Заканите се „сè поголеми“ за дивите пчели и пеперутки во Европа, се алармира во нова проценка - Канал 5

Заканите се „сè поголеми“ за дивите пчели и пеперутки во Европа, се алармира во нова проценка

Сè поголем број диви пчели и пеперутки во Европа се соочуваат со опасност од истребување, предупредува новата проценка за заштита на природата на Меѓународната унија за заштита на природата (IUCN).

Заканите се „сè поголеми“ за дивите пчели и пеперутки во Европа, се алармира во нова проценка

Во Извештајот се нагласува дека е потребна итна акција за спас на опрашувачите, кои имаат клучна улога во природните екосистеми и производството на храна, но се изложени на закани од интензивно земјоделство, загадување и климатските промени.

Според новата Црвена листа на загрозени видови на IUCN, речиси 100 дополнителни видови диви пчели во Европа сега се класифицирани како загрозени. Вкупно една од десет диви пчели – најмалку 172 од 1.928 проценети видови – е во ризик од исчезнување, во споредба со 77 видови во 2014 година.

Повеќе од 20 проценти од видовите на бумбари и целофан-пчели се под закана. Петнаесет вида бумбари, кои опрашуваат растенија како грашок, грав и детелина, и 14 вида целофан-пчели, кои опрашуваат дрвја и растенија од фамилијата на ливадарките, се наведени како загрозени.

Исто толку сериозна е состојбата и со европските пеперутки – 65 од 442 видови, односно околу 15 проценти, се во ризик од исчезнување, што претставува пораст во однос на 37 видови во 2010 година. Повеќе од 40 проценти од ендемските европски пеперутки се загрозени или блиску до загрозен статус.

Еден вид, големата бела пеперутка од Мадеира, која живееше само на португалскиот остров, е прогласена за исчезната, соопшти IUCN.

Најголемата закана за дивите опрашувачи е губењето на нивните природни живеалишта – резултат на интензивно земјоделство и шумарство, како и напуштање на земјиштето во помалку продуктивните области. Преголемата употреба на азотни ѓубрива и пестициди, вклучувајќи и хербициди кои ја намалуваат разновидноста на цветните растенија, дополнително ја влошуваат состојбата.

Климатските промени, со сè почести топлотни бранови, суши и шумски пожари, уништуваат живеалишта на пеперутки во јужна Европа и навлегуваат во алпските и северните мочуришта. Повеќе од половина од загрозените пеперутки (52%) се погодени од климатските промени, а некои, како критично загрозената „сивкава“ пеперутка од Невада во југоисточна Шпанија, страдаат и од уништување на живеалиштата и од затоплувањето.

Ефектите на потоплите температури врз пчелите се различни – ладноадаптираните бумбари се загрозени, додека дрвните пчели имаат корист од повисоките температури кои го забрзуваат нивниот развој и размножување.

Д-р Мартин Ворен, поранешен директор на организацијата „Butterfly Conservation“, изјави дека многу европски пеперутки се загрозени поради промените во живеалиштата предизвикани од растечките температури, но дека нивното преживување е можно со добро управување со живеалиштата и стабилни популации.

Директорката на IUCN, д-р Гретел Агилар, истакна дека пчелите и пеперутките не се само убави и културно значајни, туку и неопходни за здравјето, храната и економијата.

– Четири од пет видови на земјоделски и диви растенија во ЕУ зависат од инсектно опрашување, рече таа, додавајќи дека новите проценки даваат податоци за потребата од итно преземање мерки за заштита и обнова на популациите.

Истражувањето, прво на ова ниво по повеќе од една деценија, е финансирано од Европската комисија. Еврокомесарката за животна средина Јесика Росвал предупреди дека состојбата е „критична“ и апелираше за „итна и заедничка акција“ за справување со заканата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Златан потрошил девет милиони евра на црква: ѝ ја подарил на својата мајка

Еден од најдобрите светски фудбалери во последните две децении, Швеѓанецот со потекло од Балканот, Златан Ибрахимовиќ во текот на својата кариера, стекна огромно богатство и се здоби со статус на една од најголемите фудбалски ѕвезди.

Златан потрошил девет милиони евра на црква: ѝ ја подарил на својата мајка

Еден од најдобрите светски фудбалери во последните две децении, Швеѓанецот со потекло од Балканот, Златан Ибрахимовиќ во текот на својата кариера, стекна огромно богатство и се здоби со статус на една од најголемите фудбалски ѕвезди, сепак, како што често се истакнува, тој никогаш не го заборави своето тешко детство, ниту семејството кое се соочи со бројни животни предизвици.

Неговата мајка, Јурка Гравиќ, зазема посебно место во неговиот живот. Според медиумските извештаи, Златан ѝ подарил нешто навистина извонредно на својата мајка – ѝ купил црква во Шведска, чија вредност изнесува 9,24 милиони евра.

Покрај црквата, тој ѝ купил стан на мајка си во Новаља, а обезбедил и луксузен имот за својата сестра, Санела.

Овие гестови често се наведуваат како доказ за неговата посветеност кон семејството, кое – и покрај неговата светска слава и успех – останало негов најголем приоритет.

Зад животот што го води Златан денес, стои тешка семејна историја. Неговата мајка, Јурка – која потекнува од селото Пркос во околината на Задар во Хрватска – заминала за Германија на само 17-годишна возраст, во потрага по подобар живот. Како што своевремено раскажа нејзиниот брат, Гојко Гравиќ, таа токму таму ги добила ќерките Моника и Виолета, со својот прв сопруг.

Откако тој брак завршил, таа се омажила за таткото на Златан, Шефик Ибрахимовиќ – познат како „Кинко“ – фолк-пејач од Бијелина. Тие добиле две деца, Златан и Санела, но семејството подоцна се соочило со бројни тешкотии.

По вториот развод, Јурка живеела со своите деца во Малме, каде што животот бил сè, само не лесен. Златан во неколку наврати зборувал за своето растење во сиромаштија, истакнувајќи дека токму тие искуства го научиле да го цени она што го има денес. „Растев во сиромаштија, но тоа ме научи да го ценам она што го имам денес. Семејството за мене отсекогаш било на прво место“, изјавил фудбалерот.

Денес, Ибрахимовиќ поседува бројни недвижнини, вклучително и вила во Калифорнија – проценета на околу 1,5 милиони евра – која располага со тениски терен и базен. Во приватниот живот, тој ужива во времето поминато со својата сопруга Хелена, која е 11 години постара од него. Исто така, не е многу познато дека неговиот татко, Шефик Ибрахимовиќ, бил фолк-пејач кој настапувал низ цела поранешна Југославија. Тој дури му посветил и песна на својот син, насловена „Злато, Златане“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Повторна расправа за Законот за јавни набавки во Собранието

Во Собранието денеска исто така ќе се расправа и за законот за јавните набавки откако претседателката Гордана Сиљановска-Давкова претходно не го потпиша указот за негово прогласување.

Повторна расправа за Законот за јавни набавки во Собранието

Со тоа што пратениците на 10 ноември го усвоија амандманот со кој се смени начинот на именување на претседателот и членовите на Државната комисија за јавни набавки, претседателката оцени дека ваквата измена отвора простор за неограничен број мандати и отвора прашања за владеењето на правото и концентрацијата на моќта во одлучувањето за јавните средства.

Со спорниот член се предвидуваше можност за повторно именување без јасно ограничување на бројот на мандати.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Од недела задолжителна зимска опрема за сите возила

Од недела, 15 ноември, стапува на сила обврската за задолжително поседување зимска опрема во возилата, вклучително и зимски гуми, која ќе важи до 15 март 2027 година.

Од недела задолжителна зимска опрема за сите возила

Обврската важи за сите моторни возила што учествуваат во јавниот сообраќај, без разлика на временските услови и дали на коловозите има снег или мраз.

Возачите кои нема да ги исполнуваат пропишаните услови ризикуваат да добијат казна од 45 евра а целта на мерката е поголема безбедност во сообраќајот во текот на зимските месеци.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер