Свет

Во оваа европска држава мора да се работи до длабока старост: Зголемена границата за пензија

Данскиот парламент усвои закон со кој до 2040 година старосната граница за пензионирање се зголемува на 70 години, што ќе биде највисока во Европа.

Како што се наведува во најновиот број на „Глас на осигурениците“, списание на Републичкиот фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИО), таа граница во Данска, како и во повеќе европски земји, моментално е 67 години, додека, на пример, во Турција, жените се пензионираат со 49 години, а мажите со 52 години.

Уште во 2006 година Данска ја поврза старосната граница за пензионирање со очекуваниот животен век и ја ревидира на секои пет години, па така таа од сегашните 67 години ќе се зголеми на 68 до 2030 година, а на 69 до 2035 година.

Старосната граница од 70 години ќе се применува за сите лица родени по 31 декември 1970 година. Во „Глас на осигурениците“ се истакнува дека старосната граница за пензионирање варира низ Европа, а многу држави последниве години ја зголемија таа граница за да го следат подолгиот животен век и да ги решат буџетските дефицити, пренесува Биз портал.

„Пред одлуката на данскиот парламент, највисока старосна граница за пензионирање во Европа – 67 години – имаа Бугарија, Грција, Италија, Холандија, Норвешка и Исланд, додека во повеќето земји на ЕУ сè уште е вообичаено пензионирање со 65 години“, се наведува и се додава дека просечната старосна возраст за пензионирање во ЕУ моментално е 64,7 години за мажите и 63,8 години за жените.

Според предвидувањата на ОЕЦД, до 2060 година таа ќе се доближи до 67 години, а во некои земји ќе достигне 70 или повеќе. Во поширокиот европски контекст, како значаен исклучок се издвојува Турција, каде жените се пензионираат со само 49 години, а мажите со 52.

Со цел да обезбедат долгорочна финансиска одржливост на пензискиот систем, повеќе земји спроведуваат или планираат пензиски реформи, меѓу кои и Италија, која, како што се наведува, троши повеќе на пензии од која било друга земја во Европа, освен Грција.

Националниот институт за социјално осигурување проценува дека јавните трошоци за пензии во 2025 година ќе достигнат 289,35 милијарди евра, односно 15,3% од БДП, а Министерството за финансии предвидува дека овие трошоци ќе надминат 17% од БДП до 2040 година.

Непопуларната реформа, т.н. закон Форнеро, усвоена на врвот на финансиската криза крајот на 2011 година, постепено ја зголеми законската старосна граница за пензионирање на 67 години, со најмалку 20 години платени придонеси.

Иако премиерката на Италија, Џорџа Мелони, не го укина законот Форнеро, како што вети во кампањата, сепак во Италија постојат и опции за предвремено пензионирање кога збирот на години на возраст и работен стаж го достигнува законскиот услов.

Италијанската влада разгледува пензиска реформа која може да започне да се применува веќе од 2026 година. Стареењето на германското население сè повеќе го оптоварува пензискиот систем. Генерацијата родена помеѓу 1955 и 1969 година, кога наталитетот бил на рекордно високо ниво, се пензионира, а работната сила не расте со иста брзина.

Значителен дел од федералниот буџет оди за поддршка на јавниот пензиски систем, кој е задолжителен само за вработените, а новата министерка за труд, Бербел Бас, ја вознемири јавноста со предлог како да се реши тоа.

Таа ја изнесе старата идеја во системот да се вклучат и други категории – државни службеници, пратеници и самовработени, при што државните службеници и самовработените сочинуваат околу 12% од работоспособното население.

Новата влада се согласи да се формира т.н. „пензиска комисија“ и да се предложат реформи, бидејќи перспективата не е добра – на почетокот на шеесеттите години од минатиот век имало шест активно осигурени работници на еден пензионер, а сега тој однос е 2:1 и понатаму опаѓа.

Луксембург исто така е една од земјите каде се водат жестоки дебати за реформата на пензискиот систем. Државата се соочува со сè поголеми трошоци за пензии, но синдикатите, кои формираа цврст фронт, се спротивставуваат на итни мерки и се залагаат за умерени промени.

Старосна пензија во Макеоднија

Во Макеоднија, осигуреникот стекнува право на старосна пензија кога ќе наполни 64 години живот (маж), односно 62 години живот (жена) и најмалку 15 години пензиски стаж.

Старосната пензија се утврдува од месечниот просек на платите што осигуреникот ги остварил за време на вкупното траење на осигурувањето, а најрано од 1 јануари 1970 година. За определување на пензиска основица, покрај месечниот просек на плати, се зема и надоместокот на плати, односно паричниот надоместок во случај на невработеност, пишува на Институт за економски истражувања и политики.

Оваа година старосната граница за пензионирање е 63 години и 10 месеци за жените, а 65 години за мажите. Според законските прописи, старосната граница за пензионирање на жените ќе се зголемува по два месеца секоја година, така што од 2032 година и жените и мажите ќе се пензионираат со навршени 65 години.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Кинотеката во септември: Филмот како историја и отворена културна територија

Септемвриската програма на Кинотеката на Македонија повторно ја потврдува нејзината суштинска улога како простор во кој филмот не е само средство за гледање, туку и начин на паметење, преиспитување и откривање на различните лица на кинематографијата

Септемвриската програма на Кинотеката на Македонија повторно ја потврдува нејзината суштинска улога како простор во кој филмот не е само средство за гледање, туку и начин на паметење, преиспитување и откривање на различните лица на кинематографијата. Програмата обединува дела од македонската продукција, филмови од поширокиот балкански простор, класици на светската кинематографија, неми и класични филмови, како и посебни програмски целини посветени на хрватскиот филм и на филмската и културната традиција.

Месецот започнува со „Сведок“ на Митко Панов, драма во која потрагата по сведок на воени злосторства постепено се претвора во сложена приказна за вината, правдата, политичката меморија и границите на поделбата меѓу доброто и злото. Филмот, снимен на македонски, хрватски и ирски локации, отвора простор за преиспитување на едноставните историски и морални категории, особено во општествата што сè уште живеат со последиците од насилното минато.

Во продолжение, септемвриската програма се свртува кон класичниот американски филм со неколку значајни остварувања. „Beat the Devil“ на Џон Хјустон, со Хамфри Богарт, Џенифер Џонс и Питер Лоре, е иронична и жанровски разиграна авантуристичка комедија во која режисерот ги превртува конвенциите на авантуристичкиот филм и ги претвора алчноста, измамата и човечката слабост во црна комедија на апсурдот.

„Suddenly“, политичкиот трилер на Луис Ален со Френк Синатра, ја гради својата тензија врз идејата за атентат и опасноста што ненадејно навлегува во навидум мирната секојдневност. Филмот е истовремено и интересен пример за атмосферата на американската жанровска кинематографија од педесеттите години, кога стравот, политичката параноја и насилството постепено стануваат дел од популарната филмска имагинација.

Посебно место има и „Angel and the Badman“ на Џејмс Едвард Грант, класичен вестерн со Џон Вејн, во кој мотивот на преобразбата станува основа за приказна за насилството, искупувањето и можноста човекот да избере поинаков живот. Традиционалниот вестерн овде добива и морална димензија, спротивставувајќи ги културата на оружјето и логиката на одмаздата со идејата за ненасилство и човечка промена.

Септември носи и посебна целина посветена на немиот и класичниот филм, со која Кинотеката повторно ја нагласува потребата од курирано присуство на филмското наследство во современиот културен простор. Ваквите проекции се потсетување дека историјата на филмот е жива уметничка традиција која и денес може да вибрира со својата естетика, јазик и радикалност.

Во рамките на месецот е предвидена и програмата „Денови на хрватскиот филм“, која отвора простор за претставување на хрватската кинематографија во нејзините различни историски, естетски и тематски пројави. Во таа смисла, програмата е и можност за повторно согледување на заедничките културни и филмски врски на просторот на поранешна Југославија, како и на специфичните патишта по кои се развивале националните кинематографии.

Месецот завршува со „The Man with the Golden Arm“ на Ото Премингер, еден од значајните филмови на американскиот филмски модернизам од педесеттите години. Со својата смела тематизација на зависноста, социјалната маргинализација и човечката слабост, филмот претставува дело што во своето време ги поместил границите на она што холивудскиот филм можел отворено да прикаже. Воедно, визуелниот и графичкиот стил на Премингер останува еден од препознатливите примери за модернизацијата на американскиот филмски израз.

Така конципирана, септемвриската програма ја потврдува филмската разновидност како една од најголемите вредности на Кинотеката. Од македонскиот филм до класичниот Холивуд, од балканските трауми до европските културни судири, од вестернот и политичкиот трилер до немиот филм и регионалната кинематографија, септември нуди повеќе увиди во спектарот на кинематографската уметност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Видео: Поплави во Кина, евакуирани 54000 жители

Во Кина, околу 54.000 луѓе се евакуирани поради поплави, вклучително и 8.000 преместени во привремени прифатилишта, што е последица на обилните врнежи предизвикани од тајфунот Нара.

Поплавите особено го погодија регионот Гуангси, а метеоролозите предупредуваат на нови обилни врнежи во наредните денови, јавува CCTV. Водостоите на 15 реки го надминаа прагот за издавање предупредувања.

8月23日，网友发布视频显示，广西崇左宁明县洪水过境导致县城被淹没。

网友表示：我家被淹了，一夜之间被淹了😭大家注意安全！

有网友发布汽车被洪水冲走的视频，竟然还被举报！是害怕境外势力知道中国又淹水了吗？ https://t.co/TDcI6l13ky pic.twitter.com/7iA2DADabD
— YiFeng Su (@sam51824016070) August 23, 2026

Снимките емитувани на кинеската телевизија прикажаа поплавени патишта и спасувачи кои газат низ вода длабока до колена, користејќи гумени чамци за да ги евакуираат жителите од поплавените населби.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Драма во Романија, веднаш подигнати два авиона Ф-16

Радарскиот систем за надзор на Министерството за национална одбрана на Романија регистрираше повремени сигнали во воздушниот простор на Република Молдавија, во областа Кахул, утрово околу 6 часот, поради што беа испратени борбени авиони.

Како што беше наведено, еден од тие сигнали подоцна се појавил во областа Таргу Бујор, во округот Галац.

Според соопштението на Министерството за национална одбрана, два авиони Ф-16 на романското воено воздухопловство и еден хеликоптер биле подигнати за да ја следат ситуацијата, пренесува Аџерпрес.

Како што беше наведено, Националниот центар за воена команда го извести Генералниот инспекторат за вонредни ситуации за воспоставувањето мерки за предупредување на населението во зафатеното подрачје.

Ова не е првпат Романија да крева борбени авиони поради војната во Украина, бидејќи беспилотните летала, поради попречување на сигналот, често завршуваат во земјите што граничат со Украина.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.