Супер преносителите се главни двигатели на епидемијата на коронавирус

Во црквите, на крстарењата, па дури и во Белата куќа, масовните настани каде што десетици, па дури и стотици луѓе можат да се разболат, го нагласуваат потенцијалот на коронавирусот да зарази драматичен број лица.

Експертите велат дека овие големи жаришта се повеќе од екстремни „маргинални“ настани - тие се главниот мотор на пренос на вирусите во епидемијата.

Разбирањето каде, како и кога ќе се појават, може да помогне во спречување на ширењето на вирусот во периодот пред широко распространета употреба на вакцините.

Научниците се повеќе сугерираат дека САРС-КоВ-2 коронавирусот не се шири рамномерно низ населението, туку се шири екстремно, во шема скоро како „се или ништо“.

Многу студии сега сугерираат дека повеќето луѓе со ковид-19 едвај го пренесуваат вирусот на некого, но кога ќе се појави инфекцијата, може да биде експлозивна и да даде силен поттик на епидемијата.

Тогаш вирусот може да зарази „10, 20, 50 или дури и повеќе луѓе“, вели Бенџамин Алтхаус, научник од Институтот за модели на болести на Универзитетот во Вашингтон.

Ова одговара на епидемиолошкото правило „80/20“ според кое 80 проценти од случаите потекнуваат од само 20 проценти од вкупниот број заразени.

Олтоус вели дека коронавирусот може да биде поекстремен, со 90 проценти од случаите погодени од можеби само 10 проценти од носителите на вирусот.

Тој начин на трансфер е како „фрлање кибритчиња на куп трска“, изјави тој за АФП.

"Фрли едно и не се запалува. Фрли друго, ни тоа не се запалува. Фрли го третото и пламенот ќе се запали’.

За SARS-CoV-2, тоа значи дека е тешко да заземе нов простор, но штом тоа ќе се случи, може да се прошири брзо и далеку “.

Настаните опишани како супер-експанзија освоија наслови и зафатија многу простор во приказните за развој на пандемијата.

Во февруари, крузерот ,,Дијамантска принцеза” со 4.000 патници помина неколку недели во карантин на едно пристаниште во Јапонија, бидејќи бројот на заразени пораснал на 700.

Истиот месец, 61-годишна жена, позната како „Пациент 31“, присуствувала на миса во една христијанска црква во јужнокорејскиот град Даегу. Корејскиот центар за контрола и превенција на болести ја поврза со повеќе од 5.000 заразени лица во таа верска заедница.

Неодамна, вирусот влезе во Белата куќа и покрај низата мерки што требало да го спречат.

Политичките собири, деловните митинзи и спортските настани делуваат како инкубатори на заразата, но овие озлогласени настани можеа да бидат само врвот на ледениот брег.

Студија од САД заснована на една од најголемите операции за следење контакти во светот и објавена во септември во списанието „Science“ открила дека „супердистрибутерите доминираат“ во преносот.

Анализирајќи ги податоците од првите четири месеци на пандемијата во државите Тамил Наду и Андра Прадеш во Индија, авторите откриле дека само осум проценти од заразените биле одговорни за 60 проценти од новите случаи и дека 71 процент од заразените не го пренеле вирусот на ниту еден од нивните контакти.

Можеби тоа не треба да изненадува.

Марија Ван Керхове, експерт за заразни болести на Светската здравствена организација, во октомври објави на Твитер дека „супер-ширењето“ е главна карактеристика на коронавирусот.

Овој феномен е забележан кај многу заразни болести.

Една од најпознатите супер-распрснувачи беше Мери Малон, готвачка во Њујорк во раните 1900-ти, која била првиот регистриран носител на тифус во САД.

Таа ја пренела болеста на десетици луѓе и го доби прекарот „Тифусната Мери“ и беше затворена со години.

Истата шема е забележана кај сипаници, ебола, како и други коронавируси кои ги предизвикуваат САРС и МЕРС.

На почетокот на епидемијата, многу внимание беше посветено на основниот репродуктивен број на вирусот САРС-КоВ-2, кој помага да се пресмета стапката на ширење на болеста земајќи го предвид бројот на заразени од една личност.

Но, набљудувањето само низ таа призма не ја открива целата приказна, вели Алтхаус. На пример, еболата, САРС-CoV-2 и грипот имаат R вредност помеѓу два и три.

Но, додека луѓето со грип обично инфицираат две до три лица, моделот на пренесување на ебола и коронавирус е различен и повеќето нема да заразат други, а некои ќе заразат десетици луѓе.

Затоа, друга вредност, „К“, се користи за проценка на ова скокачко однесување, вели Акира Ендо, научник од Лондонското училиште за хигиена и тропска медицина.

Неговиот модел на однесување на вирусот САРС-CoV-2, објавен во Wellcome Open Research, покажува токму такво експлозивно однесување.

Она што укажува на ваква шема на ширење е тоа што некои земји пријавиле голем број увезени случаи без постојан локален пренос, додека други пријавиле големи жаришта со само неколку увезени случаи.

Научникот Феликс Вонг од Технолошкиот институт во Масачусетс вели дека дури ни вредноста на К не ја дава целосната слика.

Неговата студија за познати настани - супер-ширење на коронавирус, чии резултати беа објавени во списанието PNAS, открила дека тие се јавуваат почесто отколку што може да се предвидат со традиционалните епидемиолошки модели.

Не е познато дали ова е поврзано со бројот на вируси кои ги носи одредена личност, но она што го знаеме е дека луѓето можат да пренесат САРС-CoV-2 без симптоми и дека вирусот може брзо да се шири на слабо проветрени места со многу луѓе, особено оние кои зборуваат, викаат или пеат.

Ова може да биде причина што студијата објавена овој месец во списанието „Nature“ открила дека рестораните, спортските сали и кафулињата претставуваат жаришта на најголем број инфекции со ковид-19 во САД.

Користејќи податоци нод мобилните телефони на 98 милиони луѓе, истражувачите откриле дека околу 10 проценти од страниците се поврзани со повеќе од 80 проценти од случаите на ковид-19.

Затоа, експертите предупредуваат дека треба да се концентрира на такви места и да се намали можноста за ширење на вирусот кај голем број луѓе.

Вонг вели дека преносот ќе се намали брзо ако секоја индивидуа е ограничена на десет контакти.

Таквото однесување на вирусот отвора друга можност - наместо да барате контакти со заразено лице за да спречите понатамошно ширење на вирусот, треба да се погледне наназад и да се најде супер-распрснувачот, вели Вонг.

И Јапонија и Јужна Кореја го користеле овој метод, кој, покрај другите епидемиолошки мерки, е заслужен за успехот во борбата против вирусот во овие земји.

Акцијата на „Водовод и канлизација" за наплата на долгот без камата трае до 15 декември

Акцијата на „Водовод и канализација" за исплата на долговите без камата за задоцнето плаќање завршува на 15 декември.

Од „Водовод и канализација" ги повикуваат сите корисници кои имаат заостанат долг да ја искористат оваа можност.

– Имајќи ја предвид социјално-економската состојба како резултат на пандемијата, ЈП Водовод и канализација- Скопје повторно излегува во пресрет на потребите на граѓаните. Имено, секој работен ден од 8 до 14 часот, граѓаните можат да се обратат во Секторот за наплата, за исплата на долговите до 24 месечни рати во зависност од висината на долгот. Процесот за наплата во ЈП Водовод и канализација – Скопје се одвива непречено со почитуваање на сите протоколи, со цел заштита од ширењето на коронавирусот, се наведува во соопштението од јавното претпријатие.

Сите корисници кои доаѓаат во претпријатието треба да го одржуваат редот на чекање почитувајќи определено растојание. При влез, задолжително е носење заштитна маска, а пред влез на секој клиент ќе му се мери телесната температура. При влегување и излегување од просториите на претпријатието задолжителна е и дезинфекција на рацете. Бројот на корисници кои влегуваат во просториите на претпријатието е ограничен, согласно одредените протоколи за заштита.

Битолскиот и Софискиот универзитет со заедничка конференција го празнуваат св. Климент Охридски

Универзитетите во Софија и Битола во рамки на заедничкото празнување на св. Климент Охридски денеска  почнаа заедничка научна конференција на тема „Димензиите на компетенциите".

Како што соопшти Универзитетот „Св. Климент Охридски"-Битола (УКЛО), конференцијата ја отворија министерката за образование и наука Мила Царовска, заменик-министерот за образование на Бугарија Тања Михајлова, ректорот на Софискиот универзитет проф. д-р Анастас Герджиков и проректорот на УКЛО – проф.д-р Марјан Ѓуровски, а учествуваат професори од двете земји со трудови и истражувања. Конференцијата ќе резултира со издавање заеднички зборник на трудови, за што е формиран заеднички научен, програмски и организациски комитет.

Во обраќањето на свеченото отворање, информира УКЛО, министерката Царовска го поздрави заедничкото празнување на св. Климент Охридски и нагласи дека е добар знак за нас и за нашита два универзитета што во духот на европските вредности за партнерство, за поврзување и низ нов академски дискурс тежиштето е ставено на квалитетна меѓусебна соработка.

-Со фокус кон размена на студенти, кадар, споделување искуства, знаења, вештини односно обезбедување цврста поврзаност на сите институционални но и индивидуални членови на нашите две академски заедници, рече Царовска, додавајќи дека „критериумите треба бидат насочени кон знаење, успех, професионалност, стручност, одговорност и компетентност, кон квалитет и примена на европски стандарди".

Проректорот Ѓуровски истакна дека универзитетите заземаат водечко место во општеството и во оваа смисла, како што рече, отвореноста и достапноста не треба да бидат само празни флоскули туку наш вистински модус вивенди. Посочи дека интензивирањето на академската соработка и заедничкото празнување е во духот на европските вредности и придонесува за зајакнување на добрососедските односи.

-Целта е да ги привлечеме сите кои имаат желба да ни го доверат своето образование, своето усовршување, сите што со своите интелектуални и морални кавалитети, со својата стручност сакаат да придонесат кон побрз развиток на високото образование, на науката, во амбиент на автономни универзитети каде основната претпоставка е академската слобода, индивидуалното надградување и потврдување на способностите и квалитетот. Токму Софискиот и Битолскиот универзитет преку заедничкото празнување на свети Климент Охридски се предводници со кои го заземаат авангардното место во општеството што претставува наша должност како академска заедница. Заедничкото празнување за двата универзитета претставува повод и одлична можност до академската јавност да се испратат пораки што ќе значат поттик за интензивирање на меѓусебната соработка, нагласи проректорот Ѓуровски.

Тој додаде дека зближувањето преку образованието, науката, креирањето позитивна клима е поволен концепт за поголема поврзаност преку размена на знаења, искуства, но и размена на млади, студенти и универзитетски кадар што, рече, е еден од меѓусебно усогласените приоритети за време на самитот на Берлинскиот процес во Софија, на кој двете земји беа во улога на домаќини.

СДСМ: Мицкоски и ДПМНЕ работат против својата земја

Со хистеријата од лажни вести, ВМРО-ДПМНЕ и Христијан Мицкоски сакаат да ги срушат државните позиции. Тие се единствените што одработуваат за странски интереси и опасност за македонскиот народ.

Се што излегува од белиот дворец под стечај е невистина и измислица. Исто како и соопштението во кое центарот за лаги на ВМРО-ДПМНЕ наведува дека повеќе земји членки на ЕУ се против интеграцијата на Македонија. Тоа е ноторна лага, во целост ја демантираме.

Напротив, Република Македонија има јасна, силна и широка меѓународна поддршка и помош од своите пријатели и сојузници. Еден од последните докази за тоа е и писмото од заменик помошникот државен секретар на САД Филип Рикер.

ВМРО-ДПМНЕ е посветено само на лаги, деструкција и дејствување спротивно на интересите на граѓаните.

Нивните блокади на важни закони за граѓаните во Собрание, обиди да се блокира се што е во интерес на државата е потврда дека нивниот однос кон македонскиот народ е непријателски.

Затоа немаат доверба од граѓаните, затоа се во опозиција.

Центар за комуникации со јавноста на СДСМ

притисни ентер