Советот на амбасадори: По однос новите европски иницијативи за постепена интеграција на земјите од Западен Балкан во Европската Унија - Канал 5

Советот на амбасадори: По однос новите европски иницијативи за постепена интеграција на земјите од Западен Балкан во Европската Унија

Советот на амбасадори за европски иницијативи за постепена интеграција на земјите од Западен Балкан во Европската Унија.

Советот на амбасадори: По однос новите европски иницијативи за постепена интеграција на земјите од Западен Балкан во Европската Унија

Овој документ претставува прво формализирање на идеи кои во изминатиот период беа артикулирани низ повеќе иницијативи и политички настапи во рамки на ЕУ, вклучително и во иницијативата на Министерството за надворешни работи на Република Австрија од април оваа година, како и во јавните настапи и писмото на германскиот канцелар Фридрих Мерц.

Во таа смисла, Тиватскиот нон-пејпер може да се разбере како обид за создавање нов европски консензус околу концептот на постепена интеграција. Советот оценува дека овие иницијативи испраќаат значаен политички сигнал дека во земјите-членки расте свесноста дека сегашниот модел на проширување не ги дава посакуваните резултати со очекуваната динамика. Долгото отсуство на нови членки, слабеењето на ентузијазмот кај земјите-кандидатки, вкрстените интереси и влијанија во регионот и актуелните геополитички предизвици укажуваат на потребата од нови и пофлексибилни пристапи кон интеграцијата на Западен Балкан. Особено е значајно што во фокусот на овие иницијативи се наоѓаат секторската интеграција, пристапот до делови од Единствениот европски пазар, учеството во европските програми и постепеното вклучување во политиките на Унијата.

Од перспектива на надворешно-политичките и економските интереси на Македонија и регионот, Советот ги поздравува сите иницијативи кои овозможуваат конкретни придобивки за граѓаните, компаниите и институциите уште пред формалното членство во ЕУ. Ваквиот пристап може да придонесе за побрза економска интеграција, зголемена конкурентност и зајакнување на довербата во европскиот процес. Истовремено, Советот смета дека во тековната дебата недоволно внимание се посветува на прашањето на економската конвергенција како суштинска цел на европската интеграција.

Иако новите иницијативи предвидуваат различни форми на пристап до Единствениот пазар и европските политики, останува нејасно дали и во која мера земјите од Западен Балкан би добиле постепен пристап до клучните инструменти на европската кохезиска политика и структурните фондови. Советот потсетува дека историското искуство на државите од Централна и Источна Европа покажува дека нивната успешна економска конвергенција кон просекот на Европската Унија не била резултат исклучиво на пристапот до Единствениот пазар, туку и на значителната поддршка преку Кохезискиот фонд, Европскиот фонд за регионален развој, Европскиот социјален фонд и другите финансиски инструменти на Унијата.

Оттука, модел на постепена интеграција кој обезбедува пристап до Единствениот пазар, но не и паралелен пристап до инструментите за финансиска конвергенција, носи потенцијален ризик од продлабочување, наместо намалување, на развојниот јаз меѓу регионот и Европската Унија. Следствено, Советот на амбасадори смета дека идните модели на постепена интеграција е неопходно да бидат проследени со постепено и условено отворање на инструментите на кохезиската и структурната политика за земјите кандидатки кои покажуваат капацитет за нивно ефикасно користење. Ова би придонело постепената интеграција да обезбеди реална економска конвергенција и видливи придобивки за граѓаните уште пред формалното членство во Унијата. Во оваа насока, Советот посочува на неопходноста од проактивно и конструктивно вклучување на земјата во претстојната европска дебата за содржината на постепената интеграција.

Ова подразбира и подготовка на јасни национални позиции во однос на секторите подготвени за забрзана интеграција, пристапот до Единствениот европски пазар, учеството во европските политики и програмите, како и идниот пристап до финансиските инструменти на Унијата. Истовремено, успехот на секој модел на постепена интеграција ќе зависи и од капацитетот на самите држави кандидати да спроведуваат реформи, да ги зајакнуваат институциите, владеењето на правото и економската конкурентност, како и ефикасно да ги користат европските политики и средства.

Советот на амбасадори останува цврсто посветен на европската перспектива на државата и смета дека тековните иницијативи отвораат можност за нова динамика во процесот на интеграција. Истовремено, тие треба внимателно да се обликуваат така што постепената интеграција ќе претставува инструмент за побрза политичка, економска и институционална конвергенција со ЕУ, но не и замена за полноправното членство, кое останува крајна цел на процесот на проширување и единствена рамка што обезбедува целосно учество во институциите, политиките и механизмите на одлучување на Унијата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Дина Дума ја освои Nora Ephron Award: Tribeca ја препозна како силен женски авторски глас

Дина Дума е првата македонска режисерка што ја добива Nora Ephron Award на Tribeca Festival.

Дина Дума ја освои Nora Ephron Award: Tribeca ја препозна како силен женски авторски глас

Режисерката Дина Дума ја освои Nora Ephron Award на Tribeca Festival во Њујорк за својот втор долгометражен филм „Скејтбордингот не е за девојчиња“, кој ја имаше својата светска премиера во рамки на фестивалот.

Nora Ephron Award е специјално признание што се доделува на исклучителна жена филмска авторка која го претставува духот и визијата на легендарната американска сценаристка, режисерка и писателка Нора Ефрон. Со ова признание, Tribeca ја препозна Дина Дума како силен женски авторски глас на меѓународната филмска сцена.

Во образложението на жирито се истакнува дека Нора Ефрон претставува пример за тоа како јасен женски авторски глас во патријархален свет може да отвори врати за многу други. „Делото на Ефрон често го поставуваше прашањето: како жените преживуваат во непријателски свет? Нашиот избор за добитничка на оваа награда одговара на тоа прашање на многу начини“, се наведува во одлуката на жирито.

Жирито го опиша филмот „Скејтбордингот не е за девојчиња“ како лирски и политички, допирлив и автентичен, трогателен и топол, а истовремено проткаен со радост и хумор. Во образложението дополнително се истакнува дека, давајќи им глас на оние кои најчесто остануваат без глас, Дина Дума ја воведува публиката во посебно, длабоко човечко искуство, преку конкретни ликови кои ја слават солидарноста и семејството.

„Скејтбордингот не е за девојчиња“ беше дел од International Narrative Competition, главната меѓународна натпреварувачка програма на Tribeca Festival.

„Скејтбордингот не е за девојчиња“ е во продукција на „Сестри и брат Митевски“, со продуцентка Лабина Митевска, по сценарио на Дина Дума, Лидија Мојсовска и Теона Стругар Митевска. Во главните улоги се Ефќар Абаз, Симонида Селимовиќ, Џефрина Јашари и Ганимет Абдула. Филмот е копродукција меѓу Северна Македонија, Белгија, Словенија и Хрватска, со поддршка од Агенцијата за филм на Македонија, Eurimages, Creative Europe MEDIA и фондови од земјите копродуценти.

Со Nora Ephron Award, Дина Дума добива едно од значајните специјални признанија на Tribeca Festival, кое го истакнува значењето на женската авторска перспектива, храброста да се раскажуваат комплексни приказни и силата на филмот да отвори простор за гласови кои ретко добиваат видливост на големата сцена. Наградата има и паричен фонд од 25.000 долари, како директна поддршка за понатамошниот авторски развој и за создавање нови филмски проекти.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Избрани петте книги во потесен избор за наградата „Браќа Миладиновци“ на Струшките вечери на поезијата за 2026 година

Фестивалот ќе започне на 24 јуни 2026 година со традиционалното засадување на дрво во Паркот на поезијата од страна на годинашниот добитник на наградата Златен венец на СВП, Анеке Брасинга од Холандија.

Избрани петте книги во потесен избор за наградата „Браќа Миладиновци“ на Струшките вечери на поезијата за 2026 година

На годинешниот конкурс за наградата „Браќа Миладиновци“ 2026 година, организиран од страна на НУМ „Струшки вечери на поезијата“ – Струга, се пријавија 35 автори со вкупно 37 поетски книги објавени меѓу две фестивалски изданија, во период од 01.06.2026 до 01.05.2026 година Комисијата, согласно одредбите на истиот, по завршувањето на предвидените фази за својата работа, на состанокот одржан на 10 јуни го утврди поширок избор од 10 автори:

1. „Меко трње“ од Марија Ангеловска, (Скопје: ПНВ Публикации, 2026), (Скопје: Бегемот, 2026) ,

2. „Во куќата“ од Николина Андова Шопова (Скопје: Бегемот, 2026);

3. „Сократовиот разговор во еден случаен свет“ од Даниела Андоновска – Трајковска, (Битола: Перун Артис, 2026);

4. „Длабок простор“ од , Зоран Анчевски, (Скопје: Арс Ламина, 2026);

5. „ДАРУМ est“ од Ирена Бабамова Стојчева (Скопје: Макавеј, 2026);

6. „Времето ќе ја истресе тишината“ од Мане Манушев (Скопје, Антолог, 2026);

7. „Со една четка два зајака“ од Владимир Мартиновски (Скопје: Арс Ламина, 2025);

8. „Ми се чини дека некаде слушнав дете“ од Тони Попов (Охрид: ЗПРКДУ – Креативна верига, 2025);

9. „Првата ноќ и вториот рај“ од Сузана В. Спасовска (Скопје: Слово, 2026);

10. „Болна земја“ од Братислав Ташковски (Скопје: Матица македонска, 2026),

Жири-комисијата потоа едногласно ја утврди листата со потесниот избор од 5 поетски книги во конкуренција за наградата (наведени по азбучен ред според презимето на авторот):

- „Меко трње“ од Марија Ангеловска (Скопје: ПНВ Публикации, 2026),

- „Во куќата“ од Николина Андова Шопова (Скопје: Бегемот, 2026),

- „Длабок простор“ од Зоран Анчевски (Скопје: Арс Ламина, 2026),

- „Првата ноќ и вториот рај“ од Сузана В. Спасовска (Скопје: Слово, 2026),

- „Болна земја“ од Братислав Ташковски (Скопје: Матица македонска, 2026).

Жири-комисијата, согласно Правилникот за наградата, продолжува да работи во тајност до донесувањето на конечната одлука. Поетите од потесниот избор ќе имаат свое претставување на одделен настан на фестивалот, пред официјалното соопштување на добитникот, кое ќе биде на 26.06.2026 година, во 12:30 часот. Наградената книга покрај паричната награда добива и објавување на книгата во превод на англиски јазик, промоција и портрет на следното издание на Струшки вечери на поезијата.

Фестивалот ќе започне на 24 јуни 2026 година со традиционалното засадување на дрво во Паркот на поезијата од страна на годинашниот добитник на наградата Златен венец на СВП, Анеке Брасинга од Холандија. Официјалното отворање ќе биде вечерта во Центарот за култура „Браќа Миладиновци“ во Струга со почеток во 20:30

Годинава Фестивалот ќе се одржи под фестивалското мото „Каде што живее поезијата“, кое е сообразено и со целокупниот визуелен концепт изготвен од креативниот тим на СВП, преку кој се посочува на кревкоста на традицијата и културата, но и за нејзината особеност и трајноста на зборот. За јазикот како куќа на поезијата, за внатрешното и светогледите, за идентитетите и разноликоста. Сето ова е одразено и низ целокупната програма на Струшките вечери на поезијата, кои годинава одбележуваат 65 години од своето постоење.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ќе се набавуваат електрични велосипеди за Битола велоград

Новите електрични велосипеди ќе бидат на принципот изнајмување преку апликација по симболични цени.

Ќе се набавуваат електрични велосипеди за Битола велоград

Градоначалникот на Битола Тони Коњановски на седницата на која се носеше ребалансот на Буџетот за 2026 година кажа дека во Програмата за животна средина планирани се 4.800.000 денари за набавка на електрични велосипеди, што ја потврдува тенденција за Битола да стане вело град, преку создавање на вело инфраструктура, но и набавка на велосипеди кои ќе можат да ги користат граѓаните.

Како што објасни претседателот на Советот Бојан Бојкоски новите електрични велосипеди ќе бидат на принципот изнајмување преку апликација по симболични цени на изградените велосипедски патеки, односно на неколку пунктови граѓаните ќе имаат можност да ги изнајмуваат со цел да ги користат велосипедските патеки.

Општина Битола

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер