Востановена награда „Оливера Николова“ за најдобар необјавен роман за деца и млади - Канал 5

Култура

Востановена награда „Оливера Николова“ за најдобар необјавен роман за деца и млади

На 11 март, денот на раѓањето на мајката на сите македонски писателки – Оливера Николова, издавачката куќа „Арс Ламина“ ја востанови наградата „Оливера Николова“ за најдобар необјавен роман за деца и млади. 

Востановена награда „Оливера Николова“ за најдобар необјавен роман за деца и млади

На прес-конференцијата што денеска се одржа во „Литература.мк“, во „Дајмонд мол“ се обратија Бранка Бугариска (директорка на издаваштво во „Арс Ламина“) и членовите на жирито за наградата „Оливера Николова“ за 2025 година: Оливера Ќорвезироска (уредничка и писателка), Весна Мојсова-Чепишевска (универзитетска професорка) и Јагода Михајловска-Георгиева (писателка).

Бугариска истакна дека овој датум не е случајно одбран – тој е роденденот на нашата голема писателка, а годинава е и првиот без нејзиното физичко присуство меѓу нас. Но, нејзините дела, нејзините приказни, нејзината посветеност на литературата за најмладите остануваат бесмртни.

– Со оваа награда сакаме да ја зачуваме и продолжиме големата книжевна традиција што ја остави Оливера Николова (1936-2024). Нејзиниот придонес во македонската литература, а особено во романот за деца и млади, е немерлив. Со своите дела таа внесе автентичност, емоционална длабочина и хуманост, кои и денес инспирираат генерации читатели. Нашата мисија е да го поддржиме овој книжевен жанр, да му дадеме нова сила и да поттикнеме автори кои ќе ја продолжат оваа значајна традиција. Романот за деца и млади има клучна улога во обликувањето на карактерот, во развојот на емпатијата, во отворањето нови светови за најмладите. Во време кога книжевноста за деца е притеснета меѓу сликовниците и литературата за возрасни, нашата цел е да го ревитализираме овој жанр, да му дадеме простор да расцутува и да стане повторно значаен дел од современата македонска книжевна сцена... Во чест на Оливера Николова, во чест на идните генерации читатели, ги покануваме сите автори да учествуваат и да бидат дел од ова книжевно наследство кое продолжува да живее – рече Бугариска.

Мисијата на наградата е двојна: да се одржи континуитет на големото авторско име на Оливера Николова со симболично творечко надоврзување на нејзината бележита трага во современата македонска книжевност, како и да се ревитализира еден од жанровите во кои создаваше Николова – романот за деца и млади.

– Нашиот нововостановен конкурс „Оливера Николова“ е за необјавен роман за деца и млади, така што победникот ќе може да си го продолжи патот на рецепцијата, но и на учество во останатите награди во земјава, со што се збогатуваат можностите за што поширока афирмација. Тој не загрозува, ниту се натпреварува со ниту една постојна награда, напротив, придонесува за богатството и квалитетот на македонскиот книжевен живот... Би ја парафразирала изреката на Достоевски за Гогољ: Сите ние сме излезени од шинелот на Оливера Николова. Таа беше и е книжевна мајка на македонските писателки. И воопшто не е важно кој го кажал тоа прв, Лилјана Дирјан, Кица Колбе, Јагода Михајловска-Георгиева, Лидија Димковска, јас или некоја сосем друга авторка. Важно е дека тоа го чувствуваме сите. Речиси сите одевме на книжевна причесна кај Оливера Николова. Ѝ ги носевме своите книги. Макар да ги допре. Востановувањето на оваа награда е исто така причесна за македонската книжевност. Преку неа раскажувачката рака на Николова ќе продолжи да чука како срце и да бие како камбана. Се надевам дека со востановувањето на оваа награда за необјавен роман за деца и млади којашто го носи нејзиното име барем малку ќе ѝ се оддолжиме на Оливера Николова за сето тоа што таа го направи за нас и за современата македонска книжевност – рече Оливера Ќорвезироска, уредничка во „Арс Ламина“ и член на жирито.

Професорката на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ Весна Мојсова-Чепишевска, која исто така ќе ги оценува пристигнатите ракописи на конкурсот за најдобар необјавен роман за деца и млади, рече дека време е авторите да покажат колку се навистина добри творци, ставајќи го својот пишувачки порив пред предизвик – да напишат роман за деца или роман за млади и да се борат за наградата „Оливера Николова“.

– Оваа идеја да се воведе награда „Оливера Николова“ ќе направи еден сериозен книжевен простор во кој ќе излезат на мегдан и авторите и нивните нови приказни. Времето ќе ги исфилтрира, ќе ги исцентрифугира преку тоа каков прием навистина тие ќе имаат кај самите деца-читатели. И ќе бидам среќна кога по само неколку години, а особено за десет години, полицата со најнови книги за деца и млади ќе биде не само преполна со книги, туку и полна со добри книги кои ќе го задржуваат вистинското внимание на детето на 21. век преку добрите приказни. Приказни што ќе знаат да го забавуваат и кои ќе ја поттикнуваат неговата љубопитност, неговата фантазија, но и ќе му помагаат да го развива својот интелект и да ги објаснува своите чувства – рече Мојсова-Чепишевска.

Јагода Михајловска-Георгиева рече дека ниту една досегашна награда за литература, за возрасни или за деца, не ѝ предизвикала олкава радост и ентузијазам како оваа.

– Најпрво поради името што го носи во чест на нашата „мајка на сите писателки“ како што со право ја нарекуваме Оливера Николова. Потоа, зашто оваа награда е за роман за деца и за млади, ВО РАКОПИС! Сигурна сум дека ќе им биде поттик на етаблираните, но, уште позначајно, на писателите „новајлии“. Голема е осеката кај нас од овој вид домашни книги. И минимален е интересот за нив од страна на читателите. Имам пет внуци на возраст од три до тринаесет години. Ми се поплакуваат дека македонските дела не биле интересни како странските, особено лектирите. Не тврдам дека се сосема во право, па сепак... Што бара младата читателска публика? Бара книги блиски до нивниот начин на комуникација, забава, блиски до нивните интереси, возбудливи книги, богати со фантазија, духовити, поттикнувачки, не „попувачки“, не „мудрувачки“, не дидактички, иако вклучително и тоа, но вешто камуфлирано. Младите бараат да се препознаат во ликовите, јунаци на кои можат да им веруваат, да се угледуваат на нив... Затоа, според мене, е најтешко да се пишува за овие читатели, но и најчудесно. Еве го мојот „рецепт“: се нурнувам во сопственото детство, го наслушнувам детето во мене, а паралелно, будно ги набљудувам „новите клинци“. Па, сепак, секој автор си го открива својот начин. Најважна е смелоста да се влезе во таа авантура... и да се пишува, пишува, пишува – истакна Михајловска-Георгиева.

Наградата „Оливера Николова“ ќе се доделува секоја година на 11 март, а првиот конкурс се отвора денес и трае до 11 јуни 2025 година. Право на учество на конкурсот имаат сите полнолетни лица кои ќе пратат необјавен ракопис – роман за деца и млади, напишан на македонски јазик и со кирилско писмо. За наградата можат да конкурираат необјавени романи (ракописи) за деца и млади, во должина од 2 до 5 авторски табаци (од 32 до 80 страници), што ќе ги достават самите автори по електронска пошта на е-адресата [email protected], како Word или PDF-документ со назнака: за конкурсот „Оливера Николова“. Наградата е откупна и се состои од паричен износ од 60.000 денари, статуетка и објавување на романот во посебна едиција на издавачката куќа „Арс Ламина“. Одлуката за првиот добитник на наградата „Оливера Николова“ ќе биде објавена во септември 2025 година. Наградата ќе биде доделена на посебен свечен настан во организација на издавачката куќа „Арс Ламина“.

Издавачката куќа „Арс Ламина“, под својот импринт „Арс Либрис“, во 2022 година го реобјави целокупното творештво за возрасни од Оливера Николова. Станува збор за 12 наслови, спакувани во 10 тома, кои се дел од едицијата „Македонски книжевни класици“, објавени во ново руво и со нови поговори од значајни македонски професори, книжевници и писатели. Исто така „Арс Ламина“ има објавено и дел од романите за деца и млади на Николова: „Преминот не е осветлен“, „Светлосна година“ и „Мојот звук“, како и сликовницата „Сакам-неjќам“.

Издавачка куќа „Арс Ламина“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Болница принудила родители да си го земат мртвото бебе и да го однесат дома- не им се исплатувало поинаку (ФОТО)

Брачен пар од американската држава Вашингтон тврди дека биле принудени да го однесат телото на својот починат син дома откако момчето починало во болница која сега ја тужат за наводно предизвикување на тешка емоционална болка.

Болница принудила родители да си го земат мртвото бебе и да го однесат дома- не им се исплатувало поинаку (ФОТО)

Александар и Наталија Јеремеев добиле син, Мајкл, кој е роден во Сиетл на почетокот на 2024 година со Даунов синдром и други компликации поради кои ги поминал првите шест месеци од својот живот во болница.

Но, неколку месеци откако бил отпуштен од болница, кога Мајкл имал осум месеци, Јеремеев го однеле момчето на семејно патување во Орегон, каде што присуствувале на црковен собир, според неодамна поднесената граѓанска тужба, објави Дејли Меил.

Додека биле надвор од државата, неколку часа оддалечени од својот дом, бебето почнало брзо да дише доцна таа вечер, а неговите родители го однеле брзо во болницата Салем кратко по полноќ на 22 септември 2024 година, се наведува во тужбата.

Болничкиот персонал се обидел да преземе мерки за спасување на животот, но момчето било прогласено за мртво во 2:44 часот наутро. Во тужбата се тврди дека по смртта на Мајкл, на родителите им било кажано да се оддалечат од неговото тело додека чекале на лекарот, кој никогаш не се појавил. Тие наводно постојано прашувале за можноста нивниот син да биде вратен во Сиетл, но персоналот им кажал дека немаат потребна документација и дека транспортот на бебето до погребален дом би бил премногу скап, се тврди во тужбата. Наместо тоа, на родителите наводно им било советувано да се вратат дома со часови во својот автомобил, со безживотното тело на нивното бебе на задното седиште. Во тужбата се тврди дека персоналот не понудил да го смести телото на Мајкл во мртовечница и дека на родителите им била дадена само белешка од лекарот, напишана на формулар за рецепт, во која се наведува дека нивниот син починал во болницата. Родителите дополнително тврдат дека не им била дадена вистинска можност да ја обработат смртта на нивниот син, да организираат достоинствен транспорт на неговите останки или да се консултираат со семејството. Кога го прашале персоналот како безбедно да го транспортираат телото на Мајкл, на Јеремејеви првично им било кажано да го стават на седиштето во автомобилот.

Откако мајката на момчето рекла дека е загрижена дека неговото тело ќе се вкочани, на двојката им било советувано да го положат рамно на задното седиште со ќебе преку него.

Мајката на Мајкл на крајот била принудена да го изнесе неговото тело од болницата во семејниот автомобил пред таткото на момчето да се врати во Сиетл на долгото, четиричасовно возење, се наведува во тужбата.

На пат кон дома, родителите морале да се јават во неколку погребални агенции пред да најдат едно што ќе ги прифати останките на нивниот син. Откако пристигнале, таткото морал да ги исчисти телесните течности што се влеале на задното седиште од семејното возило.

Јеремееви ги навеле „Салем хелт“, „Салем хелт болници и клиники“, „Сервисот за итни случаи во Салем“ и д-р Стефани Соренсен како обвинети во нивната тужба.

Во граѓанската тужба се тврди дека обвинетите не ги следеле политиките во врска со документацијата, семејната поддршка и ракувањето со телото на Мајкл.

Јеремејеви бараат 10 милиони долари нематеријална отштета за екстремната емоционална болка и психолошката штета наводно предизвикана од постапките на обвинетите.

Наталија Јеремејев јавно го оплакуваше својот син на социјалните мрежи на првата годишнина од неговата смрт.

„Ни недостигаш и многу те сакаме! Се радуваме на вечноста, каде што повторно ќе се сретнеме и цврсто ќе те прегрнеме! Секогаш ќе бидеш во нашите срца“, напиша таа во објава на Фејсбук.

Според објавите на социјалните мрежи, семејството има четири преживеани деца, вклучувајќи близнаци што ги добија во август 2025 година. Мајкл беше нивното трето дете.

Тагови: бебе болница

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Сталоне ги откри деталите за долгогодишната кавга со Шварценегер: Не беше шега

Силвестер Сталоне отворено проговори за своето долгогодишно соперништво со Арнолд Шварценегер кое траеше повеќе од две децении. 

Сталоне ги откри деталите за долгогодишната кавга со Шварценегер: Не беше шега

Иако многумина мислеа дека нивното соперништво е само дел од холивудскиот имиџ, Сталоне потврди дека меѓу нив постоела вистинска нетрпеливост некое време.

Сè започнало на доделувањето на наградите Златен глобус

Сè започна на доделувањето на наградите Златен глобус во 1977 година. Неговиот филм „Роки“ ја освои наградата за најдобра драма, но Сталоне пропушти неколку индивидуални награди за кои беше номиниран. Тој тврди дека Шварценегер, кого едвај го познавал во тоа време, му се потсмевал во текот на вечерта.

Сталоне за Variety изјави дека во еден момент го изгубил трпението, зграбил голема чинија со цвеќе и ја фрлил кон Шварценегер. Тој инцидент, според него, го означил почетокот на нивното долгогодишно соперништво. На врвот на нивните кариери, двајца акциони херои се бореле за исти филмски улоги и се обидувале да се надминат еден со друг.

Сталоне ја споредил нивната врска со големите соперништва што ја обележале историјата. „Гледате свирепост. Беше смртен непријател“, изјави тој за Sunday Times. „Исто беше и со Арнолд. Бевме во сериозен конфликт, без шега. Беше како прашање на живот или смрт. Требаше да завршиме заедно во Римскиот Колосеум.“

Сепак, тој верува дека токму ова соперништво ги турнало да бидат подобри. „Како кога едниот борец го навредува другиот, па вториот тренира уште посилно за да го победи. Апсолутно ни требаа еден со друг“, рече тој.

Сепак, нивниот однос се промени со текот на времето

Сталоне зборуваше за нивната врска и претходно. Во 2022 година, тој призна дека имало период кога „не можеле да поднесат ниту да бидат во иста просторија“.

Сепак, нивниот однос се променил со текот на времето, а клучен момент бил заедничкото лансирање на синџирот ресторани Планет Холивуд. Шварценегер рекол дека дотогаш веќе „ја надминал таа фаза“ и дека идејата, која им ја предложиле нивните заеднички адвокати, му изгледала одлична.

Подоцна глумеле заедно во четири филма од франшизата „Платеници“. Сталоне се појави и во документарецот „Арнолд“ на Нетфликс од 2023 година, каде што рече дека Шварценегер е „супериорен“ и дека „има одговори на сè“.

Што рече Шварценегер

Минатата година, Шварценегер потврди и во радио емисијата на Енди Коен на „СириусХМ“ дека двајцата „навистина се мразеле“ во еден момент. „Се напаѓавме еден со друг, правевме грди работи и зборувавме ужасни работи, сите тие работи“, се присети актерот.

Други познати актери како Брус Вилис и Деми Мур, кои беа меѓу првите инвеститори, учествуваа во лансирањето на „Планет Холивуд“, кое се отвори во 1991 година. Шварценегер го продаде својот удел во синџирот ресторани во 2000 година.

Тагови: Арнолд Шварценегер Силвестер Сталоне

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Бугарија ќе се бори против кладилниците: Градовите ни се претворија во Лас Вегас

Кладилниците и казината повеќе нема да можат да доминираат на улиците со своите осветлени реклами, додека сериозните царински прекршоци во иднина би можеле да ескалираат од административен прекршок во кривично дело.

Бугарија ќе се бори против кладилниците: Градовите ни се претворија во Лас Вегас

Бугарија подготвува голем пакет промени со кои властите истовремено сакаат да ја заострат борбата против шверцот и драстично да го ограничат присуството на индустријата за коцкање во јавниот простор.

Премиерот Румен Радев ги објави новите мерки пред владина седница, велејќи дека владата сака многу построг модел на регулирање на коцкањето, поголема транспарентност и ограничување на зависноста од коцкање, како што објави eKapija.

Тој особено ги издвои рекламите и изгледот на самите објекти.

- Не сакаме нашите градови да изгледаат како Лас Вегас - е пораката на бугарскиот премиер, како што објавија локалните медиуми.

Кладилниците и казината повеќе нема да можат да блеснат на секој чекор

Една од најголемите промени ќе се однесува на рекламирањето на коцкањето.

Владата предлага речиси целосна забрана за рекламирање на игри на среќа, со цел повеќе да не бидат изложени на граѓаните, особено на децата и младите, на дневна основа.

Промените нема да завршат само со телевизиските, интернет или други класични реклами. Според најавите од Софија, ќе бидат воведени ограничувања и за надворешниот изглед на казината и обложувалниците.

Идејата е излозите и фасадите повеќе да не бидат покриени со агресивни осветлени реклами и екрани што го привлекуваат вниманието на минувачите. Владата најавува и промени во даночниот третман на секторот, објаснувајќи дека сака пофер оданочување и поголема транспарентност.

Повеќе од 45.000 луѓе веќе се во регистарот

Податоците од Бугарската национална агенција за приходи, исто така, покажуваат дека проблемот не е само естетски. Повеќе од 45.000 луѓе се во регистарот на лица кои треба да бидат заштитени од пристап до игри на среќа поради проблеми со коцкањето.

Даночните инспектори спроведоа 626 инспекции на коцкарници во текот на изминатата година и открија 766 прекршоци. Изречени се санкции во вредност од околу 632.000 евра, а приближно половина од откриените неправилности се поврзани со неправилно водење евиденција.

Една од важните задачи на инспекторите е да проверат дали обложувалниците и казината дозволуваат влез на лица од регистарот на ранливи граѓани.

Истовремено, се преземаат мерки против шверцот

Додека ги заострува правилата за индустријата за коцкање, бугарската влада отвора уште еден фронт, царината.

Предложени се измени според кои одредени царински прекршоци повеќе нема да се третираат како само административни прекршоци. Посериозните случаи треба да станат кривични дела, додека шверцот ќе се третира како сериозен криминал.

Целта е да се зголеми одговорноста за нелегалниот увоз и промет на стоки и да се зајакне одвраќачкиот ефект на казните.

Овие промени доаѓаат по неколку големи акции на бугарските институции. Само овој месец, локалната полиција и царината открија шема за извлекување и продажба на конфискувана шверцувана стока од царинските складишта.

Во акцијата првично беа уапсени девет службеници и цивили, вклучувајќи шест царински службеници, додека обвинителството потоа поднесе обвиненија против пет лица под сомнение за учество во организирана криминална група.

Бугарија ги заострува правилата

Двете иницијативи на прв поглед имаат малку заедничко - едната се однесува на обложувалниците и казината, другата на царината. Сепак, обете се дел од поширок обид на државата да ја заостри контролата врз областите каде што се тргува со големи пари.

За граѓаните, највидливата промена сигурно ќе биде на улиците. Доколку се усвојат предложените мерки, бугарските обложувалници и казина ќе мора да станат значително помалку впечатливи отколку што се денес.

Пораката од властите е доста едноставна - градовите не треба да изгледаат како Лас Вегас.

Тагови: кладилници Лас Вегас

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер