За прв пат е снимена ѕвезда надвор од нашата галаксија, оддалечена е 160.000 светлосни години - Канал 5

Технологија

За прв пат е снимена ѕвезда надвор од нашата галаксија, оддалечена е 160.000 светлосни години

Астрономите за прв пат успеаја да снимат ѕвезда надвор од нашата галаксија, објави Европската јужна опсерваторија (ESO).

За прв пат е снимена ѕвезда надвор од нашата галаксија, оддалечена е 160.000 светлосни години

Оваа ѕвезда, наречена WOH G64, е оддалечена неверојатни 160.000 светлосни години и е снимена благодарение на неверојатната острина на многу големиот телескопски интерферометар (VLTI) на Европската јужна опсерваторија.

- За прв пат во историјата, успеавме да зумираме и да снимиме ѕвезда што умира надвор од Млечниот Пат - изјави Кеичи Онака, астрофизичар од Универзитетот Андрес Бело во Чиле.

- Откривме лушпа во облик на јајце околу ѕвездата. Возбудени сме поради тоа бидејќи веројатно е поврзано со драстичното исфрлање на материјалот пред ѕвездата што умира да стане супернова - рече тој.

Астрономите досега направија десетици слики од ѕвездите во нашата галаксија, откривајќи ги нивните својства, безброј повеќе ѕвезди постојат во други галаксии, но досега набљудувањето на која било поединечна ѕвезда надвор од Млечниот Пат беше преголем предизвик.

Ѕвездата WOH G64 се наоѓа во Големиот Магеланов Облак, една од помалите галаксии кои орбитираат околу нашата. Астрономите знаат за оваа ѕвезда со децении бидејќи е огромна, околу 2.000 пати поголема од Сонцето, па затоа е класифицирана како црвен суперџин. Научен труд за оваа снимка беше објавен во Астрономија и астрофизика.

За оваа ѕвезда долго време се интересира тимот на Онака. Во 2005 и 2007 година, тие го користеле VLTI во пустината Атакама за да дознаат повеќе за неговите карактеристики и го проучувале со години, но не успеале да снимат слика од самата ѕвезда. За да успеат во ова, тие чекале развој на инструменти од втората генерација наречени GRAVITY. Откако ја споредиле со старите податоци, забележале дека ѕвездата станала потемнета во последната деценија.

YouTube video

- Откривме дека ѕвездата претрпе значителни промени во последните 10 години, што ни даде ретка можност да го следиме животот на ѕвездата во живо - рече Герд Вајгелт, професор по астрономија на Институтот за радио астрономија Макс Планк во Бон и еден од авторите на студијата.

Во последната фаза од својот живот, црвените суперџинови како WOH G64 ги фрлаат своите надворешни слоеви на гас и прашина во процес кој може да потрае илјадници години.

- Оваа ѕвезда е една од најекстремните од тој вид и секоја драстична промена може да и донесе експлозивен крај - изјави Јако ван Лун, директор на опсерваторијата на Универзитетот Кили и коавтор на студијата кој ја набљудува оваа ѕвезда уште од деведесеттите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Министерство за култура: Објавен е Конкурсот за доделување на државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ за 2026 година

Министерство за култура и туризам информира дека Одборот за доделување на државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“  распиша Конкурс за доделување на државната „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ во 2026 година.

Министерство за култура: Објавен е Конкурсот за доделување на државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ за 2026 година

Со државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ се оддава признание за остварувања во областа на публицистиката и новинарството.

Државната награда им се доделува на поединци, група творци, екипи, установи, трговски друштва и здруженија на граѓани.

Државната награда, под условите определени во конкурсот, може да се додели и на странски државјани, група творци, екипи и институции од странство.

Конкурсот ќе трае од 1 до 31 октомври 2026 година.

Конкурсот и пријавата се достапни на веб-страницата на Министерството за култура и туризам.

Државни награди - Државни награди - Конкурси - Министерство за култура и туризам - Република Северна Македонија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

ЈО: Поднесено обвинение против интернисти од битолската болница за несовесно лекување со тешки последици

Основното јавно обвинителство Битола, врз основа на спроведена претходна постапка и обезбедени докази, поднесе Обвинителен предлог против петмина лекари-интернисти од битолската клиничка болница “Д-р Трифун Пановски”.

ЈО: Поднесено обвинение против интернисти од битолската болница за несовесно лекување со тешки последици

Основното јавно обвинителство Битола, врз основа на спроведена претходна постапка и обезбедени докази, поднесе Обвинителен предлог против петмина лекари-интернисти од битолската клиничка болница “Д-р Трифун Пановски” за сторени – Тешки дела против здравјето на луѓето од член 217 став 4 во врска со член 207 став 3 во врска со став 1 од Кривичниот законик.

Тие се обвинети дека во периодот од 28.05.2024 до 04.06.2024 година, на Одделот за интерни болести во болницата, несовесно лекувале 40-годишна пациентка, со што предизвикале влошување на нејзината здравствена состојба кое резултирало со смртен исход.

Пациентката се јавила во болницата по претходен преглед и упат од матичен лекар, кој изразил сомнение за воспаление на вените – тромбофлебитис. Но, по почетниот преглед на интерното одделение, без целосна анамнеза и детални анализи, и била поставена дијагноза – ревматоиден артритис и била дадена терапија, по што била пуштена дома.

Како резултат на тоа, не била навремено утврдена вистинската здравствена состојба на оштетената, односно не била откриена и дијагностицирана тромбозата, ниту била навремено преземена соодветна терапија и лекување за таквата состојба, со што била пропуштена реална можност за навремено откривање и лекување на тромботичниот процес кај оштетената, за спречување или ограничување на напредувањето на тој процес, како и на последователното влошување на нејзината здравствена состојба.

На 01.06.2024 година пациентката со силни болки во стомакот и влошена општа состојба повторно се јавила на преглед во болницата. Иако тогаш била хоспитализирана, во следните четири дена, и покрај абнормалните вредности на лабораториските и биохемиските анализи, ниту еден од дежурните лекари не презел дополнителни дијагностички испитувања со цел да се испитаат причините и да се одреди соодветна терапија.

Затоа здравствената состојба на оштетената продолжила значително да се влошува. Попладнето на 04.06.2024 година, таа побарала медицинска помош во приватна клиника во Скопје, каде била примена во тешка општа состојба. При итно извршениот хируршки зафат и била констатирана тромбоза на горната и долната мезентерична артерија со комплетна гангрена на тенкото и дебелото црево. Таа состојба веќе била неоперабилна и на 05.06.2024 година оштетената починала, стои во соопштението од Обвинителството.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фудбал

Роналдо ги напушти подготовките на португалската репрезентација и пристигна во Мадрид, се соочува со суспензија

Неславен крај на една огромна кариера – на Кристијано Роналдо му се заканува суспензија, навивачите предизвикаа хаос на аеродром.

Роналдо ги напушти подготовките на португалската репрезентација и пристигна во Мадрид, се соочува со суспензија

Еден од најдобрите светски фудбалери во последните две децении, капитенот на Португалија, Кристијано Роналдо ги напушти репрезентативните подготовките и во текот на ноќта пристигна во Мадрид, а според дисциплинскиот правилник на Фудбалскиот сојуз на Португалија, му се заканува суспензија во траење од еден до шест месеци, како и парична казна.

Роналдо го напуштил аеродромот „Барахас“ околу 2:40 часот по локално време, по лет од Копенхаген кој траел приближно три часа. Неговото излегување од аеродромот привлече голем број навивачи, а во еден момент неколкумина од нив ја пробиле безбедносната зона во обид да ја видат португалската ѕвезда.

Заминувањето на 41-годишниот напаѓач на Ал Наср може да повлече сериозни дисциплински последици.

Според Дисциплинскиот правилник на Португалската фудбалска федерација (FPF), играч кој е уредно повикан во националниот тим, а неоправдано ќе го напушти или нема да присуствува на тренинзи, натпревари или активности на репрезентацијата, може да биде казнет со суспензија во траење од еден до шест месеци.

За професионалните фудбалери е предвидена и дополнителна парична казна од пет до десет пресметковни единици, што во овој случај изнесува приближно 500 до 1.000 евра. Во членот 160 од правилникот исто така се наведува дека отсуството или напуштањето на репрезентативните активности може да доведе до автоматска превентивна суспензија на играчот.

Инаку се започна пред дуелот во Осло меѓу Норвешка и Португалија.

Тензиите станаа очигледни по натпреварот меѓу Португалија и Норвешка во Осло. Роналдо беше стартер во победата од 1:0 над Велс во првото коло од групата А4 во Лигата на нации, но следниот натпревар против Норвешка го започна од клупата за резерви. Португалија победи со 2:1, но Роналдо не настапи. По завршувањето на натпреварот, португалскиот капитен незадоволен се упати кон соблекувалната и не остана со соиграчите за време на поздравот со навивачите. Ситуацијата дополнително ескалираше следниот ден. Роналдо се ограничи на вежбање во теретаната на хотелот каде што престојуваше репрезентацијата, иако се појави на местото каде што се одржуваа тренинзите.

Тагови: Кристијано Роналдо

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер