Среде заледеното море на Антарктикот се појави дупка со големина на Португалија - Канал 5

Среде заледеното море на Антарктикот се појави дупка со големина на Португалија

Огромна дупка се отвори во замрзнатото море на Источен Антарктик во август 2024 година, област на отворено море опкружена со мраз. 

Среде заледеното море на Антарктикот се појави дупка со големина на Португалија

Во заливот Бреид, кој вообичаено е целосно замрзнат во тоа време од годината, се создаде дупка со површина од 89.121 квадратни километри, што е споредливо со големината на Португалија. Сателитски снимки потврдија феномен што научниците во областа никогаш порано не го забележале, објавува Science Alert.

Комбинација од екстремни временски услови

Индиски истражувачки тим предводен од геонаучникот Џибанџоти Свејн утврди дека полиња е предизвикана од низа екстремни временски услови, првенствено силни атмосферски реки и морски топлотни бранови. Тие ги објавија своите наоди во списанието Geophysical Research Letters.

Во периодот од јули до август 2024 година, беа забележани шест такви атмосферски реки, кои донесоа топол и влажен воздух. Научниците велат дека тоа бил еден од најсилните трансфери на влага забележани среде зимата.

„Серија интензивни атмосферски реки, познати како „реки на небото“, транспортирале големи количини на влага од пониските географски широчини кон Антарктикот. Во исто време, постојаниот проток кон југ го туркал морскиот мраз кон половите“, објаснуваат авторите на студијата.

Овие феномени, како што објаснуваат авторите, предизвикале зголемено зрачење на топлина кон површината, затоплување на атмосферата и топол снег, што го спречило формирањето на мраз.

„Во исто време, силните ветрови предизвикале Екманово вшмукување, кое ја крева потоплата длабока вода кон површината и на тој начин придонесува за затоплување на горниот слој на океанот. Долготрајните морски топлотни бранови дополнително го забавиле глацијацијата“, се вели во студијата.

Екманово вшмукување се случува кога ветерот поместува големи маси на површинска вода. Во овој случај, процесот донел длабока циркумполарна вода, која е потопла од површинската вода во тоа време од годината, на површината и на тој начин го спречил нејзиното замрзнување.

Сателитски поглед на огромната полиња што се отворила во морскиот мраз во заливот Брејд, Антарктик, и нејзиниот развој. Розовата линија ја означува границата на областа со помалку од 30 проценти морски мраз.

Сè почеста појава во иднина

Свејн и неговиот тим предвидуваат дека ваквите полинии ќе станат почести на Антарктикот. Климатските промени, велат тие, ги зајакнуваат атмосферските реки, предизвикуваат почести и подолготрајни топлотни бранови во воздухот и морето и ги загреваат горните слоеви на Јужниот Океан. „Малата површина на морскиот мраз и формирањето на полинии би можеле да станат вообичаени во регионите каде што мразот историски бил стабилен“, заклучи тимот во својот труд.

Антарктикот имаше втора најниска површина на зимски морски мраз досега во 2024 година, веднаш зад рекордната 2023 година. Четирите најниски нивоа во историјата на мерењата беа забележани во последните четири години. Во јуни 2024 година, дури ни голема површина од морето Белингсхаузен, на западната страна од Антарктичкиот Полуостров, каде што дел од океанот со големина на Франција остана отворена.

Последици за целата планета

Морскиот мраз плови на океанот и неговото топење не влијае директно на нивото на морето. Сепак, тој делува како заштитен појас околу ледените покривки и глечерите на копно, чие топење би го забрзало покачувањето на нивото на морето.

Научниците се загрижени дека без тој леден прстен, поголемиот дел од антарктичкиот леден покрив ќе биде изложен на сè потопла океанска вода. Морскиот мраз е исто така клучен за антарктичките екосистеми бидејќи синџирите на исхрана што влијаат на голем дел од светските океани зависат од неговото постоење.

Постојат јасни докази дека овие промени во глобалната клима се резултат на човековите активности, првенствено согорувањето на фосилни горива. Ова исто така значи дека е можно да се промени насоката на овие трендови. Истражувањето е објавено во научното списание „Геофизички истражувачки летерки“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Том Круз добива награда за животно дело

Признание за исклучителен придонес за филмот, холивудската ѕвезда, актерот Том Круз добива награда за животно дело .

Том Круз добива награда за животно дело

Мегапопуларниот актер Том Круз е добитник на Наградата за животно дело на Американскиот филмски институт, која ќе му биде врачена во април следната година, соопштија денеска организаторите.

Наградата е посветена на зачувувањето и промовирањето на филмот. „Како актер и продуцент, тој внесува извонредна посветеност во сè што прави.

Она што особено го ценам е неговата длабока верба во филмовите и нивната моќ да ги зближуваат луѓето“, изјави Кетлин Кенеди, претседателка на Управниот одбор на Американскиот филмски институт.

Меѓу претходните добитници на наградата на Институтот се Бети Дејвис, Џин Кели, Елизабет Тејлор и Том Хенкс. Круз бил номиниран три пати за наградата на Филмската академија, а минатата година доби почесен „Оскар“ за животно дело.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Димитриеска-Кочоска: Со ребалансот правиме корекции согласно реалните економски услови

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска денеска пред пратениците во Комисијата за финансирање и буџет го презентираше Предлогот за изменување и дополнување на Буџетот за 2026 година.

Димитриеска-Кочоска: Со ребалансот правиме корекции согласно реалните економски услови

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска денеска пред пратениците во Комисијата за финансирање и буџет го презентираше Предлогот за изменување и дополнување на Буџетот за 2026 година, со кој буџетските проекции се усогласуваат со новите економски услови, остварувањата во текот на годината и реалната динамика на реализација на расходите.

Министерката во експозето истакна дека вториот ребаланс е навремена реакција на глобалната неизвесност, геополитичките тензии и нарушувањата на енергетските пазари, кои влијаат врз економските текови и буџетските приходи.

„Со вториот ребаланс на Буџетот за 2026 година ги усогласуваме проекциите со реалните економски движења, досегашната реализација и ефектите од мерките преземени во текот на годината. Ова е одговорен пристап во услови на неизвесност, да ги коригираме проекциите таму каде што реалноста го бара тоа, да ги намалиме расходите каде што има простор за рационализација, но истовремено да ги зачуваме средствата за законските обврски, здравствените услуги, социјалната заштита и приоритетните развојни проекти“, истакна министерката.

Со предложените измени, вкупните буџетски приходи се проектирани на 374,2 милијарди денари, што е за околу 5,3 милијарди денари помалку во однос на претходните проекции. Вкупните расходи се намалуваат за истиот износ и се планирани на 420,5 милијарди денари. Буџетскиот дефицит останува непроменет на 46,3 милијарди денари, односно 4,1% од БДП.

Проекцијата за економскиот раст за 2026 година изнесува 3,5%.

На приходната страна најизразено намалување има кај акцизите, од 34,1 на 30,4 милијарди денари, како резултат на мерките за намалување на акцизите на горивата. На расходната страна се предвидува рационализација и поефикасно користење на јавните средства. Капиталните расходи се намалуваат поради пролонгираната динамика на реализација на одредени проекти и пониската реализација на средствата од сопствени приходи, донации и заеми.

Како што посочи министерката, корекциите се вршат таму каде што реализацијата го наложува тоа, без откажување од развојните приоритети.

„Нашата цел е Буџетот да остане реален, одржлив и развоен. Буџетската дисциплина не значи откажување од развојот, туку подобро поставување приоритети, поголема одговорност во трошењето и усогласување на обврските со расположливите средства. Продолжуваме со инвестиции во патната и железничката инфраструктура, образованието, животната средина, земјоделството, енергетската ефикасност и модернизацијата на јавните финансии, со поддршка од домашни и меѓународни финансиски извори“, нагласи Димитриеска-Кочоска.

Меѓу приоритетите остануваат патните проекти, вклучително и коридорите 8 и 10д и патот Скопје–Блаце, како и железничките делници Белјаковце–Крива Паланка и Табановце. Продолжуваат активностите за изградба и унапредување на системите за водоснабдување, канализација и управување со отпадот. Средства се насочуваат и кон енергетска ефикасност, образовна инфраструктура, реконструкција на студентските домови, земјоделството, локалните инфраструктурни проекти.

Министерката посочи дека со предложениот ребаланс се обезбедува усогласување на буџетските проекции со реалните економски движења, редовно исполнување на законските обврски и продолжување на приоритетните развојни проекти, со одговорно управување со јавните финансии и задржување на планираниот буџетски дефицит.

Расправата во Комисијата за финансирање и буџет по предложените измени и дополнувања на Буџетот за 2026 година во рамки на Комисијата за финансирање и буџет трае најмногу 10 дена.

Одделение за односи со јавност

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хаос во Албанија: Тепачките од улиците се префрлија во парламентот- се степаа пратениците (ВИДЕО)

Албанскиот парламент беше место на сериозни тензии и физичка пресметка меѓу пратениците од мнозинството и опозицијата за време на седницата, што доведе до општ хаос меѓу пратениците.

Хаос во Албанија: Тепачките од улиците се префрлија во парламентот- се степаа пратениците (ВИДЕО)

Според достапните информации, пратеникот на Демократската партија (ДП) Фламур Нока се упатил кон мнозинскиот дел од салата за да ги земе своите картички за гласање, а му се придружиле и други пратеници, објави Топ Ченел.

Ситуацијата брзо ескалирала кога пратеникот на Демократската партија Фидел Крека удрил гласачко ливче, а потоа го турнал поранешниот министер за внатрешни работи Ервин Хоџа. Овој потег предизвикал физичка пресметка меѓу двајцата.

YouTube video

Други пратеници, и од мнозинската и од опозицијата, веднаш се вклучиле во конфликтот, што довело до масовна тепачка во собраниската сала.

Тензиите за време на седницата ескалирале во физички пресметки меѓу пратениците, претворајќи ја парламентарната дебата во сцени на хаос.

YouTube video

Во меѓувреме, голем број демонстранти се собрале пред парламентот на Албанија, каде што биле присутни и голем број полициски сили.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер