Стрелките на часовникот се поместуваат наназад - на што треба да се внимава? - Канал 5

Стрелките на часовникот се поместуваат наназад - на што треба да се внимава?

Oвaa недела наутро, на 27 октомври, почнува зимското сметање на времето, при што стрелките се поместуваат еден час наназад. 

Стрелките на часовникот се поместуваат наназад - на што треба да се внимава?

Со ова, луѓето „добиваат“ 60 минути повеќе за спиење, но и порано ќе се стемнува во вечерните часови поради приближувањето на зимската краткоденица.

Кога и како сѐ почнало?

Идејата за воведување зимско и летно сметање на времето се појавила во 18 век, но е спроведена многу подоцна. Тоа прв го предложил американскиот државник и научник Бенџамин Френклин во 1784 година. Во своето писмо објавено во „Журнал де Париз“, тој предложил „да се сочуваат свеќите навечер и луѓето да се разбудат порано наутро“, кога веќе е дење. Неговата замисла тогаш била сфатена како шега.

Концептот на зимско - летно сметање на времето е ставен на посериозна јавна дискусија во 1907 година. Англичанецот Вилијам Вилет - инаку градежник, објавил памфлет со наслов „Трошењето на дневната светлина“ во којшто се залага за усвојување на летно сметање на времето, за максимално искористување на Сончевата светлина и помала потрошувачката на енергија.

Сепак, Германија е првата земја што вовела летно сметање на времето во 1916 година - за време на Првата светска војна. Целта била да се заштеди јагленот, како основа на воената индустрија. Обединетото Кралство и другите евроатлантски земји потоа го следеле примерот.

Значи, летното сметање на времето е воведено за да се искористи максимумот од дневните часови во потоплите месеци. Се напушта наесен заради прилагодување на природните смени на светлина и темнина.

На нашето поднебје, сезонското сметање на времето првпат се применува во 1983 година, во тогашна СР Македонија, како дел од СФР Југославија.

Во Европа промената на времето е стандардизирана за сите земји членки на Европската Унија, но од 2021 година се разговара за укинувањето. Иако сѐ уште официјално се смета дека ова зимско - летно сметање е полезно за искористувањето на дневната светлина, многумина велат дека, од друга страна, тоа е штетно по општото психо-физичко здравје на луѓето и со години се залагаат тоа да се укине.

Според мнозина лекари и стручњаци, постојат одредени здравствени проблеми поврзани со промената на времето. Имено, истражувањата покажуваат дека човековиот мозок има „биолошки часовник“, познат и како „деноноќен ритам“, којшто работи во 24-часовен циклус. Без разлика дали станува збор за час помалку или час повеќе за спиење, тоа го изместува циклусот на ноќен одмор и на некои може луѓе да им го наруши или отежни нормалниот распоред. Следствено, нарушениот сон води до поголема опасност од срцеви болести, сметаат стручњаците.

Што велат научните истражувања?

Губењето еден час сон во пролетните временски промени е поврзано со зголемување на стапката на срцев и мозочен удар. Испитување од Универзитетот Харвард го проучувало влијанието на помалку сон врз срцевите заболувања кај глувците. Откриено е дека по 16 недели, кај глувците со нарушен циклус на спиење се развиле поголеми артериски плаки во споредба со глувците коишто спиеле нормално.

Глувците лишени од сон имале и двојно повеќе циркулирачки нивоа бели крвни зрнца и помали количини хипокретин - хормон битен за регулирањето на спиењето и будноста.

Статистиката покажува дека се зголемува и бројот на кардиоваскуларни проблеми коишто може да завршат трагично. Стручњаците велат дека секое поместување на часовникот е стрес за телото, Како последица, некои луѓе може да искусат: замор, стрес, поспаност, депресија, расеаност, зголемен апетит, главоболка, намалена продуктивност итн.

Зголемен број повици за итна помош и сообраќајни несреќи

Според некои податоци, во деновите по промената на времето има општо зголемен стрес кај луѓето и повеќе повици за итна помош. Истражувањата покажале и зголемување на сообраќајните несреќи во постудените месеци бидејќи возачите се прилагодуваат на времето.

Исто така, треба да се истакне и дека зголемените часови на темнина може да резултираат со лошо расположение кај многумина, како и замор, болки во мускулите и ослабени коски поради недостаток на витамин Д којшто доаѓа од Сончевата светлина. Многумина доживуваат сезонско афективно нарушување како резултат на пократките денови. Симптомите на оваа состојба вклучуваат постојано лошо расположение, губење задоволство или интерес за нормалните секојдневни навики, раздразливост, чувство на очај и спиење подолго од вообичаеното.

За среќа, сѐ тоа трае само неколку дена додека телото се навикне. Кај луѓето со хронични болести, сепак, таквата состојба може да трае и до две недели.

Зимското сметање на времето ќе трае до последниот викенд во март 2025 година. Ноќта од 29. кон 30 март го поместуваме часовникот за еден час нанапред и се враќаме на летното сметање на времето. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Универзитетска клиника за инфективни болести: Потврдени два случаи на Западнонилска треска

На Универзитетска клиника за инфективни болести и фебрилни состојби се лабораториски потврдени два случаи на Западнонилска треска.

Универзитетска клиника за инфективни болести: Потврдени два случаи на Западнонилска треска

Двајцата пациенти се хоспитализирани, под континуиран медицински надзор и се лекуваат согласно современите медицински препораки. Нивната здравствена состојба внимателно се следи.

Западнонилската треска е вирусно заболување кое се пренесува преку убод од инфициран комарец. Најголем дел од инфицираните лица немаат симптоми или имаат лесна клиничка слика, додека кај мал број пациенти, особено кај повозрасни лица и лица со ослабен имунитет, може да се развијат потешки невролошки компликации.

Апелираме до граѓаните доследно да ги почитуваат мерките за лична заштита од убоди од комарци: користење репеленти, носење облека со долги ракави и ногавици при престој на отворено, поставување заштитни мрежи на прозорците и отстранување на застојаната вода во околината, каде што комарците се размножуваат.

Во моментов нема причина за паника, но постои потреба од зголемена претпазливост, особено во летниот период кога активноста на комарците е најголема. Граѓаните кои по убод од комарец ќе развијат висока температура, силна главоболка, вкочанетост на вратот, нарушена свест или други невролошки симптоми треба веднаш да побараат медицинска помош.

Клиниката останува во постојана координација со надлежните здравствени институции и внимателно ја следи епидемиолошката состојба. Според последните достапни европски извештаи, оваа сезона веќе се регистрирани случаи на Западнонилска треска во регионот, што ја нагласува важноста од навремена дијагностика, надзор и превентивни мерки.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Градоначалникот на Москва: „Кон нас беа испукани над 200 дронови“

Повеќе од 200 дронови беа лансирани кон московскиот регион во изминатите 24 часа, соопшти денеска градоначалникот на Москва, Сергеј Собјанин.

Градоначалникот на Москва: „Кон нас беа испукани над 200 дронови“

Според него, руските сили за противвоздушна одбрана неутрализирале поголем дел од дроновите и уништиле 62 беспилотни летала што се приближувале кон главниот град, пренесува ТАСС. „Во текот на изминатите 24 часа, повеќе од 200 дронови полетаа кон московскиот регион. Поголемиот дел од нив беа неутрализирани од силите за противвоздушна одбрана на далечен пристап, а 62 непријателски дрона беа уништени додека се приближуваа кон Москва“, објави градоначалникот на Москва на платформата „Икс“ (X).

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Говор на Трамп на планината Рашмор по повод 250-годишнината од Денот на независноста на САД

Американскиот претседател Доналд Трамп одржа говор пред историскиот споменик во близина на планината Рашмор во Јужна Дакота, по повод 250-годишнината од независноста на САД.

Говор на Трамп на планината Рашмор по повод 250-годишнината од Денот на независноста на САД

Американскиот претседател Доналд Трамп го искористи говорот пред споменикот на планината Рашмор во петокот, во пресрет на 250-годишнината од американската независност, за остро да ги нападне социјалистите и да предупреди за она што го нарече „повторно оживување на комунистичката закана“ во Соединетите Американски Држави.

Зборувајќи пред познатиот споменик во Блек Хилс во Јужна Дакота, Трамп се осврна на неодамнешните внатрепартиски избори меѓу демократите, на кои кандидатите кои отворено се идентификуваат како демократски социјалисти постигнаа значајни победи.

Во својот говор, Трамп рече дека нема ништо на светот како американската слобода.

„Во сите анали на времето, ниедна нација не прославила толку величествен триумф како овој – оној во кој учествуваме токму сега. На 250 години, Америка е најстарата република на Земјата. Ние сме најслободните луѓе на Земјата. Имаме најправеден и најтраен устав на Земјата. Ние сме најсилната и најмоќната земја на Земјата. И со Божја милост, Соединетите Американски Држави се најуспешната, најостварената и најнеобична нација што некогаш постоела во човечката историја. И одлично е да се биде ваш претседател. Тоа е одлично. Ваш претседател. Тоа е одлично. Четврт милениум, слободата, правдата, еднаквоста, самоуправата и неспоредливиот просперитет цветаа тука како никаде на друго место. Нема ништо како она што го правиме ние“, рече Трамп.

YouTube video

Тој исто така рече дека појавата и опстанокот на американската нација под покровителство на Бога е, едноставно кажано, најдоброто и најневеројатното нешто што човечките раце некогаш го создале на оваа планета.

„Тоа е – секогаш, секогаш, секогаш. Ниту една друга земја не направила повеќе добро за овој свет од Соединетите Американски Држави. И ние сме благодарни за овие извонредни благослови. Мора да запомниме дека она што го создадовме во оваа земја не е природниот поредок на светот. Тоа не е норма. Тоа е исклучок. Тоа е ретко. Тоа е бесценето. И тоа е навистина чудесно. Низ целата историја на човештвото, повеќето луѓе на повеќето места живееле животи обележани со страдање, сиромаштија, експлоатација, насилство и… Но, тука во Америка, на овој континент, ние напишавме сосема поинаква приказна. Тоа е приказна за луѓе кои се управуваат сами, за мажи и жени кои, благодарение на сопствените вештини и талент, се издигнуваат за да одат подалеку од кој било пред нив.“

Триумфот на американската независност, според Трамп, бил резултат на постапките на најнеобичните луѓе, најнеобична култура и најнеобични идеи во историјата – сè што ја создало најнеобична република што некогаш била видена во историјата.

„Но, пред 250 години, зборовите на нашата Декларација за независност предизвикаа земјотрес кој одекнуваше низ вековите. Тие започнаа револуција која никогаш не заврши и продолжува и денес. Вечерва доаѓаме на оваа прекрасна планина, а таа е навистина прекрасна, за да ја изразиме нашата благодарност до оние кои го направија сето тоа можно, почнувајќи од четирите луѓе кои се најодговорни за постигнувањето на оваа историска пресвртница. Тоа е навистина уникатен идентитет и никогаш нема да се промени. Тоа е врвниот извор на нашата сила и бедемот на нашата слобода. На оваа годишнина, мора да се сетиме, мора да се сетиме и никогаш не смееме да заборавиме дека американската слобода не преживеала 250 години само благодарение на зборовите на хартија. Слободата триумфираше тука благодарение на културата и карактерот на луѓето кои ја прогласија, ја бранеа и ја зачуваа“, нагласи американскиот претседател.

Тој исто така истакна дека Американците се специфични луѓе.

„Американците секогаш сакаат мир и ред, но ние никогаш нема да се откажеме пред опасност или закана. Секогаш ќе се бориме, ќе се бориме и ќе се бориме – и ќе победуваме, ќе победуваме и ќе победуваме. Мора да го правиме тоа. Бидејќи тоа е нашата култура, тоа е нашиот карактер. Не секој Американец го отелотворува сето тоа, но секој Американец знае дека тоа се квалитетите што ја прават нашата земја исклучителна. И навистина е така. Не мора да се родите тука, но мора да го сакате она што сме го изградиле. Мора да ја сакате нашата земја. Никогаш немало нешто како нас никаде на Земјата и нема да дозволиме никој да ни го одземе тоа“, рече тој.

После тоа, Трамп повторно ја спомена заканата од комунизмот.

„Сепак, додека се приближуваме кон оваа славна годишнина, го гледаме нашиот американски идентитет повторно нападнат. Една генерација откако се боревме и ја добивме Студената војна против заканата од комунизмот, сега сме сведоци на обновен пораст на комунистичката закана за нашата земја, вклучително и онаа што доаѓа од новодојденците кои прифаќаат идеи што се дијаметрално спротивни на нашиот начин на живот и нашиот голем успех. Ова не се само обични политички несогласувања, како што се оние околу даноците или регулативите.

Комунизмот претставува смртна закана за американската слобода. Тој е најголемата закана за нашата земја – поголема од Првата светска војна, Втората светска војна, Перл Харбор, па дури и нападите од 11 септември. Нема да дозволиме тоа да ни се случи. Верувајте ми, нема да дозволиме да ни се случи. Зашто комунизмот е непријател на слободните луѓе насекаде – насекаде во светот. Никогаш не функционира.

Тој е непријател на Уставот. Пред сè, тој е непријател на 4 јули 1776 година. Тој е навистина непријател. Додека радикалите и екстремистите ја напаѓаат нашата неверојатна историја на секој чекор, тие молчат за бедната историја на самиот комунизам, бидејќи никогаш не успеал. Илјадници години, ако…“ Гледате, под различни имиња, под донекаде различни идеологии и системи, тој систем предизвикал повеќе смрт и уништување од кој било друг систем што некогаш се обидел. Само во последниот век, тој одзел 100 милиони животи“, рече тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер