Стојаноски: Предложените измени на Законот за минерални суровини не се никаква закана за животната средина - Канал 5

Стојаноски: Предложените измени на Законот за минерални суровини не се никаква закана за животната средина

Во јавноста се појавија одредени шпекулации во врска со предложените измени на Законот за минерални суровини. 

Стојаноски: Предложените измени на Законот за минерални суровини не се никаква закана за животната средина

​Сметаме дека е важно, јасно, прецизно и транспарентно да ги објасниме фактите, затоа што дел од изнесените тврдења не соодвествуваат со содржината на самиот закон.

Најнапред, клучно е да се нагласи: овие измени не претставуваат дерегулација, ниту намалување на заштитата на животната средина. Предложените измени се прецизно таргетирани, ограничени по опфат и јасно дефинирани, и се однесуваат исклучиво на јавни претпријатија, односно субјекти врз кои државата има директна или индиректна контрола, и на минерални суровини од јавен интерес, пред сè енергетски минерали (како јагленот) и други ресурси со стратешко значење за државата.

Што точно се менува? Прво, со измените се воведува дополнителна контрола од страна на Владата. Во член 10 се предвидува дека за одредени категории минерални суровини од јавен интерес, Владата дава претходна согласност во постапката за доделување концесија за детални геолошки истражувања. Ова не е олеснување на процедурите, туку напротив – вклучување на највисокото ниво на одлучување, што значи поголема одговорност и институционална контрола.Ова значи повисоко ниво на контрола, а не либерализација.

Второ, измените овозможуваат во постапката за добивање дозвола за експлоатација да се земе предвид и одлука за поведување постапка за експропријација, но исклучиво во случаи кога станува збор за проекти од јавен интерес.

Важно е да се потенцира дека: експропријацијата не е нов механизам – таа е веќе уредена со закон и се применува со јасно утврдени правила и заштита на правата на граѓаните. Со ова решение, не се укинуваат имотно-правните односи, туку се овозможува поефикасно усогласување на постапките за проекти од стратешко државно значење, или поврзување со постапката за експропријација.

Во постапка за добивање дозвола за експлоатација, како доказ може да се користи и одлука за поведување постапка за експропријација, но исклучиво за проекти од јавен интерес. Прецизирање на постапките, не нивно олеснување. Измените имаат за цел да ги отстранат практичните административни пречки и да овозможат поефикасна реализација на проекти од јавен интерес, без да се менуваат суштинските услови.

Трето, измените имаат за цел да ги надминат практичните административни пречки кои досега ја отежнуваа реализацијата на проекти од јавен интерес, особено во енергетскиот сектор. Тоа значи, прво, поефикасна постапка – но не и пониски стандарди.

Што не се менува? Ова е особено важно за јавноста. Со овие измени не се укинува обврската за студии за влијание врз животната средина, не се намалуваат еколошките стандарди, не се укинуваат инспекциските контроли, не се менуваат обврските за управување со отпад и води. Сите постојни механизми за заштита на животната средина остануваат целосно на сила.

На што се однесуваат измените? Согласно закон, минералните суровини се добро од општ интерес и сопственост на државата. Во член 4 јасно е утврдено дека од јавен интерес се, меѓу другото, енергетските минерални суровини, како што се јагленот и други енергетски ресурси, како и други минерали од стратешко значење. Измените се однесуваат токму на овој сегмент – односно на ресурси кои се директно поврзани со енергетската стабилност и стратешките проекти на државата.

Во однос на тврдењата за „олеснување на концесии“ сакаме јасно да потенцираме, не се отвора простор за неконтролирано доделување концесии. Напротив – се зајакнува улогата на државата, особено во делот на носење на одлуки и координација. Постапките и понатаму се спроведуваат согласно закон, со сите потребни дозволи, контроли и надзори.

Во однос на постапката - Законот се предлага по скратена постапка бидејќи не станува збор за нов системски закон, туку за ограничени измени кои произлегуваат од практичната примена на постојниот закон.

Почитувани,

Природните ресурси се јавно добро од стратешко значење. Токму затоа, обврска на државата е да обезбеди јасни правила, институционална контрола и ефикасни постапки.Овие измени одат токму во таа насока. Тие не ја намалуваат заштитата – туку создаваат услови државата поодговорно, поефикасно да управува со ресурсите што им припаѓаат на сите граѓани.

Клучно е да се нагласи дека не се менуваат еколошките стандарди, не се укинува обврската за студии за влијание врз животната средина, не се намалуваат механизмите за инспекциски надзор и контрола и не се отвора простор за неконтролирано доделување концесии на приватни субјекти.

Токму спротивно од тврдењата, измените ја зајакнуваат улогата на државата во управувањето со ресурсите од стратешкото значење. Со нив се обезбедува координирано и контролирано користење на ресурсите, понатаму се дава предност на јавниот интерес преку институции под државна контрола и се создава правна рамка за реализација на проекти од стратешко значење, особено во енергетиката.

YouTube video

Бојан Стојаноски, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Напредните техники го открија точното време- најстариот удар на астероид се случил пред 3 милијарди години (ВИДЕО)

Најстариот познат удар на астероид на Земјата се случил пред околу 3 милијарди години. 

Напредните техники го открија точното време- најстариот удар на астероид се случил пред 3 милијарди години (ВИДЕО)

Научниците го утврдиле ова со проучување на најстариот познат ударен кратер, карпеста формација на локација наречена Купола на Северниот Пол во регионот Пилбара во Западна Австралија, објави Универзитетот Куртин.

Користејќи напредни техники за минерално датирање, истражувачите сега идентификуваа најјасни докази досега дека ударот се случил пред околу 3 милијарди години. Студијата е објавена во списанието Геологија.

YouTube video

Водечкиот автор, професор Крис Киркланд, од Групата за временски скали на минерални системи (GSWA) во Факултетот за Земјини и планетарни науки на Куртин, рече дека наодите помагаат да се реши долгогодишното прашање за времето на ударот.

- Иако локацијата претходно беше идентификувана како древна структура на удар, нејзината точна возраст остана неизвесна. Ударот остави зад себе „минерален часовник“. Со датирање на минерали кои биле преобликувани или повторно израснати во оштетените карпи, сега можеме точно да одредиме кога се случил овој извонреден настан“, рече Киркланд, додавајќи:

„Клучниот доказ доаѓа од циркон, мал, но извонредно отпорен минерал кој може да го зачува геолошкото време милијарди години. Некои од цирконите на локацијата Купола на Северниот Пол имаат необични разгранети, скелетни форми. Ги толкуваме како кристали модифицирани од удар, формирани кога постариот циркон бил скршен, делумно рекристализиран и на места повторно пораснал за време на интензивното загревање предизвикано од ударот. Овие цирконски кристали го датираат настанот од пред околу 3 милијарди години, што веруваме дека е нашата најдобра проценка за времето на ударот.“

Професорот Киркланд рече дека за да го потврди резултатот, тимот анализирал и друг минерал, апатит, кој се формирал додека топлите течности минувале низ оштетените карпи. Овој независен метод на датирање покажал иста возраст.

„Совпаѓањето помеѓу два различни минерални системи ни дава доверба дека гледаме трага од голем настан - удар од метеорит“, рече професорот Киркланд.

„Новото доба ја сместува структурата на Куполата на Северниот Пол како најстар познат кратер од удар на Земјата и единствениот признат пример од архејскиот еон, времето кога се формирале најраните континенти на планетата. Античките кратери од удар се неверојатно тешки за датирање бидејќи во текот на милијарди години, карпите се менуваат од топлина, притисок и течности, што може да ги маскира или ресетира оригиналните сигнали од удар. Она што успеавме да го направиме овде е да го одвоиме моментот на ударот од неговата долга геолошка историја. Ова откритие ги поместува записите за ударот на Земјата подлабоко во геолошкото време од кој било претходно добро датиран кратер, нудејќи редок увид во насилните процеси што ја обликувале раната Земја.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Матурант запали бездомник во метрото во Њујорк- судот на Менхетн немаше милост

Матурант кој призна дека подметнал пожар во кој тешко повреди бездомник е осуден на федералниот суд на Менхетен на пет и пол години затвор.

Матурант запали бездомник во метрото во Њујорк- судот на Менхетн немаше милост

Пожарот, кој избувна во раните утрински часови на 1 декември 2025 година, доаѓа во време кога имаше повеќе напади на јавниот превоз во кои луѓето беа полеани со запаливи материи или запалени низ САД, објави Си-Ен-Ен.

Во барањето поднесено до судот пред изрекувањето на пресудата, обвинителите побараа Кареро да биде осуден на до осум години затвор, велејќи дека неговите „гнасни постапки“ ја оставиле жртвата, која спиела во моментот на нападот, во критична состојба со трајни и тешки лузни и деформитети.

За време на неговата молба, Кареро призна дека намерно го запалил парчето хартија што го користел за да го повреди човекот. Во судските документи, обвинителите рекоа дека Кареро се обидел да убие „заспаниот бездомник така што го запалил жив и го оставил заробен во вагон на метрото во движење“.

Според нив, животот на жртвата бил спасен само затоа што службите за итна помош брзо стигнале до него по, како што рекоа, „за среќа многу кратко возење“ од станицата Пен на улицата 34 до Тајмс Сквер во Њујорк.

Обвинителите истакнаа дека ова кривично дело „било одвоено од убиство обична случајност“ и го критикувале објаснувањето на Карер дека тој ден конзумирал алкохол и пушел марихуана.

Барајќи полесна казна за нејзиниот клиент, адвокатката Џенифер Браун во судските документи изјави дека тој имал многу тешко детство. Тој е роден предвреме со траги од наркотици во телото, а биолошките родители веднаш по раѓањето го оставиле во болница.

Адвокатот додаде дека поради интелектуални тешкотии, „сè тргна надолу“ кога избувна пандемијата во 2020 година, поради што тој повеќе не можеше редовно да оди на училиште.

„Зборовите не се доволни за да се изрази длабокиот срам и каење што ги чувствува Хирам“, рече таа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Израелски министер се заканува со војна во Сирија, откако беше постигнат договор меѓу САД и Иран

Израелскиот министер за дијаспора, Амихај Чикли, минатата недела се закани дека Израел „порано или подоцна“ ќе војува со Сирија, тврдејќи дека Сирија и Турција претставуваат поголем предизвик за Израел отколку Иран. 

Израелски министер се заканува со војна во Сирија, откако беше постигнат договор меѓу САД и Иран

Коментарите на членот на владејачката партија Ликуд на премиерот Бенјамин Нетанјаху дојдоа кратко откако Иран и САД потпишаа меморандум за разбирање со цел да се стави крај на конфликтот на сите фронтови, вклучително и на Либан, објави агенцијата Анадолу.

„Порано или подоцна, ќе војуваме со Сирија затоа што таа и Турција се многу позагрижувачки од Иран“, рече Чикли во интервју за израелската радио станица 103FM, која е поврзана со весникот „Маарив“.

Критика за договорот и „новата оска“

Израелскиот министер постојано ги критикуваше регионалните земји вклучени во дипломатските напори за ставање крај на конфликтот. Минатата среда, тој изрази противење на она што го нарече „оска Катар-Турција-Пакистан“, тврдејќи дека трите земји одиграле улога во посредувањето во договорот меѓу Вашингтон и Техеран.

„Договорот што се оформува е загрижувачки, а најмала моја загриженост е закрепнувањето на иранската економија“, рече тој, осврнувајќи се на штетата предизвикана од војната и годините санкции.

Чикли нагласи дека негова главна загриженост е „оската што го обликуваше овој договор: Катар, Турција и Пакистан“. „Она што го гледаме е подемот на нова оска“, рече тој, опишувајќи ја како „исклучително опасна радикална сунитска оска“.

Реакции и поширок контекст

Пакистан и Катар играа посредничка улога меѓу Вашингтон и Техеран, додека турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган го поздрави меморандумот за разбирање меѓу САД и Иран, опишувајќи го како „важен чекор“ за зајакнување на мирот и стабилноста во регионот.

Израел води повеќе војни во регионот од октомври 2023 година, почнувајќи со воена кампања во Појасот Газа, која е обвинета за ескалација во геноцид. Исто така, водеше војни против Либан и Иран, изврши напади врз Сирија и Јемен и го нападна Катар.

Израел е основан во 1948 година на окупирана палестинска територија и со децении окупира палестинска земја, како и делови од Либан и Сирија. И покрај меѓународните повици и резолуциите на ОН со кои се бара прекин на окупацијата и се поддржува решението за две држави, Израел одбива да се повлече од овие територии и да дозволи формирање независна палестинска држава.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер