Илјадници демонстранти, вклучувајќи студенти и уметници, денеска излегоа на протест на улиците на Прага и другите чешки градови за да ги поддржат вработените во јавната телевизија и радио кои штрајкуваат поради планот на владата за промена на финансирањето на јавните медиуми.

Според овој план, јавната телевизија и радио повеќе нема да се финансираат од месечни претплати што ги плаќаат граѓаните, домаќинствата и компаниите, туку директно од државниот буџет. Во исто време, тие ќе добиваат 15 проценти помалку пари од порано.

Вработените во јавните медиуми и демонстрантите веруваат дека ваквите промени би ја загрозиле нивната независност и финансиска стабилност. Тие бараат од владата да се откаже од реформата. Поради штрајкот, телевизиската програма беше скратена, објавува Ројтерс.

Водителите на вести облечени во црно, редакцијата во темница

Протестите и штрајкот дополнително го засилија конфликтот околу иднината на чешките јавни медиуми. Според истражувањето на Институтот Ројтерс од 2025 година, јавната телевизија и радио се најследените извори на вести во Чешка, а граѓаните исто така најмногу им веруваат.

Владиниот закон помина на првото гласање во парламентот минатиот месец, а сега ќе се дискутира понатаму. На 24-часовниот информативен канал на Чешката телевизија, гледачите можеа да ја видат редакцијата во темница, додека водителите, облечени во црно, ги читаа вестите од хартија, што не е вообичаено.

Чешката Република е предводена од популистичката влада на милијардерот Андреј Бабиш, поддржана од крајнодесничарската партија Слобода и директна демократија (СПД) и евроскептичните возачи. Владата постојано ги обвинува јавните медиуми за пристрасност. Со предложената реформа, тие сакаат да ја укинат месечната такса од 205 чешки круни, или околу 8,42 евра по домаќинство, со која моментално се финансираат јавните медиуми.

Countdown to 4:36, the symbolic start of a demonstration for the independence of public broadcasters Czech Radio and Czech Television on Wenceslas Square right now. #mediafreedom https://t.co/84btR6oM8X

— Ian Willoughby (@Ian_Willoughby) November 3, 2026

„Владејачката коалиција ќе добие алатки за политичко влијание“

Опозициските партии ги споредија предложените промени со оние во Унгарија под поранешниот премиер Виктор Орбан, сојузник на Бабис. За време на неговите 16 години на власт, Орбан изгради мрежа на медиуми кои се наклонети кон неговата влада.

„Овој предлог, доколку биде усвоен, ќе ѝ даде на владејачката коалиција алатки за политичко влијание врз содржината на двата јавни медиуми“, рече новинарот на Чешката телевизија и член на штрајкувачкиот одбор Јан Молачек.

Како што објави Ројтерс, партиите од владејачката коалиција неочекувано го испратија предлог-законот на парламентарна процедура во петокот минатиот месец. Ова го скрати времето за дискусија, а првото гласање веќе беше одржано во саботата пред зори.

Критичарите предупредуваат дека промената на начинот на финансирање ќе ја прекине директната врска помеѓу јавните медиуми и нивните гледачи. Тие веруваат дека одлуките за тоа колку пари ќе добијат телевизијата и радиото од државниот буџет ќе станат предмет на политички притисок.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мерц го изјави ова денес во Берлин, каде што беше домаќин на украинскиот претседател Володимир Зеленски.

Мерц рече дека новата рунда преговори меѓу преговарачите од Украина, Соединетите Американски Држави и Русија е „вистински чекор“ кон прекин на борбите и дека е клучно Европа да учествува во тој процес. „Но, би рекол и дека е важно Русија конечно да се вклучи во сериозни преговори за прекин на огнот и последователен мировен договор. Досега не сум видел никакви знаци за тоа“, изјави тој пред новинарите.

Средбата во Абу Даби на 10 и 11 ноември, првите директни разговори меѓу Украина и Русија од февруари, треба да вклучи дискусија за безбедносни гаранции, „енергетски прекин на огнот“ и прекин на огнот на Црното Море за да се гарантира извозот на храна, рече Зеленски.

„Сосема е неприфатливо да се дискутира за иднината на Украина без Украина“

Мерц нагласи дека секој траен договор би морал да ги вклучи европските земји, кои досега беа во голема мера исклучени од напорите предводени од емисарите на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

Осврнувајќи се на состанокот на лидерите на Г20 во Мајами во декември, Мерц рече дека Зеленски треба да биде присутен и ако Трамп го покани рускиот претседател Владимир Путин. „Според мене, сосема е неприфатливо трети земји да разговараат за иднината на Украина без учество на самата Украина“, рече тој.

Зеленски се надева дека ќе се сретне со Путин

„Но, овие преговори навистина мора да доведат до прекин на непријателствата“, додаде тој. Мерц нагласи дека Германија, земјата што во моментов дава најголема поддршка на Украина, ќе продолжи да обезбедува воена помош.

„Го правиме ова во наш интерес, во интерес на Европа и во интерес на стабилен политички поредок во Европа“, рече тој. Зеленски, исто така, рече дека се надева дека претстојните разговори меѓу руските и украинските преговарачи, со американско посредништво, ќе доведат до средба со неговиот руски колега, Владимир Путин.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Состанокот го координира Алфредо Мантовано, потсекретар во кабинетот на премиерот. Учествуваат директорот на Националната агенција за сајбер безбедност и директорите на разузнавачките служби, објавува италијанската новинска агенција Аднкронос.

Што се случува

По другите европски земји, хакерите нападнаа и супермаркети во Италија. Дефектите се регистрирани на Сицилија, во шест малопродажни објекти, но извештаи доаѓаат и од компанија во Тоскана што се занимава со колективно угостителство, како и од компанија во Емилија-Ромања што произведува замрзната храна.

„Информирани сме дека најмалку четири супермаркети на Coop во Сицилија се хакирани“, изјави за Аднкронос Џузепе Спадаро, извршен директор на групацијата Coop Radenza, која управува со супермаркети со брендот Coop во Сицилија.

„Ситуацијата моментално е под контрола. Можам да потврдам дека сме биле изложени на напади, но проблемот веќе е ставен под контрола. Ги идентификувавме овие напади, со кои се справуваме во соработка со надлежните контролни органи. Активиравме протоколи во соработка со Националната агенција за кибербезбедност (ACN)“, рече тој.

„Ја проверивме ситуацијата за да видиме како се развива ситуацијата и засега сè е мирно. Не регистриравме никакви неправилности во системот за ладење“, објасни Coop за Adnkronos, по неколку инциденти во Сицилија во супермаркети на синџирот што работи според моделот на франшиза Coop, но надвор од мрежата на продавници директно управувани од брендот.

„Нашиот внатрешен институт, кој се занимава со дизајнирање, управување и работење на малопродажни објекти - тим од архитекти и инженери - ги следи контролните системи на мрежата Coop. Ова се напредни системи што ни овозможуваат да имаме сè што може да се случи под контрола. Тие се доста мирни, бидејќи имаат доверба во можностите на овие соодветни контролни системи“, соопшти компанијата.

Напади во Европа и предупредување

Веста за нападите во Италија следеше откако беа погодени трговски центри во половина Европа. Во Белгија, Шведска, Луксембург, Холандија, Финска, Ирска и Естонија, хакерите од далечина ги менуваа температурите на системите за ладење, кои во некои случаи достигнуваа и до 50 степени Целзиусови.

Националната агенција за сајбер безбедност издаде посебно предупредување до компаниите во секторите за малопродажба, логистика на храна и ладен ланец, по сајбер нападите што ги погодија бизнисите во неколку европски земји.

Агенцијата ги повика компаниите итно да проверат дали нивните системи за контрола и системи за далечинска техничка поддршка се изложени на интернет и да ги изолираат од корпоративните мрежи доколку е потребно.

Меѓу препорачаните мерки се зајакнување на безбедноста на далечинскиот пристап преку VPN и повеќефакторска автентикација, контрола на привилегирани сметки и ажурирање на уредите што повеќе не се поддржани.

„Агенцијата за сајбер безбедност досега доби извештај за инцидент во рамките на системот NIS од компанија во Тоскана што работи во секторот за колективно угостителство, а исто така откри и напад врз компанија во Емилија-Ромања што се занимава со производство на замрзната храна, за што сè уште не е поднесен официјален извештај“, соопшти агенцијата, која го засили надзорот за откривање на можни нови случаи.

COPASIR ќе побара информации од владата

Според информациите добиени од Adnkronos, парламентарниот комитет за безбедност COPASIR е подготвен да побара информации од владата по вестите за сајбер напади што влијаат на системите за ладење на бројни компании во различни европски земји.

За утре во 14 часот е закажан состанок на комитетот, а на дневен ред е сослушувањето на директорот на Агенцијата за внатрешна безбедност и информации (AISI), Бруно Валензизе.

Затоа, ова ќе биде можност комитетот да се состане и да побара од извршната власт да ги достави најновите информации за ситуацијата.

Дополнително, сослушувањето на генералниот директор на Националната агенција за сајбер безбедност (ACN), Андреа Квакиви, е веќе закажано за следниот ден, среда, 4 ноември, во 13:30 часот, пред COPASIR, што сигурно ќе биде можност за добивање дополнителни информации.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.