Истражувањето на BBC открива алармантен тренд - мажите користат очила за вештачка интелигенција Meta Ray-Ban за снимање жени без нивна согласност, објавувајќи го снимката како „совет за состанување“ и заработувајќи пари од тоа, додека жртвите страдаат од вознемирување.

Улица во Лондон, обичен ручек, момент на невнимание и одеднаш сте ѕвезда на вирално TikTok видео со 1,3 милиони прегледи. Тоа е судбината на 21-годишната Дилара од Велика Британија.

„Само сакав да плачам“

Маж со очила Meta Ray-Ban ѝ пришол во продавница, ѝ дал комплимент за црвената коса, започнал разговор и ја прашал за нејзиниот телефонски број. Тој тајно снимил сè, а подоцна објавил видео со видлив телефонски број.

Последиците? Стотици повици, закани, пораки, па дури и посета на работното место.

„Само сакав да плачам“, рекла Дилара, опишувајќи го моментот кога го видела видеото како „срцекршачки“.

Слична приказна ѝ се случила на 56-годишната Ким на плажа во Западен Сасекс минатото лето. Човек со паметни очила ѝ се приближи, ѝ даде комплимент за бикинито и почнаа да разговараат за работата и семејството.

Нејзините две видеа беа објавени на TikTok и Instagram, собирајќи вкупно 6,9 милиони прегледи и над 100.000 лајкови.

Кои се „машките инфлуенсери“?

Ким дозна за видеата кога нејзиниот син доби известување во кое се вели „твојата мајка стана вирална“. Следеа илјадници пораки, вклучувајќи понуди како „колку чини да го видиш своето голо тело?“

„Се чувствувам како парче месо, како стока“, рече Ким, додавајќи дека никој нема право да снима и експлоатира други без дозвола за профит.

Би-Би-Си идентификуваше најмалку седум жени во Велика Британија, САД и Австралија кои биле жртви на слични снимки. Двајцата мажи носеле паметни очила Ray-Ban Meta, едниот со проѕирни леќи, другиот со темни леќи.

Мета тврди дека очилата имаат LED светло кое свети за време на снимањето и се отпорни на неовластено отворање, но ниедна жртва не ја забележала светлината.

Овие таканаречени „мажи-флуенсери“ ги презентираат своите видеа како совети за мажи за тоа како да им пристапат на жените, заработувајќи пари од приватен тренинг, награди за креатори на TikTok или донации. Еден од нив имаше десетици слични видеа.

Нема законска забрана

Кога Дилара го пријави своето видео на TikTok, платформата првично одговори дека нема прекршувања на правилата. Дури откако интервенираше BBC, видеото беше отстрането поради прекршување на нејзините упатства за злоупотреба, вознемирување и објавување лични информации што предизвикуваат штета. Ниту еден од мажите не одговори на прашањата на новинарите.

Во Велика Британија не постои конкретен закон што забранува снимање во јавност без согласност, но адвокатот за приватност Џејми Харворт истакнува дека престојот во јавен простор не значи дека е дозволено снимање и објавување без дозвола.

Законот за онлајн безбедност можеби не го опфаќа целосно овој вид содржина. Продажбата на овие очила достигна два милиони пара помеѓу октомври 2023 и февруари 2025 година.

Закана за приватноста

Организации како што е Коалицијата за искоренување на насилството врз жените ги критикуваа производителите на технологија за ставање на профитот пред безбедноста. Ребека Хичен од организацијата повикува на задолжителни превентивни мерки и построги кодови за платформите.

Џес Филипс, министерката за заштита и насилство врз жени и девојчиња, го нарече таквото тајно снимање „одвратно“ и рече дека никој не треба да профитира од него.

Правниот експерт Беатрис Кира од Универзитетот во Сасекс предупредува дека законите се борат да го следат брзиот развој на технологијата што им штети на жените и се залага за пофлексибилна регулатива.

Трендот ја покажува темната страна на паметните уреди и социјалните мрежи - кршењата на приватноста стануваат вирална содржина, а жените ја плаќаат цената во форма на страв, вознемирување и губење на довербата во секојдневните интеракции. Додека технолошките гиганти и платформи не преземат сериозни чекори, жртвите остануваат незаштитени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.