Стартува Системот за електронско регистрирање на влез и излез преку границите на Шенген зоната - Канал 5

Стартува Системот за електронско регистрирање на влез и излез преку границите на Шенген зоната

Имплементацијата на системот ќе биде постепена во период од шест месеци.

Стартува Системот за електронско регистрирање на влез и излез преку границите на Шенген зоната

По неколку одлагања, од утре на премините на надворешни граници на Шенген зоната започнува постепената примена на новиот европски дигитален граничен Систем за влез/излез (ЕЕС), кој според очекувањата на Европската комисија би требало да го поедностави и забрза процесот на премин на граничните премини. Сепак, постои загриженост дека воведувањето на ЕЕС во пракса, барем во почетокот, ќе предизвика застои и поголеми гужви при пасошките контроли.

Портпаролот на Европската комисија за внатрешни работи Маркус Ламерт изјави дека со новиот систем ќе се врши електронско регистрирање на податоците за државјаните од трети земји кои не се членки на ЕУ при нивното преминување преку надворешните граници на Шенген зоната за престој во држава членка до најмногу 90 дена.

Имплементацијата на системот ќе биде постепена во период од шест месеци, при што во првите 30 дена земјите членки ќе треба да евидентираат најмалку 10 отсто од лицата што ја минале границата, до 90-от ден таа стапка треба да достигне најмалку 35 проценти, а до 180-от ден треба да почне евидентирањето на сите преминувања. Со ова практично од 10 април 2026 година ЕЕС системот треба да стане целосно оперативен и да ги регистрира сите странски државјани што ќе ги преминуваат надворешните граница на ЕУ преку кој било копнен премин, пристаниште или аеродром.

Ламерт посочи дека првично ЕЕС системот ќе се применува само на некои гранични премини, но по истекот на шесте месеци тој ќе биде целосно имплементиран.

- Со ова, ставањето печати во пасошите како што е сега пракса, ќе биде заменето со електронско евидентирање во системот, додаде Ламерт.

Тој најави дека од сите државјани на трети земји при нивниот прв влез или излез од Шенген зоната по стартувањето на ЕЕС системот ќе бидат земани податоците за пасошот, како и биометриски податоци – фотографирање и отпечатоци од прстите. Предвидено е овие податоци да се чуваат три години, така што при секој нареден влез или излез во тој период ќе се врши само брза верификација на нивниот идентитет, без одново земање податоци.

Електронското евидентирање во системот ќе важи за сите државјани на трети земји, вклучително и за македонските граѓани, при влез во сите земјите на ЕУ, со исклучок на Кипар и Ирска кои не се дел од Шенген зоната, како и во Исланд, Лихтенштајн, Норвешка и Швајцарија.

Според најавите, на почеток системот ќе биде целосно оперативен само во Естонија и Луксембург, додека останатите земји ќе го имплементираат етапно. Така, најголемите европски земји, како Франција и Германија, првично на аеродромите ќе вршат селективно евидентирање со цел да избегнат создавање огромни редици за чекање. Хрватска до крајот на октомври на сите премини ќе врши електронска регистрација на патниците само по четири часа на ден, по што во ноември тоа време ќе се удвои на осум часа, а во декември на 12 часа. Словенија, пак, ќе започне со имплементација на ЕЕС на аеродромите во Љубљана, Марибор и Порторож и во пристаништата во Копер и Пиран.

Белгиската европратеничка Асита Канко, која е известувачка на Европскиот парлмент за ЕЕС системот вели дека со него ќе се зголеми безбедноста, ќе се забрза граничната контрола и ќе се спречи илегалната миграција.

- Главна предност за граѓаните на ЕУ од воведувањето на Системот за влез/излез е побезбедна Шенген зона и побезбедно искуство при меѓународните патувања, вели Канко во изјава за Европската новинска редакција (ЕНР) од која дел е и МИА.

Во врска со стравувањата дека стартот на ЕЕС ќе резултира со зголемени гужви на премините, Канко вели дека секогаш може да има некои проблеми кога се воведуваат „нови важни ИТ системи“

- Постепеното воведување беше договорено токму за да се избегнат големи проблеми. Властите и патниците на граничните премини ќе можат да се навикнат на системот чекор по чекор. Во случај на непредвидени проблеми или прекумерно време на чекање, локалните гранични службеници можат привремено да го суспендираат користењето на системот, додаде Канко.

Сепак, според неа, на долг рок системот би требало да помогне во намалувањето на времето на чекање на границите.

Канко додава дека ЕЕС системот ќе се осигури дека луѓето што влегуваат во Шенген зоната имаат важечки лични документи, а властите ќе можат да го потврдат нивниот идентитет и да утврдат дали некој го пречекорил дозволеното време за престој во ЕУ.

- Сите луѓе со добра волја од земји кои не се членки на ЕУ, а кои патуваат во ЕУ ќе можат да продолжат да доаѓаат без да се грижат за ништо, истакна Канко.

Во пресрет на стапувањето во сила на ЕЕС системот, македонското Министерството за внатрешни работи им препорача на сите оние наши граѓани кои планираат да патуваат во земја од Шенген зоната по 12 октомври да се запознаат со новите правила и процедури, со цел да се осигурат дека нивните патувања ќе бидат навремени, безбедни и без непотребни одлагања.

Чувствителните биометриски податоци собрани со ЕЕС ќе бидат обработени и складирани во согласност со строгите стандарди на Европската Унија и Општата регулатива за заштита на податоци (ГДПР), што обезбедува највисоки гаранции за целосна заштита на приватноста и нивно транспарентно користење, а комуникациските канали што ќе се користат за нивен пренос ќе бидат безбедни и шифрирани.

Предвидено е почитувањето на овие мерки да ги следат Независниот европски супервизор за заштита на податоците и националните органи за заштита на податоците.

- Значи, со стапувањето на ЕЕС во сила и ќе имаме побезбедни граници во Шенген зоната, заклучи европратеничката Канко.

ЕЕС системот, чија примена почнува 10 години по неговото првично предлагање, е дел од пакетот на ЕУ „Паметни граници“, кој има за цел да го подобри управувањето со надворешните граници на Унијата преку користење на најсовремена технологија и иновативни решенија.

Пакетот „Паметни граници“ ги вклучува ЕЕС, Европскиот систем за информации и авторизација на патувања (ЕТИАС) и мерките за проширена и хармонизирана употреба на системите за автоматска гранична контрола (AБЦ) од страна на земјите членки.

Целосната имплементација на ЕЕС е предуслов за почеток на примена на ЕТИАС системот, што се очекува да се случи кон средината на следната година.

ЕТИАС претставува електронско овластување за патување во земјите Шенген зоната, инспирирано од американскиот EСTA систем. Со оваа мерка државјаните на трети земји, вклучително и македонските, пред да патуваат во ЕУ ќе мора да пополнат онлајн формулар за барање овластување за патување, да платат такса, која се очекува да изнесува 20 евра, и да чекаат одобрување на апликацијата.

На патниците без важечко ЕТИАС овластување би можело да не им биде дозволено да се качат на авион на лет кон земја од Шенген зоната или да бидат вратени од премин на надворешните граници.

- Заедно, овие системи ќе овозможат поефикасно, побезбедно и поудобно искуство за патување за сите патници до и од ЕУ, порача Европската комисија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фонд на ПИОМ за извештајот на ДЗР: Предмет на ревизија е работењето на Фондот во текот на целата 2024 година

Фондот на ПИОМ нагласува дека по преземањето на функцијата, актуелниот менаџмент веднаш пристапи кон анализа на сите ризични процеси и воведе конкретни мерки за надминување на утврдените слабости. 

Фонд на ПИОМ за извештајот на ДЗР: Предмет на ревизија е работењето на Фондот во текот на целата 2024 година

Во врска со конечниот извештај на Државниот завод за ревизија за работењето на Фондот на пензиското и инвалидското осигурување на Македонија за 2024 година, Фондот ја информира јавноста дека станува збор за редовна годишна ревизија која се спроведува секоја година согласно закон и го опфаќа финансиското работење, усогласеноста на постапките и управувањето со средствата на институцијата.

Важно е да се нагласи дека предмет на ревизија е работењето на Фондот во текот на целата 2024 година.

Во првите девет месеци од ревидираниот период со Фондот управуваше раководен кадар именуван во време на претходната Влада предводена од СДСМ и ДУИ, додека актуелното раководство ја презеде одговорноста за управување со институцијата во последниот квартал од годината.

Поради тоа, најголемиот дел од ревидираните постапки, одлуки, договори, административни процеси и утврдени состојби се однесуваат на период кога Фондот функционирал под раководство на претходниот менаџмент.

Дополнително, значителен дел од забелешките на ревизорите се однесуваат на состојби кои се провлекуваат со години и биле нотирани и во претходни ревизорски извештаи, што укажува дека станува збор за наследени системски слабости.

Фондот на ПИОМ нагласува дека по преземањето на функцијата, актуелниот менаџмент веднаш пристапи кон анализа на сите ризични процеси и воведе конкретни мерки за надминување на утврдените слабости.

Во делот на јавните набавки отстранети се сите недостатоци забележани во наодите и се воспоставени дополнителни контролни механизми, зајакнати се процедурите за планирање и реализација на набавките и е воспоставен систем на повисока транспарентност и отчетност.

Истовремено, преземени се активности за средување на административните евиденции, подобрување на внатрешните контроли, унапредување на финансиското управување, зајакнување на институционалната дисциплина и подобрување на процесите поврзани со управувањето со средствата и имотот на Фондот.

Фондот на ПИОМ со полна одговорност оценува дека слабостите кои се однесуваат на тековното административно работење и на системот на јавни набавки се веќе надминати, а механизмите воспоставени на крајот на 2024 и во текот на 2025 година, значително го намалуваат ризикот од повторување на констатираните состојби во иднина и ова е нотирано во извештајот на ДЗР во прилот на забелешките од Фондот на ПИОМ.

Воедно, во јавноста се отворија прашања поврзани со обврските кон Фондот за здравствено осигурување и трансферите кон пензиските друшва од вториот столб.

Во таа насока Фондот на ПИОМ смета дека е потребно да се истакне дека зголемувањето на овие обврски е директна последица на историски најголемото зголемување на пензиите во државата.

Со одлуките донесени во изминатиот период, пензиите беа зголемени номинално за околу 7.000 денари месечно за сите 347.000 пензионери. Тоа значи дополнителни средства за пензионерите во износ од околу 30 милијарди денари на годишно ниво.

Бидејќи придонесот за здравствено осигурување на пензионерите се пресметува како процент од исплатената пензија и изнесува 11,8 проценти од нето исплатената пензија, а делот за вториот столб е 6 проценти од вкупните придонеси за пензиско осигурување, сосема очекувано е со растот на пензиите да се зголемува и обврската по овој основ кон Фондот за здравствено осигурување.

Оттука, Фондот на ПИОМ нагласува дека зголемените обврски се директен резултат на повисоките пензии и подобриот животен стандард на пензионерите, а не последица на нарушена финансиска стабилност или нефункционирање на системот.

Исплатите по овие основи зависат од висината на средства обезбедени во буџетот на ПИОМ и реализацијата на овие стапки во буџетот на Фондот за 2024 година изнесува 82,24 проценти за ФЗО и 92,95 проценти за Вториот столб.

Фондот на ПИОМ смета дека најважно е што во ниту еден момент не е доведено во прашање здравственото осигурување на пензионерите.

Сите пензионери непречено и континуирано ги остваруваат своите права од здравственото осигурување и редовно ги добиваат здравствените услуги под исти услови како и досега.

Фондот на ПИОМ целосно ги прифаќа препораките на Државниот завод за ревизија и континуирано работи на нивна имплементација.

Истовремено, Фондот на ПИОМ останува посветен на принципите на законитост, отчетност, транспарентност и домаќинско управување со средствата на осигурениците и пензионерите.

Граѓаните и пензионерите треба да бидат уверени дека финансиската стабилност на Фондот, редовната исплата на пензиите, непреченото функционирање на пензискиот систем и континуираното обезбедување на здравствените права на пензионерите не се доведени во прашање и остануваат врвен приоритет на актуелното раководство на ПИОМ и Владата на Република Македонија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Прва снимка од природно чудо: Пајакот користи мрежа за да направи пружина и ги лансира мравките побрзо од Ф1

Научниците открија нов вид пајак во дождовните шуми на Квинсленд, Австралија, кој не чека пасивно плен во својата мрежа, туку наместо тоа создава сложена механичка стапица во форма на конус.

Прва снимка од природно чудо: Пајакот користи мрежа за да направи пружина и ги лансира мравките побрзо од Ф1

Кога мравката ќе ја касне основата на оваа свилена структура, конците се кинат под напнатост и буквално ја катапултираат жртвата директно во мрежата на пајакот. Овој неверојатен инженерски подвиг од светот на пајаците, кој никогаш порано не е забележан во природата, сега е за прв пат фатен од научниците, објавува „CNN“.

Новооткриениот пајак, кој привремено припаѓа на родот „Propostira“ и сè уште чека официјално латинско име, е долг само пет милиметри, но неговата стапица генерира неверојатна сила.

„Оваа стапица е исклучително ефикасна бидејќи ослободува енергија толку брзо што, со оглед на нејзината големина, произведува илјадници пати поголема сила отколку што може да генерира мускул. Пајакот полека ја складира енергијата како да затега конец, а потоа ја ослободува за дел од секундата“, објасни за „CNN“ водачот на студијата Аџај Нарендра, професор и биолог на Универзитетот Маквари во Сиднеј.

Стапица прилагодена исклучиво за агресивни мравки

Интересно е што само еден специфичен вид паѓа на оваа смртоносна игра - зелената шумска мравка (Oecophylla smaragdina), позната по својата екстремна агресивност. Биолозите претпоставуваат дека пајакот ја развил оваа тактика токму за да ја искористи воинственоста на мравката, но и да ја тргне од вообичаениот пат и на тој начин да спречи да биде прегазена од цела колонија мравки. Експертите се сомневаат дека пајакот нанесува феромони на свилата што ги провоцира исклучиво овие мравки и ги принудува да нападнат.

„Ова е извонредно откритие бидејќи комбинира два аспекта што ретко се гледаат заедно: екстремни биомеханички перформанси и висок степен на еколошка специјализација“, коментираше Леонардо Делгадо-Санта, колумбиски професор по биологија кој не беше вклучен во истражувањето. Тој додаде дека системот е еволутивно неверојатно елегантен бидејќи самиот плен, преку своето агресивно однесување, го активира механизмот што води до неговата смрт.

Заседа во дождовната шума и забрзување 100 пати побрзо од Формула 1

За да ги добијат првите слики од овој механизам, научниците патувале илјадници километри и поминале ноќи во дивината снимајќи со инфрацрвени камери. Коавторот на студијата, Грегори Андерсон, бил првиот што ги забележал овие необични конуси, по што ги предупредил своите колеги.

„Веднаш помисливме дека ова е апсолутно бизарно и дека мора да истражиме“, се сеќава Нарендра. Пајакот ткае стапица од 15 до 60 затегнати нишки што потоа ги завиткува во тенка свила, создавајќи совршен катапулт.

„Сè заврши во еден миг“

Првата ноќ, механизмот се активираше толку брзо што камерата со голема брзина, која снима помеѓу 5.000 и 7.000 слики во секунда, целосно го промаши. „Сè заврши во еден миг“, рече Нарендра. Подоцна, сепак, тие успеаја да го снимат лансирањето и пресметаа дека забрзувањето на оваа свилена стапица е дури сто пати поголемо од забрзувањето на автомобил од Формула 1

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Во Струга започна 65-то издание на меѓународната поетска манифестација „Струшки вечери на поезијата“

Денеска во Струга започнува јубилејното 65-то издание на меѓународната поетска манифестација „Струшки вечери на поезијата“, која и оваа година ќе ги обедини поетите и љубителите на пишаниот збор од целиот свет.

 Во Струга започна 65-то издание на меѓународната поетска манифестација „Струшки вечери на поезијата“

Манифестацијата започнеа во 10 часот во паркот на поезијата со традиционалното садење дрвце и поетско читање во чест на добитничката на престижното признание „златен венец“ за 2026 година, холандската поетеса анеке брасинга.свеченото отворање на 65. Струшки вечери на поезијата е закажано за вечер 20 часот и 30минути во домот на поезијата „Браќа Миладиновци“, по што ќе следи меѓународното поетско читање „поетски меридијани“, кое ќе се одржи во центарот за култура „Браќа Миладиновци“ во Струга.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер