само за една година бројката на живородени деца е намалена за речиси 700, од 16 737 во 2023, на 16 061 во 2024 година.

По региони само во Скопскиот изминатата година имало позитивен природен прираст, а во сите останати негативен. Во четири региони – Пелагонискиот, Вардарскиот, Источен и Југоисточен негативниот прираст на 1 000 жители бил над 4, што е речиси двојно повеќе од просечниот на ниво на држава – 2,3.

Во Скопје најголем природен прираст имало во Сарај +8,4 и Чаир +5,5 на 1 000 жители, а најмал природен прираст во Кисела Вода-4,2 и Карпош-3,9 на 1 000 жители.

На ниво на држава, најголем природен прираст имало во Арачиново +10,5 и Студеничани +9,7, Сарај +8,4, Липково +6,2, Чаир +5,5, Зелениково +5,3 и Шуто Оризари +5,2.

Најмал природен прираст на ниво на држава имало во Ново Село-14,8, Новаци-13,7, Старо Нагоричани-13,6, Кратово-12,8, Берово и Чешиново и Облешево по-10,3 и Росоман-10,2.

Бројот на живородени деца во последните десетина години е во постојан пад, од 23 002 во 2016 година. Најголем негативен природен прираст има во 2021 година, кога се родиле 18 648, а починале 28 516 лица, што е намалување на населението од – 9 868 лица.

Најголем дел од живородените деца 42,7 проценти се првородено, 38,1% второродени, 13,2% третородено, 3,7% четвртородени и 1% петтородено. Според возраста на мајката најголемиот дел од децата 31,8% биле од мајки на возраст меѓу 25 и 29 години и 30,8% на мајки на возраст меѓу 30 и 34 години.

Најчеста причина за смртта се болести на циркулаторниот систем (36,6%), неоплазми (19,6%) и Ендокрини, нутритивни и метаболички болести (7,7%).

Минатата година бројот на склучени бракови е намален за 1 600 на 11 066, додека бројот на разведени бракови е зголемен за 259 на 2 024.

По региони најмногу склучени бракови на 1 000 жители има во Полошкиот регион – над 7,5, а најмалку во Пелагониски и Вардарски – под 5,5.

Минатата година во просек на 1 000 склучени бракови имало 183 разведени. Најмногу разведени бракови минатата година на 1 000 склучени имало во Вардарски, Источен и Југоисточен регион – над 200, а најмалку во Североисточен регион – помалку од 140.

По општини најмногу разведени бракови на 1 000 жители имало во Зрновци – 888, Лозово – 500, Росоман – 461, Градско – 437, Делчево – 386, Дојран – 363, Гевгелија – 319, Кавадарци – 316 и Центар – 308.

Најмалку разведени бракови на 1 000 жители имало во Вевчани и Центар Жупа – 0, Сопиште – 26,3, Липково – 32,4, Арачиново – 36, Сарај – 44 и Пехчево – 45,5.

Тагови: статистика

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Се рушат домови на Американци за да се изгради инфраструктура за центри за податоци

Американската сојузна држава Џорџија планира да изгради огромен далновод за напојување на центрите за податоци, што потенцијално ќе остави десетици семејства без дом

Американската сојузна држава Џорџија планира да изгради огромен далновод за напојување на центрите за податоци, што потенцијално ќе остави десетици семејства без дом. Државната енергетска компанија „Џорџија Пауер“ со поддршка на државата планира да сруши околу триесет куќи и да преземе стотици парцели, а сопствениците кои одбиваат да ги продадат им се заканува одземање на домот, објавува „Futurism“.

Инфраструктура за центри за податоци

Проектот е одговор на растечките енергетски потреби на технолошката индустрија и доаѓа во време кога десетици градови низ САД се спротивставуваат на изградбата на центри за податоци поради нивната огромна потрошувачка. Планираниот далновод ќе биде долг 1.600 километри и ќе пренесува речиси 10.000 мегавати електрична енергија од новата електрана. Според официјалните бројки, дури 80 проценти од оваа енергија е наменета за центри за податоци, додека остатокот треба да се дистрибуира до локалните фирми и домаќинства.

„Џорџија Пауер“ нуди откуп на земјиштето, но ако преговорите не успеат, ќе се случи присилен откуп на имотот повикувајќи се јавен интерес. Жителите, претежно од руралните делови на Џорџија, се противат на планот да ги напуштат домовите за да се обезбеди простор за инфраструктурата што ќе ги напојува системите на вештачка интелигенција. Една од нив, Ансли Браун, чија семејна куќа е на патот на далноводите, таа се огласи на социјалните медиуми за да предупреди за тешката состојба на нејзината мајка. „Немаме избор тука. Ќе ги продолжат тие далноводи“, порачува таа преку видео на Инстаграм. „А зошто? Поради центрите за податоци. Сето ова се случува поради нив.“

Судбината на жителите е неизвесна

Портпаролот на Брајан Џек, локален конгресмен и поранешен политички директор во Белата куќа за време на мандатот на Доналд Трамп, за “Fortune“ потврди дека добиле бројни повици за помош од жители со чии имоти управува „Џорџија Пауер“. Округот на Џек вклучува голем дел од засегнатиот имот.

Во случајот со семејството на Ансли Браун, приказната се чини дека е завршена. „Џорџија Пауер“ ги заврши преговорите со семејството, иако деталите за спогодбата не се јавни, веројатно поради доверлив договор. Не е познато до кој степен претставникот интервенирал, но компанијата за електрична енергија соопшти дека го цени неговиот ангажман за интересот на граѓаните. За другите сопственици на куќи, иднината е неизвесна и останува отворено прашањето колку трпение ќе има „Џорџија Пауер“ додека технолошката индустрија бара сè повеќе ресурси за развој на вештачка интелигенција.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Забава

Фото: Ревија на костими за капење на „Sports Illustrated Swimsuit“

Списанието „Sports Illustrated Swimsuit“ секоја година организира ревија на костими за капење во Мајами.

Учеснички во програмата се главно ѕвезди од реални шоуа, инфлуенсерки и дами од модната индустрија, така било и годинава.

Меѓу многуте убавици кои прошетаа во минијатурно бикини по пистата беше и провокативната реалити ѕвезда Стаси Шредер.

Станува збор за поранешната ѕвезда на реалното шоу „Vanderpump Rules“, која ги воодушеви многумина на модната ревија со својот атрактивен изглед и секси одење.

Сепак, јавноста на социјалните мрежи не беше задоволна од нејзините вештини, па за кратко време Стаси стана предмет на потсмев и бројни критики.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Фото: Секси русокосата не препушта ништо на случајноста

Актерката и манекенка Брукс Надер не престанува да изненадува со своите провокативни изданија, а моментално ужива во Франција, од каде што доаѓаат и нејзините најнови фотографии.

Моделот и актерка Брукс Надер ужива во топлотниот бран, со неа уживаат и нејзините следбеници кои желно ја очекуваат секоја нова објава на оваа контроверзна убавица.

Неодамна таа престојуваше и на Јадранот – ги посети Хрватска и Црна Гора – а нејзините изданија од таму исто така оставија силен впечаток на социјалните мрежи.

Сепак, таа подготви нешто ново за Франција, па најпрво позираше во кратки бели шорцеви и ѝ сврте грб на камерата, а иако не е првпат да покаже нешто повеќе, повторно ги воодушеви и изненади сите.

Меѓу низата фотографии се најдоа и оние на кои Брукс носи кратки и длабоко деколтирани фустани, па нејзините бујни гради беа главна тема и на овој одмор.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.