Во последните десет години, забележуваме намалување на фреквенцијата на коцкање, односно играње игри на среќа, што е поврзано со превенција и законски интервенции, а младите мажи се изложени на зголемен ризик, особено оние кои се заинтересирани за спорт, вели професорот Невен Рицијаш од Факултетот за образование и рехабилитација, објави Индекс.

Рицијаш и неговиот тим од Факултетот за образование и рехабилитација (ФПР) во Загреб и Клиниката за психијатрија „Свети Иван“ се занимаваат со истражување на ризичното однесување на младите луѓе во контекст на бихејвиоралните зависности.

Тој наведува дека околу 2000 година имало проширување и отворање на пазарот на индустријата за игри во Хрватска, тоа била нова активност, нови производи и нови ризици, а исклучително голем број средношколци биле вклучени во игри на среќа.

Според резултатите од истражувањата од пред десет години, околу 30 проценти од адолесцентите (средношколци) редовно се обложуваат на спортски резултати, но тој процент е намален на околу 10 проценти до денес, вели Рицијаш, кој е задоволен од трендот на намалување иако, во споредба со другите западноевропски земји, тој процент е сè уште доста висок.

Коцкањето е машки феномен, младите мажи и жени учествуваат повеќе во игри на среќа, па затоа е поверојатно да развијат проблеми. Односот на машки и женски коцкари е приближно 9:1.

Причини за падот на коцкањето кај младите

Рицијаш, исто така, истакнува дека е невозможно научно точно да се измерат причините за падот на коцкањето кај младите, но дека целата мрежа за заштита придонесува за ова, вклучително и законските измени поврзани со рекламирањето на игри на среќа.

Силниот раст на пазарот на коцкање и зголемувањето на проблемот со зависноста доведоа до поголема свест на општеството, за што придонесоа медиумите, училишното образование и активностите за јавно здравје. Исто така, игрите на среќа за младите веќе не се нови, што преку феноменот на социјална адаптација е поврзано со намалувањето на нивната привлечност.

Но, Рицијаш, исто така, предупредува дека дигиталниот развој носи нови ризици, особено поради растот на онлајн коцкањето и проблемот со нелегалните организатори на игри на среќа.

Спорт и обложување

Коцкањето се нарекува „невидлива зависност“ бидејќи не вклучува внесување на психоактивни супстанции и нема видливи физиолошки знаци, туку е однесување од кое лицето станува зависно. Поради ова, луѓето со сериозни проблеми со коцкањето можат да изгледаат целосно функционални однадвор подолго време.

Главните видливи симптоми прво се поврзани со емоционални проблеми како што се анксиозност, промени во расположението, проблеми со спиењето, проблеми во извршувањето на секојдневните задачи и слично. Овие проблеми се поврзани и со финансиски тешкотии што лицето се обидува да ги скрие што е можно подолго.

„Родителите треба да бидат особено внимателни со малолетниците, ако видат или откријат дека детето продавало некои од своите предмети, дека се обидува да добие пари на необичен или поинаков начин, дека некои повредни предмети од куќата исчезнуваат, како што се злато или технологија, но и ако детето има некои поскапи предмети за кои не може убедливо да објасни каде ги добило или купило“, истакнува Рицијаш.

Емоционалните тешкотии или промените во успехот во училиштето во адолесценцијата често се припишуваат на развојниот период, пубертетот, невозвратената љубов, конфликтите со пријателите и слично, па родителите ја воспоставуваат врската доста доцна и сфаќаат дека коцкањето е во коренот. Исто така, младите спортисти, како и оние млади луѓе кои се исклучително заинтересирани за спорт, особено фудбал, се изложени на поголем ризик да се вклучат во коцкање, а со тоа и да развијат проблеми.

„Тоа е меч со две острици од перспектива на родителот. Од една страна, сакаме да ги вклучиме децата во спортот и сме среќни што се заинтересирани за тоа, а од друга страна, поради изразената поврзаност со спортското обложување, спортот исто така претставува ризик“, вели Рицијаш. Тој им порачува на родителите да обрнат поголемо внимание на следењето на своите деца во контекст на потенцијално спортско обложување, ставовите што детето ги има за обложувањето, искуствата, разговорите со врсниците за овие теми и слично.

Превенција во семејството и во училиштето

Рицијаш е исто така и раководител на проектот за имплементација на програмата за превенција од коцкање кај младите „Кој всушност победува?“ кој во последните десет години се спроведува преку работилници со ученици во училиштата, а по едно предавање е наменето за наставници и родители. „Колку порано ја откриеме вклученоста на децата во овие ризични однесувања, толку е поголема веројатноста да имаме успешни интервенции“, вели Рицијаш.

Студиите со деца и родители во Хрватска покажаа, вели тој, дека некои родители се недоволно критични, па дури и дека некои родители имаат поддржувачки ставови кон игрите на среќа.

Како пример, тој посочува дека некои родители не ги сметаат обложувањето и лотариските игри за коцкање. „За нив, коцкањето е само одење во казино или слот клуб. Што е сосема погрешно. Играњето секакви игри на среќа е коцкање, од лотарија и лото до рулет. А спортското обложување е исто така доста ризично за развој на проблеми поврзани со коцкањето. Потценувањето на ризиците од спортското обложување е еден од големите предизвици со кои се соочуваме кога работиме со родителите“, вели Рицијаш.

Тој објаснува дека постојат неколку причини зошто општеството ја потценува ризичноста на спортското обложување во процесот на развивање зависност од коцкање. Една е што тоа е поврзано со спортот, како генерално многу позитивна активност и активност. Друга е што родителите често мислат дека обложувањето е спортски предвидувања што порано функционирале.

„Плаќате билет за натпревар и чекате резултат неколку дена или часови, што го прави гледањето на натпреварот и натпреварувањето повозбудливо. Сепак, денешната реалност е поинаква. Со развојот на дигиталните платформи за спортско обложување, оваа игра не само што има бесконечна понуда што е достапна 24/7, туку е и многу интерактивна, со процеси на донесување одлуки и преземање финансиски ризици за време на самата игра. Ваквите елементи го прават обложувањето многу поризична игра, искуството за играчите повозбудливо, а на мобилните телефони е достапно на дланка, неограничено“, објаснува тој.

Рицијаш истакнува дека систематското инвестирање во развојот на социо-емоционалните вештини на младите луѓе е клучен модел на превенција, за кој се залага неговиот тим.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.