Македонија

Тиквешани за Бадник кршат лепче со паричка, среќата може да биде и во лозјето

За Господ, за лозјето, за куќата, домаќинот и домаќинката, за децата. Вака тиквешани делат лепче со паричка за Бадник, а среќата многу често може да се падне и во лозјето.

Тоа значи надеж за плодна гроздоберска година, добар пласман и солидна цена за грозјето. Всушност, лозарството, грозјето, виното и ракијата, маџунот, се неизоставен дел од долгата традиција на најголемиот лозаровинарски регион во државата. Тие се дел од обичаите и за Бадник.

-Токму така. Ние во нашето семејство наместо лепче, месиме пупчиња и во едно од нив, ставаме паричка. При делбата на пупчињата, секој се надева дека ќе има најмногу среќа. Но, среќник може да биде и лозовиот насад. Традиционално, при делбата, првото пупче оди за Господ, а веќе второто токму за нашето зелено море - лозјето. Дури потоа се дели за свекорот и свекрвата, па за сопругот и за мене и на крај, за нашите три дечиња, кои уште од мали ги учиме да го вреднуваат трудот, да работат во лозјето и да израснат во вредни луѓе. Така ќе биде и овој Бадник. Пред да седнеме на свечената трпеза, децата ќе излезат на прагот и со вино и ракија ќе испратат покана до Бога, да ни се придружи во нашиот адет за чествување на големиот ден, сподели за МИА, Викторија Димова од Кавадарци.

Таа подвлече дека на овој празник, на трпезата задолжително има и грозје.

Главно станува збор за грозје од сортата „белозимско“. Гроздови од оваа сорта, вообичаено, на крајот од секоја гроздоберска сезона во есен се закачуваат или по тиквешки - „се бесат“ по тавани. Таму стојат до зима за тиквешани да има со што да се сладат за време на празниците.

Тиквешани со кои разговаравме на оваа тема споделија со нас и еден друг интересен обичај поврзан со Бадник. Се работи за адет што со години се правел во овој крај, за неродното дрвце - да почне да раѓа плодови.

- Во село Бесвица кога бевме мали, татко ми за време Бадник ќе ја земеше секирата и ќе им се заканеше на дрвцата, ораите. Раѓаш или не раѓаш. Ако не раѓаш, ќе те пресечам. Трипати се изговара заканата. Другата година, ораи колку сакаш. Значи ораите се исплашиле. Ќе раѓаш или да те сечам, ова ќе го слушнете и за други дрвца во овој крај. Некои, по вакви закани родиле и по неколку години неплодност. Ете такво верување се пренесува овде со генерации, ни раскажаа во Демиркаписко.

Прославата на Бадник во Тиквешко редовно започнува со царски часови на Рождество Христово со Вечерна и Света Василева литургија.

Традицијата ја негуваат и веселите коледарчиња кои со торбички и стапчиња итаат од врата на врата, ги посетуваат домовите и со христијанска песна, го најавуваат Христовото раѓање пред Божик, а домаќините ги даруваат со подароци.

- Коледарчиња го исполнуваат воздухот со радост и веселост. Звукот на црковните ѕвона одекнува насекаде и море од молитви се упатуваат кон небото. Дечиња со шарени коледарски стапчиња посетуваат верски храм, се запознаваат со традицијата на одбележувањето на овој голем христијански празник, бидејќи традицијата се вкоренува уште од мали нозе, весело раскажуваат тиквешани.

Во црквите се одржуваат пригодни богослужби и се делат бадникарски гранчиња. Оттаму, дечињата со бадникови поворки и пеење на песната „Вечниот Бог“ го најавуваат Христовото раѓање.

- Добиваат и подароци. Бадник е голем христијански празник. Задоволство е да се види како од млади години се почитува верата. Целото ова одбележување на празникот има некоја посебна магија во себе, истакнуваат нашите соговорници.

Во духот на христијанството, празникот во Тиквешијата има и хуманитарна димензија. Во Кавадарци и Неготино на градските плоштади се дели бесплатен бадников оброк.

Кон традицијата со бадникови поворки, вообичаени за Кавадарци, Неготино и Демир Капија, годинава за првпат се приклучува и Росоман. Градоначалникот Ѓорѓи Крстевски појасни за МИА дека настанот го организираат со културно - уметничкото друштво.

-Среќен сум што го збогатуваме празнувањето - бадниковите поворки ќе станат традиција како и во другите места, бидејќи верата и фолклорот се тоа што го одржува еден народ. А, има ли поубаво нешто од песните што го слават Бога и од фолклорот што е наш културен амбасадор во светот, нагласи Крстевски.

Тагови: бадник

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хороскоп

Дневен хороскоп за 4. јуни 2026 година

Дневен хороскоп за четврток, 4. јуни 2026 година.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

Ќе копнеете консвојот љубовен идеал, но како што ќе минува денот , така ќе бидете свесни дека тој е далеку од вас.

Кариера

Ќе чувствувате преодна потреба да се повлечете , па ако е некако можно ќе се обидете да делувате од сенка.

Здравје и совет

Грижите што ќе се појават се обична илузија.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Доколку излезете, има голема веројатностубаво да си поминете. Сепак , внимавајте што зборувате за да не направите збрка.

Кариера

На работното место нема да бидете кој знае колку ангажирани. Се ќе одработите рутински и ќе ви недостига мотив.

Здравје и совет

Вежбајте јога за подобра концентрација.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

На моменти ќе имате потреба да пресечете и да избегнете некои напори или мали проблеми во врската, но тоа нема да биде потребно. Се е во ред.

Кариера

Мали недоразбирања во односите со соработниците ќе имаат преоден карактер, па не им придавајте значење.

Здравје и совет

Останете мирни.

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Вашиот партнер ќе покажува потреба за повеќе нежности , па без проблеми ќе го направите тоа. Добро е.

Кариера

Повремено во главата ќе си ги анализирате претходните работни денови и предизвиците што сте успеале да ги совладате. Потоа ќе се опуштите.

Здравје и совет

Вежбајте на отворено.

Вага 24.9.-23.10

Љубов

Ќе имате потреба да ги покажете своите емоции и ќе ја доживеете саканата личност на нов начин. Ќе има малку немир ,но врската е во ред.

Кариера

Ве очекува непромиослено однесување на вашите надредени , поради што ќе се чувствувате повредени.

Здравје и совет

Не ги земајте работите при срце. Ќе помине.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Денеска наоѓате вистински начин некому да ги покажете своите чувства , било да станува збор за погледи или само за зборови.

Кариера

Поради добро завршената работа , некои денеска би биле малку под заштита и пуштени дома пред крајот на работното време.

Здравје и совет

Имате право да уживате.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Вашиот стил на забава надалеку е познат по оригиналноста. Денеска дури и ќе претерате.

Кариера

Можно е дека ќе изјавите нешто што ќе повреди некого од вашите колеги. Затоа контролирајте си го јазикот.

Здравје и совет

Бидете умерени.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Денот е идеален за да останете дома , било во двојка или сами. Многумина нема да сакаат да излезат со друштво.

Кариера

Со олеснување ќе го прифатите фактот дека се наближува викендот. Тоа ќе ви ги олесни работните часови.

Здравје и совет

Наспијте се добро.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Некои денеска би можеле да се покажат како вистински сонувачи. Ќе сонуваат за љубовта што ја нема или ќе ги малтретираат другите со такви приказни.

Кариера

Кога ќе ги сведете сите сметки , ќе видите дека има нови трошоци , но и нови добивки. Пак сте на исто , не се нервирајте.

Здравје и совет

Одморете се.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Ќе дојде до мало подобрување на вашите лични односи, но и натаму тешко ќе наоѓате вистински зборови во комуникацијата со партнерот.

Кариера

За да ги ослободите новите идеи , поврзете се со младите соработници . Тие ќе ви помогнат за да се изразите.

Здравје и совет

Следете ги своите сништа.

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Повторно ќе најдете рамнотежа во личните односи . На некои во тоа ќе им помогнат пријателите. Саканата личност сепак ве сака.

Кариера

На работното место ќе чувствувате мир и стабилност. Тајните остануваат за некој друг да ги решава.

Здравје и совет

Продолжете да го градите започнатото.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Веројатно ќе ја споите саканата личност со друштвото и така ќе минете една убава вечер или попладне.

Кариера

Веќе ништо поврзано со работата нема да ве загрижува. Вашите задачи ви се целосно јасни и тоа ви е доволно.

Здравје и совет

Вежбајте гимнастика.

Македонија

Димитар Ковачевски во „Само интервју“

Почитувани, вечерва во Само Интервју ќе гостува поранешниот премиер од СДСМ, Димитар Ковачевски.

4 години откако неговата влада го прифати францускиот предлог, Македонија тапка во место – Кошта порача - договореното мора да се исполни – ќе го отвори ли тоа патот кон членство во ЕУ или ќе биде вовед во бесконечни бугарски барања? Зошто првично НЕ во Брисел, стана ДА во Скопје?

Какви сценарија се правеле во кабинетот на Пендаровски и дали Груевски бил џокерот на власта за 2/3 мнозинство?

По поразот си даде оставка во СДСМ, но колку новото раководство успеа да ја консолидира партијата во овие 2 години?

Научивме ли нешто од енергетската криза во 2022 и колку успешно се справуваме со сегашната?

Вечерва во Само Интервју кај Гоце Михајлоски гостува екс-премиерот Димитар Ковачевски, веднаш по централните вести.

Живот

Хаос во главата и потреба да биде сè да биде „под конец“

Дали сте премногу уредни или имате опсесивно-компулсивно нарушување?

Опсесивно-компулсивно нарушување (ОКН) е состојба на менталното здравје која се карактеризира со наметливи, вознемирувачки мисли (опсесии) и повторувачки дејства или ритуали (компулсии). Тоа е дел од групата анксиозни растројства и може значително да влијае на секојдневното функционирање и квалитетот на животот.

Зошто мозокот не „пушта“ одредени мисли?

Проценките покажуваат дека околу 2 проценти од населението има ОКН, а кај дури половина од засегнатите, симптомите започнуваат во детството или адолесценцијата. Ретко се појавува по 40-годишна возраст.

Истражувањата покажуваат дека мозокот на луѓето со опсесивно-компулсивно нарушување ги обработува информациите различно, особено делот од мозокот одговорен за контрола на грешки и носење одлуки. Ова значи дека мозокот „сигнализира проблем“ дури и кога нема реална опасност, што може да предизвика лицето да чувствува постојана потреба да проверува, повторува или „поправа“ работи.

Како изгледа ОКН во секојдневниот живот

Лицето со ОКН често се чувствува како да не може да ги контролира своите мисли или постапки. Опсесиите можат да предизвикаат интензивни емоции како што се страв, гадење или сомневање, додека компулсиите се обид да се ублажи таа непријатност. Ова може да доведе до ситуација во која лицето поминува часови повторувајќи одредени дејства, што ја попречуваат работата, односите и секојдневните активности.

Најчести форми на опсесивно-компулсивно нарушување

ОКН може да се манифестира на различни начини.

Проверка

Лицето може да има потреба постојано да проверува брави, шпорети, славини или електрични апарати поради стравот од несреќи.

Страв од контаминација

Честото миење раце, чистење и избегнување контакт со „валкани“ предмети или луѓе може да биде доминантен модел на однесување.

Наметливи мисли

Ова се несакани и вознемирувачки мисли што лицето не може да ги запре. Иако може да изгледаат екстремно, важно е да се знае дека луѓето со ОКН ретко дејствуваат според овие мисли.

Потреба за симетрија и ред

Предметите мора да бидат распоредени на специфичен начин за да се избегне чувство на непријатност.

Неможност за фрлање работи

Држењето непотребни предмети може да биде уште еден знак на нарушувањето.

Што се опсесии и компулсии?

Опсесиите се постојани, несакани мисли, слики или нагони што предизвикуваат вознемиреност. Кај луѓето со OCD, овие мисли можат да станат доминантни и да го отежнат функционирањето во секојдневниот живот. Компулсиите се повторувачки дејства или ментални ритуали што лицето ги користи за да се обиде да ја намали вознемиреноста. Ова може да вклучува миење, броење, проверка или повторување на одредени дејства.

Важно е да се напомене дека овие однесувања можат да одземат многу време и да бидат исцрпувачки.

OCD кај деца и млади луѓе

Првите симптоми често се појавуваат во адолесценцијата, но можат да започнат порано. Кај децата, OCD може да влијае на училиштето, самодовербата и социјалните односи. Интересно е што се јавува почесто кај момчињата во детството, додека во зрелоста е подеднакво честа кај двата пола.

Како се поставува дијагнозата и кои методи се користат за лекување на ова нарушување?

Дијагнозата се поставува кога опсесиите и компулсиите зафаќаат значително време, предизвикуваат стрес и се мешаат во секојдневниот живот. Експертите, исто така, проценуваат дали се присутни други нарушувања како што се депресија или анксиозност.

Добрата вест е дека OCD може успешно да се лекува. Терапијата е прилагодена на секоја индивидуа и најчесто вклучува:

Когнитивно-бихевиорална терапија (КБТ)

Овој вид психотерапија му помага на лицето да го промени начинот на размислување и реагирање на опсесивните мисли. Посебен фокус е ставен на соочување со стравови без извршување компулсивни дејства.

Фармакотерапија

Најчесто користените антидепресиви се од групата лекови SSRI. Ефектите од терапијата може да се видат по неколку недели, а понекогаш и по три месеци.

Животот со опсесивно-компулсивно нарушување може да биде квалитетен

Иако опсесивно-компулсивното нарушување може да исцрпува, со навремена дијагноза и соодветен третман, можно е значително подобрување на квалитетот на животот. Клучот е да се препознаат симптомите и да се побара стручна помош.

Важно е да се запомни дека опсесивното нарушување не е навика или личен избор, туку медицинска состојба која бара разбирање и поддршка.