Стрелките на часовникот се поместуваат наназад - на што треба да се внимава? - Канал 5

Стрелките на часовникот се поместуваат наназад - на што треба да се внимава?

Oвaa недела наутро, на 27 октомври, почнува зимското сметање на времето, при што стрелките се поместуваат еден час наназад. 

Стрелките на часовникот се поместуваат наназад - на што треба да се внимава?

Со ова, луѓето „добиваат“ 60 минути повеќе за спиење, но и порано ќе се стемнува во вечерните часови поради приближувањето на зимската краткоденица.

Кога и како сѐ почнало?

Идејата за воведување зимско и летно сметање на времето се појавила во 18 век, но е спроведена многу подоцна. Тоа прв го предложил американскиот државник и научник Бенџамин Френклин во 1784 година. Во своето писмо објавено во „Журнал де Париз“, тој предложил „да се сочуваат свеќите навечер и луѓето да се разбудат порано наутро“, кога веќе е дење. Неговата замисла тогаш била сфатена како шега.

Концептот на зимско - летно сметање на времето е ставен на посериозна јавна дискусија во 1907 година. Англичанецот Вилијам Вилет - инаку градежник, објавил памфлет со наслов „Трошењето на дневната светлина“ во којшто се залага за усвојување на летно сметање на времето, за максимално искористување на Сончевата светлина и помала потрошувачката на енергија.

Сепак, Германија е првата земја што вовела летно сметање на времето во 1916 година - за време на Првата светска војна. Целта била да се заштеди јагленот, како основа на воената индустрија. Обединетото Кралство и другите евроатлантски земји потоа го следеле примерот.

Значи, летното сметање на времето е воведено за да се искористи максимумот од дневните часови во потоплите месеци. Се напушта наесен заради прилагодување на природните смени на светлина и темнина.

На нашето поднебје, сезонското сметање на времето првпат се применува во 1983 година, во тогашна СР Македонија, како дел од СФР Југославија.

Во Европа промената на времето е стандардизирана за сите земји членки на Европската Унија, но од 2021 година се разговара за укинувањето. Иако сѐ уште официјално се смета дека ова зимско - летно сметање е полезно за искористувањето на дневната светлина, многумина велат дека, од друга страна, тоа е штетно по општото психо-физичко здравје на луѓето и со години се залагаат тоа да се укине.

Според мнозина лекари и стручњаци, постојат одредени здравствени проблеми поврзани со промената на времето. Имено, истражувањата покажуваат дека човековиот мозок има „биолошки часовник“, познат и како „деноноќен ритам“, којшто работи во 24-часовен циклус. Без разлика дали станува збор за час помалку или час повеќе за спиење, тоа го изместува циклусот на ноќен одмор и на некои може луѓе да им го наруши или отежни нормалниот распоред. Следствено, нарушениот сон води до поголема опасност од срцеви болести, сметаат стручњаците.

Што велат научните истражувања?

Губењето еден час сон во пролетните временски промени е поврзано со зголемување на стапката на срцев и мозочен удар. Испитување од Универзитетот Харвард го проучувало влијанието на помалку сон врз срцевите заболувања кај глувците. Откриено е дека по 16 недели, кај глувците со нарушен циклус на спиење се развиле поголеми артериски плаки во споредба со глувците коишто спиеле нормално.

Глувците лишени од сон имале и двојно повеќе циркулирачки нивоа бели крвни зрнца и помали количини хипокретин - хормон битен за регулирањето на спиењето и будноста.

Статистиката покажува дека се зголемува и бројот на кардиоваскуларни проблеми коишто може да завршат трагично. Стручњаците велат дека секое поместување на часовникот е стрес за телото, Како последица, некои луѓе може да искусат: замор, стрес, поспаност, депресија, расеаност, зголемен апетит, главоболка, намалена продуктивност итн.

Зголемен број повици за итна помош и сообраќајни несреќи

Според некои податоци, во деновите по промената на времето има општо зголемен стрес кај луѓето и повеќе повици за итна помош. Истражувањата покажале и зголемување на сообраќајните несреќи во постудените месеци бидејќи возачите се прилагодуваат на времето.

Исто така, треба да се истакне и дека зголемените часови на темнина може да резултираат со лошо расположение кај многумина, како и замор, болки во мускулите и ослабени коски поради недостаток на витамин Д којшто доаѓа од Сончевата светлина. Многумина доживуваат сезонско афективно нарушување како резултат на пократките денови. Симптомите на оваа состојба вклучуваат постојано лошо расположение, губење задоволство или интерес за нормалните секојдневни навики, раздразливост, чувство на очај и спиење подолго од вообичаеното.

За среќа, сѐ тоа трае само неколку дена додека телото се навикне. Кај луѓето со хронични болести, сепак, таквата состојба може да трае и до две недели.

Зимското сметање на времето ќе трае до последниот викенд во март 2025 година. Ноќта од 29. кон 30 март го поместуваме часовникот за еден час нанапред и се враќаме на летното сметање на времето. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија со изменет состав во Луксембург, Сестина подготвен за деби

Селекторот на македонската кошаркарска репрезентација Берокал направи три промени во ростерот за последниот натпревар од првата фаза на претквалификациите.

Македонија со изменет состав во Луксембург, Сестина подготвен за деби

Сениорската репрезентација на Македонија веќе е во Луксембург, каде попладнево ќе го одржи и првиот тренинг во пресрет на утрешниот натпревар против домашната селекција, последен во првата фаза од претквалификациите за пласман на Евробаскетот 2029.

По убедливата победа над Ирска (77:56), со која го обезбедивме првото место во групата „А“ и пласман во следната рунда од квалификацискиот циклус, селекторот Жозеп Марија Берокал направи три промени во составот.

На позицијата натурализиран кошаркар, на местото на Ди-Џеј Стјуард, во ростерот за гостувањето во Луксембург е Нејт Сестина. По успешно одработениот најголем дел од подготовките со националниот тим, Сестина е подготвен за својот прв официјален настап во македонскиот дрес.

Во комбинација за настап нема да бидат Андреј Јакимовски и Марко Луканоски.

Јакимовски, со согласност на стручниот штаб, доби дозвола да го напушти националниот тим поради претходно преземени приватни обврски поврзани со неговата преселба во Италија.

Од друга страна, Марко Луканоски ќе им се приклучи на подготовките на репрезентацијата „Под 20“ години, која ги привршува подготовките за настапот на Европското првенство од Дивизијата „Б“ во Братислава. Проценката на стручниот штаб е дека неговото присуство ќе биде од особено значење за младинската селекција во пресрет на континенталниот шампионат.

Македонија ќе го одигра последниот натпревар од првата фаза од претквалификациите со десет кошаркари во ростерот, со желба да ја забележи и шестата победа во циклусот и со максимален ефект да го заокружи успешниот настап во групата „А“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Видео: Наредена итна евакуација и воведени посебни мерки за 12.000 луѓе! Пожари во популарни европски одморалишта

Наредена итна евакуација и воведени посебни мерки за 12.000 луѓе! Пожари во популарни европски одморалишта – има повредени! Беснеат огромни шумски пожари!

Видео: Наредена итна евакуација и воведени посебни мерки за 12.000 луѓе! Пожари во популарни европски одморалишта

Огромни шумски пожари беснеат низ популарно шпанско одморалиште, принудувајќи стотици луѓе да се евакуираат, а повеќе од 12.000 жители да побараат засолниште.

Веќе изгореа околу 750 хектари шума во близина на Коста Брава во Шпанија. Силните ветрови ги разгореа страшните пожари во оваа популарна туристичка дестинација. Околу 150 жители беа евакуирани од своите домови, вклучително и 70 деца од летен камп.

Пожарот на Коста Брава започна во сабота наутро во близина на североисточната општина Ла Бизбал д'Емпорда, на околу 19 километри од брегот.

Силните налети на ветер брзо го проширија пожарот, што ги натера каталонските власти да им наредат на жителите во 10 општини да останат во затворен простор. Овие мерки влијаеја на околу 12.000 луѓе во регионот Емпорда. Застрашувачките снимки покажуваат шокирани минувачи како гледаат огромни пламени и облак од чад што се издига високо.

Едно видео покажува огромен портокалов и темен облак од чад над шпанска плажа, додека друго прикажува речиси апокалиптични сцени ноќе, додека луѓето ги запираат своите возила за да го снимаат пожарот.

Во некои делови од земјата се очекуваат температури до 44 степени, а 12 од вкупно 18 окрузи се под црвено предупредување што ќе важи во текот на целиот викенд. Португалскиот премиер Луис Монтенегро изјави дека „целата наша територија е изложена на многу висок ризик“.

YouTube video

Во Португалија, најмалку девет лица се повредени откако пожарот што избувна во средата продолжи да се шири низ шумските предели.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Илјадници Иранци на погребот на Хамнеи

Илјадници ожалостени се собраа денес во голем молитвен комплекс во Техеран за почетокот на еднонеделните погребни церемонии за врховниот лидер на Иран, Али Хамнеи.

Илјадници Иранци на погребот на Хамнеи

Обредите започнаа со свирење на националната химна, верски говори и читање од Куранот.

Иран организира масовни погребни поворки за Хамнеи, чие 37-годишно владеење заврши во февруари по првиот воздушен напад на војната што ја започнаа САД и Израел.

Преку овие церемонии, властите имаат за цел да покажат јавна лојалност кон Исламската Република, нејзиниот теократски поредок и револуционерните идеали, објави Ројтерс. Телевизиските снимки покажаа ковчег обвиткан со иранското знаме и на врвот со црниот турбан на Хамнеи. Тој беше поставен на голема црна платформа заедно со четири други ковчези што ги содржеа телата на членовите на семејството кои исто така загинаа во израелско-американските напади.

Огромниот двор на молитвениот комплекс Имам Хомеини беше исполнет со ожалостени кои мавтаа со ирански знамиња и носеа фотографии од убиениот лидер. „Смрт за Америка“, скандираа толпата, според државната телевизија, која го прослави Хамнеи како „маченик“.

Поради високите летни температури, прскалки за вода инсталирани на покривите ги ладат насобраните луѓе.

Ковчегот на Хамнеи ќе остане во комплексот до утре вечер.

Потоа, се очекува телото да биде транспортирано во Ком, Наџаф и Кербала - најважните шиитски религиозни центри во Иран и Ирак - пред да биде погребано во четврток во Машхад, градот каде што се наоѓа најсветото светилиште за поклонение во Иран. Синот сè уште не се појавил во јавноста. Ковчегот првпат беше прикажан на јавноста прексиноќа пред толпа плачечки поддржувачи кои се нишаа во ритамот на погребна песна и се удираа со главите, додека цвеќињата беа фрлани од ковчегот во толпата.

Вчера, беше изложен во големата молитвена сала изградена во чест на неговиот претходник, Рухолах Хомеини.

Иранските власти планираат да мобилизираат милиони луѓе за масовни погребни поворки во текот на наредните денови, обезбедувајќи бесплатен превоз, храна и сместување за да се поттикне најголема можна посетеност. Новиот врховен лидер, синот на Хамнеи, Моџтаба Хамнеи, не се појави на нови фотографии откако беше ранет во нападот во кој беше убиен неговиот татко.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер